Tiểu luận
Nêu và phân tích ảnh hưởng của sự
phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở
Việt Nam

Tiểu luận dân số
1
I .
LỜI


ng như hi
ệ
n t
ạ
i : N
ướ
c ta
đã
tr
ả
i qua bao cu
ộ
c chi
ế
n tranh
đố
i
đầ
u v
ớ
i
bao th
ử
thách, n
ề
n kinh t
ế
c
ủ
a n

ng cu
ộ
c chi
ế
n tranh đó. Cho
đế
n nay m
ặ
c dù
n
ề
n kinh t
ế
n
ướ
c ta
đã
v
ữ
ng và đang trên đà phát tri
ể
n, nhưng s
ự
phát tri
ể
n
đó c
ò
n h
ạ

ố
n
ộ
i b
ộ
c
ầ
n
đề
c
ậ
p và xem xét, nghiên c
ứ
u,
phân tích đó là dân s
ố
. V
ì
v
ậ
y em ch
ọ
n
đ
ề
t
ài : “H
ã
y n
êu và phân tích

ỏ
i nh
ữ
ng sai sót nên em r
ấ
t mong
đượ
c s
ự

ghóp
ý
c
ủ
a cô giáo và b
ạ
n bè.
Em xin chân thành c
ả
m ơn !


:
Vi
ệ
t nam l
à m
ộ
t
qu
ố
c gia c
ó quy mô dân s
ố
l
ớ
n, t
ố
c
đ
ộ
ph
át tri
ể
n d
ân s
ố

ngày càng nhanh. Năm 2000 Vi
ệ
t Nam
đ

gi
ớ
i. Quy mô dân s
ố
l
ớ
n c
ò
n th
ể
hi
ệ
n
ở
m
ố
i quan h
ệ
gi
ữ
a dân s
ố
và
đ
ấ
t đai. Theo các nhà khoa h
ọ
c tính toán m
ậ
t

n 6 l
ầ
n “M
ậ
t
độ

chu
ẩ
n” và g
ầ
n g
ấ
p 2 l
ầ
n m
ậ
t
độ
dân s
ố
c
ủ
a Trung Qu
ố
c – n
ướ
c đông dân
nh
ấ

ư
ờ
i, N
ăm 1960 dân s
ố
t
ăng g
ấ
p
đôi :
30,17 tri
ệ
u ng
ườ
i, năm 1989 dân s
ố

đạ
t 60,47 tri
ệ
u ng
ườ
i. Giai đo
ạ
n 1921-
1995 dân s
ố
n
ướ
c ta tăng 4,7 l

i 48,9 tri
ệ
u ng
ườ
i tăng thêm.
M
ặ
c dù t
ỷ
l
ệ
gi
ả
m sinh v
ừ
a qua
đã
gi
ả
m và c
ò
n ti
ế
p t
ụ
c gi
ả
m, nhưng k
ế
t

ọ
ng nam khinh n
ữ
có chuy
ể
n bi
ế
n nhưng v
ẫ
n
c
ò
n 16 t
ỉ
nh c
ó t
ỷ
s
ố
gi
ớ
i t
ính khi sinh là 115 nam so v
ớ
i 100 n
ữ
, v
ư
ợ
t qu

quy mô dân s
ố

n
ướ
c ta vào gi
ữ
a th
ế
k
ỷ
XXI có th
ể
nên t
ớ
i 125 tri
ệ
u ng
ườ
i ho
ặ
c cao hơn, và
s
ẽ

ả
nh h
ưở
ng r
ấ

ầ
n ti
ế
p t
ụ
c
đ
ẩ
y m
ạ
nh, l
àm chuy
ể
n
đ
ổ
i h
ành vi m
ộ
t c
ách b
ề
n v
ữ
ng
trong vi
ệ
c th
ự
c hi

ớ
i
tính, nhóm tu
ổ
i, gi
ữ
a thành th
ị
và nông thôn. Th
ự
c t
ế
cho th
ấ
y t
ì
nh tr
ạ
ng m
ấ
t
b
ì
nh
đẳ
ng v
ề
gi
ớ
i

ho
ạ
ch hoá gia
đì
nh
đố
i v
ớ
i ph
ụ
n
ữ

và tr
ẻ
em gái c
ò
n nhi
ề
u h
ạ
n ch
ế
.
Cơ c
ấ
u gi
ớ
i t
ính : T

t th
ườ
ng, giao
độ
ng t
ừ
50,3 %
đế
n 50,7% (giai đo
ạ
n 1921-
1939), 50,9%
đế
n 51,4% (giai đo
ạ
n 1943-1970), tăng lên 52,1% (năm 1975),
gi
ả
m d
ầ
n và
đạ
t 50,6% (năm 1989) lên và
ổ
n
đị
nh
ở
m
ứ

c mi
ề
n
Nam gi
ả
phóng, dân s
ố
theo nhóm 0-14 tu
ổ
i chi
ế
m 48%, d
ướ
i 20 tu
ổ
i chi
ế
m
60% .
Ở
mi
ề
n
B
ắ
c, theo s
ố
li
ệ
u

ớ
i 8,04% (năm 1999). Dân s
ố
ph
ụ
thu
ộ
c đă gi
ả
m t
ừ
49,62%
(năm 1979), 46,96% (năm 1989) xu
ố
ng 41,15% (năm 1999). Đi
ề
u này
ch
ứ
ng t
ỏ
dân s
ố
ph
ụ
thu
ộ
c đang gi
ả
m theo th

i chi
ế
m 2%
dân s
ố
to
àn qu
ố
c,
đ
ế
n n
ăn 1943 chi
ế
m 9,2%. T
ỷ
l
ệ
d
ân s
ố

thành th
ị
mi
ề
n B
ắ
c n
ăm 1931 là 4,6%, mi

ớ
c chi
ế
m 19,1%.
T
ổ
ng
đi
ề
u
tra d
ân s
ố
1989 cho th
ấ
y, dân s
ố
thành th
ị
các t
ỉ
nh mi
ề
n núi và Trung Du
B
ắ
c B
ộ
là 19,92%, Tây Nguyên là 22,13%. T
ổ

