Bài 6
Bài 6
:
:
* Kiểm tra bài cũ:
* Kiểm tra bài cũ:
1. Tại sao NST được coi là cơ sở vật chất
1. Tại sao NST được coi là cơ sở vật chất
của
của
tính
tính
di truyền ở cấp độ phân tử?
di truyền ở cấp độ phân tử?
A.
A.
Vì NST là cấu trúc mang gen, các gen trên một
Vì NST là cấu trúc mang gen, các gen trên một
NST được sắp xếp theo trình tự xác định và di
NST được sắp xếp theo trình tự xác định và di
truyền cùng nhau
truyền cùng nhau
B.
B.
Vì bộ NST đặc trưng cho loài được duy trì ổn
Vì bộ NST đặc trưng cho loài được duy trì ổn
định qua các thế hệ
định qua các thế hệ
C.
C.
Vì NST có các chức năng:

gắn được vào vùng vận hành trên gen
gắn được vào vùng vận hành trên gen
C.
C.
1 tế bào của ruồi giấm có bộ NST
1 tế bào của ruồi giấm có bộ NST
2n=16
2n=16
D.
D.
NST bị mất đoạn đầu mút
NST bị mất đoạn đầu mút
A
C
D
Đột biến gen
Đột biến NST
Đột biến cấu trúc NST
Đột biến số lượng NST
I. Khái niệm
I. Khái niệm-
Đột biến cấu trúc NST là biến đổi về cấu
Đột biến cấu trúc NST là biến đổi về cấu
trúc NST dẫn đến sự sắp xếp lại các gen,
trúc NST dẫn đến sự sắp xếp lại các gen,
làm thay đổi hình dạng của NST
làm thay đổi hình dạng của NST

Mất đoạn
CA EB D
F G
-
Lặp đoạn:
Lặp đoạn:
Là đột biến mà một đoạn NST
Là đột biến mà một đoạn NST
có thể lặp lại một hay nhiều lần
có thể lặp lại một hay nhiều lầnVí dụ:
Ví dụ:
CA EB D
F HG
D E
F
A
HCB G CB
Lặp
đoạn
-
Đảo đoạn:
Đảo đoạn:
Là đột biến trong đó một đoạn
Là đột biến trong đó một đoạn
NSt đứt ra rồi đảo ngược 180 độ và gắn
NSt đứt ra rồi đảo ngược 180 độ và gắn
lại với nhau tại vị trí cũ

R
B
QOM N P
R
A E CBD F HG
Chuyển đoạn
giữa 2 NST
Chuyển đoạn
trong cùng NST
III. Nguyên nhân, cơ chế phát
III. Nguyên nhân, cơ chế phát
sinh, hậu quả và vai trò của ĐB
sinh, hậu quả và vai trò của ĐB
cấu trúc NST
cấu trúc NST
1. Nguyên nhân
1. Nguyên nhân
Máy bay Mỹ dải chất độc màu
da cam
Nạn nhân bị di chứng
Ô nhiễm nguồn nước
Nguyên nhân bên ngoài: + Các tác nhân
vật lý: tia phóng xạ, tia tử ngoại
+ Hóa chất độc
hại
Nguyên nhân bên trong: Rối loạn
sinh lý nội bào
2. Cơ chế phát sinh và hậu quả
2. Cơ chế phát sinh và hậu quả
* Nghiên cứu mục II; 2.III SGK, thảo luận

khác và ngược lại chuyển đoạn →
tương hỗ
1 đoạn/cả NST này sát nhập vào NST
khác Chuyển đoạn không tương hỗ→
NST bị đứt gãy hoặc rối
loạn trong trao đổi chéo
Mất gen gây →
chết/giảm sức sống
Tăng cường/giảm bớt sự
biểu hiện tính trạng
Không mất gen ít ảnh →
hưởng đến sức sống
1 đoạn NST này chuyển sang
1 NST khác và ngược lại →
chuyển đoạn tương hỗ
1 đoạn/cả NST này sát nhập
vào NST khác → Chuyển
đoạn không tương hỗ
Thay đổi hình dạng NST/
thay đổi trật tự sắp xếp
các gen
* Dựa vào phiếu học tập để hoàn thành sơ
* Dựa vào phiếu học tập để hoàn thành sơ
đồ khuyết sau
đồ khuyết sau
Lặp đoạn và
mất đoạn
Lặp đoạn và
mất đoạn
Tác nhân

Tác nhân
Gây
Đột biến
Mất đoạn và
Chuyển đoạn
không tương hỗ
TĐC không cân
Giữa các NST
tương đồng
Chuyển đoạn
trong
cùng NST
Đảo đoạn
Quay 180°,gắn
vào chỗ cũ
Tiêu biến
Chuyển đoạn
tương hỗ
Dính vào NST
tương đồng
Trao đổi chéo giữa
các NST không
tương đồng
Lặp đoạn và
mất đoạn
NST
đang
nhân
đôi
NST

Với thực tiễn
Với thực tiễn
:
:
+ dùng ĐB mất đoạn
+ dùng ĐB mất đoạn
→
→
xác định vị trí gen
xác định vị trí gen
trên NST
trên NST
ví dụ: lập bản đồ gen người
ví dụ: lập bản đồ gen người
+ ĐB chuyển đoạn NST
+ ĐB chuyển đoạn NST
→
→
chuyển gen, tổ
chuyển gen, tổ
hợp gen trong tạo giống
hợp gen trong tạo giống-
Với tiến hóa
Với tiến hóa
: ĐB cấu trúc NST làm phát
: ĐB cấu trúc NST làm phát
sinh vật chất di truyền (VCDT) mới