Tiểu luận triết học1

Ph
ầ
n I
L
ỜI

MỞ

ĐẦU

T
ừ
l
ị
ch s
ử
xa xưa, tr
ả
i qua bao th
ờ
i gian
đế
n nay dù
ở
th
ờ

lùi theo s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã
h
ộ
i đó. Khi ta nh
ì
n vào v
ấ
n
đề
h
ì
nh thái kinh t
ế
-
x
ã
h
ộ
i c
ủ
a m
ộ
t n

h
ộ
i là ta ph
ả
i nói
đế
n m
ộ
t chính th
ể
toàn
v
ẹ
n cơ c
ấ
u ph
ứ
c t
ạ
p ch
ứ
không th
ể
nói
đế
n nh
ữ
ng th
ứ
riêng l

ế
- x
ã
h
ộ
i c
ầ
n có và ph
ả
i có h
ì
nh thái
kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i v
ạ
ch r
õ
k
ế
t c
ấ
u cơ b
ả
n, ph
ổ

y ta ph
ả
i đi nghiên c
ứ
u sâu v
ề

nh
ữ
ng v
ấ
n
đề
tác
độ
ng tr
ự
c ti
ế
p là y
ế
u t
ố
chính
để
xây d
ự
ng lên h
ì
nh thái kinh


thu
ậ
t c
ủ
a m
ỗ
i h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i, v
ề
quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t quan h
ệ
gi
ữ
a ng
ườ
i

ấ
u ch
ố
t quan tr
ọ
ng nh
ấ
t mà
ở
th
ờ
i k
ì
nào t
ừ

tr
ướ
c kia
đế
n bây gi
ờ
c
ũ
ng ph
ả
i quan tâm và coi đó là m
ụ
c tiêu chính
để

n quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
đượ
c, c
ũ
ng như ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng và các m
ố
i quan h
ệ
dân t
ộ
c, gia
đì
nh, x
ã

h
ộ
i. Nh

t đó m
ấ
t đi th
ì
x
ã
h
ộ
i s
ẽ
phát tri
ể
n
theo cách khác ch
ứ
không như bây gi
ờ
. H
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i là nên t
ả
ng
c
ố

các m
ặ
t: l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t ki
ế
n trúc th
ượ
ng
t
ầ
ng v
ẫ
n luôn t
ồ
n t
ạ
i và phát tri

x
ã

h
ộ
i đó phát tri
ể
n hơn n
ữ
a. Mu
ố
n v
ậ
y th
ì
m
ỗ
i x
ã
h
ộ
i ph
ả
i có
đầ
y
đủ
các m
ặ
t

ố
x
ã
h
ộ
i đi t
ừ
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t v
ì
đó là n
ề
n t
ả
ng c
ủ
a m
ỗ
i
h
ì
nh thái kinh t
ế

ì
m ra nh
ữ
ng đi
ể
m tích c
ự
c và đi
ể
m y
ế
u c
ủ
a 2 m
ặ
t này
để
kh
ắ
c ph
ụ
c
và đi sâu hơn t
ừ
đó m
ớ
i h
ợ
p thành ki
ế

nh c
ủ
a
đấ
t n
ướ
c c
ủ
a x
ã
h
ộ
i, t
ì
m phương h
ướ
ng gi
ả
i quy
ế
t các
mâu thu
ẫ
n trong các m
ặ
t đó
để
m
ỗ
i h


4

Ph
ầ
n II
N
ỘI
DUNG
I. H
ỌC

THUYẾT

VỀ

HÌNH
THÁI KINH
TẾ
- X
Ã

HỘI

1) H
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã

ch
ỉ
x
ã
h
ộ
i
ở
t
ừ
ng giai đo
ạ
n l
ị
ch s
ử
nh
ấ
t
đị
nh, v
ớ
i m
ộ
t ki
ể
u quan h
ệ

s

ng s
ả
n xu
ấ
t và v
ớ
i m
ộ
t ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng tương
ứ
ng
đượ
c xây d
ự
ng trên
quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
ấ
y. V

i các m
ặ
t
đố
i l
ậ
p, các quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t, l
ự
c l
ượ
ng
s
ả
n xu
ấ
t, l
ự
c l
ượ
ng lao
độ
ng sinh ho
ạ
t khác nhau v

ề
n s
ả
n xu
ấ
t, n
ề
n kinh t
ế
khác nhau. Nhưng cu
ố
i cùng th
ì
đó s
ẽ
là
m
ộ
t ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng
đượ
c h
ì
nh thành trong h
ì

h
ộ
i.
+ X
ã
h
ộ
i không ph
ả
i là t
ổ
ng h
ợ
p c
ủ
a nh
ữ
ng hi
ệ
n t
ượ
ng s
ự
ki
ệ
n r
ờ
i r
ạ
c,

ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t và
ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng. M
ỗ
i m
ặ
t đó có vai tr
ò
nh
ấ
t
đị

ng t
ổ
ng th
ể
các m
ặ
t c
ủ
a h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i.
Tiểu luận triết học5

+ T
ổ
ng th
ể
h
ì
nh thái kinh t
ế

ữ
ng th
ế
m
ạ
nh đó
để
nghiên c
ứ
u,
t
ì
m t
ò
i và phát tri
ể
n m
ạ
nh m
ẽ
hơn n
ữ
a.
2). S
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a các h

ườ
i t
ừ
khi h
ì
nh thành
đế
n nay
đã
tr
ả
i
qua các giai đo
ạ
n phát tri
ể
n cao th
ấ
p khác nhau, tương
ứ
ng v
ớ
i m
ỗ
i giai đo
ạ
n
đó là m
ộ
t h

h
ộ
i trong l
ị
ch s
ử
là do các qui lu
ậ
t khách quan chi ph
ố
i
đặ
c bi
ệ
t là b
ị
chi ph
ố
i b
ở
i qui lu
ậ
t v
ề
s
ự
phù h
ợ
p c
ủ

tri
ể
n c
ủ
a nh
ữ
ng h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i là m
ộ
t quá tr
ì
nh l
ị
ch s
ử
t
ự
nhiên.
a. L
ự
c l
ượ
ng s