ư
ợ
ng d
ân s
ố
:

Nh
ì
n m
ộ
t cách t
ổ
ng quát ch
ấ
t l
ượ
ng dân s
ố
Vi
ệ
t Nam c
ò
n th
ấ
p, chưa đáp
ứ
ng yêu c
ầ
u xây d

u t
ố
v
ề
th
ể
l
ự
c c
ủ
a ng
ư
ờ
i Vi
ệ
t
Nam
nh
ấ
t là chi
ề
u cao cân n
ặ
ng s
ứ
c b
ề
n c
ò
n r

ữ
có t
ớ
i 41,51% s
ố
tr
ẻ
em thu
ộ
c di
ệ
n th
ấ
p, c
ò
i (th
ấ
p hơn so v
ớ
i
l
ứ
a tu
ổ
i ) và 40,1% tr
ẻ
em có cân n
ặ
ng th
ấ

c màu
ra cam, v
ề
trí l
ự
c, m
ặ
c dù t
ỷ
l
ệ
bi
ế
t
đọ
c, bi
ế
t vi
ế
t khá cao 91,2% (năm 1999),
nhưng 74% s
ố
ng
ườ
i
đã
thôi h
ọ
c m
ớ

giao
đ
ộ
ng trong kho
ả
ng t
ừ
10%
đ
ế
n
15% (k
ế
t qu
ả
suy r
ộ
ng m
ẫ
u
đi
ề
u tra n
ăm 1999), 91,84% dân s
ố
t
ừ
15 tu
ổ
i tr

ng s
ố
g
ầ
n 40 tri
ệ
u lao
độ
ng c
ủ
a Vi
ệ
t
Nam
đượ
c coi là có k
ỹ
năng chuyên môn. T
ộ
i ph
ạ
m, tiêu c
ự
c x
ã
h
ộ
i tăng,
trong
đó có c

m, x
ế
p h
ạ
ng 101 trong s
ố

162 qu
ố
c gia.
1.4 Phân b
ố
dân cư :
Phân b
ố
d
ân cư n
ư
ớ
c ta nh
ì
n trung l
à b
ấ
t h
ợ
p l
í. Dân s
ố
t

c
ả
n
ư
ớ
c), trong khi
đó di
ệ
n t
ích c
ủ
a 2 v
ùng này ch
ỉ
chi
ế
m 16,6% di
ệ
n
t
ích c
ả
n
ướ
c. Ng
ượ
c l
ạ
i mi
ề

nh là 1194 ng
ườ
i/ 1 km
2
, th
ì

ở
Kom Tum ch
ỉ
có 32
ng
ườ
i/ 1km
2
(chênh l
ệ
ch kém t
ớ
i 40 l
ầ
n). M
ặ
t khác v
ố
n
đầ
u tư n
ướ
c ngoài

ầ
n. Th
ự
c tr
ạ
ng này ch
ứ
a
đự
ng nguy cơ di cư t
ự
do
l
ớ
n so v
ớ
i di d
ân theo d
ự

án . Giai đoan 1990-1997 có 1,2 tri
ệ
u d
ân di cư t
ớ
i
c
ác vùng d
ự
án .

i. Nh
ì
n chung t
ì
nh tr
ạ
ng di dân t
ự
do và s
ự
di chuy
ể
n c
ủ
a l
ự
c
l
ượ
ng lao
độ
ng đó
đã
làm tr
ầ
m tr
ọ
ng thêm vi
ệ
c đáp

ố

ở
thành thi v
ượ
t quá kh
ả
năng đáp
ứ
ng c
ủ
a k
ế
t
c
ấ
u h
ạ
t
ầ
ng (nh
à
ở
, giao th
ông, c
ấ
p tho
át n
ư
ớ

ừ
a là l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t v
ừ
a là l
ự
cl
ượ
ng tiêu dùng. V
ì
v
ậ
y quy
mô, cơ c
ấ
u và s
ự
gia tăng c
ủ
a dân s
ố
liên quan m
ậ

l
ượ
ng lao
độ
ng r
ồ
i dào, Vi
ệ
t Nam v
ừ
a có kh
ả
năng phát tri
ể
n toàn di
ệ
n các
ngành kinh t
ế
v
ừ
a có th
ể
chuyên môn hoá lao
độ
ng sâu s
ắ
c t
ạ
o đi

ẻ
gi
ữ
a chuy
ể
n d
ị
ch v
à t
ạ
o ra t
ính năng
đ
ộ
ng cao trong ho
ạ
t
đ
ộ
ng kinh t
ế
.

Tiểu luận dân số
6
77 tri
ệ

. Tuy nhiên, nh
ữ
ng
đặ
c đi
ể
m
dân s
ố
nói trên c
ũ
ng có nhi
ề
u tác
độ
ng tiêu c
ự
c
đế
n s
ự
phát tri
ể
n kinh t
ế
.
Đi
ề
u này có th
ể

ố
tác
độ
ng
đế
n lao
độ
ng và vi
ệ
c làm :
Lu
ậ
t pháp n
ướ
c c
ộ
ng hoà x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a Vi
ệ
t Nam quy
đị
nh tu
ổ

trong tu
ổ
i lao
độ
ng Vi
ệ
t Nam năm 1997 là g
ầ
n 58% v
ớ
i kho
ả
ng 44 tri
ệ
u
ng
ườ
i. Ngu
ồ
n lao
độ
ng
ở
n
ướ
c ta có quy mô l
ớ
n và tăng r
ấ
t nhanh. S

ườ
i và t
ổ
ng s
ố
ng
ườ
i trong
độ
tu
ổ
i lao
độ
ng lên t
ớ
i g
ầ
n 58
tri
ệ
u. T
ừ
nay t
ớ
i năm 2010, m
ặ
c dù dân s
ố
có th
ể

ồ
n
ày là m
ộ
t th
ách th
ứ
c l
ớ
n cho n
ề
n kinh t
ế
, m
ộ
t v
ấ
n
đ
ề
kinh t
ế

x
ã
h
ộ
i nan gi
ả
i.

