Luậnvăntốtnghiệp
Trang 1
PHẦNMỞĐẦU
1. Lýdochọnđềtài
Kinhtếhộnôngdânmộthìnhthứckinhtếcơbảncủanền sảnxuấtnông
nghiệp.Cảvềlýluậnvàthựctiễnđãc hứngminhrằng,lịchsử pháttriểncủanền
nôngnghiệpthếgiớichođếnnay,gắnliềnvớilịchsửhìnhthànhvàpháttriển
của KTHND.
ỞViệtNam,trongsuốtchiềudàilịchsửdântộctrướcđây,hômnayvàcả
maisau,chodùtrảiquanhữngthayđổivềthểchế,trảiquanhữngthăngtrầm
nhưthế nào,thìKTHND đã,đ angvàsẽtồntại,pháttriểncùngvớisựpháttriển
của đấtnướcnhưmộtthựcthểkinhtếkhôngthểthiếuđượcởnông thôn.
Thựctiễnđổimớicơchếquả nlýkinhtếnôngnghiệptrongnhững năm
qua,nhấtlàtừsaukhicóNghịquyết10củaBộchínhtrịĐả ngCộngsảnVNtới
nay,KTHNDđượcthừanhậnlàđơnvịkinhtế tựchủ, đượcgiaoquyềnsửdụng
ruộngđấtlâudài,đãtạocơsở, điều kiệncầnthiếtchoKTHNDchuyểnnhanh
sangpháttriểnsảnxuấttheohướngkinhtếhànghóa.Cóthểnói,trongnhững
nămqua,lựclượnggópphầnquyếtđịnhtạonênnhữngthànhtựutolóntrong
nôngnghiệp nói riêng,thúcđẩytăngtrưởngkinh tế đất nướcnóichung, làm
biếnđổibộmặtxãhộinôngthôntheohướngtíc hcực,khôngthểkhôngkểđến
vaitròcủaKTHND .
Cũngnhưcácđ ịaphươngkháctrongcảnước,ởtỉnhNinhThuậnkinhtế
nôngnghiệpnôngthônhiệnnaychủyếudoKTHNDđảmnhiệm.Sựcảithiện
điềukiệnkinhtếxãhộiđãthúcđẩyKTHNDpháttriểnnhanhchóng,t ácđộng
tíchcựcđếnviệcpháttriểnsảnxuấthànghoá,cảithiệnđờisốngcủanôngdân.
Tuynhiên,sựpháttriểncủaKTHNDởcácđịaphươngtrongtỉnhkhôngđều
nhau,bêncạnhcáchuyệnvenbiểnKTHNDcónhiềukhởisắc,thìhuyệnmiền
núiBácáiKTHNDđangđứngtrướcnhiềukhókhănvướngmắc,nhiềuvấnđề
nổicộmđangđặtra,đólà:tìnhhìnhruộng đấtvừacóhiệntượng manhmúnvừa
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 2

A.V.Chaianov, người sống cùng thời với Lênin, ông cho rằng, kinh tế
nônghộpháttriểnq uanhiềuchếđộxãhộikhácnhauvànópháttriểntheoquy
luậtvậnđộngriêngchứkhôngđitheoconđườngTưbảnchủnghĩa.Đặcbiệt
ôngcũngcónhiềuquanđiểmtươngđồngvớiLêninvềvấnđềhợ ptáchóatrong
nôngnghiệp.TheoA.V.Chaianov,hợptácxãchỉthự csựcóýnghĩakhinóhỗ
trợchokinhtếnônghộp háttriển.
ỞViệtNamvấnđềnônghộmớichỉđượcđặtrakhiĐảngvàNhànước
thựchiệnchínhsáchđổimới.Khinềnkinhtếthựcsựkhủnghoảng,nềnnông
nghiệptrởnêntrìtrệdoảnhhưởngcủanhậnthứcsailầmcủanềnkinhtếkế
hoạchhóatậptrung,thìviệccủngcốvàpháttriểnkinhtếnônghộmớiđượcđề
cậ p.Từđóđãcónhiềucôngtrìnhđivàonghiêncứu.
