BÀI 40 : ĐOẠN MẠCH XOAY CHIỀU CÓ RLC MẮC NỐI TIẾP.
CỘNG HƯỞNG ĐIỆN

I / MỤC TIÊU :
 Biết cách vẽ và dùng giản đồ vectơ để nghiên cứu đoạn mạch RLC nối tiếp.
 Nắm được quan hệ giữa hiệu điện thế với cường độ dòng điện, biết cách tính
tổng trở Z, độ lệch pha  của đoạn mạch RLC nối tiếp.
 Nắm được hiện tượng và điều kiện để xảy ra cộng hưởng.
II / CHUẨN BỊ :
1 / Giáo viên :
Cuộn dây, điện trở, tụ điện, nguồn điện xoay chiều.
2 / Học sinh :
Xem lại giản đồ vectơ của các bài 36 + 37 + 38 + 39

II / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên

Hoạt động 1 :
HS : Học sinh tự mắc sơ đồ mạch điện.

HS : U = U
1
+ U
2
+ U
3HS : u = u
R

u
C
= U
OC
cos
2
t


 

 
 

HS : Cùng tần số  với các biểu thức
hiệu thế thành phần.
Hoạt động 2 :
HS : Bằng 0

HS : Bằng 0

GV : Hướng dẫn học sinh cách mắc sơ
đồ mạch điện 40.1 ?
GV : Viết công thức hiệu điện thế của
mạch điện một chiều mắc nối tiếp ?
GV : Giáo viên cho biết các công thức
đó vẫn đúng cho các giá trị tức thời của
mạch điện xoay chiều ?
GV : Viết biểu thức cường độ dòng
điện qua mạch ?

 
2
2
R L C
U U U 

HS : Z =
2
2
1
R L
C


 
 
 
 

HS : Giống nhau.

HS : R
HS : Cản trở dòng điện.

Hoạt động 4 :
HS : tg =
1
L
C
R

HS : Đồng pha
nhiêu ?

GV : Tại thời điểm t = 0, vectơ quay

R
U

L
U ,

C
U biểu diễn các hiệu điện thế
u
R
, u
L
, u
C
, hợp với trục Ox một góc
bao nhiêu ?
GV : Hướng dẫn học sinh vẽ vectơ hiệu
điện thế U
AB
giữa hai đầu đoạn mạch ?

GV : Hướng dẫn học sinh tìm biểu thức
xác định hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn
mạch ?
GV : Hướng dẫn học sinh thành lập


:
Quan sát đồ thị
HS : Điện trở lớn
HS : Điện trở nhỏ.
HS : Xem sách giáo khoa
điểm gì ?
GV : Hiệu điện thế ở hai đầu R có đặc
điểm gì ?
GV : Pha của u và I biến đổi như thế
nào ?
GV : Giới thiệu đồ thị 40.4
GV : Đặc điểm của đường 1
GV : Giới thiệu ý nghĩa vật lý của
đường cong cộng hưởng ?
IV / NỘI DUNG :
1. Các giá trị tức thời trên từng phần của đoạn mạch
Xét đoạn mạch gồm một điện trở thuần R, một cuộn cảm thuần có độ tự cảm
L và một tụ điện có điện dung C mắc nối tiếp.

Hình 40.1 Sơ đồ đoạn mạch có R, L, C mắc nối tiếp
Giả sử cường độ dòng điện trong đoạn mạch có biểu thức i = I
o
cost. Biểu
thức của các hiệu điện thế tức thời :
u
R
= U
OR
cost

cos
2
t


 

 
 

Hiệu điện thế tức thời giữa hai đầu A, B là :
u = u
R
+ u
L
+ u
C
(40.1)
2. Giản đồ vectơ. Quan hệ giữa cường độ dòng điện và hiệu điện thế
a) Giản đồ vectơ

Hình 40.2 Giản đồ vectơ vẽ theo quy tắc hình bình hành
b) Định luật Ôm cho đoạn mạch RLC nối tiếp. Tổng trở.
U
o
=
 
2
2
OR OL OC

C



 
 
 
 
 

Nếu đặt
Z =
2
2
1
R L
C


 
 
 
 
(40.5)
Thì
I =
U
Z
(40.6)
Đối với dòng điện xoay chiều tần số góc , đại lượng Z đóng vai trò tương

U
R

Hiệu điện thế trên điện trở R bằng hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch.
- Dòng điện biến đổi đồng pha với hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch.
 =
1
LC
(40.8)
V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4 và làm bài tập 1
Xem bài 41