Mùa thu là một đề tài muôn thuở của các thi nhân Việt Nam. Nếu như Nguyễn Khuyến có chùm
thơ thu với ba bài : « Thu vịnh », « Thu điếu », « Thu ẩm » ; Xuân Diệu có « Đây mùa thu tới » ;
Lưu Trọng Lư có « Tiếng thu », tất cả đều là những bài thơ rất nổi tiếng, thì Hữu Thỉnh cũng có
một chớm « Thu sang » rất nhẹ nhàng êm dịu. Trong đó có hai khổ thơ rất hay ghi lại cảm xúc
của nhà thơ trước cảnh sang thu ở một miền quê nhỏ :
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.
Sông được nước dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Mùa thu của Hữu Thỉnh được mở ra không phải với sắc vàng tươi của hoa cúc, cũng không phải
với vị thơm ngon của cốm làng Vòng, mà là với hương ổi thơm giòn ngọt phả vào trong gió thu.
Dường như cái hương thơm dịu ấy chỉ thoang thoảng quanh quất đâu đây. Nó không mang cái
mùi thơm hăng hắc như hoa sữa, cũng không quá nhẹ để người ta dễ lãng quên. Hương thơm ấy
nhẹ nhàng thoảng qua theo gió, đề người ta chợt xốn xang trong lòng. Làn gió se se lạnh của mùa
thu cũng rất khác với cái gió tê tái của mùa đông. Nó chỉ khiến ta hơi co người lại một chút và để
rồi thảnh thơi đón nhận cả một lưồng khí thu mát rượt trong lòng. Có lẽ, sẽ chẳng ở đâu có cái gió
se lạnh ấy ngoài mùa thu của đất Bắc – cái gió se mà từ lâu vẫn được coi là hồn thu Bắc Bộ. Một
hương thơm thu một làn heo may thu đã làm nên cái mở độc đáo cho bài thơ, thậm chí dường như
còn độc đáo đến bất ngờ cho cả nhà thơ : “Bỗng nhận ra hương ổi”. Thu đến chẳng hề báo trước!
Thu sang từ bao giờ Hữu Thỉnh cũng không biết nữa! Ông chỉ nhận ra một sự bất ngờ mà như đã
đợi từ lâu lắm. Thu sang mang theo hơi thửo của mình và mang theo cả cái vẻ thu mơ màng mờ
ảo:
“Sương chùng chình qua ngõ”
Sương thu cũng có cái nét đặc biệt riêng của nó. Nó không tan nhanh như sương mùa hạ, cũng
chẳng dầy đặc như sương mùa đông. Sương thu là những làn khói mong manh bay vờn nhẹ trên
những nãi nhà, ngoài vườn. Sương thu không vô cảm, nó cũng mang hồn người . Sương đang đợi
ai, sương đang chờ ai mà sao lưu luyến thế? Từ láy “chùng chình” tạo cho ta cảm giác “dùng dằng

b c t i, s chuy n mình gi a hai mùa th t nh nhàng và ng p ng ng nh l u luy n, v n ướ ớ ự ể ữ ậ ẹ ậ ừ ư ư ế ấ
v ng m t cái gì ó c a th i ã qua. Kho nh kh c y th t p, nh ng không ph i ai c ng d ươ ộ đ ủ ờ đ ả ắ ấ ậ đẹ ư ả ũ ễ
dàng nh n th y. Riêng nhà th H u Th nh thì khác, ông ã có m t cái nhìn th t tinh t ng, ậ ấ ơ ữ ỉ đ ộ ậ ườ
m t c m nh n th t s c nét và m t cách s ng hòa h p v i thiên nhiên nên m i có th v l i ộ ả ậ ậ ắ ộ ố ợ ớ ớ ể ẽ ạ
b c tranh in d u s chuy n mình c a t tr i qua bài th “Sang Thu” – linh h n c a c bài ứ ấ ự ể ủ đấ ờ ơ ồ ủ ả
th ch v n v n trong hai t th thôi, song ý ngh a sâu s c ch t ch a trong hai t ng n ng i ơ ỉ ẻ ẹ ừ ế ĩ ắ ấ ứ ừ ắ ủ
y l i không h ít. Và có l nh ng ý ngh a ó, l i t p trung nhi u h n vào kh th u bài th :ấ ạ ề ẽ ữ ĩ đ ạ ậ ề ơ ổ ơ đầ ơ
"B ng nh n ra h ng iỗ ậ ươ ổ
Ph vào trong gió seả