Hiển nhiê n,mỗiquốcgia,mỗi vùngkinhtếtùythuộcvào điều kiệntự
nhiên,xãhộivàlịchsửhìnhthànhnêntậpquánsảnxuấtcủ angườinôngdân,
nhấtlàsảnxuấtởtừnghộtrongnhữngmốiquanhệvớicộngđồng,màvấnđề
nghiêncứusẽcónhữngnétđặcthùriên g.HuyệnBácÁitỉnhNinhThuậncũng
vậy,nócónhữngđặcđiểmvềkinhtếxãhội,vềtậpquánsảnxuấtchủyếulà
của đồngbàodântộcrấtriêng;thậmchísảnxuấtchỉgắnvớinươngrẫy,nư ơng
rẫyvừalàyếutốsảnxuấtđồngthờilànơisinhsốngcủagiađình.Dođó,việc
chọnđềtàinghiêncứu“Địnhhướngpháttriểnkinhtếhộgiađìnhnôngdân
huyện Bác Ái tỉnh Ninh Thuận trong quá trình chuyể n sang kinh tế thị
trườngđếnnăm2020”vớikết quảnghiêncứucủađềtàisẽgópphầng iảiquyết
nhiềubức xúcđangđặtrađốivớikinhtếhộgiađìnhởnôngthônmiềnnúicủa
tỉnh.
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 4
3. Mụctiêu,nhiệmvụ nghiêncứucủaluậnvăn
Mụctiêu:PhântíchthựctrạngpháttriểnKTHNDhuyệnBácáitỉnhNinh
Thuận,làmrõnhữngtồntại,mâuthuẫnnảysinh.Từđóxácđịnhquanđiểmvà
đưaracácgiảiphápcơbảnn hằmtạođiềukiệnthúcđẩyKTHNDpháttriểntheo
hướngsảnxuấthànghóatrongthời giantớ i.

· Vềlýluận:
+ Vậndụngcóhệthốngnhữnglýluậnvềsựpháttriểnkinhtếhộgiađình
nôngdânmiềnnúitrongbốicảnhnềnki nh tếcảnướcđangchuyểnsangxây
dựngvàpháttriểnnềnkinhtếthịtrường,màtrướchếtlàquátrìnhchuyểntừ
nềnkinhtếtựcấptựtúcsangnềnkinhtếhànghóavàoquátrìnhtổchứcsản
xuấtkinhdoanhởhuyệ nBácÁi.
+Luậng iảinhữngnhântốtácđộng,chiphốisựpháttriểnkinhtến ông
hộmiềnnúitrongnềnkinhtếhànghóa,kinhtếthịtrường.
· Vềthựctiễ n:
+ Luậnvănđisâuvàophântíchmặtchấtcủaquanhệsảnxuấtcủa kinhtế
hộgiađìnhởmiềnnúihuyệnBácÁi.Từđóđưaranhữnggiảiphápthiếtthực
vềxâydựngcơsởhạtầngcũngnhưcác giảiphápđườnglốichung.
6. Kếtcấucủađềtài.
Ngoài phần mở đầu, kết luận và các phụ lục; luận án kế t cấu gồm 3
chương.Mỗichươngcó3phần.
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 6
Chương1
CƠSỞLÝLUẬNVỀPHÁTTRIỂNKINHTẾNÔNGHỘ
1.1 Nhữngvấnđềchung vềkinhtếnônghộ.
1.1.1Kháiniệmkinhtếnônghộ.
Kinhtếhộnôngdânhaycòngọilàkinhtếnônghộ đãxuấthiệntừrấtlâu.
Tuynhiên,cùngvớisự pháttriển củalựclư ợngsảnxuấtthìcáchình thứctổ
chứcsảnxuấtvàquanhệ sảnxuấtcũngbiếnđổitheo,bảnthânkháiniệmvề
kinhtếnônghộcũngcósựthayđổivàpháttriểntươn gứngvớitrìnhđộcủanền
sảnxuất.
Khinghiêncứuvềkhá iniệm“hộ”,cáctổchứcquốctếvàcácnhàkhoa
họcđãđưaranhiềuđịnhnghĩadướinhữnggócđộkhácnhau.
Vềphươngdiệnthốngkê,LiênHiệpQuốcchorằng:“H ộlànhữngngười
cùngsốngchungdướimộtmáin hà,cùngănchungvàcóchungmộtngânquỹ”.

trú,…Tuyvậy,giađìnhthườngđượcxemxéttrongcácmốiquanhệvềxãhội,
cònhộ làmộtđơnvịkinh tế; khixemxétbản chất kinhtếcủanótrongmối
tươngquanvớicácloạihìnhkinhtếkhácnhưkinhtếtậpthể,kinhtếnhànước
vàvớicáctổchứckinhtếkháccũngnhưsựvậnđộngcủanótrongtoànbộcơ
chế quảnlýkinhtếnóichungvàcơch ếquảnlýnôngnghiệpnóiriêng.Nhưvậy,
giađìnhđượccoilàhộkhicácthànhviêncóchungmộtcơsởkinhtế.Ngược
lại,hộchỉđượccoilàgiađình khicácthành viêncủanóquanhệhuyếtthốngvà
hônnhân.