ầ
n, lao
độ
ng trong khu v
ự
c
công nghi
ệ
p, xây d
ự
ng và d
ị
ch v
ụ
tăng lên, song đi
ề
u đó
đế
n nay Vi
ệ
t Nam
v
ẫ
n có lao
độ
ng theo ngành h
ế
t s
ứ
c l

n
ra r
ấ
t ch
ậ
m ch
ạ
p. Đi
ề
u này ph
ụ
thu
ộ
c nhi
ề
u nguyên nhân, trong đó có y
ế
u t
ố

m
ứ
c sinh
ở

nông thôn luôn luôn cao kho
ả
ng g
ấ
p

ặ
c d
ù
đ
ã

di
ễ
n ra lu
ồ
ng di dân m
ạ
nh m
ẽ
t
ừ
nông thôn ra đô th
ị
, kèm theo s
ự
k chuy
ể
n
Tiểu luận dân số
7
đổ
i ng

ệ
p hoá
đấ
t n
ướ
c đang di
ễ
n ra m
ạ
nh m
ẽ
th
ì

đấ
t nông nghi
ệ
p ph
ả
i chuy
ể
n
giao cho công nghi
ệ
p, d
ị
ch v
ụ
, các công tr
ì

ì
nh quân h
ộ
giàu
ở

nông thôn m
ớ
i có 1,2 Ha
đấ
t canh tác trong khi
ở
M
ỹ
là 80 Ha,
ở
Châu Âu là
9 Ha.
S
ứ
c
ép dân s
ố
, lao
đ
ộ
ng l
ên
đ
ấ

ng
đấ
t là tư
li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t chính có ít nên s
ố
ngày công c
ủ
a lao
độ
ng trong năm th
ườ
ng r
ấ
t
th
ấ
p (187 ngày/năm) . Hi
ệ
n t
ạ
i h
ì
nh th
ứ

nh ngày càng b
ị
thu h
ẹ
p. Thêm n
ữ
a là t
ì
nh tr
ạ
ng khó khăn
trong lao
độ
ng vi
ệ
c làm
ở
các ngành khác d
ẫ
n
đế
n hi
ệ
n t
ượ
ng d
ồ
n
độ
ng

t
đ
ộ
ng
kinh t
ế
th
ư
ờ
ng xuy
ên
ở
khu v
ự
c n
ông thôn thi
ế
u vi
ệ
c l
àm. T
ì
nh tr
ạ
ng khan
hi
ế
m
đấ
t d

c lao
độ
ng khoa
h
ọ
c.T
ì
nh tr
ạ
ng di dân t
ự
do t
ừ
nông thôn nên thành thi ho
ặ
c t
ừ

đồ
ng b
ằ
ng
S
ông H
ồ
ng lên mi
ề
n núi phía B
ắ
c v

độ
tăng c
ủ
a dân s
ố
: Dân s
ố
năm 1981 so v
ớ
i năm 1943 tăng
2,5 l
ầ
n, di
ệ
n t
ích r
ừ
ng ch
ỉ
c
ò
n l
ạ
i 40%.

Công nghi
ệ
p v
à d
ị

ỏ
i ph
ả
i s
ử
d
ụ
ng nhi
ề
u
Tiểu luận dân số
8
thu nh
ậ
p qu
ố
c d
ân s
ử
d
ụ
ng cho gi
áo d
ụ
c, y t
ế
, ph

p, d
ị
ch v
ụ
. Hi
ệ
n t
ạ
i
ch
ấ
t l
ượ
ng th
ấ
p ,cơ c
ấ
u đào t
ạ
o ngh
ề
không h
ợ
p lí, phân b
ố
không phù h
ợ
p
là nh
ữ

c
ông nghi
ệ
p, d
ị
ch v
ụ
. T
ỷ
l
ệ
công nhân
đượ
c đào t
ạ
o
ở
n
ướ
c ta c
ò
n th
ấ
p, ch
ỉ

chi
ế
m 4,37% l
ự

ớ
i v
à khu v
ự
c t
ỷ
l
ệ
th
ấ
t nghi
ệ
p
ở
Vi
ệ
t Nam
hi
ệ
n nay tương
đố
i cao và
ổ
n
đị
nh (Năm 1996 : 5,62% , năm 1997 : 5,81%)
và t
ậ
p trung
ở

8,25
B
ắ
c Trrung B
ộ

6,67
6,69
7,26
Duy
ên h
ả
i Mi
ề
n Trung
5,3
5,2
6,67
Đông Nam B
ộ

5,3
5,79
6,44
T
ây Nguyên
4,08
4,48
5,88
Đ

ấ
t nghi
ệ
p c
ủ
a lao
đ
ộ
ng Vi
ệ
t Nam ph
ân theo vùng .

Tiểu luận dân số
9

m
ụ
c tiêu
(kh
ả
năng)
Cân
đ
ố
i v
ề
s
ố

l
ượ
ng gi
ữ
a kh
ả

năng và
m
ụ
c tiêu
(cao hơn / th
ấ
p h
ơn)


n

n
ăm
2005

Tăng/ gi
ả
m
B/q hàng
năm
2001 -
2005
Đế
n
năm
2005

Tăng/ gi
ả
m
B/q hàng
năm
2001 -
2005
A
B
1
2
3

234,0
44,6
8,9
24,0
27,5
0,70
27,5
0,60
-0,5
-0,1
38.643,0
42.665,0
804,4
42.665,0
804,4
-
-

8.726,0
11.029,9
473,4
11.029,9
473,4
-

40.000,0
758,9
40.007,5
760,4
7,5
1,5

22.670,0

22.600
-14,0
24.020,0
270,0
1.420
284
4.743,7

8.000
615,3
7193,7
490,0
-806,3
-161,3
8791,9

ố

*
Chia ra:
- Thành th
ị

- Nông thôn

*H
ệ
s
ố

đô th
ị
ho
á
2.LLL
Đ
*Chia ra :
-Thành th
ị

-Nông thôn
* T
ỷ
l
ệ
LLLĐ thành

-D
ị
ch v
ụ

4.Cơ c
ấ
u LĐ có
VLTX chia theo
nhóm ngành :
-Nông, lâm, ngư
-
CN và XD
-
D
ị
ch v
ụ1000 Ng

1000 Ng
1000 Ng

%
1000 Ng

1000Ng
1000Ng

VỀ CÁC CHỈ TIÊU CHỦ YẾU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN DÂN SỐ

LỰC LƯỢNG LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM GIAI ĐOẠN 2001
-
2005.