ậ
t ch
ấ
t, s
ả
n xu
ấ
t v
ậ
t ch
ấ
t có vai tr
ò
r
ấ
t l
ớ
n trong cu
ộ
c s
ố
ng con
ng
ườ
i, nó là quá tr
ì
nh con ng
ườ
i s
ử

ả
i v
ậ
t ch
ấ
t cho
đờ
i
s
ố
ng x
ã
h
ộ
i. Đó là quá tr
ì
nh ho
ạ
t
độ
ng có m
ụ
c đích, nh
ằ
m c
ả
i bi
ế
n nh
ữ

n trong quá tr
ì
nh lao
độ
ng, chính trong quá tr
ì
nh lao
độ
ng mà m
ỗ
i
ng
ườ
i ph
ả
i liên k
ế
t v
ớ
i nhau
để
làm và m
ọ
i ng
ườ
i làm là l
ự
c l
ượ
ng s

ấ
t. Các nhà tri
ế
t h
ọ
c c
ủ
a x
ã
h
ộ
i duy tâm gi
ả
i thích nguyên
nhân,
độ
ng l
ự
c phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã
h
ộ
i t
ừ

ý

ả
i
Tiểu luận triết học6

thích s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã
h
ộ
i theo quan đi
ể
m k
ỹ
thu
ậ
t. H
ọ
không nói
đế
n các
quan h
ệ

t: Mác là ng
ườ
i
đầ
u tiên “
đã
phát hi
ệ
n ra quy lu
ậ
t phát
tri
ể
n c
ủ
a l
ị
ch s
ử
loài ng
ườ
i", ngh
ĩ
a là t
ì
m ra các s
ự
th
ậ
t gi

ọ
c, tôn giáo .
+ Con ng
ườ
i ph
ả
i s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a c
ả
i v
ậ
t ch
ấ
t, đó là yêu c
ầ
u khách quan
c
ủ
a s
ự
sinh t
ồ
n x
ã
h

duy tr
ì
và ngày càng nâng cao
đờ
i s
ố
ng
c
ủ
a m
ì
nh con ng
ườ
i ph
ả
i ti
ế
n hành s
ả
n xu
ấ
t ra c
ủ
a c
ả
i v
ậ
t ch
ấ
t. “ N

a c
ả
i v
ậ
t ch
ấ
t là
m
ộ
t đi
ề
u ki
ệ
n cơ b
ả
n c
ủ
a m
ọ
i x
ã
h
ộ
i, là m
ộ
t hành
độ
ng l
ị
ch s

ộ
c s
ố
ng c
ủ
a con ngư
ờ
i.
+
Để
s
ả
n xu
ấ
t ra c
ủ
a c
ả
i v
ậ
t ch
ấ
t th
ì
ph
ả
i c
ầ
n
đế

ã
h
ộ
i , mà c
ò
n là
cơ s
ở

để
h
ì
nh thành nên t
ấ
t c
ả
các h
ì
nh th
ứ
c quan h
ệ
x
ã
h
ộ
i khác. Dù b
ấ
t c
ứ

u t
ố
c
ấ
u thành nó. Trong
đờ
i s
ố
ng x
ã
h
ộ
i , t
ấ
t c
ả
các quan h
ệ
x
ã
h
ộ
i v
ề

nhà n
ướ
c, chính tr
ị
,pháp quy

t
đị
nh con ng
ườ
i
đồ
ng
th
ờ
i s
ả
n xu
ấ
t và tái s
ả
n xu
ấ
t ra nh
ữ
ng quan h
ệ
x
ã
h
ộ
i c
ủ
a m
ì
nh.

ả
n xu
ấ
t và
đờ
i s
ố
ng : X
ã
h
ộ
i là m
ộ
t h
ệ
th
ố
ng t
ự
đi
ề
u khi
ể
n b
ằ
ng
Tiểu luận triết học7

i t
ự
nhiên. B
ở
i v
ì
t
ự
nhiên là môi tr
ườ
ng s
ố
ng c
ủ
a
con ng
ườ
i h
ợ
p thành x
ã
h
ộ
i và x
ã
h
ộ
i trong đó có con ng
ườ
i là s

ự
trao
đổ
i đó như Mác
đã
ch
ỉ
r
õ
-
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n trong quá tr
ì
nh lao
độ
ng s
ả
n xu
ấ
t. Đi
ề
u ki
ệ
n t
ự
nhiên là y

quy
ế
t
đị
nh s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã

h
ộ
i.
+ Vai tr
ò
c
ủ
a đi
ề
u ki
ệ
n t
ự
nhiên tr
ướ
c h
ế

ệ
u dinh d
ưỡ
ng
để

ch
ế
bi
ế
n ra tư li
ệ
u tiêu dùng; tài nguyên khoáng s
ả
n t
ự
nhiên, con ng
ườ
i ch
ế
t
ạ
o
ra tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t; t

c, đi
ệ
n, năng l
ượ
ng c
ủ
a quá
tr
ì
nh hoá h
ọ
c và các quá tr
ì
nh bên trong nguyên t
ử

Ở
tr
ì
nh
độ
khác nhau c
ủ
a
x
ã
h
ộ
i m
ứ

ưở
ng
đế
n vi
ệ
c t
ổ
ch
ứ
c phân công lao
độ
ng và
phân b
ố
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, nhi
ề
u ngành ngh
ề

đượ
c h
ì

c phân công lao
độ
ng trong
x
ã
h
ộ
i: t
ự
nhiên tác
độ
ng vào x
ã
h
ộ
i hoàn toàn mang tính ch
ấ
t t
ự
phát, c
ò
n x
ã

h
ộ
i tác
độ
ng vào t
ự

tr
ì
nh
độ
phát tri
ể
n c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t và vào ch
ế

