SVTH: Lê Thị Minh Châu
SVTH: Lê Thị Minh Châu
GVHD: ThS. Lê Phan Quốc
GVHD: ThS. Lê Phan Quốc
Xin chào các bạn, ta là Moocgan (Morgan), trong quá trình nghiên cứu để kiểm
Xin chào các bạn, ta là Moocgan (Morgan), trong quá trình nghiên cứu để kiểm
chứng các thí nghiệm của Menđen, ta thấy có điều gì đó chưa ổn. Ta muốn các
chứng các thí nghiệm của Menđen, ta thấy có điều gì đó chưa ổn. Ta muốn các
bạn cộng tác với ta để kiểm tra tính chính xác của các quy luật mà Menđen đã
bạn cộng tác với ta để kiểm tra tính chính xác của các quy luật mà Menđen đã
công bố trước đây nhé.
công bố trước đây nhé.
Đối tượng thí nghiệm
Đối tượng thí nghiệm
Đáng lẽ ra ta sẽ tiến hành thí nghiệm trên con thỏ nhưng do chính
Đáng lẽ ra ta sẽ tiến hành thí nghiệm trên con thỏ nhưng do chính
phủ thấy kinh phí nhiều quá nên không cấp nữa nên ta đã dùng
phủ thấy kinh phí nhiều quá nên không cấp nữa nên ta đã dùng
một đối tượng khác đó là ruồi giấm.
một đối tượng khác đó là ruồi giấm.
Ruồi quả là đối tượng thí nghiệm lý tưởng về di truyền học do chúng dễ nuôi
Ruồi quả là đối tượng thí nghiệm lý tưởng về di truyền học do chúng dễ nuôi
trong phòng thí nghiệm, sinh sản nhanh và trong thời gian ngắn có thể quan
trong phòng thí nghiệm, sinh sản nhanh và trong thời gian ngắn có thể quan
sát được nhiều thế hệ con cháu. Thức ăn nuôi ruồi giấm có thể là các loại trái
sát được nhiều thế hệ con cháu. Thức ăn nuôi ruồi giấm có thể là các loại trái
cây như chuối, xoài, …
cây như chuối, xoài, …
-
-
Mỗi cặp ruồi giấm sinh được hàng trăm con trong một lứa;

•
Dễ quan sát thấy thể đột biến về màu mắt, dạng cánh.
Dễ quan sát thấy thể đột biến về màu mắt, dạng cánh.
Ruồi đột biến – mắt trắng
Ruồi đột biến – mắt trắng
Ruồi hoang dại – mắt đỏ
Ruồi hoang dại – mắt đỏ
Ruồi kiểu dại có thân xám, cánh dài. Kiểu hình đột biến về hai tính trạng này là
Ruồi kiểu dại có thân xám, cánh dài. Kiểu hình đột biến về hai tính trạng này là
thân đen, cánh ngắn. Đem lai 2 loại này với nhau.
thân đen, cánh ngắn. Đem lai 2 loại này với nhau.
♀
♀
Thân xám, cánh dài
Thân xám, cánh dài
x
x
♂ Thân đen cánh cụt
♂ Thân đen cánh cụt
Thu được kết quả:
Thu được kết quả:
F1: 100% thân xám cánh dài
F1: 100% thân xám cánh dài
F1: 100%
Cho ♂ F1 lai phân tích:
Fb:
1. Thí nghiệm
♂ ♀
Ruồi ♂ F1 đem lai phân tích, thu được kết quả:
Ruồi ♂ F1 đem lai phân tích, thu được kết quả:

B
AB
AB
(Xám - Dài)

a
b
a
b
ab
ab
(Đen - cụt)
G
P
:
AB
A
B b
a
ab
F
1 :
b
aA
B
AB
ab
100% Xám - Dài
P
TC

a
50% ab
b
a
100% ab
F
B
:
b
aA
B
50% AB
ab
1 (Xám-Dài) 1 (Đen-cụt)
a
b
a
b
ab
ab
50%
4. Đặc điểm của liên kết gen
- Các gen trên cùng 1 NST luôn phân li cùng nhau và làm thành nhóm gen liên
- Các gen trên cùng 1 NST luôn phân li cùng nhau và làm thành nhóm gen liên
kết.
kết.
- Số nhóm liên kết ở mỗi loài tương ứng với số NST trong bộ đơn bội (n) của
- Số nhóm liên kết ở mỗi loài tương ứng với số NST trong bộ đơn bội (n) của
loài đó.
loài đó.

