Tuần 2
Tiết 5
KHÁI QUÁT
VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM

A. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Gíup học sinh:
B. PHƯƠNG TIỆN THỰC HỆN
SGK
Thiết kế bài học
Các tài liệu tham khảo
C. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận
trả lời các câu hỏi
D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Kiểm tra bài cũ.
Giới thiệu bài mới
Khi nói về VHDG Lâm Thị Mĩ Dạ đã từng có câu thơ làm xúc động lòng
người:
Tôi yêu truyện cổ nước tôi
Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu sa
Thương người rồi mới thương ta
Yêu nhau mấy núi cách xa cũng tìm
Ơû hiền rồi lại gặp lành
Người ngay lại gặp người tiên độ trì.
Và cho đến những câu ca dao:
Trên đồng cạn dưới đồng sâu
Chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa
Từ truyện cổ đến ca dao dân ca, tục ngữ. Tất cả đều là biểu hiện cụ thể của
VHDG. Để hiểu rõ chúng ta cùng tìm hiểu bài “KHÁI QUÁT VHDG VN”. Là truyền từ người này sang người
khác, đời này sang đời khác không bằng
chữ viết mà bằng lời nói.
Không có chữ viết ông cha ta lưu
truyền qua miệng, nên nảy sinh ý thức
chỉnh sửa cho văn bản hoàn chỉnh. Vì
vậy VHDG là sáng tác tập thể.
Truyện cổ kể về những nội dung
trong đời sống nhân dân. Đó là tập tục
nghi lễ ở từng vùng, từng miền khác
nhau. Tiếng cười trong truyện cười cũng
mang nhiều cung bậc. Thơ ca dân gian
cũng có nhiều bài mang bản chất nghề
nghiệp, ca cày cấy, ca nghề nghiệp, nghi
lễ
II. ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA VHDG.
PV: Em hãy cho biết VHDG có những
đặc trưng cơ bản nào?
VHDG có 3 đặc trưng cơ bản:
Tính truyền miệng
Tính thực hành
Là sáng tác tập thể.
1. Tính truyền miệng
PV: Em hãy cho biết như thế nào là
truyền miệng?
PV: Em hãy cho biết như thế nào là dị
bản?

GV: VHDG gợi cảm hứng cho người
trong cuộc dù ở đâu, làm gò. Hãy nghe
người nông dân tâm sự:
Ra đi anh có dặn dò
Ruộng sâu cấy trước ruộng gò cấy sau.
Ruộng sâu cấy trước để lúa cứng cáp
lên cao tránh được mưa ngập lũ lụt. Ta
nhận thấy đó là lời ca của người nông
dân trồng lúa nước.
Chàng trai nông thôn tế nhị và
duyên dáng mượn hình ảnh lá xoan đào
để biểu thị lòng mình:
Lá này là lá xoan đào
Tương tư thì gọi thế nào hỡi em?
III. HỆ THỐNG THỂ LOẠI CỦA VHDG.
PV: Theo em VHDG có bao nhiêu thể
loại?
Thần thoại
Sử thi
Truyền thuyết
Truyện cổ tích
Truyện ngụ ngôn
Truyện cười
Tục ngữ
Câu đố
Ca dao
Vè
Truyện thơ
chèo
IV. NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VHDG.

vinh những giá trị con người, yêu
thương con người và đấu tranh giải
phóng con người.
3. Giá trị thẩm mĩ.
PV: VHDG có những gía trị thẩm mĩ
nào?
PV: Em hãy cho biết những giá trị đó
qua từng thể loại của VHDG?
Thần thoại: Sử dụng trí tưởng tượng.
Truyện cổ tích: Xây dựng những
nhân vật thần kì.
Truyện cười: Tạo tiếng cười dựa vào
PV: Các nhà thơ học được gì ở ca dao?
GV: Học ở gọng điệu trữ tình, xây dựng
được nhân vật trữ tình, cảm nhận của
thơ ca trước đời sống, sử dụng ngôn từ
sáng tạo của nhân dân trước cái đẹp.
PV: Còn nhà văn học được gì ở truyện
cổ tích?
GV: Xây dựng được cốt truyện: nắm
chác những đặc trưng cơ bản của
VHDG, hiểu biết về các thể loại, vai trò
của VHDG đối với nền VH dân tộc.
những mâu thuẫn xã hội.
Thơ ca dân gian: Là sự sáng tạo ra
lời ca mang đậm chất trữ tình  giúp
người đọc, nghe có khả năng nhạy cảm