độ
x
ã
h
ộ
i. L
ự
c l
ượ
ng s
ả

ị
ch s
ử
t
ự
nhiên c
ủ
a x
ã
h
ộ
i có ngu
ồ
n g
ố
c sâu xa
ở

s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả

ả
n xu
ấ
t th
ì
t
ấ
t nhiên ph
ả
i có dân s
ố
, dân s
ố
đông
th
ì
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t l
ớ
n m
ạ
nh. Nhưng dân s
ố

l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t c
ò
n n
ế
u thi
ế
u vi
ệ
c làm th
ì
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t s
ẽ
th
ừ

ã
m dân
s
ố
phát tri
ể
n v
ớ
i nh
ữ
ng n
ướ
c đông dân và khuy
ế
n khích sinh
đẻ
dân s
ố
v
ớ
i
nh
ữ
ng n
ướ
c có dân s
ố
ít. V
ì
l

ấ
t
đượ
c t
ạ
o ra b
ằ
ng năng l
ự
c th
ự
c ti
ễ
n c
ủ
a con
ng
ườ
i, song không ph
ả
i con ng
ườ
i làm ra theo
ý
mu
ố
n ch
ủ
quan. B
ả

nh. Ng
ườ
i ta làm ra l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a m
ì
nh d
ự
a trên nh
ữ
ng
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t
đã


ng s
ả
n xu
ấ
t bi
ể
u hi
ệ
n quan h
ệ
gi
ữ
a ng
ườ
i v
ớ
i
gi
ớ
i t
ự
nhiên. Tr
ì
nh
độ
c
ủ
a l
ự
c l

t bao g
ồ
m:
- Tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t do x
ã
h
ộ
i t
ạ
o ra, tr
ướ
c h
ế
t là công c
ụ
lao
độ
ng .
- Ng
ườ
i lao
độ
ng v
ớ

ậ
t ch
ấ
t.
+
Đố
i t
ượ
ng lao
độ
ng không ph
ả
i là toàn b
ộ
gi
ớ
i t
ự
nhiên mà ch
ỉ
có b
ộ

ph
ậ
n c
ủ
a gi
ớ
i t

i không ch
ỉ
t
ì
m trong gi
ớ
i t
ự
nhiên
nh
ữ
ng
đố
i t
ượ
ng lao
độ
ng có s
ẵ
n, mà c
ò
n sáng t
ạ
o ra b
ả
n thân
đố
i t
ượ
ng lao

ì
nh s
ả
n xu
ấ
t.
+ Tư li
ệ
u lao
độ
ng là v
ậ
t th
ể
hay là ph
ứ
c h
ợ
p v
ậ
t th
ể
mà con ng
ườ
i
đặ
t
gi
ữ
a m

ng.
+ Tr
ì
nh
độ
phát tri
ể
n c
ủ
a tư li
ệ
u lao
độ
ng ch
ủ
y
ế
u là công c
ụ
lao
độ
ng là
th
ướ
c đo tr
ì
nh
độ
chinh ph
ụ

i
đạ
i kinh t
ế
.
Đố
i v
ớ
i m
ỗ
i th
ế
h
ệ
m
ớ
i, nh
ữ
ng tư li
ệ
u lao
độ
ng do th
ế
h
ệ
tr
ướ
c
để

a l
ị
ch s
ử
chính nh
ữ
ng tính ch
ấ
t và
tr
ì
nh
độ
k
ỹ
thu
ậ
t c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t
đã
quy

nh quá tr
ì
nh v
ậ
n
độ
ng và phát tri
ể
n c
ủ
a h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i như m
ộ
t quá
tr
ì
nh l
ị
ch s
ử
- t
ự
nhiên .

ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. Khoa h
ọ
c tr
ở
thành l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t
tr
ự
c ti
ế
p. Khoa h
ọ
c tr
ở
thành đi
ể
m xu
ấ

ợ
p khoa h
ọ
c k
ỹ
thu
ậ
t
thành m
ộ
t th
ể
th
ố
ng nh
ấ
t, đưa
đế
n nh
ữ
ng phương pháp công ngh
ệ
m
ớ
i đem l
ạ
i
hi
ệ
u qu

c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t c
ũ
ng thay
đổ
i. Ng
ườ
i
lao
độ
ng trong l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t không ch
ỉ
bao g
ồ
m lao
độ
ng chân tay, mà

Tiểu luận triết học10

- Trong các quy lu
ậ
t khách quan chi ph
ố
i s
ự
v
ậ
n
độ
ng, phát tri
ể
n c
ủ
a
các h
ì
nh thái kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i th
ì

ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t có vai tr
ò
quy
ế
t
đị
nh nh
ấ
t. L
ự
c
l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, m
ộ
t m
ặ
t là phương th
ứ
c s
ả

ướ
ng phát tri
ể
n
t
ừ
th
ấ
p
đế
n cao.
Tiểu luận triết học11

b) Quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t.
+ Quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t là m

ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t thu
ộ
c l
ĩ
nh v
ự
c
đờ
i
s
ố
ng v
ậ
t ch
ấ
t c
ủ

ạ
i khách quan,
độ
c l
ậ
p v
ớ
i
ý
th
ứ
c con ng
ườ
i. Quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
là nh
ữ
ng quan h
ệ
cơ b
ả
n, ban
đầ
u và quy
ế

t x
ã
h
ộ
i . M
ỗ
i h
ì
nh thái kinh t
ế
l
ạ
i có m
ộ
t ki
ể
u quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a nó
tương
ứ
ng v
ớ
i m

a cơ th
ể
x
ã
h
ộ
i nó bao g
ồ
m các m
ố
i
quan h
ệ
c
ủ
a quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t là quan h
ệ
kinh t
ế
cơ b
ả
n c
ủ
a m

a m
ỗ
i
h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i nh
ấ
t
đị
nh.
+ Quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t bao g
ồ
m nh
ữ
ng m
ặ
t cơ b
ả

n xu
ấ
t.
- Các quan h
ệ
trong phân ph
ố
i s
ả
n ph
ẩ
m lao
độ
ng.
+Ba m
ặ
t nói trên có quan h
ệ
h
ữ
u cơ vơí nhau, trong đó quan h
ệ
s
ở
h
ữ
u
v
ề
tư li

a b
ấ
t k
ỳ
quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t nào c
ũ
ng
đề
u ph
ụ
thu
ộ
c vào v
ấ
n
đề
nh
ữ
ng tư
li
ệ
u s
ả
n xu

