www.vnvcold.vn

1
quản lý rủi ro có hiệu quả , phơng thức tiếp cận
mới để các nh quản lý dự án bớc vo thế kỷ 21 PGS Lờ Kiu
Trng H Kin trỳc H ni

Giới thiệu

Môi trờng kinh doanh m chúng ta tham gia ngy nay có tính cạnh tranh cao hơn
rất nhiều so với thời gian trớc đây. Thêm vo đó, sự chuyển đổi từ hệ thống lao
động căng thẳng của ngnh công nghiệp sang hệ thống chuyển giao công nghệ lm
cho hớng tiếp cận quản lý dự án truyền thống hầu nh thiên về chi phí v của tính
kế hoạch tới các dự án, không còn thích hợp với quá trình đa ra các quyết định
hng ngy của các nh quản lý dự án. Tính cạnh tranh cao độ v sự tiến bộ rất
nhanh chóng của công nghệ hiện đại do sự thay đổi các điều kiện thị trờng, các
công ty phải chấp nhận v thực hiện cách điều hnh dự án có hiệu quả v tiên tiến,
sẽ cho phép các công ty tồn tại v thu đợc lợi nhuận trong môi trờng điều khiển
bằng dự án tơng lai cũng nh l hon thnh các yêu cầu chiến lợc ton cầu trong
những năm sắp tới.
Quản lý bất kỳ một dự án no cũng l một nhiệm vụ khó khăn v đầy thử
thách vì những biến động quá trình thực hiện cũng nh trong việc xác định đầu ra
cuôí cùng . Mặc dù các công nghệ quản lý dự án điển hình đã đa ra các yêu cầu về
Giới hạn , Chi phí, v Tiến độ thực hiện l đờng lối để kiểm soát sự quản lý một
dự án có hiệu quả, các dự án thờng xuyên gặp những khó khăn ngay cả khi các nh
quản lý vạch kế hoạch tỷ mỷ v
sử dụng các phơng pháp điều khiển tác nghiệp rất
bi bản. Lý do dễ nhận thấy l các mối đe doạ tới sự thnh công của dự án không

án

Trong tiến trình quản lý dự án, kế hoạch có tính truyền thống, chi phí, các khía
cạnh chuyên môn của một dự án đợc xem nh l mục tiêu chính của các nh quản
lý dự án. Dù một dự án đợc quản lý tốt đến mức no đi nữa thì dự án đó vẫn phụ
thuộc phần lớn vo việc thực hiện có hiệu quả một chơng trình m trong đó mối
liên quan giữa kế hoạch, chi phí v các vấn đề kỹ thuật của dự án mang tính chuyên
môn đều đợc đánh giá một cách khả quan, có nghĩa l yêu cầu mang tính chuyên
môn của một dự án đợc thực hiện với một chi phí khả thi nhất v trong một thời
gian thực tế ngắn nhất. Việc không rõ rng, m
nó có thể ảnh hởng xấu đến công
việc trong tơng lai của dự án, đã đợc ngời ta phản ánh qua giả thuyết đã đợc
thực hiện hoặc trong các ghi chép của các dự án trớc đây.
Do áp lực phải hon thnh một cách có hiệu quả v hon hảo hơn vì cơ hội
kinh doanh nâng cao, các công ty đang cố gắng sng lọc v xác định lại việc thực
hnh quản lý dự án nhằm tuân theo các yêu cầu hợp đồng của khách hng v lm
tăng sự hi lòng của khách hng. Trong thập niên 80 sự cần thiết tạo ra sự thống
nhất giữa rủi ro với kế hoạch, chi phí v phạm vi có tính chuyên môn xuất hiện
trong khi đánh giá việc thực hiện các dự án vì thay đổi công nghệ thực sự chỉ liên
tục sảy ra trong kinh doanh, cụ thể l sự tiến bộ nhanh của công nghệ tiên tiến nhất
đã lm xoay chuyển các ngnh. Các khách hng không phải chấp nhận các rủi ro
không đợc dự tính trớc v bất ngờ sảy ra trong lúc thực hiện dự án nữa. Minh
hoạ 1 đa ra khái niệm về cách sử lý rủi ro trong các hoạt động quản lý dự án.
Cho đến lúc ny các nh quản lý dự án mới biết rằng cách tích cực m việc
thực hiện quản lý dự án thnh công đòi hỏi không chỉ l các hớng quản lý dự án
đợc chấp thuận một cách có truyền thống m còn l một hớng sử lý rủi ro có hiệu
quả rõ rng m
hớng ny cung cấp cơ sở để bớt đi các ảnh hởng có liên quan tới
dự án v cơ cấu của các nh cung cấp dự án. Sử lý rủi ro đợc chứng minh l đúng
trong tất cả các dự án v trong bất kể loại hình sản xuất no, một phần phụ của quản