Tiểu luận dân số
11
2.2 Gia tăng dân s
ố
và tăng tr
ưở
ng kinh t
ế
:

Ở
Vi
ệ
t Nam m
ố
i quan h
ệ
gi
ữ
agia tăng dân s
ố

0,4
2,47
1981
-1985
6,40
2,55
1986-1990
0,39
2,2
1991-1995
8,3
2,0
1996
9,34
1,88
1997

8,15
1,80
1998
5,8
1,75

B
ả
ng 3: Tăng tr
ưở
ng kinh t
ế
và gia tăng dân s

ông ng
ừ
ng gi
ả
m. Giai
đo
ạ
n 1986
-1990,
m
ặ
c d
ù GDP tăng v
ớ
i t
ỷ
l
ệ
3,9% nh
ưng t
ỷ
l
ệ
t
ăng dân s
ố
n
ên
đ
ế

ứ
c s
ố
ng tăng g
ấ
p đôi. M
ứ
c s
ố
ng v
ố
n
đã
th
ấ
p l
ạ
i ch
ậ
m
đượ
c c
ả
i
thi
ệ
n, nguy cơ t
ụ
t h
ậ

ệ
tăng dân s
ố

đã
gi
ả
m
c
ò
n 2% nên t
ỷ
l
ệ
tăng GDP b
ì
nh quân
đầ
u ng
ườ
i hàng năm nên
đế
n 6,3%
m
ứ
c s
ố
ng dân cư
đượ
c c

ằ
ng S
ông H
ồ
ng v
à
Mi
ề
n
Đông Nam B
ộ
c
ó s
ả
n xu
ấ
t d
ị
ch v
ụ
ph
át tri
ể
n m
ạ
nh nh
ấ
t nh
ưng dân s
ố

c và Tây Nguyên do t
ỷ
l
ệ
tăng
dân s
ố
r
ấ
t cao g
ầ
n 3% trong khi s
ả
n xu
ấ
t kém phát tri
ể
n nên t
ỷ
l
ệ
tăng GDP
b
ì
nh quân
đầ
u ng
ườ
i hàng năm ch
ỉ

n), th
ì

nguy c
ơ phân hoá ngày càng sâu s
ắ
c gi
ữ
a các vùng,
đặ
c bi
ệ
t là mi
ề
n núi và
đô th
ị
khá l
ớ
n.

Tăng tr
ưở
ng
(b
ì
nh quân
1991-1995)
T
ỷ

Duyên h
ả
i Mi
ề
n Trung
6,45
2,63
Tây Nguyên
5,97
3,59
Mi
ề
n Đông Nam B
ộ

12,85
2,18
ĐB Sông C
ử
u Long
7,38
2,01
C
ả
N
ướ
c
8,30
2,53
B

c
đ
ộ
gia
t
ăng dân s
ố
và
đầ
u tư phát tri
ể
n kinh t
ế
m
ạ
nh hơn vào nh
ữ
ng vùng nghèo th
ì

s
ự
chênh l
ệ
ch như trên như trên
ở
n
ướ
c ta s
ẽ

ự

ph
át tri
ể
n kinh t
ế
c
ủ
a
đấ
t n
ướ
c v
ì
gi
ả
m
đượ
c t
ỷ
l
ệ
gia tăng dân s
ố
xu
ố
ng n
ữ
a

n nay là lương th
ự
c. M
ứ
c ăn b
ì
nh
quân nhân kh
ẩ
u h
àng năm ph
ả
i
đ
ạ
t tr
ên 300 Kg lương th
ự
c quy th
óc m
ớ
i b
ả
o
đả
m
đủ
Kalo cho cơ th
ể
. Cho

nh qu
ân
đ
ầ
u ng
ư
ờ
i gi
ả
m v
à chưa
đ
ạ
t
m
ứ
c 300 Kg/ng
ư
ờ
i/n
ăm . T
ừ

n
ăm 1940-1980 s
ả
n l
ượ
ng lương th
ự

i đây nh
ờ

đườ
ng n
ố
i
đổ
i m
ớ
i s
ả
n xu
ấ
t nông
nghi
ệ
p phát tri
ể
n, s
ả
n l
ượ
ng lương th
ự
c tăng nhanh t
ỷ
l
ệ
tăng dân s

ệ
tăng dân s
ố

đã
gi
ả
m đáng k
ể
nhưng c
ò
n
ở
m
ứ
c cao nên t
ỷ
l
ệ

tăng lương th
ự
c b
ì
nh quân
đầ
u ng
ườ
i v
ẫ

ng s
ả
n l
ư
ợ
ng
l
ương th
ự
c mà không chú
ý

đế
n gi
ả
m t
ố
c
đọ
tăng dân s
ố
th
ì
khó có th
ể
nâng
cao b
ì
nh quân lương th
ự

Đố
i v
ớ
i các s
ả
n ph
ẩ
m tiêu dùng khác như v
ả
i vóc, di
ệ
n tích l
ớ
p h
ọ
c, gi
ấ
y
b
út,
đồ
g
ỗ
, nhiên li
ệ
u…T
ì
nh h
ì
nh c

