Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
CHỈÅNG 07
@ Cạc mạy phạt âiãûn cọ cäng sút nh hån tỉì 10KVA âãún 1MVA , våïi ngưn cå n ng l à
âäüng cå näø Diessel , mạy phạt dỉû phng cho cạc nh mạy , xê nghiãûp cäng nghiãûp cọ
qui mä sn xút låïn.
@ Cạc chun-viãn k-thût thüc ngnh âiãûn v âiãûn tỉí cáưn n õm vỉíng cạc ngun l à
cå bn; âãø thûn låüi trong cäng tạc váûn hnh v bo qun.
7.1.C U TA O CU A MẠY PHẠT ƯNG B Ü:ÁÚ Û Í ÂÄ Ä
Rotor: pháưn cm hçnh thnh tỉì trỉåìng mäüt chiãưu. Khi âäüng cå så cáúp quay pháưn cm,
tỉì trỉåìng mäüt chiãưu ny quay trn v quẹt lãn cạc thanh dáøn bä útrê trãn pháưn ỉïng
(stator) hçnh thnh cạc sỉïc âiãûn âäüng cm ỉïng trãn dáy qún pháưn ỉïng.
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
 Rotor cỉûc tỉì läưi
 Rotor cỉûc tỉì ẩn
Kết cấu của rotor cực từ lồi, 2p = 4 , Rotor chưa được đóng vào trục.
Trên rotor đã có quấn dây quấn kích thích.
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
Hình dạng của rotor cực từ sau khi đã được đóng cốt trục, phía đầu của rotor
(phần cảm) máy phát chính là rotor (phần ứng của máy phát kích từ đầu trục).
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
Kết cấu của lỏi thép stator Lỏi thép stator đang được quấn dây
Stator : cn âỉåüc gi l pháưn ỉïng, kãút cáúu ca stator mạy phạt âiãûn xoay chiãưu
giäúng nhỉ kãút cáúu ca stator âäüng cå cm ỉïng.
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
Dảng mạy phạt âiãûn dng hãû thäúng chäøi than v vnh trỉåüt âãø cáúp ngưn mäüt
chiãưu cho pháưn cm, âỉåüc gi l mạy phạt âiãûn kêch tỉì trỉûc tiãúp: S < 200(KVA)

Stator MP
đầu trục
Rotor MP đầu
trục
Kãút cáúu ca tan bäü mäüt mạy phạt âiãûn xoay chiãưu
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
Máy phát kích từ đầu trục (MP không chổi than)
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
@ Máy phát chính và máy phát đầu trục quay đồng trục, được lai bởi một động cơ lai.
@ Máy phát đầu trục có chức năng cung cấp dòng điện kích từ cho máy phát chính.
Sđđ E trên cuộn dây phần ứng của máy phát chính
Biến đổi cung cấp điện áp 1 chiều cho máy phát đầu trục (stator)
Rkt
Phần ứng (rotor)của máy phát đầu trục tạo ra dòng xoay chiều
ĐL cảm ứng đt, ĐL Ohm
Cấp cho phần cảm của máy phát chính
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
;tsinEe
mA
ω=






π

phakt
EKU .
=
Ta có phương trình cân bằng điện áp:
Rkt: điện trở ngồi nối tiếp với dây quấn phần cảm của máy phát đồng
trục
Rf: điện trở dây quấn phần cảm.
=>
kt
fkt
pha
I
K
RR
E .
)(






+
=
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
Giải thích quá trình tự kích của máy phát kích từ đầu trục
Khi động cơ
lai quay đạt
tốc độ định

điện
động lên
Tiếp tục
cho đến
Epha bảo
hoà
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
PHẢN ỨNG PHẦN ỨNG CỦA MÁY PHÁT ĐỒNG BỘ
Bản chất của phản ứng phần ứng:
@ Dòng điện I trong dây quấn stator tạo nên từ trường phần ứng quay

đồng bộ với từ trường chính. Góc lệch giữa Eo và I phụ thuộc vào

tính chất tải quyết định.
@ Tác động của từ trường phần ứng lên từ trường chính gọi là phản

ứng phần ứng.
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
•
Tải thuần trở Cosϕ = 1
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
T i thu n c m:ả ầ ả Eo và I lệch pha nhau 1 góc ϕ = 90°
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
T i thu n dungả ầ :
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành

)XX(Ij)XX(IjR.IEU
tưq
q
tưd
d
u
0
+−+−−=
•••••
dtưd
XXX =+
qtưq
XXX
=+
: Điện kháng đồng bộ dọc trục
: Điện kháng đồng bộ ngang trục
q
q
d
d
u
0
XIjXIjR.IEU
•••••
−−−=
Máy Điện –TBĐ Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM
Khoa Điện-Điện tư û Viễn Thông Giảng Viên: Th.s Phạm Công Thành
Phương trình điện áp của máy phát điện đồng bộ cực nẩ
dbu
0