Dựavàođiềukiệnthựctếcủanướcta,nhấtlàtrongnôngnghiệp,nông
thôn,chúngtathấyrằn ggiữahộvàgiađìnhkhôngthểtáchrờiđượcvớinhau
bởivìcórấtíthộnôngdânnàomà khôngdựatrêncơsởgiađình,ngượclạicó
rấtítgiađìnhkhôngcóchungm ộtcơsởkinhtế.Dovậy,cóthểdù ngkháiniệm
hộgiađìnhđểbiểuth ịcácthànhviêncủanócócùnghuyếttộcvàquanhệ hôn
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 8
nhân,vàcóchungmộtcơsởkinh tế.Hộgiađ ìnhởnôngthô nlàmnôngnghiệp
gọilàhộgiađìnhnôngdân(gọitắtlànônghộ).Mỗinônghộlàmộtđơnvịkinh
tếcơsởcủanềnkinhtếnôngnghiệp,hìnhthứcđặctrưngcủanólàkinhtếhộ
giađình(gọitắtlàkinhtếnônghộ).
Nhưvậy kinhtếnông hộlàmột hình thứckinhtế tựchủ (bao gồm cả
nông,lâm,ngưnghiệp),dựatrêncơsởsứclaođộngcủagia đìnhlàchínhvà
quyềnsửdụnglâudàiphầnruộngđất màhọcanhtácvàcáctưliệusảnxuất
khác.
Ngàynay,ởnhiềunướccònsửdụngkháiniệmnôngtrạigiađìnhđểchỉ
hìnhthứcsảnxuấtkinhdoanhnôngnghiệpgiađìnhtrongnềnsả nxuấthànghóa
vàphânbiệtnóvớikinhtếtiểunôngởmụctiêusảnxuất.Nếukinhtếtiểunông
cóquymônhỏ, năngsuấtvàchấtlượnghànghóathấp,tínhchấttựcấ ptựtú c
ca othìởnôngtrạigiađìnhcóquymôsảnxuấtlớnhơn,khảnăngápdụng khoa
họckỹthuậtcaohơn,sảnxuấtphụcvụthịtrườngnhiềuhơn.Thựcchất,nông
trạigiađìnhlàsựpháttriểncaocủakinhtếnônghộ.

bằngquanhệhônnhânvàhuyếtthống.Vềkinhtế,cácthànhviêntrongnônghộ
gắnbóvớinhautrongquanhệsởhữuvềtưliệusảnxuất,quanhệquảnlývà
phânphốisảnphẩm.Các thànhviêncóchungmụctiêuvàlợiíchlàthoátkhỏi
đóinghèo,pháttriểnkinhtếđểngàycànggiàucó.
Từthốngnhấtvềlợiíchđếnthốngnhấtvềhànhđộng,cácthànhviênđều
làmviệchếtsứcmìnhđểcóđượcthunhậpcaochogiađ ìnhvàcũnglàchomỗi
người.Cácthànhviêntronggiađìnhnôngdântừtrẻđếngiànếucóthểlaođộng
đượcthìđềuthamgialaođộngkhôngkểtuổitác,ngườiyếu làmviệcnhẹ,người
khỏelàmviệcnặng.Dođó,việcphâncôngvàhiệptáclaođộngcủanông hộcó
nhiềuưu điểmmàcáctổchức sảnxuấtcơsởkháckhôngthểcóđược:đólàtính
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 10
tựnguyện, tựgiáccaovàtậndụngtốiđakhảnăngcủamỗingườivàmọiđều
kiệncóthểtronglaođộng.
Bốnlà,trongmỗi nônghộthườnglàchahaymẹlàmchủhộ,vừalàngười
tổ chứcphâncônglaođộngvừa trực tiếplao động.Các thànhviêntrong gia
đìnhcùng laođộng,gần gũi nh au,hiểu nhau về khả năng, đặcđiểm củamỗi
ngườinêntạođiềukiệnchoviệcphâncônghợptácđượchợplý.
Mỗinônghộ,trừhộ làmthuê,đềusởhữuhoặcmộtbộphậncáctưliệu
sảnxuấtnhưru ộngđất,trâu,bò,nôngcụ,máymóc,…Cácthànhviênđãquen
sửdụngnên hiểuđượcđặctínhcủamỗiloạitưliệusảnxuất.