đồ
ng b
ộ

đã
làm cho tài nguyên thiên nhiên
ở
n
ướ
c ta
đang b
ị
can ki
ệ
t d
ầ
n, m
ôi tr
ư
ờ
ng b
ị
t
àn phá ngày càng tr
ầ
m tr
ọ
ng. T
ố
c

u, than, đá
đề
u g
ấ
p hơn hai l
ầ
n
trong khi tr
ữ
l
ượ
ng c
ủ
a chúng
đề
u có gi
ớ
i h
ạ
n. Bên c
ạ
nh tác
độ
ng c
ủ
a quy
mô dân s
ố

đế

ớ
i tính…Chính s
ự

khác bi
ệ
t l
ớ
n v
ề
nhu c
ầ
u s
ử
d
ụ
ng hàng hoá, d
ị
ch v
ụ
sinh ho
ạ
t gi
ữ
a tr
ẻ
em và
ng
ườ
i già, n

ĐỀ

XÃ

HỘI

Ở

VIỆT
NAM :
3.1
Ả
nh h
ưở
ng dân s
ố

đế
n giáo d
ụ
c:
Tiểu luận dân số
14

S
ự
thay

n v
ề
s
ố
l
ượ
ng và ch
ấ
t l
ượ
ng
đế
n h
ệ
th
ố
ng giáo d
ụ
c. Vi
ệ
t Nam là
n
ướ
c có t
ỷ
l
ệ
gia tăng dân s
ố
cao cơ c

c
ti
ế
p và gián ti
ế
p
đế
n s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a giáo d
ụ
c. N
ế
u t
ỷ
l
ệ
tr
ẻ
em trong
độ

tu
ổ
i
đế

ộ
c vào quy mô dân s
ố
.
Ở
n
ướ
c ta
do quy mô dân s
ố
tăng nhanh nên s
ố
l
ượ
ng h
ọ
c sinh c
ũ
ng không ng
ừ
ng tăng
nên. T
ố
c
đ
ộ
t
ăng dân s
ố
cao s

tăng dân s
ố
th
ể
hi
ệ
n thông qua
ả
nh h
ưở
ng c
ủ
a s
ự
tăng nhanh dân s
ố

đế
n ch
ấ
t l
ượ
ng cu
ộ
c s
ố
ng, m
ứ
c thu
nh

đầ
u tư cho ngành giáo d
ụ
c
chưa cao, cơ s
ở
v
ậ
t ch
ấ
t h
ạ
t
ầ
ng c
ò
n thi
ế
u th
ố
n, nhi
ề
u nơi c
ò
n chưa xây
d
ự
ng
đượ
c tr

c ti
ể
u h
ọ
c: Nh
ì
n chung nh
ữ
ng n
ỗ
l
ự
c
ph
ổ
c
ậ
p gi
áo d
ụ
c hi
ệ
n nay ch
ưa ch
ý

ý

đ
ế

ẻ
em nghèo, n
ế
u không có
s
ự
quan tâm h
ỗ
tr
ợ
tài chính c
ủ
a
đị
a phương ch
ắ
c ch
ắ
n nhi
ề
u tr
ẻ
em không
đượ
c
đế
n tr
ườ
ng, m
ộ

ạ
n t
ả
o hôn và vi
ệ
c mang thai
ở
tu
ổ
i v
ị
thành
niên c
ũ
ng ngăn c
ả
n quá tr
ì
nh h
ọ
c t
ậ
p. Tóm l
ạ
i n
ế
u không có chính sách đúng
đắ
n v
ề

theo tu
ổ
i c
ũ
ng
ả
nh h
ư
ở
ng r
ấ
t l
ớ
n
đ
ế
n s
ự
ph
át tri
ể
n c
ủ
a gi
áo
d
ụ
c, c
ơ c
ấ

, tháp tu
ổ
i dân s
ố
có đáy m
ở
r
ộ
ng. Do đó
Tiểu luận dân số
15
quy mô c
ủ
a n
ề
n gi
áo d
ụ
c t
ương
ứ
ng v
ớ
i d
ân s
ố
n

ưở
ng
đế
n giáo d
ụ
c.
Ở
n
ướ
c ta dân s
ố

phân b
ố
không
đề
u gi
ữ
a
đồ
ng b
ằ
ng và mi
ề
n núi gi
ữ
a thành th
ị
và nông thôn.
Ở

ề
u ki
ệ
n kinh t
ế
chưa có nên n
ướ
c ta chưa quan tâm đúng
m
ứ
c
đế
n s
ự
phát tri
ể
n giáo d
ụ
c
ở
các vùng h
ẻ
o lánh và nhi
ề
u giáo viên
không mu
ố
n l
àm vi
ệ

ố
l
ượ
ng và ch
ấ
t l
ượ
ng giáo d
ụ
c. M
ậ
t
độ
dân s
ố

quá l
ớ
n s
ố
tr
ẻ
em
đế
n tu
ổ
i đi h
ọ
c cao gây quá t
ả

ạ
i
ở
nơi dân cư thưa th
ớ
t, ví d
ụ
như các dân t
ộ
c s
ố
ng r
ả
i rác trên
núi, s
ố
tr
ẻ
em trong
độ
tu
ổ
i đi h
ọ
c không nhi
ề
u, kho
ả
ng cách t
ừ

:
Quy mô và t
ỷ
l
ệ
gia t
ăng dân s
ố

ả
n
h h
ư
ở
ng l
ớ
n
đ
ế
n h
ệ
th
ố
ng y t
ế
:Nhi
ệ
m
v
ụ

ượ
ng y bác s
ỹ
và s
ố
l
ượ
ng cơ s
ở
y
t
ế
. Và dân s
ố
tăng quá nhanh s
ẽ
d
ẫ
n l
ầ
n khám và ch
ữ
a b
ệ
nh c
ủ
a m
ộ
t ng
ườ

ắ
c b
ệ
nh tăng lên, chưa h
ế
t b
ệ
nh suy dinh d
ưỡ
ng. Dân
s
ố
đông và tăng quá nhanh và d
ẫ
n
đế
n nhà
ở
tr
ậ
t tr
ộ
i và v
ệ
sinh không d
ả
m
b
ả
o nh

