TƯ
TƯ
TƯ
TƯ
Ở
Ở
NG
NG
H
H
Ồ
Ồ
CH
CH
Í
Í
MINH
MINH
Giảng viên: TS Lê Văn Thai
Chương
Chương
6
6
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ
ĐẠO ĐỨC, NHÂN VĂN, VĂN
HOÁ
I.
I.
TƯ
TƯ
TƯ

C
1.1. Hồ Chí Minh với nền đạo đức mới Việt Nam
 Đạo đức là một trong những vấn đề quan tâm hàng
đầu của Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng
- Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng, là lãnh tụ bàn nhiều
nhất về vấn đề đạo đức.
- Phương pháp diễn đạt cô đọng, hàm súc, rất quen
thuộc với người Việt Nam.
- Người vừa là nhà đạo đức học lớn, vừa là tấm gương
đạo đức trong sáng nhất, tiêu biểu nhất đã được thế
giới thừa nhận.
 Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền
thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, đồng thời, kế
thừa đạo đức phương Đông và những tinh hoa văn
hoá nhân loại
Hồ Chí Minh đã sử dụng có chọn lọc những khái
niệm, phạm trù của tư tưởng đạo đức Nho giáo, tư
tưởng dân chủ, tự do, công bằng, bác ái từ phương
Tây, đưa vào đó những nội dung mới.
Đồng thời, Người đã bổ sung những khái niệm,
phạm trù của thời đại mới.
Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa
dân tộc và nhân loại cũng là một đặc trưng nổi bật
của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
 Hồ Chí Minh đã mở đầu cho cuộc cách mạng trên
lĩnh vực đạo đức ở Việt Nam, xây dựng nên nền đạo
đức mới mang bản chất giai cấp công nhân, kết hợp
những truyền thống đạo đức của dân tộc và những
tinh hoa đạo đức nhân loại.
 Hồ Chí Minh bàn về đạo đức toàn diện

i
v
à
xã hội: "Đạo đức là cái gốc của người cách
mạng"
 Sự nghiệp của cách mạng là xoá bỏ xã hội cũ, xây
dựng xã hội mới với những khát vọng cao đẹp:
Đây là sự nghiệp gian khổ, khó khăn
Đòi hỏi sự hy sinh, phấn đấu không ngừng
 Đạo đức là vũ khí mạnh mẽ trong cuộc đấu tranh vì
độc lập dân tộc và CNXH:
Muốn làm cách mạng, con người phải có tâm
hồn trong sáng, đạo đức cao đẹp
Cái “tâm", cái "đức" ấy được thể hiện trong tu
dưỡng, trong quan hệ với người, với dân, với việc
1.2. Những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt
Nam trong thời đại mới.
a. Trung với nước, hiếu với dân
Đây là phẩm chất quan trọng nhất, bao trùm nhất
Trung với nước là trung thành với sự nghiệp giữ nước
và xây dựng đất nước.
Hiếu với dân là hết lòng phục vụ nhân dân, gắn bó với
dân, kính trọng dân
b. Yêu thương con người
Yêu thương con người là bao dung, nhân nghĩa
Tình cảm rộng lớn giành cho nhân dân lao động
Tình cảm với bạn bè, đồng chí
c. Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư
 Cần:Cần cù, siêng năng
Có kế hoạch, sáng tạo

thần quốc tế vô sản trong sáng
Tinh thần quốc tế trong sáng là phẩm chất, là yêu
c
ầ
u
đ
ạ
o
đ
ứ
c
nh
ằ
m
v
à
o
m
ố
i
quan
h
ệ
r
ộ
ng
l
ớ
n


liêu là "giặc nội xâm", "giặc ở trong lòng"
Phải kiên quyết, thường xuyên đấu tranh loại bỏ
 Để “xây" và "chống" có kết quả, phải tạo thành
phong trào quần chúng rộng rãi
Các cuộc vận động trong từng tổ chức, từng ngành
Trong phong trào, con người học tập, giúp đỡ
nhau

c. Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời
Đó là một quá trình tu dưỡng, rèn luyện đạo đức
Từ nhỏ đến già
Trong từng ngày, từng việc; từ việc nhỏ đến lớn
ở mọi nơi mọi lúc, mọi lĩnh vực hoạt động
Trong mọi quan hệ, ở mọi cương vị
Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống.
Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà
phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài
càng sáng, vàng càng luyện càng trong”
II.
II.
TƯ
TƯ
TƯ
TƯ
Ở
Ở
NG
NG
NHÂN
NHÂN

Phẩm giá con người
Giải phóng con người
Có thể nhìn nhận con người trong tư tưởng nhân văn
Hồ Chí Minh thể hiện với ba nội dung:
 Sự cảm nhận, lòng yêu thương vô hạn đối với con
người, thông cảm sâu sắc với mọi khổ đau của con
người,
 Có niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh, phẩm giá, khả
năng vươn lên chân, thiện, mỹ của con người, dù
nhất thời họ thấp bé, lầm lạc
 Có ý chí đấu tranh để giải phóng con người, đem lại
tự do, hạnh phúc cho con người
2. Tình yêu thương vô hạn của Hồ Chí Minh đối với
con người:
 Tình yêu thương đồng bào, đồng chí của Người là
bao la, vô hạn
 Hồ Chí Minh mong muốn đồng bào được sống trong
hoà bình, độc lập, tự do.
 Suốt đời Người đấu tranh cho tự do và hạnh phúc
của nhân dân.
Hồ Chí Minh gắn với dân tộc, với nhân dân và
con người từ trong trái tim, khối óc, trọn vẹn cả
cuộc đời.
3. Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của
cách mạng
 Con người là mục tiêu của cách mạng;
Sự nghiệp cách mạng nhằm mục đích giải phóng
con người, mang lại hoà bình, độc lập, tự do, mang
lại cơm no áo ấm, hạnh phúc cho con người
Mọi chủ trương, chính sách của Đảng đều nhằm vào

CH
CH
Í
Í
MINH
MINH
V
V
Ề
Ề
VĂN
VĂN
HO
HO
Á
Á
1. Những quan điểm chung của Hồ Chí Minh về văn
hoá
a) Quan điểm về vị trí của văn hoá và vai trò của
người chiến sỹ trên mặt trận văn hoá:
 Văn hoá là bộ phận của kiến trúc thượng tầng,
 Văn hoá phải ở trong kinh tế và chính trị (Chính trị
và kinh tế phải có tính văn hoá).
 Văn hoá có tác động qua lại với kinh tế và chính trị.
 Làm công tác văn hoá là làm cách mạng
b) Quan điểm về chức năng của văn hoá:
 Bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp:
Tư tưởng đúng đắn thì tình cảm cao đẹp
(và ngược lại)
Lý tưởng lớn chỉ đạo mọi hoạt động của con người

 Phương châm giáo dục là học đi đôi với hành, lý
luận liên hệ với thực tiễn.
 Học ở mọi nơi, mọi lúc; học suốt đời, coi trọng việc
tự học, tự đào tạo, đào tạo lại
b. Văn hoá văn nghệ
 Văn nghệ là biểu hiện tập trung nhất của nền văn
hoá, là đỉnh cao của đời sống tinh thần, là hình ảnh
của tâm hồn dân tộc.
 Văn nghệ là mặt trận, nghệ sỹ là chiến sỹ, tác phẩm
là vũ khí
 Văn nghệ phải gắn với thực tiễn đời sống nhân dân
 Phải có những tác phẩm văn nghệ xứng đáng với
thời đại mới của đất nước; phải phản ánh cho thật
chân thực sự nghiệp cách mạng của nhân dân.