Bài 17. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI NC A NHÀ N C PHONG KI NỂ Ủ ƯỚ Ế
Bài 17. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI NC A NHÀ N C PHONG KI NỂ Ủ ƯỚ Ế
(T th k X n th k XV)ừ ế ỷ đế ế ỷ
(T th k X n th k XV)ừ ế ỷ đế ế ỷ
I. M C TIÊU BÀI H CỤ Ọ
I. M C TIÊU BÀI H CỤ Ọ
1. Ki n th cế ứ
Giúp HS hiểu :
- Quá trình xây dựng và hoàn chình Nhà nước phong kiến Việt Nam diễn ra
trong một thời gian lâu dài trên một lãnh thổ thống nhất.
- Nhà nước phong kiến Việt Nam được tổ chức theo chế độ quân chủ Trung
Ương lập quyền, có pháp luật, quân đội và có chính sách đối nội đối ngoại đầy đủ tự
chủ và độc lập.
- Trên bước đường phát triển, mặc dù tính giai cấp ngày càng gia tăng, Nhà
nước phong kiến Việt Nam vẫn giữ được mối quan hệ gần gũi với nhân dân.
2. T t ngư ưở
- Bồi dưỡng ý thức độc lập dân tộc, bảo vệ sự thống nhất nước nhà.
- Bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc.
3. K n ngỹ ă
Rèn luyện kỹ năng phân tích so sánh.
II. THI T B , TÀI LI U D Y - H CẾ Ị Ệ Ạ Ọ
II. THI T B , TÀI LI U D Y - H CẾ Ị Ệ Ạ Ọ
- Bản đồ Việt Nam.
- Tranh ảnh Văn Miếu, Nhà nước.
- Một số tư liệu về Nhà nước các triều Lý, Trần, Lê, Sở.
III. TI N TRÌNH T CH C D Y - H C Ế Ổ Ứ Ạ Ọ
III. TI N TRÌNH T CH C D Y - H C Ế Ổ Ứ Ạ Ọ
1. Ki m tra bài cể ũ
Tóm tắt diễn biến, qua đó nêu nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa Lịch sử của
chiến thắng Bạch Đằng.
2. M bàiở

lợi dòng họ, lấy áo long cổn khoác lên mình Lê
Hoàn và chính thức mời Thập đạo tướng quân Lê
Hoàn lên làm vua. Để có điều kiện lãnh đạo
chống Tống. Nhà tiền Lê thành lập.
- Năm 939 Ngô Quyền xưng vương,
thành lập chính quyền mới, đóng đô ở
Đông Anh Hà Nam.
→ Mở đầu xây dựng Nhà nước độc lập
tự chủ.
- Năm 968 sau khi dẹp loạn 12 sứ quân,
Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi, đặt quốc hiệu là
Đại Cồ Việt. Chuyển kinh đô về Hoa
Lư, Ninh Bình.
- Tổ chức bộ máy Nhà nước: Thời Đinh,
tiền Lê chính quyền trung ương có 3
ban: Ban văn; ban võ; Tăng ban.
Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm vững
- GV có thể minh hoạ bằng sơ đồ đơn giản:
- GV: Em có nhận xét gì về tổ chức Nhà nước
thời Đinh, tiền Lê?
Gợi ý: So với Ngô Quyền.
+ Thời Ngô chính quyền trung ương chưa
quản lý được các địa phương → loạn 12 sứ quân.
+ Thời Đinh, tiền Lê: Dưới vua có 3 ban chính
quyền trung ương kiểm soát được 10 đạo ở địa
phương.
- HS suy nghĩ và trả lời.
- GV: nhận xét, kết luận: Thời Đinh, Lê Nhà
nước quân chủ chuyên chế: Vua đứng đầu nắm
mọi quyền hành. Tuy nhiên mức độ chuyên chế ở

Hiệu đại Việt ⇒ Sự tồn tại của kinh đô Thăng
Long, sự lớn mạnh trường tồn của nước Đại Việt
chứng tỏ những việc làm của những ông vua đầu
thời Lý thực sự có ý nghĩa trọng đại về mặt lịch
sử. Đã mở ra một thời kỳ phát triển mới của dân
tộc thời kỳ phát triển và hoàn chỉnh của Nhà
nước phong kiến Việt Nam.
- Trước hết GV khái quát để HS thấy được sự
thay đổi các triều đại, Từ Lý sang Trần, từ Trần
sang Hồ để HS thấy được thứ tự các triều đại
phong kiến Việt Nam.
- HS nghe và ghi nhớ.
 T ch c b máy Nhà n cổ ứ ộ ướ
- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời kinh đô
từ Hoa Lư về Thăng Long (thủ đô Hà
Nội ngày nay).
- Năm 1054 Lý Thánh Tông đặt quốc
hiệu là Đại Việt.
⇒ Mở ra một thời kỳ phát triển mới của
dân tộc.
• Bộ máy Nhà nước Lý ⇒ Trần ⇒
Hồ
Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm vững
- GV yêu cầu HS đọc SGK để thấy được cách
thức tổ chức bộ máy chính quyền trung ương thời
Lý ⇒ Trần ⇒ Hồ được tổ chức như thế nào?
- HS theo dõi SGK trả lời câu hỏi.
- GV nghe HS trả lời, bổ sung kết luận kết
hợp với sơ đồ đơn giản lên bảng.
- HS theo dõi, vẽ sơ đồ vào vở.

Viện Đài
Môn
hạ
sảnh
Thượng
thư
sảnh
Hàn
lâm
viện
Quốc
sử viện
Ngự sử
đài
Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm vững
Bộ máy Nhà nước quân chủ chuyên chế
được cải tiến hoàn chỉnh hơn.
Ho t ng 3: C l p, cá nhânạ độ ả ớ
- GV: Thông báo kiến thức mới.
- HS nghe và ghi chép.
- GV yêu cầu HS đọc SGK để thấy được
những chính sách cải cách của Lê Thánh Tông ở
cả Trung Ương, lẫn địa phương.
- HS theo dõi SGK phát biểu:
- GV bổ sung kết luận, kết hợp với sơ đồ đơn
giản trên bảng.
- HS tiếp tục trình bày về cải cách ở địa
phương của Lê Thánh Tông.
- GV bổ sung kết luận.
* B máy nhà n c th i Lê sộ ướ ờ ơ

Ngự sử
đài
Hàn lâm
viện
Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm vững
- GV giúp HS nắm được sự ra đời của các bộ
luật thời phong kiến.
- HS nghe, ghi chép.
- GV yêu cầu HS đọc phần chữ nhỏ trong
SGK trả lời câu hỏi trong SGK trang 80.
- HS đọc sách giáo khoa suy nghĩ và trả lời.
- GV kết luận về mục đích, tác dụng của cách
điều luật.
- HS nghe và ghi.
* Luật Pháp:
- 1042 Vua Lý Thánh Tông ban hành
Hình thử (bộ luật đầu tiên).
- Thời Trần: Hình luật.
- Thời Lê biên soạn một bộ luật đầy đủ
gọi là Cuối chiều hình luật.
⇒ Luật pháp nhằm bảo vệ quyền hành
của giai cấp thống trị, an ninh đất nước
và một số quyền lợi chân chính của
nhân dân.
* Quân đội: Được tổ chức quy củ, gồm:
+ Cấm binh (Bảo vệ kinh thành) và
quân chính quy bảo vệ đất nước.
+ Ngoại binh: tuyển theo chế độ ngụ
binh ư nông.
Ho t ng 5: C l pạ độ ả ớ