ệ
n thu
ậ
n l
ợ
i cho b
ệ
nh t
ậ
t ph
át tri
ể
n. N
ư
ớ
c ta nhi
ề
u
ng
ườ
i v
ẫ
n không có vi
ệ
c làm n
ẩ
y sinh nh
ữ
ng t
ệ

àm
t
ăng b
ệ
nh t
ậ
t và thương t
ậ
t do đó c
ũ
ng c
ầ
n có nhi
ề
u cơ s
ở
khám ch
ữ
a b
ệ
nh.
Như v
ậ
y quy mô dân s
ố
và t
ỷ
l
ệ
tăng c

ệ
th
ố
ng y t
ế
b
ệ
nh vi
ệ
n , s
ố
cơ s
ở
y t
ế
, s
ố
g
ườ
ng b
ệ
nh, s
ố
y bác s
ỹ
…c
ũ
ng
ph
ả

c kho
ẻ
t
ì
nh tr
ạ
ng m
ắ
c , b
ệ
nh nhu c
ầ
u k
ế
ho
ạ
ch hoá gia
đì
nh ph
ụ
thu
ộ
c
r
ấ
t l
ớ
n v
ào
đ

c b
ệ
nh và m
ứ
c ch
ế
t th
ấ
p hơn so
vơi tr
ẻ
em và ng
ườ
i già. Nhu c
ầ
u k
ế
ho
ạ
ch hoá gia
đì
nh c
ũ
ng cao hơn các
n
ứ
a tu
ổ
i khác.
Phân b

ề
n núi, thành th
ị
, nông thôn có s
ự
khác nhau v
ề

đi
ề
u ki
ệ
n t
ự
nhiên , kinh tê x
ã
h
ộ
i lên có cơ c
ấ
u b
ệ
nh t
ậ
t khác nhau.VD
ở

vùng đông b
ằ
ng ,vùng ven bi

v
ùng núi cao th
ì
b
ệ
nh s
ố
t r
ét
,b
ệ
nh b
ư
ớ
c c
ổ
l
ạ
i l
à b
ệ
nh c
ầ
n quan t
âm ph
ò
ng ch
ố
ng .C
ác b

t
đượ
c nh
ữ
ng thành t
ụ
u đáng ghi nh
ậ
n ,nhưng
t
ì
nh tr
ạ
ng s
ứ
c kho
ẻ
nhân dân ,nh
ấ
t là
ở
vùng sâu, vùng xa đang
đặ
t ra nhi
ề
u
b
ứ
c xúc ,có nhi
ề

ố
c
độ
lan truy
ề
n như
hi
ệ
n nay th
ì
s
ẽ
là m
ộ
t thách th
ứ
c lơn
đố
i v
ớ
i ch
ấ
t l
ượ
ng dân s
ố
. Theo th
ố
ng
kê c

ề
u
c
ò
n đang tăng nhanh, có th
ể

đạ
t
đỉ
nh vào năm 2010. HIV /AIDS tác
độ
ng
Tiểu luận dân số
17
m
ạ
nh
đ
ế
n c
ác l
ĩ
nh v
ự
c y t
ế

i ,nh
ấ
t là
gia
đì
nh . Nó làm
đả
o l
ộ
n m
ố
i quan h
ệ
truy
ề
n th
ố
ng trong các gia
đì
nh ng
ườ
i
b
ệ
nh và c
ộ
ng
đồ
ng ngư
ờ

Đạ
i d
ị
ch
HIV/AIDS
Ở
n
ướ
c ta gây nh
ữ
ng t
ổ
n th
ấ
t l
ớ
n v
ề
kinh t
ế
cho
đấ
t n
ướ
c gia
đ
ì
nh ng
ườ
i nhi

n nâu dài c
ủ
a
đấ
t thông
qua nh
ữ
ng thay
đ
ổ
i theo chi
ề
u h
ư
ớ
ng kh
ông t
ố
t cho c
ơ c
ấ
u d
ân cư và làm
gi
ả
m c
ả
s
ố
l

ỷ
l
ệ
n
ạ
o phá thai cao nh
ấ
t th
ế

gi
ớ
i. Theo
ướ
c tính hi
ệ
n có kho
ả
ng 40% ph
ụ
n
ữ
có thai b
ị
hu
ỷ
b
ỏ
b
ằ

ộ
t năm. Chăn sóc s
ứ
c kho
ẻ
bà m
ẹ
c
ò
n y
ế
u kém,
hàng năm n
ướ
c ta v
ẫ
n c
ò
n kho
ả
ng t
ừ
2200
đế
n 2800 bà m
ẹ
t
ử
vong do các
nguyên nhân liên quan

th
ố
ng ch
ăm sóc. Kho
ả
ng 50%
b
à m
ẹ
không
đế
n cơ s
ở
y t
ế

để
sinh con. G
ầ
n 60% các bà m
ẹ
có thai trong
t
ì
nh tr
ạ
ng thi
ế
u máu,s
ứ

ế
t. T
ỷ
l
ệ
ch
ấ
p nh
ậ
n các bi
ệ
n pháp
tr
ánh thai nh
ì
n chung là tương
đố
i cao( kho
ả
ng 65% các c
ặ
p v
ợ
ch
ồ
ng trong
đ
ộ
t
ưổ

ụ
c năm 1996 là
50.318 ca, năm 2002 lên t
ớ
i 127258 ca c
á t
ố
ch
ấ
t v
ề
th
ể
l
ự
c c
ủ
a ng
ư
ờ
i Vi
ệ
t
Nam c
ò
n h
ạ
n ch
ế


m kho
ả
ng 30%. Đáng lưu
ý
là v
ẫ
n
Tiểu luận dân số
18
c
ò
n 1,5% d
ân s
ố
b
ị
thi
ể
u n
ăng v
ề
l
ự
c v
à trí tu
ệ
.