ộ
i mà loài ng
ườ
i
đã
t
ừ
ng tr
ả
i qua,
l
ị
ch s
ử

đã

đượ
c ch
ứ
ng ki
ế
n s
ự
t
ồ
n t
ạ
i c
ủ

ữ
u công c
ộ
ng.
+ Đương nhiên,
để
cho s
ở
h
ữ
u v
ề
tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t không tr
ở
thành " vô
ch
ủ
" có chính sách và cơ ch
ế
r
õ
ràng
để
xác

+ Các h
ệ
th
ố
ng quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
ở
m
ỗ
i giai đo
ạ
n l
ị
ch s
ử

đề
u t
ồ
n t
ạ
i
trong m
ộ
t phương th

- x
ã
h
ộ
i quy
ế
t
đị
nh tính ch
ấ
t và b
ộ
m
ặ
t h
ì
nh thái kinh
t
ế
- x
ã
h
ộ
i
ấ
y. V
ì
v
ậ
y, khi nghiên c

n c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t mà
c
ò
n ph
ả
i xét
đế
n tính ch
ấ
t c
ủ
a các quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t. Quan h
ệ
s

ị
ch s
ử
.
Nh
ữ
ng quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t l
ỗ
i th
ờ
i
đượ
c xoá b
ỏ
và
đượ
c thay th
ế
b
ằ
ng
nh
ữ
ng ki

n, s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i ,
s
ự
chuy
ể
n bi
ế
n t
ừ
h
ì
nh thái đó lên h
ì
nh thái cao hơn
đượ
c gi

t v
ớ
i tính ch
ấ
t
và tr
ì
nh
độ
c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. Quy lu
ậ
t đó là khuynh h
ướ
ng t
ự
t
ì
m
đườ
ng

ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
c
ủ
a l
ự
c
l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t .
Tiểu luận triết học13

+ Tr
ả
i qua quá tr
ì
nh l
ị

ồ
n t
ạ
i không tách r
ờ
i nhau mà tác
độ
ng bi
ệ
n ch
ứ
ng l
ẫ
n nhau h
ì
nh thành quy lu
ậ
t x
ã
h
ộ
i ph
ổ
bi
ế
n c
ủ
a toàn b
ộ
l

độ
c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. Quy lu
ậ
t v
ạ
ch r
õ
tính ch
ấ
t ph
ụ
thu
ộ
c khách
quan c
ủ
a quan h
ệ
s
ả

độ
ng tr
ở
l
ạ
i
đố
i v
ớ
i l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t .
+ Tính ch
ấ
t c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ

ấ
t
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n v
ớ
i nh
ữ
ng công c
ụ

ở
tr
ì
nh
độ
th
ủ
công,
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ

i ph
ả
i
đượ
c v
ậ
n
độ
ng trong s
ự
h
ợ
p tác
x
ã
h
ộ
i r
ộ
ng r
ã
i trên cơ s
ở
chuyên môn hoá. Tính ch
ấ
t t
ự
c
ấ
p t

ì
nh
độ
c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t trong t
ừ
ng giai đo
ạ
n l
ị
ch s
ử
loài ng
ườ
i
th
ể
hi
ệ
n tr
ì

ả
n xu
ấ
t nói lên kh
ả
năng c
ủ
a con ng
ườ
i
thông qua vi
ệ
c s
ử
d
ụ
ng công c
ụ
lao
độ
ng th
ự
c hi
ệ
n quá tr
ì
nh c
ả
i bi
ế

ng s
ả
n xu
ấ
t th
ể
hi
ệ
n
ở
:
- Tr
ì
nh
độ
c
ủ
a công c
ụ
lao
độ
ng.
- Tr
ì
nh
độ
t
ổ
ch
ứ

a con ng
ườ
i.
Tiểu luận triết học14

- Tr
ì
nh
độ
phân công lao
độ
ng.
Quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
đượ
c h
ì
nh thành bi
ế
n
đổ
i, phát tri

ế
n
đổ
i và phát tri
ể
n c
ủ
a công c
ụ

lao
độ
ng th
ì
kinh nghi
ệ
m s
ả
n xu
ấ
t, k
ỹ
năng s
ả
n xu
ấ
t, ki
ế
n th
ứ

độ
ng nh
ấ
t,
cách m
ạ
ng nh
ấ
t. C
ò
n quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t là y
ế
u t
ố
tương
đố
i
ổ
n
đị
nh, có khuynh
h
ướ
ng l

a phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t c
ò
n quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t là h
ì
nh th
ứ
c sh c
ủ
a
nó. Trong m
ố
i quan h
ệ
gi
ữ
a n
ộ
i dung và h

i tr
ướ
c, sau đó h
ì
nh
th
ứ
c m
ớ
i bi
ế
n
đổ
i theo.
-Cùng v
ớ
i s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ

ượ
ng s
ả
n
xu
ấ
t. S
ự
phù h
ợ
p đó là
độ
ng l
ự
c làm cho l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t phát tri
ể
n m
ạ
nh
m
ẽ
. Nhưng l

c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t
đã
phát tri
ể
n lên m
ộ
t
tr
ì
nh
độ
m
ớ
i, quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t không c
ò
n phù h
ợ
p v

n gay g
ắ
t gi
ữ
a
hai m
ặ
t c
ủ
a phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t. S
ự
phát tri
ể
n khách quan đó t
ấ
t y
ế
u d
ẫ
n
đế
n
vi
ệ

ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
m
ớ
i c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, m
ở