Ngườichủnônghộvừaquảnlýđiềuhàn hsảnxuấtvừatrựctiếplaođộng
nênmọingườitronghộđềugắnbóchặtchẽvớinhautrongquátrìnhsảnxuất.
Từđó,cácthôngtinđượcxửlýnh anh,kịpthời,cácquyếtđịnhđiềuhànhsản
xuấtđượcđúngđắn,dứ tkhoát.
Nămlà,vềquanhệ phânphố i,cácthànhviêntrongnônghộcùnglàm,
cùng ở,cùngăndochủ hộ là chahaymẹbố trísắpxếp.Dođó,nếu cómâu
thuẫnphátsinhtrongphânphối thìcũngdễgiảiquyết.
Khiconcáitrưởngthànht áchralập hộkhác,chamẹcótráchnhiệm phân
chia tàisảngiađìnhtrêncơsởbànbạcdânchủ,đâycũ ng chínhlàhìnhthức

sẽkhôngcònnữavàsẽdẫnđếnphâncực.Cácnônghộnhỏsẽphásảnvàtrở
thànhlaođộnglàmthuê ,còncácnônghộquymô lớn sẽtậptrunghếtruộngđất
vàhìnhthànhcácxínghiệpnôngnghiệpTBCNsửdụnglaođộnglàmthuêvà
nhưvậykinhtế nônghộkhôngcòntồntạinữa.Nhưngthựctếđãdiễnrakhác
vớidựđoántrên:sốlượngvàquymôcủanônghộcóthayđổi,nh ưngcơcấu
nônghộnhỏ,vừavàlớncómộttỷlệnhấtđịnh.
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 12
Nhưvậy,cơcấunônghộvớiquymôkhácnhauvẫntồntạilâu dàilàphù
hợp vớiquyluậtcạnhtranhcủathị trườngchốngđộcquyềnvàcũnglàmộtđảm
bảochosựtồntạicủakinhtếnônghộ,vìcácnônghộvớiquymôkhácnhausẽ
tácđộngqualại,bổsungchonhau.
BướcvàothếkỷXXI,cóthểkhẳngđịnhkinhtếnônghộvẫntồntạivà
pháttriểnvìbảnthânnócónhữngthếmạnhhơnhẳn cáchìnhthứctổchứcnông
nghiệpkhác.Lýdocụthểnhư sau:
 Trướchết,kinhtếnônghộlàhìnhthứcsảnxuấtphùhợpvớisảnxuất
nôngnghiệp mà đốitượng sản xuấtlàsinhvật. Người nôngdân trực tiếp tác
độngvàoquátrìnhsinhtrưởngcủacâytrồng,vậtnuôikhô ngquatrunggian,
luônbámsátđồngruộng,chuồngtrạinênđạthiệuquảcaotrongsảnxuất.
 Kinhtếnônghộlàmộttổchứcsảnxuấtcáthể,khôngchỉđơnđộcmột
chủtrạimàlàmộttậpthểlaođộnggọnnhẹ,cócảlaođộngchínhvàlaođộng
phụlàcácthànhviêntronggiađìnhcóquanhệhuyếtthống,hoặccóthêmmộtít
laođộngthuê,quảnlýđiềuhànhrấtnăngđộng,h iệuquảvàhiệusuấtsửdụng
laođộngcaohơnnhữngtổchứcsảnxu ấtkháctrongnôngnghiệp.
 Kinhtế nônghộtổchứcsảnxuấthànghóavớiquy môtrangtrạiđã
từngbướctrởthànhlựclượngsảnxuấtnôngsảnhànghóachủyếuchoxãhội.
 Kinhtếnônghộbaogồmquymôvừavànhỏkhácvớicácxínghiệptập
trungquymôlớnnêncókhảnăngthíchứngcaotrướcnhữngbiếnđộngcủathị
trường,cókhảnăngđiềuchỉnhm ộtcáchlinhhoạtquymôvàcơcấusảnxuất,
cơcấusảnphẩmnhằmđáp ứngkịpthờinhữngthayđổitheothịhiếucủangườ i

nhưnướcta làvấnđềthực sựmới mẻ,chưacótronglịchsử.Vìvậy,muốnbảo
đảmthànhcôngcầnthamkhảokinhnghiệmcác nước,kếthừ acóchọnlọckinh
nghiệmcácnướcTBCN,đồngthờipháthuysángtạogiảiquyếtvấnđềnảy sinh
trongđiềukiệncụthểcủanướctahiệnnay,trongđóvaitròcủaNhànướcvà
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 14
kinhtếnhànướchếtsứcquantrọngtrongviệcđịnhhướng,côngtácq uyhoạch,
kếhoạch…đảmbảotínhbềnvữngtrongsảnxuất.