thích hợp m nó đúng với mục tiêu của dự án nhất. Vì rủi ro luôn luôn l một bộ
phận thống nhất của một dự án v luôn gắn liền với sự không rõ rng; đối phó với
rủi ro l một hớng có hệ thống nhằm đánh giá sự không rõ rng, tách rời các hớng
tối u rồi lập ra cách thức chi phí có hiệu quả v do vậy việc giảm thiểu sự thiếu rõ
rng l một yếu tố căn bản trong hớng quản lý dự án có hiệu quả v ton vẹn.

lập kế hoạch quản lý rủi ro về kiểm tra v báo cáo
các quá trình

Đối phó với rủi ro đợc tách ra hai lĩnh vực chủ yếu: lập kế hoạch v điều
khiển đối phó với rủi ro. Trong dự án trớc đây bao gồm các hnh động m ngời ta
mong đợi nó hon thnh trong suốt giai đoạn hoạt động ban đầu của dự án, m bình
thờng nó chỉ xảy ra trong ba tháng đầu theo nh quyết định của hợp đồng. Trong
thời gian đó ngời ta tiến hnh thực hiện dự án nh đã định. Ngợc lại các dự án sau
ny gồm các hoạt động tồn tại trong thời gian thực hiện hợp đồng. Việc báo cáo
cách đối phó rủi ro chỉ ra hiện trạng rủi ro trong dự án v nó kéo di cho tới khi
chấm dứt đợc tất cả các rủi ro có nguy cơ ảnh hởng tới dự án.

Lập kế hoạch đối phó rủi ro

Lập kế hoạch đối phó rủi ro bắt đầu bằng sự nhận ra các rủi ro có khả năng
xảy ra v kết thúc bằng cách hon thnh kế hoạch đối phó rủi ro. Điều ny gồm có
tám phơng pháp:

1. Lm rõ ra các rủi ro l một quá trình nhận ra đợc tất cả rủi ro có nguy cơ
xảy ra trong dự án m có thể đối phó v có thể dùng lý lẽ để giải thích đợc. Bất cứ
một rủi ro tiềm ẩn no không phải lúc no cũng l mối đe doạ lớn tới sự thnh công
của một dự án m cũng chẳng l một vấn đề m tổ dự án không xem xét tới. Để
thấy đợc tất cả các nguy cơ rủi ro trong dự án, ngời ta yêu cầu các nh chỉ đạo dự
án cung cấp danh sách cụ thể về các vấn đề có liên quan tới phạm vi chịu trách

phó với các rủi ro chính của dự án m các rủi ro ny thực sự gây nguy hiểm tới sự
thnh công của dự án, nó dễ d
ợc tổ dự án giải quyết v xét cho đến cùng đó l
phơng sách có thể giải quyết rủi ro. Việc ny sẽ dẫn đến một loạt các rủi ro có thể
đợc giải quyết bằng phơng pháp đối phó rủi ro của dự án. Một loạt rủi ro sẽ đợc
sử đổi trong quá trình thực hiện vì trong lúc mộ số rủi ro biến mất thì một số khác
lại xuất hiện. Đối với một số rủi ro, nh quản lý dự án sẽ gặp khó khăn trong việc
đa ra đờng lối chỉ đạo chống lại chúng. Theo lẽ thờng thì tổ dự án sẽ phải đa ra
đợc đánh giá chung về tất cả những rủi ro ban đầu rồi lựa ra một tập hợp rủi ro
thích hợp để đối phó.

4. Phơng pháp tránh rủi ro l một quá trình cần thiết để lm giảm bớt đi khả
năng xuất hiện đối với mỗi rủi ro đã lựa chọn để giải quyết. Mỗi một phạm vi
chuyên môm xác định đợc những hnh động no nên đợc tiến hnh để tránh hoặc
để giảm khả năng xuất hiện rủi ro đợc chọn lựa giải quyết. Ngời ta cũng phải xét
hiệu quả sinh lợi cho hớng tránh rủi ro sắp tới. Trong việc xác định đợc phơng
pháp ny, không một giải pháp cụ thể no đợc đa ra m nó vợt qua cách bố trí
hợp lý, quyết định sử lý có lôgíc.

