24
toàn diện, đầy đủ quá trình vận động, phát triển của công cuộc đổi mới nhằm
tạo điều kiện thuận lợi cho báo điện tử triển khai hoạt động tuyên truyền.
Về phương thức, bên cạnh nhiều nghị quyết, chỉ thị, quy định quan
trọng mà Trung ương Đảng, trực tiếp là BCT, BBT đã ban hành, Đảng cần tiếp
tục quan tâm, bổ sung, điều chỉnh để có được hệ thống văn bản nghị quyết, chỉ
thị, quy định có tính đồng bộ, đầy đủ, kịp thời, tạo cơ sở chính trị cho công tác
lãnh đạo, chỉ đạo báo điện tử.
Coi trọng việc xây dựng tổ chức đảng trong cơ quan báo điện tử
vững mạnh về mọi mặt; đề cao vai trò đảng viên của người làm báo, nhất là
người giữ cương vị lãnh đạo; trên cơ sở đó nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ
đạo hoạt động theo đúng tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan
báo điện tử và quy ước đạo đức nhà báo. Nâng cao chất lượng tư tưởng,
chính trị, văn hóa, khoa học của từng cơ quan báo điện tử, để báo điện tử
thực sự là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, xã
hội - nghề nghiệp, diễn đàn tin cậy của nhân dân.
Hoàn chỉnh quy hoạch, kế hoạch phát triển báo điện tử. Khẩn trương
lập đề án đổi mới, sắp xếp lại các cơ quan báo điện tử cả nước, của từng bộ,
ngành, đoàn thể, địa phương, đơn vị theo hướng hợp lý, thiết thực, hiệu quả.
Không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ lãnh đạo, quản lý báo điện tử; đào tạo phóng viên, biên tập viên các cơ
quan báo điện tử. Mở rộng nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm quản lý, đào tạo
báo điện tử với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chỉ đạo, quản lý báo điện
tử và cơ quan chủ quản của báo điện tử; sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý của các
ban cán sự đảng, đảng đoàn, lãnh đạo cơ quan chủ quản với cơ quan báo điện
tử. Nâng cao chất lượng nội dung, hình thức, khả năng chi phối thông tin của
các báo điện tử chủ lực. Đầu tư thỏa đáng cho hoạt động thông tin đối ngoại.
Kiên quyết đấu tranh chống thông tin, quan điểm sai trái, thù địch
bằng việc xây dựng, phát huy vai trò của đội ngũ nhà báo và chuyên gia giàu
tâm huyết, có kiến thức và kinh nghiệm, sử dụng các hình thức và phương
điện tử đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện đối với cơ quan báo điện tử
của mình. Tuy nhiên, lãnh đạo báo điện tử vẫn là vấn đề mới, còn có sự lúng
túng nhất định. Một số cấp ủy đảng, thủ trưởng cơ quan chủ quản và một bộ
phận cán bộ, đảng viên chưa nhận thức rõ vị trí, tầm quan trọng của báo điện
tử, cả mặt tích cực cũng như tác hại của nó, dẫn đến tình trạng khắt khe hoặc
dễ dãi, buông lỏng lãnh đạo, quản lý. Sự lãnh đạo, quản lý báo điện tử của
Đảng và Nhà nước chưa theo kịp sự phát triển nhanh chóng, có phần phức tạp
của loại hình báo chí này. Thiếu sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ
quan liên quan trong chỉ đạo, quản lý về lĩnh vực này
2
Xuất phát từ tình hình nêu trên, việc nghiên cứu đề tài “Đảng Cộng
sản Việt Nam lãnh đạo báo điện tử trong giai đoạn hiện nay”, làm rõ thêm
những vấn đề lý luận và thực tiễn để tăng cường sự lãnh đạo, quản lý hệ thống
báo điện tử ở nước ta, thúc đẩy phát triển và phát huy mạnh mẽ vai trò, tác
dụng của loại hình báo chí tiện ích này.
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
2.1. Mục đích
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về sự lãnh đạo
của Đảng đối với báo điện tử ở Việt Nam; luận án đề xuất các giải pháp khả
thi nhằm góp phần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử ở
Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
2.2. Nhiệm vụ
Làm rõ vai trò, đặc điểm của báo điện tử và những vấn đề lý luận
liên quan đến sự lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử ở Việt Nam; đánh giá
đúng thực trạng sự lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử ở Việt Nam, xác
định rõ nguyên nhân và rút ra những kinh nghiệm; đề xuất phương hướng và
các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo
điện tử ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
chất đạo đức.