đườ
ng cho
l
ự
c l
ượ
ng s
ả

c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t là quy lu
ậ
t cơ b
ả
n c
ủ
a s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã
h
ộ
i loài
Tiểu luận triết học
ộ
i th
ấ
p lên h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i khác cao hơn.
+ S
ự
tác
độ
ng tr
ở
l
ạ
i c
ủ
a quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
đố

ụ
thu
ộ
c vào
tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. Nhưng quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t là h
ì
nh
th

ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, có th
ể
thúc
đẩ
y ho
ặ
c k
ì
m h
ã
m s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a l
ự
c
l
ượ
ng s
ả

t tr
ở
thành
độ
ng l
ụ
c cơ b
ả
n thúc
đẩ
y, m
ở

đườ
ng cho l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t
phát tri
ể
n. Ng
ượ
c l
ạ
i quan h

n xu
ấ
t, b
ộ
c l
ộ
mâu thu
ẫ
n gay g
ắ
t v
ớ
i l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n
xu
ấ
t th
ì
tr
ở
thành " xi
ề
ng xích trói bu
ộ
c" k

i cùng nó s
ẽ

b
ị
thay th
ế
b
ằ
ng ki
ể
u quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t m
ớ
i phù h
ợ
p v
ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ


ạ
i
đố
i v
ớ
i l
ự
c
l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t ( thúc
đẩ
y ho
ặ
c k
ì
m h
ã
m ) v
ì
nó quy
đị
nh m
ụ
c đích c
ủ

ộ
i; quy
đị
nh
phương th
ứ
c phân ph
ố
i và ph
ầ
n c
ủ
a c
ả
i ít nhi
ề
u mà ng
ườ
i lao
độ
ng
đượ
c
h
ưở
ng . M
ỗ
i ki
ể
u quan h

u, quan h
ệ
qu
ả
n l
ý
và quan h
ệ
phân ph
ố
i. Ch
ỉ
trong
ch
ỉ
nh th
ể
đó quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t m
ớ
i tr
ở
thành
độ
ng l

ủ
a quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t v
ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ

c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t là quy lu
ậ
t chung nh
ấ

m h
ữ
u nô l
ệ
, phong ki
ế
n, tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a và phương th
ứ
c c
ộ
ng s
ả
n tương
lai.
+ Quy lu
ậ
t v
ề
s
ự
phù h
ợ
p c
ủ

độ
ng, phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã
h
ộ
i qua s
ự
thay
th
ế
k
ế
ti
ế
p nhau t
ừ
th
ấ
p lên cao c
ủ
a các phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ

n d
ụ
ng
đúng các quy lu
ậ
t x
ã
h
ộ
i, trong đó có nh
ữ
ng quy lu
ậ
t cơ b
ả
n
ở
trên.
- T
ừ
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t và quan h
ệ

h
ì
nh thành nên t
ổ
ng th
ể
c
ủ
a n
ề
n s
ả
n xu
ấ
t và
đờ
i s
ố
ng c
ộ
ng
đồ
ng s
ẽ
h
ì
nh
thành nên ki
ế
n trúc th

ướ
i b
ấ
t k
ỳ
h
ì
nh thái nào
đề
u là s
ả
n ph
ẩ
m c
ủ
a quan h
ệ
gi
ữ
a
ng
ườ
i v
ớ
i ng
ườ
i. Quan h
ệ
x
ã

ã
h
ộ
i h
ế
t s
ứ
c ph
ứ
c t
ạ
p đó phân bi
ệ
t, nh
ữ
ng quan h
ệ
v
ậ
t ch
ấ
t c
ủ
a x
ã

h
ộ
i v
ớ

ợ
p thành gi
ữ
a vai tr
ò
quy
ế
t
đị
nh ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng bao
g
ồ
m nh
ữ
ng quan đi
ể
m tư t
ưở
ng và nh
ữ
ng thi
ế
t ch
ế

nh
quá tr
ì
nh l
ị
ch s
ử
, xét
đế
n cùng là n
ề
n s
ả
n xu
ấ
t
đờ
i s
ố
ng hi
ệ
n th
ự
c. Nhưng
nhân t
ố
kinh t
ế
không ph
ả

ị
ch s
ử
. N
ế
u
không tính
đế
n s
ự
tác
độ
ng l
ẫ
n nhau c
ủ
a các nhân t
ố
đo th
ì
không th
ấ
y hàng
lo
ạ
t nh
ữ
ng s
ự
ng

h
ạ
t
ầ
ng.
+ Cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng là toàn b
ộ
nh
ữ
ng quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t h
ợ
p thành cơ c
ấ
u
kinh t
ế
c
ủ

ủ
a các quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t v
ớ
i tư cách là cơ s
ở
kinh t
ế
c
ủ
a các hi
ệ
n
t
ượ
ng x
ã
h
ộ
i.
- Cơ s
ở
h
ạ
t

n xu
ấ
t là tàn dư c
ủ
a x
ã
h
ộ
i tr
ướ
c và nh
ữ
ng quan h
ệ
m
ầ
m
m
ố
ng c
ủ
a x
ã
h
ộ
i sau. Nh
ữ
ng
đặ
c trưng cho tính ch

ng có nhi
ề
u thành
ph
ầ
n kinh t
ế
, nhi
ề
u ki
ể
u quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t th
ì
ki
ể
u quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t th
ố
ng tr

ủ
a cơ s
ở
h
ạ

t
ầ
ng là do ki
ể
u quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t th
ố
ng tr
ị
quy
đị
nh. Tính ch
ấ
t
đố
i kháng giai
c
ấ
p và s

ng t
ầ
ng .
+ Ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng là toàn b
ộ
nh
ữ
ng quan đi
ể
m tư t
ưở
ng x
ã
h
ộ
i,
nh
ữ
ng thi
ế
t ch
ế
tương
ứ

ỗ
i y
ế
u t
ố
c
ủ
a y
ế
u t
ố
c
ủ
a ki
ế
n trúc th
ượ
ng
t
ầ
ng có
đặ
c đi
ể
m riêng, có quy lu
ậ
t phát tri
ể
n riêng, nhưng không t
ồ