+Sựtácđộngcủanhànướcđốivớisảnxuấtnôngnghiệp:
Do sản xuất nôngnghiệp có vai trò chiến lư ợc nhằm đảm bảo an ninh
lươngthựcvàổnđịnhcuộcsốngchonôngdânnênhầuhếtcácquốcgiađề ucan
thiệpvàosảnxuấtnôngnghiệp. Bằngnhữngbiệnphápkhácnhau,nhànướccó
thểcanthiệptrựctiếphoặcgiántiếp.
· Chínhsáchtácđộngtrựctiếpbaogồmcácchínhsáchsau:
 Chínhsáchhỗtrợđầuvàochosảnxuất:Chínhphủcungcấpvớigiárẻ
hoặccóthểbá ntheohìnhthứctrợgiá,ứngtrướcthôngquacáctổchứctíndụng,
cá cnhàđầutưcácloạivậttưnhư :phânbón,thuốctrừsâu,hạtgiống,máymó c
thiết bị,nhiên liệu…,đẩymạnhphát triển cơ sở hạ tầ ng nông thôn như giao
thông,thủylợi.Mụctiêucủachínhsáchnàylàgiúpnôngdânchủđộng,thuận
lợitro ngsảnxuất,đ ặcb iệtlàđốivớihộnghèo,gặpnhiềukhókhăntrongsản
xuất.Chínhsáchnàycótácdụngtíchcựclàlàmgiảmchiphísảnxuấtcủanông
dânvàtăngsảnlượngnôngsảnhànghóanhưnggiácảkhôngđổivìcònchịutác
độngcủathịtrường thếgiới.Dovậy,nôngdânsẽđượchưởnglợitừcácchính
sách trợgiánày.CóthểnêulênmộtvàichínhsáchcủaNhànướcnhư:Chính
sách trợgiá,trợcướcvậnchuyểnhànghóaphụcvụđồngbàomiềnnúi,vùng
đồng bào dân  tộc đặc biệt khó khăn; Quyết định số 134/2004TTg ngày
20/7/2004củaThủtướngChínhphủvềmộtsốchínhsáchhỗtrợđấtsảnxuất,
đấtở,nhàởvànướcsinhhoạtchohộđồngbàodântộcthiểusốnghèo,đờisống
khókhăn;Chươngtrình135,chươ ngtrìnhgiaothôngnôngthôn,Chươngtrình
cho vay giải quyết việc làm, Chương trình dạy nghề, xuất khẩu lao độ ng,

Trang 16
1.2 Mộtsốquanđiểmchủyếuvềkinhtếnônghộ.
1.2.1QuanđiểmcủaC.Mác –Ph.ĂngghenvàV.I.Lênin:
1.2.1.1Quanđiểmvềkinh tếtiểunông.
C.MácvàĂngghenđãđểlạinhiềudisảnlýluận quýbáuvềkinhtếtrong
đócólýluậnvềtiểunôngvàkinhtếtiểunôn g.Tácphẩm“Vấnđềnôngdânở
PhápvàĐức”chứađựnghàngloạtnhữngchỉdẫnvềkinhtếchínhtrịvềcác
vấnđềchínhsáchnôngnghiệpcủanhànước,cáchìnhthứchợptác,khoán thuê
trongnôngnghiệp…,đặcbiệtlàquanđ iểmvềkinhtếnông dânvàcảitạokinh
tếtiểunông.Saucáchmạngvôsản,PhĂngghenchorằngtiểunônglà“người
chủruộngđấthoặcngườitáđiềnvànhấtlàngườichủmột mảnhruộngkhông
lớnhơnmảnhruộngmàhọthườngcóthểcàycấyvớigiađìnhhọ,cũngkhông
béhơnmảnhruộngcần thiếtđểnuôigiađìnhhọ.Cũngnhưngườitiểuthủcông,
ngườitiểunôngnàylàmộtngườilaođộng,anhtakhácvớingườivôsảnhiện
đạiởchỗanhtasởhữunh ữngtưliệulaođ ộng”.[2,11]
C.Mácđãnhậnxét quátrìnhsảnxuất của tiểunôngnhưsau:“Mỗigia
đìnhnôngdân riêng lẻ,gần nhưtựtúc hoàn toàn,tựmìnhsản xuấtrađạibộ
phận nhữngcáimìnhtiêudùng.Do đóhọkiếm cho mình những tưliệu sinh
hoạtbằngcáchtraođổivớithiênnhiênnhiềuhơnlàtraođổivớixãhội”.[16,
207208]
Nhưvậy,nhữngnhậnđịn htrênđâyđãchorằngngườitiểunông lànhững
ngườilaođộng,khôngsửdụnglaođộnglàm thuê,khôngcónhiềuruộngđất,
sảnxuấtcủahọmangtínhtựcungtựcấp.Mộtnềnkinhtếnhưvậylàđặctrưng
của nềnsảnxuấtnhỏ,cầnphảipháttriểnlênsảnxuấtlớn sảnxuấthànghóa,
trướchếtbằngcáchcảitạotiểunông.
