BIỂN SÚC
Tên thuốc: Herba polygoni Avicularis.
Tên khoa học: Polygonum aviculare L.
Bộ phận dùng: phần trên mặt đất của cây.
Tính vị: vị đắng, tính hơi hàn
Qui kinh: Vào kinh Bàng quang.
Tác dụng: Tăng chuyển hoá nước, điều hoà tiểu tiện bất thường, diệt ký sinh trùng
và trị ngứa.
Chủ trị: Trị nhiệt lâm, hoàng đản, mẩn ngứa, lở loét, ngứa âm đạo, trẻ nhỏ có giun
đũa.
- Thấp nhiệt ở bàng quang biểu hiện như nước tiểu ít và có máu, đau khi tiểu,
muốn đi tiểu và hay đi tiểu: Dùng phối hợp Biển súc với Cù mạch, Mộc thông và
Hoạt thạch trong bài Bát Chính Tán.
- Eczema và viêm âm đạo do Trichomonas: Nước sắc Biển súc dùng để rửa.
Liều dùng: 10-15g.
Chế biến: thu hái vào mùa hè và phơi nắng.
Bảo quản: Ddể nơi khô ráo.
BINH LANG (Quả Cau)
Tên thuốc: Semen Aracae.
Tên khoa học: Areca catechu L
Họ Dừa (Palmae)
Bộ phận dùng: hạt của quả cau. Cây cau có hai giống: cau rừng (sơn Binh lang),
hạt nhỏ, nhọn, chắc và cau vườn (gia Binh lang) hạt to, hình nón cụt.
Hạt cau rừng còn gọi tiêm Binh lang tốt hơn hạt cau nhà.
Hạt khô chắc, không mọt, ngoài không nhăn nheo, không vụn nát là tốt.
Tính vị: vị đắng, cay, chát, tính ôn.
Quy kinh: Vào kinh Vị và Đại trường.
Tác dụng: hạ khí, hành thuỷ, tiêu hoá, sát trùng (phá tích).
Chủ trị: trị giun sán (30 - 80g) (phối hợp với hạt Bí ngô), kích thích tiêu hoá (0,5 -
4g). Trị sốt rét (phối hợp với Thường sơn đều 12g).
Cách bào chế:
Chủ trị: ung nhọt, ghẻ lở, đau vú, tràng nhạc, đinh độc, nhiệt lậu, Tỳ Vị có hoả
uất.
- Nhọt, hậu bối: Dùng Bồ công anh với Tử hoa địa đinh, Nguyệt quí hoa và Kim
ngân hoa.
- Vàng do thấp nhiệt: Dùng Bồ công anh với Nhân trần cao.
- Nước tiểu đục: Dùng Bồ công anh với Kim tiền thảo và Bạch mao căn.
Liều dùng: Ngày dùng 8 - 16g, có thể đến 30g.
Cách bào chế: Theo kinh nghiệm Việt Nam: Rửa sạch, cắt ngắn 3 - 5 cm, phơi khô
dùng.
- Nấu cao: rửa sạch, phơi khô, nấu thành cao đặc, dùng uống kết hợp với dán ngoài
trong các trường hợp viêm nhọt (1m = l0g).
Dùng tươi: rửa sạch, giã nhỏ cho vào một ít muối đắp vào chỗ bị viêm nhọt, hoặc
giã nhỏ hoà một ít nước chín, vắt lấy nước uống.
Bồ công anh dùng thứ mới, tốt hơn để lâu ngày.
Bảo quản: phơi thật khô bỏ vào bao tải, để nơi cao ráo, thường xuyên phơi, bị ẩm
rất mau mục và mốc.
Chú ý: dùng quá liều Bồ công anh có thể gây tiêu chảy nhẹ.