ả
n ánh cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng.
Ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng c
ủ
a x
ã
h
ộ
i có
đố
i kháng giai c
ấ
p bao g
ồ
m h
ệ
tư
t

i, quan đi
ể
m tư t
ưở
ng và t
ổ
ch
ứ
c c
ủ
a các t
ầ
ng l
ớ
p trung gian. Tính
ch
ấ
t tư t
ưở
ng c
ủ
a giai c
ấ
p th
ố
ng tr
ị
quy
ế
t

ộ
i ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng mang tính ch
ấ
t
đố
i kháng. B
ộ

ph
ậ
n có quy
ề
n l
ự
c l
ớ
n nh
ấ
t c
ủ
a ki
ế
n trúc th
ượ

độ
x
ã
h
ộ
i v
ề

m
ặ
t chính tr
ị
pháp l
ý
. Giai c
ấ
p th
ố
ng tr
ị
v
ề
m
ặ
t kinh t
ế
n
ắ
m và gi
ữ

th
ố
ng tr
ị
, nó là
đặ
c trưng c
ủ
a toàn b
ộ
ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng. M
ỗ
i h
ì
nh thái kinh
t
ế
- x
ã
h
ộ
i
đề
u có m

ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng
ở
m
ỗ
i h
ì
nh thái kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i
đề
u có cơ s
ở
c
ủ
a nó, do đó, cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng và ki

ầ
ng gi
ữ
vai tr
ò
quy
ế
t
đị
nh Þ cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng quy
ế
t
đị
nh ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng.
Cơ s
ở
h
ạ

ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng
ấ
y. Giai c
ấ
p nào chi
ế
m
đị
a v
ị
th
ố
ng tr
ị
n
ề
n
kinh t
ế
th
ì
c
ũ
ng chi
ế

ng có nh
ữ
ngbi
ế
n
đổ
i căn b
ả
n trong cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng
s
ớ
m hay mu
ộ
n s
ẽ
d
ẫ
n
đế
n bi
ế
n
đổ
i ki

h
ì
nh thái kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i
Tiểu luận triết học19

này sang h
ì
nh thái kinh t
ế
khác. Khi cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng c
ũ
m
ấ
t đi th
ì

ng t
ầ
ng m
ớ
i phù h
ợ
p v
ớ
i nó c
ũ
ng xu
ấ
t hi
ệ
n. Tính quy
ế
t
đị
nh c
ủ
a
cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng v
ớ
i ki

i này sang m
ộ
t h
ì
nh thái kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i
khác. Chính s
ự
tác
độ
ng đó
đã
bi
ế
n ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng s
ẽ
tác
độ
ng tr

ạ
t
ầ
ng không ph
ả
i
là m
ộ
t h
ệ
th
ố
ng liên h
ệ
ph
ụ
thu
ộ
c có tính gi
ả
n đơn như m
ộ
t cơ ch
ế
ho
ạ
t
độ
ng
t

ữ
ng nguyên nhân kinh t
ế
. Cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng quy
ế
t
đị
nh
ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng,
đồ
ng th
ờ
i ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ

c tr
ở
l
ạ
i cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng sinh ra nó.
+ Trong x
ã
h
ộ
i có giai c
ấ
p
đố
i kháng, ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng
đả
m b
ả
o s

ộ
ph
ậ
n c
ủ
a ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng, nhà n
ướ
c gi
ữ
vai tr
ò

đặ
c bi
ệ
t
quan tr
ọ
ng có tác d
ụ
ng to l
ớ
n
đố

tôn giáo, ngh
ệ
thu
ậ
t c
ũ
ng
đề
u tác
độ
ng m
ạ
nh m
ẽ

đế
n cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng b
ằ
ng nh
ữ
ng
h
ì
nh th

ng khi nó tác
độ
ng cùng chi
ề
u v
ớ
i quy lu
ậ
t v
ậ
n
độ
ng c
ủ
a cơ s
ở
h
ạ
t
ầ
ng, trái l
ạ
i nó s
ẽ
c
ả
n tr
ở

s

c th
ổ
i ph
ồ
ng vai tr
ò
c
ủ
a ki
ế
n trúc th
ượ
ng
Tiểu luận triết học20

t
ầ
ng, ph
ủ

đị
nh tính t
ấ
t y
ế
u c
ủ

ậ
t l
ị
ch
s
ử
nh
ấ
n m
ạ
nh r
ằ
ng, ch
ỉ
có ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng n
ả
y sinh trong quá tr
ì
nh phát
tri
ể
n cơ s
ở
kinh t

h
ộ
i ti
ế
n lên n
ế
u ng
ượ
c l
ạ
i s
ẽ
như trên.
e) Các quan h
ệ
dân t
ộ
c, quan h
ệ
gia
đì
nh và các sinh ho
ạ
t x
ã
h
ộ
i khác.
+ Các m
ố

ệ
, t
ậ
p quán
+ Con ng
ườ
i th
ự
c ch
ấ
t c
ủ
a vi
ệ
c nghiên c
ứ
u b
ả
n ch
ấ
t là quá tr
ì
nh con
ng
ườ
i t
ự
l
ấ
y m

ng t
ự
nhiên, tri
ế
t l
ý
và s
ự
t
ồ
n t
ạ
i và
ý
ngh
ĩ
a c
ủ
a
đờ
i
s
ố
ng con ng
ườ
i vai tr
ò
, v
ị
trí và ch

i loài
độ
ng
v
ậ
t. Song không ph
ả
i v
ì
th
ế
mà câu h
ỏ
i" con ng
ườ
i là g
ì
?" b
ị
gi
ả
n đơn, v
ì
câu
tr
ả
l
ờ
i ch
ỉ

nh v
ậ
n
độ
ng sinh thành.
Con ng
ườ
i có tư t
ưở
ng, t
ì
nh c
ả
m, khát v
ọ
ng, m
ụ
c tiêu l
ý
t
ưở
ng, ni
ề
m tin và
ý