S ng chùng chình qua ngõươ
Hình nh thu ã v ".ư đ ề
D u bi t r ng th i gian b n mùa luôn luân chuy n h t xuân n h , thu sang r i ông t i, th ẫ ế ằ ờ ố ể ế đế ạ ồ đ ớ ế
nh ng ta v n c m th y ng ngàng khi quên i nh p s ng sôi ng hàng ngày mà l ng nghe ư ẫ ả ấ ỡ đ ị ố độ ắ
ti ng mùa thu i c m nh n th i kh c c bi t b c chuy n mùa c a thiên nhiên. Sang thu ế đ để ả ậ ờ ắ đặ ệ ướ ể ủ
c a H u Th nh giúp ta chiêm ng ng l i nh ng giây phút giao mùa tinh t y ý v mà b y lâuủ ữ ỉ ưỡ ạ ữ ế đầ ị ấ
nay ta h ng h . ó là lúc h n ta run lên nh ng c m nh n dung d .ữ ờ Đ ồ ữ ả ậ ị
Ch v i b n câu th ng n m u, H u Th nh ã em n cho chúng ta nh ng c m nh n sâu ỉ ớ ố ơ ắ ở đầ ữ ỉ đ đ đế ữ ả ậ
s c v thiên nhiên. Nh ng tín hi u c a mùa thu v i nh ng nét phác h a tài hoa: h ng i, gióắ ề ữ ệ ủ ớ ữ ọ ươ ổ
se, s ng chùng chình gi n d mà hi n lên y g i c m.Không ph i là s c “m phai” hay hìnhươ ả ị ệ đầ ợ ả ả ắ ơ
nh “con nai vàng ng ngác” mà là h ng i thân quen n i v n m ã ánh th c nh ng ả ơ ươ ổ ơ ườ ẹ đ đ ứ ữ
giác quan tinh t nh t c a nhà th :ế ấ ủ ơ
"B ng nh n ra h ng iỗ ậ ươ ổ
Ph vào trong gió se"ả
T “b ng” c gieo lên trong ni m ng ngàng, ng c nhiên. T bao gi nh , thu v ? T t c ừ ỗ đượ ề ỡ ạ ừ ờ ỉ ề ấ ả
n v i tác gi nh nhàng, mà t ng t quá, thu v v i t tr i quê h ng, v i lòng ng i màđế ớ ả ẹ độ ộ ề ớ đấ ờ ươ ớ ườ
không h báo tr c. r i trong giây phút ng ngàng y, nhà th m i ch t nh n ra h ng ề ướ Để ồ ỡ ấ ơ ớ ợ ậ ươ
i. Vì sao l i là h ng i mà không ph i là các h ng v khác? Ng i ta có th a vào bài ổ ạ ươ ổ ả ươ ị ườ ể đư
th v mùa thu các h ng v ng t ngào c a ngô ng, c m xanh, hoa ngâu,… nh ng H u ơ ề ươ ị ọ ủ đồ ố ư ữ
Th nh thì không. Gi a ti t tr i cu i h u thu, ông nh n ra h ng v chua chua, ngòn ng t ỉ ữ ế ờ ố ạ đầ ậ ươ ị ọ
c a nh ng qu i chín vàng m. H ng i, th h ng th m quê mùa, dân dã. H ng i ủ ữ ả ổ ươ ươ ổ ứ ươ ơ ươ ổ

là không ch c ch n, mà là th hi n cái ng ngàng, ng c nhiên và có chút bâng khuâng. T ắ ắ ể ệ ỡ ạ ừ
ng n gió se mang theo h ng i th m chín, vàng m n cái duyên dáng, y u i u c a m tọ ươ ổ ơ ươ đế ể đ ệ ủ ộ
làn s ng c chùng chình không v i vàng tr c ngõ, tác gi ã nh n d n nh n ra s chuy n ươ ứ ộ ướ ả đ ậ ầ ậ ự ể
mình nh nhàng nh ng khá rõ r t c a ti t tr i và thiên nhiên trong kho nh kh c giao mùa ẹ ư ệ ủ ế ờ ả ắ
b ng ôi m t tinh t và tâm h n nh y c m c a m t thi s yêu thiên nhiên, g n bó v i cu c ằ đ ắ ế ồ ạ ả ủ ộ ĩ ắ ớ ộ
s ng n i làng quê.ố ơ
Kh th ng n mà ã l i cho ta bi t bao rung ng. Ta nh c m th y m t h n quê, m t tình ổ ơ ắ đ để ạ ế độ ư ả ấ ộ ồ ộ
quê i v trong câu ch làm lòng ta m áp. Hình nh quê h ng nh càng thêm g n g i, yêu đ ề ữ ấ ả ươ ư ầ ũ
m n.ế
Mùa thu l ng l và nh nhàng. Nh ng hình nh th c v ng v n mãi trong h n. có m t cái ặ ẽ ẹ ữ ả ơ ứ ươ ấ ồ ộ
gì th t êm, d u dàng toát lên t o n th y. Qu th c ta th y lòng thanh th n vô cùng mà l i ậ ị ừ đ ạ ơ ấ ả ự ấ ả ạ
vô cùng nôn nao nh n nh ng mi n quê xa v ng trong n ng thu khi c m y câu th c a ớ đế ữ ề ắ ắ đọ ấ ơ ủ
H u Th nh.ữ ỉ