t
l
ượ
ng d
ấ
n s
ố
dân s
ố
,chúng ta c
ầ
n phát huy hơn n
ữ
a nh
ữ
ng m
ặ
t
đã

đạ
t
đượ
c
kh
ắ
c ph
ụ
c nh
ữ

ệ
n k
ế
ho
ạ
ch hoá gia
đì
nh .Tr
ướ
c m
ắ
t c
ầ
n kh
ẩ
n trương th
ự
c hi
ệ
n nh
ữ
ng nhi
ệ
n v
ụ
cơ b
ả
n sau đây:
- Tăng c
ườ

ộ
ng
đ
ặ
c bi
ệ
t l
à
ở
c
ác tuy
ế
n y
t
ế
cơ s
ở
mi
ề
n núi ,vùng xâu, vùng xa.
- Ti
ế
p t
ụ
c
đẩ
y m
ạ
nh công tác y t
ế

n l
ượ
c dân sô Vi
ệ
t Nam giai đo
ạ
n 2001
đế
n
2010 coi vi
ệ
c th
ự
c hi
ệ
n k
ế
ho
ạ
ch hoá gia
đì
nh và gi
ả
m t
ỷ
l
ệ
sinh là
m
ộ

ớ
i :
Ng
ày nay tuy
đ
ã
c
ó nh
ữ
ng thay
đ
ổ
i quan tr
ọ
ng v
ề
vai tr
ò
c
ủ
a ng
ư
ờ
i ph
ụ

n
ữ
, song
đi

n nhau trong s
ự
tác
độ
ng c
ủ
a nhi
ề
u nhân t
ố
khác : như kinh t
ế
, giáo
d
ụ
c…Dân s
ố
c
ũ
ng là m
ộ
t trong các y
ế
u t
ố

ả
nh h
ưở
ng t

n b
ì
nh
đẳ
ng nam n
ữ
. Nên
đặ
c trưng trong m
ố
i quan h
ệ
gi
ớ
i gi
ữ
a phát tri
ể
n dân s
ố

và b
ì
nh
đẳ
ng gi
ớ
i trong x
ã
h

c có t
ố
c
độ
phát
tri
ể
n d
ân s
ố
nhanh,
đ
ầ
u t
ư c
ủ
a nh
à n
ư
ớ
c cho gi
áo d
ụ
c
ít, do đó h
ệ
t
h
ố
ng gi

th
ườ
ng ph
ả
i làm vi
ệ
c s
ớ
m và làm các công vi
ệ
c không có tr
ì
nh
độ
chuyên
Tiểu luận dân số
19
môn. Ph
ụ
n
ữ
th
ư
ờ
ng l
ấ
y ch

ng th
ấ
p kém nhi
ề
u so v
ớ
i nam gi
ớ
i. Trong
ph
ạ
m vi gia
đì
nh quy mô gia
đì
nh l
ớ
n (đông con)
đặ
c bi
ệ
t là trong các gia
đ
ì
nh nghèo cha m
ẹ
th
ườ
ng ch
ỉ

m khi
ế
n cho ng
ườ
i ph
ụ
n
ữ
không có tr
ì
nh
độ
h
ọ
c v
ấ
n cao.
V
ì
v
ậ
y h
ọ
không th
ể
t
ì
m
đượ
c nh

t c
ả

các v
ấ
n
đ
ề
c
ó liên quan
đ
ế
n cu
ộ
c s
ố
ng c
ủ
a h
ọ
nh
ư ch
ọ
n b
ạ
n
đ
ờ
i, ch
ọ

ng nam n
ữ
.
3.4 Tác
độ
ng c
ủ
a s
ự
gia tăng dân s
ố

đế
n vi
ệ
c nâng cao m
ứ
c s
ố
ng dân cư
:
S
ự
gia tăng dân s
ố
nhanh tr
ở
thành m
ộ
t gánh n

p b
ì
nh
quân
đ
ầ
u ng
ư
ờ
i th
ấ
p, thi
ế
u vi
ệ
c l
àm. Cùng v
ớ
i qu
á tr
ì
nh c
ông nghi
ệ
p ho
á,
hi
ệ
n
đ

a phương ng
ườ
i nông dân nông thôn m
ộ
t m
ặ
t
thi
ế
u
đấ
t canh tác, m
ặ
t khác do
đờ
i s
ố
ng
ở
nông thôn th
ấ
p kém
đã
di chuy
ể
n
nên các thành ph
ố
làm cho n
ạ

chi
ế
m 59,89%. Hàng năm
độ
i quân lao
độ
ng l
ạ
i
đượ
c b
ổ
sung g
ầ
n 1 tri
ệ
u
ng
ườ
i. N
ướ
c ta là n
ướ
c mông nghi
ệ
p trên 70% l
ự
c l
ượ
ng lao

i gi
ả
m. N
ăm 1940, b
ì
nh qu
ân 1 ng
ư
ờ
i c
ó 0,26 Ha
đ
ấ
t canh t
ác, năm
1955 l
à 0,19 Ha
đế
n năm 1995 ch
ỉ
c
ò
n 0,1 Ha. Ngu
ồ
n lao
độ
ng dư th
ừ
a
Tiểu luận dân số

ế
x
ã

h
ộ
i, làm cho m
ứ
c s
ố
ng c
ủ
a nhân dân tăng v
ớ
i m
ứ
c
độ
ch
ậ
m . Dân s
ố
tăng
nhanh là m
ộ
t y
ế
u t
ố
r

i gi
ữ
a thành th
ị
và nông thôn
ngày càng l
ớ
n. Dân s
ố
tăng nhanh làm cho ch
ấ
t l
ượ
ng nhà
ở
, d
ị
ch v
ụ
y t
ế

k
ém. Nhi
ề
u gia
đì
nh ph
ả
i s

ch và
công tr
ì
nh v
ệ
sinh. Kh
ẩ
u ph
ầ
n ăn c
ủ
a đa s
ố
ng
ườ
i dân chưa
đủ
dinh d
ưỡ
ng,
t
ì
nh tr
ạ
ng tr
ẻ
em b
ị
suy dinh d
ư

c hi
ệ
n công tác tuyên
truy
ề
n, v
ậ
n
độ
ng
để
m
ọ
i ng
ườ
i dân t
ự
nh
ậ
n th
ứ
c đ
ượ
c
ý
ngh
ĩ
a c
ủ
a k

phúc thông qua vi
ệ
c ch
ủ

độ
ng, t
ự
nguy
ệ
n, b
ì
nh
đẳ
ng quy
ế
t
đị
nh v
ề
th
ờ
i gian
sinh con, s
ố
con v
à kho
ả
ng c
ách gi