chí nên nó s
ẽ
có m
ộ

ạ
t
đờ
i th
ườ
ng, trong đó
xu
ấ
t hi
ệ
n nh
ữ
ng quan ni
ệ
m và s
ự
đánh giá đa d
ạ
ng các hi
ệ
n t
ượ
ng x
ã
h
ộ
i,
nh
ữ
ng th

nh, mơ
ướ
c và lôgic c
ủ
a lương tri.
+ Trong x
ã
h
ộ
i nào bao gi
ờ
c
ũ
ng có các dân t
ộ
c do v
ậ
y c
ầ
n ph
ả
i t
ạ
o
đoàn k
ế
t g
ắ
n bó gi
ữ

i có các gia
đì
nh riêng l
ẻ
, m
ỗ
i gia
đì
nh
này l
ạ
i có m
ộ
t phong cách s
ố
ng khác nhau, m
ộ
t gia
đì
nh t
ố
t là có s
ự
đoàn k
ế
t,
b
ố
m
ẹ

ẹ
th
ì
gia
đì
nh đó s
ẽ
không
hoà thu
ậ
n. Trong gia
đì
nh th
ì
có s
ự

ả
nh h
ưở
ng c
ủ
a x
ã
h
ộ
i r
ấ
t l
ớ

x
ã
h
ộ
i đó, nhưng c
ũ
ng s
ẽ
r
ấ
t t
ồ
i khi ti
ế
p xúc quá nhi
ề
u v
ớ
i nh
ữ
ng cái x
ấ
u như
văn hoá
đồ
tru
ỵ
, x
ã
h

ữ
vai tr
ò
quy
ế
t
đị
nh, mà n
ề
n t
ả
ng c
ủ
a m
ố
i
quan h
ệ
này là quan h
ệ
l
ợ
i ích. M
ỗ
i cá nhân có
ả
nh h
ưở
ng t
ớ

ộ
i, th
ự
c hi
ệ
n t
ố
t ngh
ĩ
a v
ụ

đố
i v
ớ
i x
ã
h
ộ
im th
ì

có tác d
ụ
ng tích c
ự
c
đế
n x
ã

ặ
ng cho x
ã
h
ộ
i, có khi là
k
ẻ
thù c
ủ
a x
ã
h
ộ
i.
+ Cá nhân là cá th
ể
ng
ườ
i riêng l
ẻ
, là ph
ầ
n t
ử
đơn nh
ấ
t t
ạ
o thành c

i quan h
ệ
trong x
ã
h
ộ
i
đề
u b
ắ
t ngu
ồ
n t
ừ

cá nhân. Cá nhân s
ẽ
quy
ế
t
đị
nh nên t
ổ
ng th
ể
c
ủ
a x
ã
h

HÌNH
THÁI KINH
TẾ
-
XÃ

HỘI

Ở
V
IỆT
NAM
1) V
ấ
n
đề
xây d
ự
ng h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i
ở
Vi
ệ

i v
ạ
ch ra ngu
ồ
n g
ố
c
độ
ng l
ự
c bên trong c
ủ
a s
ự
phát tri
ể
n x
ã

Tiểu luận triết học22

h
ộ
i, t
ì
m ra nh
ữ

ở
khoa h
ọ
c cho x
ã
h
ộ
i h
ọ
c, nâng x
ã
h
ộ
i h
ọ
c
lên thành m
ộ
t khoa h
ọ
c th
ậ
t s
ự
, ch
ố
ng l
ạ
i quan đi
ể

v
ậ
n
độ
ng phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã
h
ộ
i là do
ý
chí c
ủ
a nh
ữ
ng nhà c
ầ
n quy
ề
n chi
ph
ố
i. Coi k
ỹ
thu
ậ
t là cái chung quy

ướ
c ta quá đ
ộ
lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i không qua giai đo
ạ
n phát tri
ể
n tư
b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a , không có ngh
ĩ
a là g
ạ
t b
ỏ
t
ấ

ấ
t c
ả
nh
ữ
ng g
ì
thu
ộ
c v
ề
s
ở

h
ữ
u tư nhân góp ph
ầ
n vào s
ả
n xu
ấ
t kinh doanh th
ì
ch
ấ
p nh
ậ
n nó như m
ộ

nh th
ứ
c kinh t
ế

để
phát tri
ể
n s
ả
n xu
ấ
t và nâng cao cu
ộ
c s
ố
ng c
ủ
a nhân dân.
- V
ậ
y n
ướ
c ta ch
ọ
n l
ự
a con
đườ
ng x

ngh
ĩ
a
đặ
c bi
ệ
t là v
ề

m
ặ
t chính tr
ị
c
ủ
a ch
ế

độ
đó- t
ứ
c không th
ể
h
ì
nh thành m
ộ
t h
ệ
th

ố
.
Để
xây d
ự
ng phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a, chúng ta ch
ủ

trương m
ộ
t n
ề
n kinh t
ế
hàng hoá nhi
ề

ầ
n kinh
t
ế
, phát tri
ể
n m
ạ
nh m
ẽ
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t đ
ể
xây d
ự
ng cơ s
ở
kinh t
ế
c
ủ
a ch
ủ

ả
n
xu
ấ
t đi lên s
ả
n xu
ấ
t l
ớ
n x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a trên cơ s
ở
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t phát
tri

c như tr
ướ
c đây mà
đượ
c th
ể
hi
ệ
n t
ừ
ng b
ướ
c thông qua h
ỗ
n
Tiểu luận triết học23

h
ợ
p các h
ì
nh th
ứ
c s
ở
h
ữ

ớ
n, trong đó
các đơn v
ị
qu
ố
c doanh là n
ò
ng c
ố
t. T
ứ
c là chúng ta ch
ỉ
b
ỏ
qua nh
ữ
ng g
ì
mà x
ã

h
ộ
i m
ớ
i có th
ể
thay th

cái c
ũ

để
có cái m
ớ
i mà
th
ự
c hi
ệ
n chuy
ể
n hoá cái c
ũ
thành cái mơí.
+ Mu
ố
n làm
đượ
c như trên ta ph
ả
i
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ