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 17
1.2.1.2Quanniệmvềconđư ờngvậnđộngkinhtếcủatiểunông
Lúcđầu,khinghiêncứuconđườngcôngng hiệphóacủanướcAnh,Mác
đãđưarasựtiênđoánrằnggiaicấ p nôngdânsẽbịthủtiêucù ngvớisựphát

nôngtrướchếtlàphảihướngnềnsảnx uấtcánhân vàchiếmhữuc ánhâncủahọ
vàoconđườnghợptác,khôngphảibằngcáchcưỡngépmàlàbằngcáchnêu
gươngchohọvàbằngcáchx ãhộigiúpđỡhọthựchiệnviệcấy”,[2,31]
Lênin đã có nhiều công lao trong việc phát triển những luận điểm của
MácĂngghen.Lúcđầu Lêninchorằngnềnkinhtếcủachếđộmớisẽkhông
cònkinhtếhànghóa.Giaicấpvôsảnsaukhigiànhđượcchínhquyềnsẽquảnlý
trựctiếptoànbộ quátrìnhsảnxuấtvàphânphối.Toànxãhộisẽnhưmộtcông
xưởngkhổnglồ.Dovậy,trongChínhsáchCộngsảnthờichiến, giaicấpcông
nhân Ngađãliênkếtvới bần cố nông,tướcđoạtcủađịachủ,Culắcvàtrung
nông,làlựclượngsảnxuấthànghoáởnôngthôn.Chínhsáchtrưngthu,trưng
mualươngthựclúcđóthựcchấtlàtướcđoạtlươngthực.Saunộichiến,nông
dânphảnứngg aygắtđốivớichín hsáchtrưngthul ươngthực.Nôngnghiệpvà
cả  nền kinh tế đã lâm vàotình  trạng kiệt quệ. Lênin đã nhận rõ sai lầmcủa
ChínhsáchCộngsảnthờichiếnvàthayđổiquanđiểmcủamìnhvềkinhtếhàng
hóa,vềkinhtếtiểunông.TrongChínhsáchKinhtếmới,Lêninchorằngphải
liênminhvớinôngdân,đặc biệtlàtầnglớptrungnông.Chínhsáchthuếlương
thựcchophépnôngdânđượctựdolưuthôngsảnphẩmnôngnghiệpsau khi
làmxongnghĩavụthuếchoNhànước,chophépnôngdânđượclàmchủ ruộng
đấtvàcáctưliệusảnxuấtkhác.Lêninchỉrõ:“Bằngmọicáchphảikhôiphục và
pháttriểnkinhtế,trướchếtlàkinhtếnôngdân….Phảilàmtấtcảnhữnggìcó
đượcđểkhuyếnkhíchkinhtếtiểunô ng”.[12,101103].VànhữnggìmàChính
sáchkinhtếmớiđãlàmđểpháttriểnkinhtếnôngdânthựcchấtlàtraoquyền
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 19
tựchủch ocácnônghộ,làpháttriểnkinhtếnônghộlênsảnxuấthànghóa,tức
làphảiđểchongườinôngdânthựcsựtrởthànhcác“tiểunghiệpchủ”.
V.I.Lênincũngđãnêulênmộtquanđ iểmmớivềchếđộkinhtếhợptác.
