Tiết: 35 ( lớp 11a5, 11a6 ), 31 ( lớp 11a2 ) Ngày soạn: 25 / 10 / 07
CHIẾU CẦU HIỀN ( T2 )
( Ngô Thì Nhậm )
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
Nêu cơ sở lí luận của việc cầu hiền?
3. Bài mới
Hoạt động của Gv - Hs Nội dung cần đạt
Pv. Cách lập luận cầu hiền của tác
giả trong đoạn này như thế nào?
Pv. Em có nhận xét gì về cách dùng
từ, hình ảnh và biện pháp nghệ thuật
của tác giả trong đoạn? Nêu tác
dụng của chúng.
2. Tình hình thực tiễn và khao khát cầu hiền của
vua Quang Trung
- Khi thời thế suy vi, nhiều biến cố, tất yếu kẻ sĩ
trong thiên hạ phải tìm chỗ ẩn mình.
+ Tác giả dùng nhiều hình ảnh gợi cảm để chỉ
tình trạng thất thế loạn lạc của kẻ sĩ (ẩn trong
ngòi khe, kiêng dè không dám lên tiếng, gõ mõ
canh cửa, ra biển vào sông, chết đuối trên
cạn,…) nhấn mạnh lối sống uổng phí tài năng,
không xứng danh là người hiền tài.( biện pháp
kích tướng)
thấm, một cái cột không thể đỡ nổi một cái
nhà,… kể muôn sự khó khăn nhằm tac động
vào trách nhiệm của hiền sĩ với non sông đất
nước. Những người có tâm đức sẽ không thờ ơ
trước tình cảnh này. Kết đoạn, tác giả cũng đưa
ra một loạt câu hỏi: huống nay trên dãi đất văn
hiến rộng lớn này, há trong đó không có lấy một
người tài danh nào ra phò giúp cho chính quyền
buổi ban đầu của trẫm hay sao?
+ Cả hai đoạn đều có chung một cấu trúc: kể,
liệt kê thực trạng để tìm cách khơi gợi, kích động
những người hiền tài có lòng tự trọng, có trách
nhiệm. Từ đó kết đoạn là những câu hỏi tu từ
xoáy sâu, nhấn mạnh, khích lệ họ đừng chần
chừ, ngần ngại nữa, nhanh đưa sức ra giúp dân
trị nước.
+ Giọng điệu linh hoạt, khi mạnh mẽ ( gợi cái
tầm thường trong cuộc sống ẩn dật), khi thì lắng
lại, khiêm nhường, thành tâm; khi thì khích lệ,
cổ vũ người hiền ra giúp chính quyền buổi đầu…
3. Hướng sử dụng người hiền tài và lời kêu gọi
người tài trong thiên hạ ra giúp dân, giúp nước.
Pv. Em có nhận xét gì về giọng điệu
ở đoạn 2 này?
Pv. Hướng sử dụng người tài của
- Quan điểm về người hiền tài của nhà vua thât
tiến bộ, hiện đại, hợp lòng dân, tạo con đường
rộng mở cho người tài ra phò vua trị nước.
- Những lời kêu gọi cuối tác phẩm như một lời
người có tay nghề giỏi. Ông còn
khuyến khích người tài tự tiến cử. Pv. Em có nhận xét gì về nội dung
và nghệ thuật của bài chiếu?
hiệu triệu mạnh mẽ, khơi dậy, làm nức lòng kẻ
hiền tài bốn bể. Cái lí của triều đình đưa ra là
không còn gì thuận lợi hơn nữa ( trời trong sáng,
đất thanh bình) cho người tài đức xuất hiện.Thời
cơ đã đến cho những ai muốn làm nên nghiệp
lớn ( gặp hội gió mây )
III. Tổng kết
Bài chiếu không chỉ cho chúng ta thấy tư tưởng
tiến bộ của vua Quang Trung trong việc sử dụng