ủ
a dân s
ố
trong t
ừ
ng
giai đo
ạ
n,
đồ
ng th
ờ
i, phù h
ợ
p v
ớ
i l
ứ
a tu
ổ
i, t
ì
nh tr
ạ
ng s
ứ
c kho
ẻ
, đi
ề

ch
ồ
ng th
ự
c hi
ệ
n m
ụ
c tiêu chính sách dân s
ố
:
M
ỗ
i c
ặ
p v
ợ
ch
ồ
ng sinh t
ừ
m
ộ
t
đ
ế
n hai con ; sinh con trong
đ
ộ
tu

n sinh
h
ợ
p l
ý
t
ừ
3
đế
n 5 năm ; s
ử
d
ụ
ng bi
ệ
n pháp tránh thai phù h
ợ
p v
ớ
i đi
ề
u ki
ệ
n
kinh t
ế
, s
ứ
c kho
ẻ

ặ
c bi
ệ
t l
à ph
ụ
n
ữ
mang thai, ph
ụ
n
ữ

nuôi con nh
ỏ
: gi
ả
m t
ỷ
l
ệ
b
ệ
nh t
ậ
t, t
ử
vong
đố
i v

ả
n, b
ệ
nh lây truy
ề
n qua
đườ
ng t
ì
nh d
ụ
c, HIV/AIDS. Nhà n
ướ
c
khuy
ế
n khích l
ợ
i ích v
ậ
t ch
ấ
t và l
ợ
i ích tinh th
ầ
n, th
ự
c hi
ệ

n ch
ăm sóc s
ứ
c
kho
ẻ
sinh s
ả
n,
k
ế
ho
ạ
ch hoá gia
đì
nh sâu r
ộ
ng trong nhân dân.
Nhà n
ướ
c c
ũ
ng th
ự
c hi
ệ
n chính sách, bi
ệ
n pháp giúp
đỡ

ch hoá
gia
đì
nh, nâng cao ch
ấ
t l
ượ
ng dân s
ố

đố
i v
ớ
i
đồ
ng bào các dân t
ộ
c thi
ể
u s
ố

ở

v
ùng sâu, vùng xa, vùng có đi
ề
u ki
ệ
n kinh t

ng dân
s
ố
c
ủ
a c
ộ
ng
đồ
ng
đượ
c ph
ả
n ánh qua t
ì
nh tr
ạ
ng s
ứ
c kho
ẻ
, dinh d
ưỡ
ng, n
ướ
c
s
ạ
ch, v
ệ


III.
KẾT

LUẬN Qua vi
ệ
c nghi
ên c
ứ
u
đ
ề
t
ài : “H
ã
y n
êu và phân tích
ả
nh h
ư
ở
ng c
ủ
a s
ự

ph

ố
n
ướ
c ta trong th
ờ
i k
ỳ
v
ừ
a qua, thông qua
nh
ữ
ng ch
ỉ
tiêu ph
ả
n ánh : Quy mô, t
ố
c
độ
gia tăng, cơ c
ấ
u. M
ộ
t h
ì
nh
ả
nh v
ề

ng c
ả
n tr
ở

đố
i v
ớ
i vi
ệ
c th
ự
c hi
ệ
n v
ấ
n
đ
ề
dân s
ố
. M
ộ
t m
ặ
t nh
ữ
ng v
ấ
n

đư
ợ
c
v
ố
n ki
ế
n th
ứ
c v
ề
m
ôn chuyên ngành, l
ắ
m b
ắ
t
đư
ợ
c th
ự
c t
ế
t
ì
nh h
ì
nh d
ân s
ố

ướ
c, trách nhi
ệ
m chính là vi
ệ
c h
ọ
c t
ậ
p, l
ắ
m b
ắ
t
đượ
c ki
ế
n th
ứ
c cơ b
ả
n
c
ộ
ng v
ớ
i vi
ệ
c t
ì

ướ
c nh
ằ
m th
ự
c hi
ệ
n
th
ự
c hi
ệ
n m
ụ
c tiêu chung mà
đả
ng và nhà n
ướ
c
đã

đề
ra: “Th
ự
c hi
ệ
n thành
Tiểu luận dân số
át
tri
ể
n và theo k
ị
p t
ố
c
độ
c
ủ
a th
ế
gi
ớ
i Tiểu luận dân số
23
M
ỤC

LỤ

TA 2
1.1 – V
ề
quy m
ô dân s
ố

2
1.2
- Cơ c
ấ
u dân s
ố
: 3
1.3 Ch
ấ
t l
ượ
ng dân s
ố
4
1.4 Phân b
ố
dân cư 4
2. TÁC
Đ
ỘNG

C
ỦA

ố
và tăng tr
ưở
ng kinh t
ế
10
2.3 Dân s
ố
ti
êu dùng và tích lu
ỹ

11
3.
ẢNH

HƯỞNG

CỦA
DÂN
SỐ

ĐẾN
CÁC
VẤN

ĐỀ

XÃ


3.3
Ả
nh h
ưở
ng c
ủ
a s
ự
gia tăng dân s
ố
quá nhanh
đế
n b
ì
nh
đẳ
ng gi
ớ
i 17
3.4 Tác
độ
ng c
ủ
a s
ự
gia tăng dân s
ố

đế
n vi