nhà n
ướ
c ph
ả
i s
ử
d
ụ
ng t
ổ
ng th
ể
các bi
ệ
n pháp kinh t
ế
, hành chính và giáo d
ụ
c
trong đó các bi
ệ
n pháp kinh t
ế
có vai tr
ò
quan tr
ọ
ng nh
ấ
t nh

ng:
kinh t
ế
qu
ố
c doanh
đượ
c c
ủ
ng c
ố
và phát tri
ể
n
ở
nh
ữ
ng v
ị
trí n
ò
ng c
ố
t. Kinh t
ế

t
ậ
p th
ể

ổ
ph
ầ
n phát tri
ể
n m
ạ
nh. Kinh t
ế

tư nhân và gia
đì
nh phát huy
đượ
c m
ọ
i ti
ề
m năng, các t
ậ
p đoàn kinh doanh l
ớ
n
có s
ứ
c chi ph
ố
i trong n
ề
n kinh t

đượ
c bi
ể
u hi
ệ
n theo nh
ữ
ng ki
ể
u riêng bi
ệ
t trong m
ỗ
i h
ì
nh thái kinh t
ế
-
x
ã
h
ộ
i c
ụ
th
ể
( c
ộ
ng s
ả

ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i c
ụ
th
ể
nh
ữ
ng
quy lu
ậ
t ph
ổ
biên đó l
ạ
i th
ể
hi
ệ
n theo nh
ữ
ng h
ì
nh th
ứ

nghiên c
ứ
u m
ộ
t h
ì
nh thái kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i c
ụ
th
ể
.
2/ Các h
ì
nh th
ứ
c
đổ
i m
ớ
i
Tiểu luận triết học24

n công cu
ộ
c
đổ
i m
ớ
i là quá tr
ì
nh v
ừ
a làm vi
ệ
c v
ừ
a h
ọ
c t
ậ
p v
ừ
a rút
kinh nghi
ệ
m b
ở
i v
ì
chưa bao gi
ờ
có s

ừ
ng l
ĩ
nh v
ự
c.
- M
ở
r
ộ
ng dân ch
ủ
x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a phát huy quy
ề
n làm ch
ủ
c
ủ
a nhân
dân trong xây d
ự
ng và qu

ũ
ng có hi
ệ
u qu
ả
nh
ằ
m c
ủ
ng c
ố

Đả
ng làm trong s
ạ
ch b
ộ
máy nhà n
ướ
c lành
m
ạ
nh hoá các quan h
ệ
x
ã
h
ộ
i.
- Xây d

n l
ý
c
ủ
a nhà n
ướ
c theo
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i
ch
ủ
ngh
ĩ
a, t
ừ
ng b
ướ
c kinh t
ế
qu
ố
c doanh, kinh t
ế
t

ế
p t
ụ
c th
ự
c hi
ệ
n công nghi
ệ
p hoá hi
ệ
n
đạ
i hoá
đấ
t n
ướ
c chuy
ể
n
đổ
i
căn b
ả
n toàn di
ệ
n các ho
ạ
t
độ

ứ
c lao
độ
ng cùng v
ớ
i công
ngh
ệ
phương ti
ệ
n và phương pháp tiên ti
ế
n hi
ệ
n
đạ
i t
ạ
o ra năng su
ấ
t lao
độ
ng
x
ã
h
ộ
i cao .
- Xây d
ự

ẩ
u,
đồ
ng th
ờ
i thay th
ế
nh
ậ
p kh
ẩ
u b
ằ
ng nh
ữ
ng s
ả
n ph
ẩ
m trong
n
ướ
c s
ả
n xu
ấ
t có hi
ệ
u qu
ả

, hi
ệ
u qu
ả
v
ớ
i nh
ữ
ng chính sách
đã
i ng
ộ
tho
ả
đáng,
Tiểu luận triết học25

t
ạ
o môi trư
ờ
ng môi tr
ườ
ng cho ho
ạ
t
độ

ng t
ầ
ng x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a
ở
Vi
ệ
t Nam,
Đả
ng
đã

kh
ẳ
ng
đị
nh l
ấ
y ch
ủ
ngh
ĩ
a Mác - Lê nin là kim ch

ấ
t giai c
ấ
p công nhân, do
độ
i tiên phong c
ủ
a nó là
Đả
ng
c
ộ
ng s
ả
n l
ã
nh
đạ
o,
đả
m b
ả
o cho nhân dân là ng
ườ
i ch
ủ
th
ự
c s
ự

ã
h
ộ
i ch
ủ

ngh
ĩ
a,
đả
m b
ả
o phát huy m
ọ
i kh
ả
năng sáng t
ạ
o, tính tích c
ự
c ch
ủ

độ
ng c
ủ
a c
ủ
a
m

a nhân dân.
+ Các t
ổ
ch
ứ
c, thi
ế
t ch
ế
, các l
ự
c l
ượ
ng x
ã
h
ộ
i tham gia vào h
ệ
th
ố
ng
chính tr
ị
x
ã
h
ộ
i ch
ủ

ph
ố
i h
ợ
p đoàn k
ế
t và h
ợ
p tác, t
ạ
o thành m
ộ
t l
ự
c l
ượ
ng chung h
ướ
ng t
ớ
i m
ụ
c
tiêu x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh

nh v
ự
c ho
ạ
t
độ
ng khác.
+ Các t
ổ
ch
ứ
c, b
ộ
máy t
ạ
o thành h
ệ
th
ố
ng chính tr
ị
x
ã
h
ộ
i không t
ồ
n t
ạ
i

độ
ng .
+ Khái quát l
ạ
i , xây d
ự
ng h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a
ở
n
ướ
c ta
là xâyd
ự
ng m
ộ
t h
ệ
th

ng m
ộ
t h
ệ
th
ố
ng chính tr
ị
lfam ch
ủ
c
ủ
a
nhân dân lao
độ
ng ho
ạ
t
độ
ng theo nguyên t
ắ
c t
ấ
t c
ả
t
ừ
con ng
ườ
i và v