11

Các trang trại ở trung du, miền núi đã góp phần quan
trọng vào việc trồng rừng, bảo vệ rừng, phủ xanh đất trồng
đồi núi trọc và sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai -
những việc làm này đã góp phần tích cực cải tạo và bảo vệ
môi trờng sinh thaí trên các vùng đất nớc .
3. Đặc trng của kinh tế trang trại.
Ngay từ khi kinh tế trang trại mới hình thành ở một
số nớc công nghiệp hoá Tây Âu, C. Mác dã là ngời đầu
tiên đa ra nhận xét chỉ rõ đặc trng cơ bản của kinh tế
trang trại với kinh tế tiểu nông. Ngời chủ trang trại sản
xuất và bán tất cả, kể cả thóc giống. Còn ngời tiểu nông
sản xuất và tự tiêu thụ hầu hết các sản phẩm làm ra và
mua bán càng ít càng tốt.
- Trải qua hàng thế kỷ, phát triển kinh tế trang trại
thực tế đã chứng minh đặc trng cơ bản của kinh tế trang
trại là sản xuất nông sản hàng hoá theo nhu cầu của thị
trờng.
- Có sự tập trung tích tụ cao hơn rõ rệt so với mức
bình quân của hộ kinh tế ở từng vùng về các điều kiện sản
xuất nh đất đai, vốn, lao động.

12

- Ngời chủ trang trại cũng là ngời trực tiếp sản xuất
quản lý.
- Sản xuất đi vào chuyên môn hoá cao hơn, áp dụng
nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật, lên giá trị sản phẩm thu
nhập và giá trị sản phẩm hàng hoá ngày càng tăng.

cơ bản nhất của trang trại và dễ nhận biết nhất.
Trên thế giới, để nhận dạng thế nào là một trang trại,
ở các nớc phổ biến chỉ sử dụng tiêu chí định tính chung
có đặc trng là sản xuất nông sản hàng hoá, không phải là
sản xuất tự túc. Chỉ có một số ít nớc sử dụng tiêu chí
định lợng nh (Mỹ, Trung quốc).
ở Mỹ trớc đây có quy định một cơ sở sản xuất đợc
coi là trang trại khi có giá trị sản lợng nông sản hàng hoá
đạt 250USD trở lên và hiện nay quy định là 1000USD trở

14

lên. ở Trung Quốc quy định tiêu chí của các hộ chuyên
(tơng tự nh trang trại ) có tỷ suất hàng hoá, 70 - 80% trở
lên và giá trị sản lợng hàng hoá cao gấp 2 - 3 lần bình
quân của các hộ nông dân.
ở Việt Nam, kinh tế trang trại mới hình thành trong
những năm gần đây, những đã có sự hiện diện hầu hết các
ngành sản xuất, Nông, Lâm nghiệp, ở các vùng kinh tế với
các quy mô và phơng thức sản xuất kinh doanh đa dạng,
nhng và là vấn đề mới nên cha xác định đợc tiêu chí cụ
thể để nhận dạng và phân loại trang trại về định tính và
định lợng.
Để xác định thế nào là trang trại ở nớc ta, trớc hết
nên sử dụng tiêu chí định tính, lấy đặc trng sản xuất
nông sản hàng hoá là chủ yếu nh kinh nghiệm của các
nớc, khác với tiểu nông sản xuất tự túc không phải là
trang trại. Về định lợng lấy chỉ số tỷ suất hàng hoá từ 70
- 75% trở lên và giá trị sản lợng hàng hoá vợt trội gấp 3
- 5 lần so với hộ nông dân trung bình (trong nớc, trong

+ Quốc gia đó phải có nền kinh tế đã chuyên môn
hoá hoặc trong quá trình công nghiệp hoá.
+ Mỗi quốc gia có nền kinh tế thị trờng hoàn chỉnh,
trong đó thị trờng nông nghiệp đầu vào, đầu ra đều là
hàng hoá .
+ Nhà nớc công nhận và khuyến khích phát triển
kinh tế trang trại.
- Điều kiện đủ đối với kinh tế trang trại.
+ Có một bộ phận dân c có nguyện vọng, sở thích
hoạt động sản xuất nông sản hàng hoá. Hoạt động kinh
doanh trang trại.
+ Ngời chủ phải có trình độ kiến thức quản lý kinh
tế trang trại sản xuất hàng hoá.
+ Có tiềm năng về t liệu sản xuất kinh doanh (vốn
đất đai, thiết bị).
Vốn sản xuất bao gồm vốn tự có vốn đi vay trong đó
vốn tự có phải chiếm phần lớn phải có đủ vốn thì các ý đồ
của chủ mới có khả năng thực thi. Còn đất đai là điều kiện
quan trọng, là tiền đề cho việc hình thành trang trại.
Không có đất đai thì không thể coi là sản xuất nông

17

nghiệp. Những điều kiện trên không đòi hỏi phải thật đầy
đủ đồng bộ, hoàn chỉnh ngay từ đầu mà có sự biến động
và phát triển qua từng giai đoạn.
ở Việt Nam, sự ra đời của hình thức kinh tế trang trại
gia đình đợc bắt nguồn từ các chính sách đổi mới kinh tế
nói chung và chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp nông thôn
nói riêng trong từng năm gần đây.

Ngoài ra nhà nớc còn ban hành các chính sách, các
chơng trình dự án nhằm hỗ trợ vốn cho các hộ nông dân
làm giàu và phát triển kinh tế nh: chỉ thị số 202- về cho
vay vốn sản xuất Nông - Lâm nghiệp đến hộ sản xuất.
Quyết định 327 - ct rồi quyết định Trung ơng V khoá 7,
nghị quyết trung ơng I khoá VIII đã vạch ra đờng lối
chiến lợc, tạo ra bớc ngoặt cơ bản cho sự đổi mới và
phát triển nông nghiệp, nông thôn nh phát triển kinh tế
hàng hoá nhiều thành phần, chuyển dịch cơ cấu kinh tế
nông nghiệp, nông thôn nh phát triển kinh tế hàng hoá
nhiều thành phần, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp

19

theo hớng công nghiệp hoá hiện đại hoá, gắn tăng trởng
kinh tế với phát triển bền vững và toàn diện kinh tế xã hội
ở địa phơng. Đờng lối chiến lợc trên đã giải phóng và
phát huy triệt để mọi tiềm năng kinh tế hộ gia đình nông
dân trong điều kiện kinh tế thị trờng, chuẩn bị những
điều kiện chín muồi cho sự ra đời của một hình thức kinh
tế mới: kinh tế trang trại.
Đến nay kinh tế trang trại đã đợc hình thành và phát
triển trên khắp các vùng của cả nớc, đặc biệt phát triển
mạnh ở miền nam, trung du và miền núi, ven biển. Đã
xuất hiện mô hình trang trại nh: trang trại thuần nông,
trang trại thuần lâm nghiệp, trang trại chuyên chăn nuôi,
trang trại chuyên nuôi trồng thuỷ sản, trang trại phát triển
tổng hợp nông lâm nghiệp, nông ng nghiệp, nông lâm
ng nghiệp, kết hợp với công nghiệp - tiểu thủ công
nghiệp hoặc dịch vụ