BÀI 14 : NĂNG LƯỢNG TRONG DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA
I / MỤC TIÊU :
Biết cách tính toán và tìm ra biểu thức của động năng, thế năng và cơ năng
của con lắc lò xo.
Có kĩ năng giải bài tập có liên quan, ví dụ tính động năng, thế năng, cơ năng
của con lắc đơn.
Củng cố kiến thức về bảo toàn cơ năng của một vật chuyển động dưới tác
dụng của lực thế (học ở lớp 10).
II / CHUẨN BỊ :
1 / Giáo viên :
Kiến thức lượng giác
2 / Học sinh :
HS ôn lại khái niệm động năng, thế năng, lực thế, sự bảo toàn cơ năng
của vật chịu tác dụng lực thế.
IV / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
Hoạt động 1 :
HS : Trọng lực và lực đàn hồi !
GV : Con lắc lò xo chịu tác dụng của
HS : Lực thế !
HS : Bảo toàn
Hoạt động 2 :
HS : x = Acos ( t + )
HS : W
Hoạt động 4 :
những lực gì ?
GV : Các lực này còn được gọi một tên
chung là lực gì ?
GV : Cơ năng của một vật chuyển động
trong trương lực thế như thế nào ?
GV : Phương trình ly độ của vật nặng
trong con lắc lò xo ?
GV : Dưới tác dụng của lực đàn hồi thế
năng của vật được xác định như thế nào
?
GV : Hướng dẫn học sinh khảo sát sự
biến đổi thế năng theo thời gian ? GV : Phương trình vận tốc của vật nặng
trong con lắc lò xo ?
GV : Khi vật chuyển động, động năng
của vật được xác định như thế nào ?
GV : Hướng dẫn học sinh khảo sát sự
HS
:
Cơ năng của vật bằng tổng động
năng và thế năng.
HS : W = W
t
+ W
HS : Bình phương !
biến đổi động năng theo thời gian ?
GV : Cơ năng là gì ?
GV : Hướng dẫn học sinh biến đổi để
dẫn tới công thức xác định cơ năng của
con lắc lò xo ?
GV : Cơ năng của con lắc lò xo có phụ
thuộc vào thời gian không ?
GV : Cơ năng tỉ lệ như thế nào với biên
độ dao động ?
Ví dụ : từ công thức (14.5) có thể tính
cơ năng theo biên độ A hoặc ngược lại.
Gợi ý HS viết công thức liên hệ giữa cơ
năng W và vận tốc cực đại v
max
của vật
nặng. IV / NỘI DUNG :
1. Sự bảo toàn cơ năng
Cơ năng của vật dao động được bảo toàn.
2. Biểu thức của thế năng
Xét vật nặng trong con lắc lò xo :
x = Acos(t + )
Thế năng :
W
t
=
W
t
=
2 2
1 1
2 2
mv m
A
2
sin
2
(t + )
4. Biểu thức cơ năng
W = W
t
+ W
đ
=> W =
1
2
m
2
A
2
[cos
2
(t + ) + sin
2
đại.
Khi vật rời xa vị trí cân bằng : x tăng, v giảm, thế năng tăng, động năng
giảm.
Vậy :
Trong quá trình dao động điều hòa, khi thế năng giảm thì động năng tăng và
ngược lại.
V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4, 5 và các bài tập 1,2,3.
Xem bài 15.