Công nghệ sinh học ứng dụng
trong Thú Y và Y học
PGS.TS. Dương thanh Liêm
Bộ môn Dinh dưỡng
Khoa Chăn nuôi – Thú y
Trường Đại học Nông Lâm
CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG MIỄN DỊCH HỌC:
1. SẢN XUẤT KHÁNG THỂ ĐƠN DÒNG PHỤC VỤ
CHO XÉT NGHIỆM VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH
2. SẢN XUẤT VACCINE TÁI TỔ HỢP PHỤC VỤ CHO
CÔNG TÁC PHÒNG CHỐNG BỆNH TẬT
Khái niệm miễn dịch
1. Miễn dịch chủ động
Miễn dịch chủ động là phản ứng bảo vệ của cơ thể khi có sự
xâm nhập của protein kháng nguyên lạ:
- Một cách tự nhiên do sự xâm nhập của vi khuẩn
hoặc virus vào cơ thể.
- Một cách không tự nhiên thông qua chủng ngừa
vaccin từ vi khuẩn hay virus đã nhược độc.
Khi kháng nguyên xâm nhập,
lập thức sản sinh tín hiệu báo động,
kích thích hệ thống tế bào sinh kháng
thể sản xuất một protein đặc hiệu, kết
dính, trung hoà kháng nguyên. Protein
thực hiện việc này gọi là kháng thể.
Bảo vệ cơ thể bằng cách đưa trực tiếp kháng thể
hay tế bào miễn dịch (tế bào kháng thể) vào cơ thể.
Có hai phương cách đưa kháng thể vào cơ thể:
2. Miễn dịch bị động
Thai nhi nhận
kháng thể từ mẹ

dòng tế bào có khả năng “bất tử” và sản sinh
kháng thể đặc hiệu. Hai nhà khoa học nói trên
được tặng giải Nobel Y học vào năm 1984 cho phát
minh “Hybridoma” của họ.
Gía trị của Hybridoma chỉ được khẵn định vào
năm 1987 khi kháng thể đơn dòng được sản xuất
thành công dùng trong chẩn đoán lâm sàng rất
chính xác.
César Milstein
Nobel Y học (1984):
Niels Jerne &
Georges Kohler
1. Sản xuất kháng thể đa dòng
Phân tử kháng nguyên tinh chế
có thể có nhiều protein kháng nguyên
Gây miễn dịch
1
1
2
3
Lượng Ig
trong serum
Tuần lễ >
0
Gây nhiểm
(Hiệu giá HI)
HI chứa kháng thể
Đa dòng
Một kháng nguyên thường chứa nhiều yếu tố
quyết định kháng nguyên (epitope)

mong muốn.
Kết quả:
Kết quả là giải Nobel Y học dành cho hai nhà khoa học: George
Kohler và Cesar Milstein.
2. Sản xuất kháng thể đơn dòng
để chẩn đoán các serotyp của vi trùng
Kháng nguyên
tinh chế
Gây miễn dịch
Cô lập lách chứa các tế bào tạo kháng thể
Mỗi tế bào có khả năng sinh sản
một loại kháng thể khác nhau
Lách
Chọn lọc
+
Các tế bào
“bất tử”
Dung hợp
Nuôi các tế bào lai
“Hybridoma”
Lựa chọn một trong
số những tế bào này để
nuôi cấy thứ cấp nhân
lên, tạo sự đồng nhất TB
… và tạo quần thể tế bào
đơn dòng cùng nguồn gốc
Tất cả các tế bào đều tạo một loại kháng thể
duy nhất để chống lại một epitope duy nhất
KN
Tính đặc hiệu cao

ví dụ như sắc ký khối phổ MS.
2. Sản xuất các kháng thể đặc hiệu để tiêu diệt
chính xác tế bào ung thư mà không nhầm
lẫn với tế bào bình thường của cơ thể.