Ngườiquanniệmrằnghợptác xãcủahàngtriệungườitiểunôngchínhlà“bước
quáđộsangmộtchếđộmớibằngconđườngđơngiảnnhất,dễtiếpthunhấtđối
vớinôngdân”.Nhànướccầnkhuyếnkhíchcáchộnôngdânđểhọtựnguyện

hiệnthíđiểm môhìnhtheocơchế“muacao,báncao”thaycho“muacung,bán
cấ p”;bùgiávàolương.Trêncơsởđó,ngày13/01/1981,Ban BíthưTrungương
ĐảngđãraChỉthị100C T/TWvềcảitiếncôngtáckhoán,mởrộngkhoánsản
phẩmđếnnhómvà ngườ i laođộngtronghợptácxãnôngnghiệpđãpháthuy
quyền làm chủ và tính tích cực trong sản xuất của mỗi người, mỗi gia đình,
khuyếnkhíchhơnnữalợiíchthiếtthựccủangườilaođộng,làmchongườilao
độngthựcsựgắnbóv ớisảnphẩ mcuốicùng.“Khoán100”đãbướcđ ầutạora
mộtđộnglựcmớitrongsảnxuấtnôngnghiệp.Quanđiểmchỉđạo vềđườnglối
đổimớikinhtếcủaĐảngtiếptụccủngcốvàpháttriển,tạiHộinghịTW8Khóa
V(tháng6/1985)bằngchủtrươngdứtkhoátxóabỏcơchếtậptrungquanliêu,
baoc ấp,thự chiệncơchếmộtphía;xóabỏc hếđộcungcấphiệnvậttheogiá
thấp, chuyển mọi hoạtđộngsản xuất kinh doanh sang cơ chế hạch toán kinh
doanh xã hộ i chủ nghĩa. Điểm quan trọng là Hội nghịđãthừa nhậnsản xuất
hàng hóa và cácquy luật của sản xuất hàng hóa.Đối với nôngnghiệp,Nghị
quyết10củaBộChínhtrị(tháng4/1988)vềtiếptụcđổimớiquảnlýkinhtế
nông nghiệp, thực hiện việc khoán đến hộ, tạo động lực mới thúc đ ẩy nông
nghiệppháttriển nhanh,toàndiện.Đản gkhẳngđịnh:kinhtếtậpthểvớinhiều
hìnhthứcđadạng,mànòngcốtlàhợptácxã,dự atrênsởhữucủacácthànhviên
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 21
và sở hữu tập thể, liên kết rộng rãi người lao động, các hộ sản xuất – kinh
doanh,….(HộinghịTW5KhóaIXtháng02/2002).
Nhưvậy, quanđiểmđường lốicủaĐảngCộngsảnViệtNamvềpháttriển
sảnxuấtnôngnghiệp,chuyểnnềnkinhtếtừcơchếkếhoạchhóatậptrungbao
cấ psangnềnkinhtếpháttriểntheocơchếthịtrườngvậnđ ộngtheocácquyluật
kinhtếvốncócủanó;đặcbiệtlàviệcpháttriểnnhiềuhìnhthứcsởhữuvềtư
liệu sản xuất hoạt đ ộng sản xuất kinh doanh dưới nhiều thành phần kinh tế;
trong nông nghiệp ngoài hình thức sở hữu tập thể, Đảng và Nhà nước chủ
trươnghìnhthànhvàpháttriểnkinhtếhộgiađình,kinhtếtậptrungtheohình
thứcsởhữucáthể.Vớiquanđiểmđổimớitrongnhữngnămquađãđưanền

nhucầutốicơbảnchoconngười,nguyênvậtliệuchocôngnghiệp,sảnph ẩm
choxuấtkhẩu…;trongnhữngthậpkỷgầnđâyKTHNDtronglĩnhvựcbảovệ
môitrườngsinhtháicũngnhưKTHNDgắnv ớicácloạihìnhkinhtếkhácđặc
biệtlàkinhtếhợptác,kinhtếnhànướcđãvàđangđượcnhiềuquốcgiaquan
tâm.
Cùng với sự phát triển của LLSX và sự phân công lao động xã hội,
KTHNDđãcónhữ ngbiếnđổicơbảnvềcáchthứctổchứcsảnxuấtkinhdoanh;
“Hộtựcấptựt úc”v ớiquymônhỏ,kỹthuậtcanhtáclạchậu,đãchuyểndần
thành“Hộsảnxuấthànghóa”vớikỹthuậtvàcôngnghệngàycàngcao,hiện
đại,vậnđộngtheocơ chếthịtrường;n ăngsuấtlaođộng,tỷsuấthà nghóatrong
nôngnghiệpnhờđóđãcónhữngbướctăngtrưởngvượtbậc.Tạicácnướ cphát
triển,mặcdầuhộsảnxuấthànghóatrongnôngnghiệpchỉchiếm57%tổngsố
hộnhưngđãtạoramộtkhốilượngnôngsảnđủnhucầutrongnướcvớimứctiêu
dùngcaođồngthờicó mộtphầnđểxuấtkhẩu.
