BÀI GIẢNG
MÔN KINH TẾ HỌC ĐẠI CƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
Hà Nội - 2009BÀI 3: CÁC LỰC LƯỢNG CUNG, CẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG
1. Thị trường và cấu trúc thị trường
2. Cầu
3. Cung
4. Cân bằng cung - cầu
5. Sự thay đổi giá và lượng cân bằng1. Thị trường và cấu trúc thị trường
1. Thị trường và một số khái niệm
2. Cấu trúc thị trường1.1. Thị trường và một số khái niệm

Thị trường là một nhóm người bán và người mua
một hàng hoá hoặc dịch vụ nhất định (Mankiw).

Thị trường là sự biểu hiện thu gọn của quá trình mà
thông qua đó các quyết định của hộ gia đình về tiêu
dùng hàng hoá (hàng nào), quyết định của công ty về
sản xuất (cái gì và như thế nào) và quyết định của
công nhân về việc bán sức lao động (cho ai, trong bao

Ranh giới về địa lý:

Hạn chế: Thị trường đất, nhà ở.

Ít hạn chế hơn: thị trường vàng, ngoại tệ. (Lý do ???)1.1. Thị trường và một số khái niệm (tiếp)

Ranh giới về sản phẩm:

Tương đối rõ: máy tính xách tay và máy tính
để bàn; máy ảnh Polaroid và máy ảnh thông
thường; (giá chênh lệch nhau lớn).

Ít rõ ràng hơn: Các loại thuốc lá khác nhau; các
loại bia (sẵn sàng chuyển sang loại khác nếu loại
thường dùng trở nên đắt hơn nhiều).1.2. Cấu trúc thị trường

Mức độ cạnh tranh của các thị trường khác nhau có thể sẽ
khác nhau => cấu trúc thị trường như sau:

Cạnh tranh hoàn hảo là thị trường có hai đặc tính quan trọng:
+/Tất cả các hàng hoá được chào bán là như nhau;
+/ Số lượng người bán và người mua nhiều đến mức không có
một chủ thể cá biệt nào có thể tác động tới giá thị trường.
- VD: Gạo


Hợp tác: OPEC => đặt giá cao, lợi nhuận nhiều.

Cạnh tranh: các hãng viễn thông di động hiện nay.1.2. Cấu trúc thị trường (tiếp)
-
Cạnh tranh độc quyền:

Nhiều người bán, người mua. Sự gia nhập của các hãng
mới là không hạn chế;

Sản phẩm của các hãng có sự khác biệt hoá. (=> có thể
định giá cho sản phẩm của mình).
-
VD: Kem đánh răng, đồ thể thao.
-
Sức mạnh trong định giá phụ thuộc vào khả năng làm cho sản
phẩm khác biệt (tính năng, danh tiếng ) so với hãng khác.1.2. Cấu trúc thị trường (tiếp - một số ví dụ)
- Lấy một số ví dụ khác???
- Rửa ảnh tại Hà Nội có phải là cạnh tranh hoàn hảo?
-
Thị trường Gas ở Việt Nam thuộc cấu trúc nào???
-
Học phần này sẽ học về cạnh tranh hoàn hảo.
Cạnh tranh

Cạnh tranh
Cạnh tranh
độc quyền
độc quyền
Độc quyền
Độc quyền
nhóm
nhóm
Độc quyền
Độc quyền
Số lượng hãng
Số lượng hãng
Nhiều
Nhiều
Nhiều
Nhiều
Một số
Một số
Một
Một
Đặc điểm sản phẩm
Đặc điểm sản phẩm
Đồng nhất
Đồng nhất
Không đồng
Không đồng
nhất (khác
nhất (khác
biệt)
biệt)
(quyết
(quyết
định giá)
định giá)
Khả năng gia nhập
Khả năng gia nhập
Dễ dàng
Dễ dàng
Dễ dàng
Dễ dàng
Khó
Khó
Rất khó
Rất khó
- Chỉ ra sự khác biệt cơ bản giữa cạnh tranh hoàn hảo và cạnh tranh
độc quyền; giữa cạnh tranh độc quyền và độc quyền nhóm??2. Cầu
- Phần này sẽ bàn về hành vi của người mua.
-
Cầu (nhu cầu – demand, D):

Là thuật ngữ nhằm mô tả hành vi của người mua => thể
hiện việc cần một hàng hóa nào đó;

Không phải là một số lượng cụ thể;


-
Thu nhập.

Hàng hoá thông thường (Normal goods): thu nhập ít =>
chi tiêu cho hàng hoá đó ít hơn.2.1. Những yếu tố quyết định đến
lượng cầu của một cá nhân (tiếp)

Hàng hoá thứ cấp/cấp thấp (inferior goods): thu nhập tăng
=> chi tiêu cho hàng hoá đó ít hơn.
- Các hàng hoá liên quan

Hàng hoá thay thế (Substitute): Sự giảm giá của hàng hoá này
(dọc theo đường cầu của nó) làm giảm lượng cầu của hàng hoá
kia => hai hàng hoá đó gọi là thay thế. (VD?).

Hàng hoá bổ sung (Complement): sự giảm giá của hàng hoá
này (dọc theo đường cầu của nó) làm tăng lượng cầu của hàng
hoá kia => hai hàng hoá đó gọi là hàng hoá bổ sung. (VD?).2.2. Biểu cầu và đường cầu
Giá Lượng cầu
1 24
1 21
2 18
3 15
4 12

8
Lượng
Giá
DA
Đường cầu
của A (DA)2.3. Cầu thị trường
- Giả sử thị trường chỉ có A và B.
-
Cầu thị trường được xác định
bằng tổng nhu cầu của các cá
nhân.
-
Ngoài các yếu tố đã kể trên, cầu
thị trường còn phụ thuộc vào
điều gì??
-
Số người mua.
Giá
Lượng
cầu của
A
Lượng
cầu của B
Lượng
cầu thị
trường
0 24 17 41

2
0
6
Lượng
Giá
9 12 1718 24 30 36 41
D
B
D
A
D
TT2.4. Sự di chuyển dọc theo đường cầu và
sự dịch chuyển của đường cầu
-
Sự di chuyển dọc theo
đường cầu:

Giá thay đổi; và

Các yếu tố khác
không đổi.

=> Sự thay đổi của
lượng cầu
P
1
P

Số người mua2.4. Sự di chuyển dọc theo đường cầu và sự
dịch chuyển của đường cầu (Tiếp)
-
Thu nhập tăng => mọi người chi tiêu cho hầu hết
các hàng hoá nhiều hơn => tại mọi mức giá, mọi
người sẽ tiêu dùng một hàng hoá (cụ thể) nhiều hơn
=> đường cầu dịch chuyển sang phải.
-
Giả sử phát hiện => ăn phở sẽ thông minh hơn =>
thị hiếu thay đổi => mọi người tiêu dùng nhiều hơn
(tại mọi mức giá) => đường cầu dịch chuyển.2.4. Sự di chuyển dọc theo đường cầu và sự
dịch chuyển của đường cầu (Tiếp)
A
B
Q
1
Q
1'
D
1
D
2
Lượng
Giá