tính trạng chiều dài cánh cùng nằm trên 1 NST. Ở phép lai 2, ta lại thấy nó xuất
tính trạng chiều dài cánh cùng nằm trên 1 NST. Ở phép lai 2, ta lại thấy nó xuất
hiện những tổ hợp mới xám, cụt và đen, dài. Giải thích như thế nào về hiện
hiện những tổ hợp mới xám, cụt và đen, dài. Giải thích như thế nào về hiện
tượng này? Có thể nào 2 tính trạng này đang liên kết với nhau có thể tách
tượng này? Có thể nào 2 tính trạng này đang liên kết với nhau có thể tách
nhau ra được hay không?
nhau ra được hay không?
965 944 206 185
2. Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen
Moocgan cho rằng: Các gen quy định màu thân và hình dạng cánh cùng nằm
Moocgan cho rằng: Các gen quy định màu thân và hình dạng cánh cùng nằm
trên NST
trên NST


quá trình giảm phân chúng thường đi cùng nhau
quá trình giảm phân chúng thường đi cùng nhau


đời con phần
đời con phần
lớn có kiểu hình giống bố hoặc mẹ.
lớn có kiểu hình giống bố hoặc mẹ.
Giao tử liên kết
Giao tử hoán vị
Giao tử hoán vị
Tuy nhiên trong quá trình giảm phân hình thành giao tử cái, ở một số tế bào,
Tuy nhiên trong quá trình giảm phân hình thành giao tử cái, ở một số tế bào,
khi các NST tương đồng tiếp hợp với nhau, giữa chúng xảy ra hiện tượng trao

A B
a b
a b
a b
A b
a b
a B
a b
Trong trường hợp này
Trong trường hợp này
Tần số HVG =
Tần số HVG =
x 100 = 17%
x 100 = 17%
A B
A b a B
a b
A B a b
a b
a b
a b
A B
a b
a b
a b
A b
a b
a B
a b
206 + 185


phân li kiểu
phân li kiểu
hình cũng không bằng nhau. Cá thể có kiểu hình giống bố mẹ
hình cũng không bằng nhau. Cá thể có kiểu hình giống bố mẹ
chiếm tỉ lệ cao, kiểu hình khác bố mẹ tỉ lệ thấp.
chiếm tỉ lệ cao, kiểu hình khác bố mẹ tỉ lệ thấp.
A B
A b a B
a b
A B a b
a b
a b
a b
A B
a b
a b
a b
A b
a b
a B
a b
0.415 0.415 0.085 0.085
Giống bố mẹ Khác bố mẹ
- Các gen nằm trên 1 NST thường di truyền cùng nhau. Trong tự nhiên, những
- Các gen nằm trên 1 NST thường di truyền cùng nhau. Trong tự nhiên, những
gen khác nhau làm cho sinh vật thích nghi với môi trường có thể được tập hợp
gen khác nhau làm cho sinh vật thích nghi với môi trường có thể được tập hợp
trên 1 NST
trên 1 NST

- Lập bản đồ di truyền nhờ biết được khảng cách tương đối của các gen trên
- Lập bản đồ di truyền nhờ biết được khảng cách tương đối của các gen trên
NST. Đơn vị đo khảng cách là cM (centimoocgan). Các gen nằm xa nhau thì
NST. Đơn vị đo khảng cách là cM (centimoocgan). Các gen nằm xa nhau thì
khả năng trao đổi chéo rất lớn.
khả năng trao đổi chéo rất lớn.
- Bản đồ di truyền giúp ta có thể tiên đoán được tần số tổ hợp gen mới trong
- Bản đồ di truyền giúp ta có thể tiên đoán được tần số tổ hợp gen mới trong
các phép lai.
các phép lai.