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 23
Những thànhtựuđólà kếtquảcủanhiềugiải pháp, trongđó pháttriển
KTHNDtrongquátrìnhchuyểnsangtheocơchếthịtrườnglàgiảiphápcótầm
quantrọnghàngđầu.
Quá trình phát triể n kinh tế là quá trìn h trảiqua nhiều phương thức tổ
chứcsảnxuất,trảinghiệm nhiềucơchếquảnlý,đếnnaythìcơchếthịtrường là
vấnđềđãvàđangđượchầuhế tcácquốcgiaq uantâm,nólàmộttro ngnhững
nộidungđểđánhgiátrongviệc mởrộngvàthamgiacáctổchứckinhtếcủathế
giới.ViệcpháttriểnKTHNDcũngvậy,làquátrìnhlịchsửtrảiquanhiềugiai
đoạn,ởgiaiđoạnsơ khaicủasảnxuấtnôngnghiệ p,conngườihộvàgiađình
khimớ ihìnhthành,hoạtđộngkinhtế chủyếulúcnàylàsănbắn,háilượm,nuôi
dưỡngnhữngthúvậtsănbắtđược,sauđótiếnhànhtrồngtrọt,chănnuôitựcấp
tựtúc.CùngvớisựpháttriểncủaLLSX,phâncônglaođộ ngxãhộipháttriển,
năngsuấtlaođộngtăngdầnlên,sảnxuấthànghó arađời, cá cHNDbắtđầubán
nhữngsảnphẩmdưthừađểtraođổinhữngsảnphẩmcầnthiết,thiếu;dầndầnhộ

Trong nềnkinhtếquốcdân,đặcbiệtlàtrongnôngnghiệpnôngthônở
nướcta,kinhtếnônghộcóv aitròhếtsứcquantrọngthểhiệnquanhữngnội
dungsau:
1.3.2.1Kinhtếnônghộlàcầunối,làkhâutrunggianđểchuyểnnền
kinhtếtựnhiênsangkinhtếhànghóa.
Lịchsử pháttriểnsảnxuấthànghóađãtrải quagiaiđoạnđầutiênlàkinh
tếtựnhiênsangkinhtếhànghóagiảnđơntrênquymôhộgiađình,tiếptheolà
giaiđoạnchuyểnbiếntừkinhtếhànghóagiảnđơnlênkinhtếthịtrườngvớicác
hìnhthứctổchứccaohơ nnhưkin htếtrangtrạihayhợptácxã.
Quymôthịtrườngđượcmởrộngtừthịtrườngđịaphươnglênthịtrường
toànquốcvàvượtrakhỏibiêngiớiquốc giavànócàngthúcđẩysựpháttriển
mạnhcủanềnsảnxuấthànghóa.Hoạtđộngcủathịtrườngdiễnrathôngqua
Luậnvăntốtnghiệp
Trang 25
hoạtđộngcủatiềntệvàmuabánbằngtiềntệ.Khiđạtđếntrìnhđộnêutrênvà
chỉkhiđómớihìnhthànhnềnkinhtếthịtrườngtheođú ngnghĩacủanó.
Kinhtếnônghộđượccoilàkhâutrunggiancóvaitròđặcbiệtquantrọng
tronggiaiđoạnchuyểnbiếntừkinhtếtựnhiênsangkinhtếhànghóagiảnđơn
lênkinhtếthịtrường.Bướ cchuyểnbiếntừnềnkinhtếtựnhiênsangnềnkinh tế
hànghóagiảnđơn trênquymôhộgiađìnhlàmộtgiaiđo ạnlịchsửmànếuchưa
trảiquathìkhôngthểpháttriểnsảnxuấthànghóaquymôlớn,thoátkhỏitình
trạngkémpháttriển.
1.3.2.2 Kinh tếnônghộlàđơnvịtíchtụvốnchosảnxuấtkinh
doanh.
Quátrìnhchuyển từnềnkinhtếtựnh iên,tự cấptựtúcsangnềnkinhtế
hànghóachỉcóthểdiễnratừviệctíchtụvốnchosảnxuấtởtừnghộgiađình.
Nếukhôngcósựtíchtụđóthìnhữngkhoảntiềndưthừasẽbiếnthànhcủacải
đểdànhhoặcbịlãngphívàonhữngcôngviệckháckhôngđượcsửdụngvào
mụcđíchsảnxuấttăngsảnphẩm choxãhội.Tronggiaiđoạntrướcđây ,chếđộ
kinhtếtậpthể,hợptáckhôngtíchtụvốnhiệuquả(mộtphầndocơchế,phần