5. Việc xác định kế hoạch đối phó bất trắc xảy ra v các điều kiện tiến hnh/ kết
thúc
Kế hoạch đối phó bất trắc xảy ra cho ta thấy những công việc m
phải lm để giảm
thiểu các ảnh hởng gây ra do rủi ro m nó đã nảy sinh ra nh l một vấn đề của dự
www.vnvcold.vn

6
án. Thêm vo đó, ngời ta phải xác định các điều kiện bắt đầu/ hon thnh một
hoạt động. Các nh chỉ đạo mỗi một chuyên môn xác định họ phải thực hiện các
hnh động đối phó no với những bất trắc xảy ra m họ phải có trách nhiệm giải

chuẩn bị dữ liệu . Việc cung cấp chính của việc lập kế hoạch
đối phó với những rủi ro l một kế hoạch đợc chứng minh bằng ti liệu m nó hỗ
trợ các tất cả các thnh viên trong tổ dự án có nhận thức chung rõ rng về cách rủi
ro đợc giải quyết dựa vo dự án cũng nh l vai trò của họ trong kế hoạch ny, ví
dụ nh l trách nhiệm cụ thể của họ. Dữ liệu cơ sở sẽ đợc chuẩn bị thu thập v báo
cáo tất cả dữ liệu đối phó với rủi ro. Nh quản lý dự án (nh xử lý rủi ro) sẽ chịu
trách nhiệm về nội dung kế hoạch đối phó rủi ro có cơ sở lý luận. Phơng pháp ny
sẽ đa ra sự bố trí về các dữ liệu đối phó vối các rủi ro.
www.vnvcold.vn

7

Chỉ đạo đối phó với rủi ro
Việc chỉ đạo đối phó với rủi ro bất đầu bằng việc thi hnh giảm bớt đi bất cứ khả
năng rủi ro hoặc các hoạt động giảm thiểu ảnh hởng rủi ro.
1. Thực hiện hớng tránh rủi ro: ngời ta đề xuất nhiều cách giảm khả năng rủi ro
khác nhau đợc dựa trên cơ sở cách thức đối phó với rủi ro đợc xác định trớc
v đợc thực hiện theo đúng kế hoạch, có nghĩa l việc lm nhẹ bớt triển khai
đồng bộ với việc thực hiện giảm nhẹ khả năng xảy ra rủi ro; lm dịu đi để giảm
tác ảnh hởng hoăc chấp nhận nó để m chấp nhận hậu quả.
www.vnvcold.vn

8
2. Báo cáo v đánh giá rủi ro: trong suốt thời gian thực hiện dự án, báo cáo rủi ro
phải đợc triển khai định kỳ dựa trên cở các dữ liệu rủi ro có chứa thông tin về
tất cả rủi ro cụ thể của dự án. Các báo cáo rủi ro phải gồm dữ liệu thích đáng về
mỗi rủi ro chuẩn bị đợc giải quyết. Các báo cáo trở thnh vấn đề nghị sự cả về
mức độ chuyên môn lẫn mức độ nhìn nhận dự án tại đó tình trạng rủi rẽ đợc bn
bạc. Nhiều bản báo cáo sẽ không thay đổi vì những phạm vi cụ thể đòi hỏi những
dữ liệu cập nhật do thnh viên tổ dự án chịu trách nhiệm riêng. Thnh viên ny

dề thiết thực trong quá trinh quyết định của các nh quản lý dự án của tất cả các
ngnh. Bỏ qua việc giải quyết rủi ro trong bất cứ dự án no sẽ lm tăng lên khả năng
www.vnvcold.vn

9
thất bại trong việc thi hnh dự án. Hớng giải quyết rủi ro nh đã trình bầy trong ti
liệu ny đa ra một phơng thức m nó len lỏi vo việc xác định sự không rõ rng
của dự án, đồng thời phác hoạ lên hậu quả tơng tự của nó, rồi đề ra chiến lợc v
sách lợc để giải quyết một cách có hiệu quả. Nó sẽ lm tăng một cách đáng
phơng sách của các nh quản lý dự án để tiếp nhận sự uỷ thác v mục tiêu m
khách hng da ra, v nó cũng giữa vai trò then chốt trong việc định hớng quản lý
dự án trong thế kỷ 21./.