Ba là, công tác kiểm tra, giám sát đối với báo điện tử không chỉ là
việc riêng của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, mà còn là công việc của các cấp
ủy đảng, của Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban cán sự đảng Bộ TT-TT và
Đảng đoàn HNB Việt Nam.
Bốn là, các cơ quan chức năng của Đảng giúp cấp ủy kiểm tra báo điện
tử thông qua sinh hoạt, làm việc định kỳ với các đảng viên phụ trách ở cơ quan
báo điện tử để nắm tình hình, kịp thời uốn nắn, xử lý các sai phạm.
KẾT LUẬN
Sự phát triển nhanh, mạnh của báo điện tử ở Việt Nam cho thấy sự
nhanh nhạy của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, trực tiếp là BCT, BBT và
các cơ quan hữu quan trong việc quyết định cho ra đời báo điện tử, một loại
hình báo chí mới đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn.
Tăng cường lãnh đạo, quản lý công tác báo chí đi đôi với tiếp tục
phát triển sự nghiệp báo chí đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình
mới. Không ngừng đổi mới, nâng cao năng lực, bản lĩnh, chất lượng, hiệu quả
công tác lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với báo điện tử; đổi
mới nội dung, phương pháp, tư duy và phong cách lãnh đạo, quản lý báo điện
tử, với phương châm “lãnh đạo, quản lý để báo điện tử phát triển”.
Về nội dung, các cấp ủy và các cơ quan tham mưu đã chủ động trong
việc định hướng chính trị, nhất là đối với những vấn đề quan trọng, phức tạp,
nhạy cảm đối với lợi ích đất nước, cộng đồng và toàn xã hội; cung cấp kịp thời,
22
Một là, tăng cường lãnh đạo, nâng cao vị trí, vai trò, chất lượng, hiệu
quả hoạt động của HNB Việt Nam. HNB Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội
- nghề nghiệp của những người làm báo trong cả nước.
Hai là, HNB cần tăng cường mở rộng hợp tác quốc tế, tổ chức trao
đổi kinh nghiệm về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật và công tác quản lý báo
điện tử với các báo điện tử lớn của nước ngoài cho hội viên.
4.2.5. Đẩy mạnh quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, lựa chọn đội
nghĩa Mác - Lênin. Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể
như: tổng kết thực tiễn; khảo sát, thống kê; lôgíc và lịch sử, phân tích và tổng
hợp; quy nạp và diễn dịch; so sánh…
5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
Làm rõ đặc điểm của báo điện tử ở Việt Nam và quan niệm, nội
dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử ở Việt Nam. Đề
xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
đối với báo điện tử ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể là tài liệu các cấp ủy, tổ chức
đảng tham khảo trong lãnh đạo báo điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả sự
lãnh đạo và xây dựng báo điện tử ngày càng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu
nhiệm vụ.
- Luận án có thể được dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu,
giảng dạy và xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước ở Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh.
7. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề
tài, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án gồm 3 chương, 6 tiết.
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
ĐẾN ĐỀ TÀI
1.1. Những nghiên cứu trong nước liên quan
Liên quan đến báo chí nói chung, báo điện tử nói riêng, được nhiều tác
giả đề cập, khẳng định, tiêu biểu:
- Đề tài khoa học, sách: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác
thông tin đối ngoại của một số cơ quan thông tấn, báo chí chủ lực ở nước
ta hiện nay - thực trạng và giải pháp” (2011) của Ban Tuyên giáo Trung
ương; “Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 22-CT/TW của Bộ Chính trị khóa VIII
về đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, xuất bản”
(2002) do Ban TT-VH Trung ương, Bộ Văn hóa - Thông tin, Hội Nhà báo
tác tư tưởng”; PGS, TS Phạm Văn Chúc (2009): “Góp phần quản lý và phát
huy tốt vai trò, tác dụng của truyền thông mạng”, kỷ yếu Hội thảo khoa học
“Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng”; Lê Phúc Nguyên (2009):
“Nâng tầm trí tuệ, tăng cường sức mạnh công tác tư tưởng, lý luận, báo
chí”, kỷ yếu Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư
tưởng”, Hà Nội; Đỗ Quý Doãn (2009): “Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác
quản lý nhà nước thúc đẩy báo chí xuất bản không ngừng phát triển, xứng
đáng là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng”, kỷ yếu
Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng”, Hà Nội.
1.2. Những nghiên cứu nước ngoài liên quan
21
Bốn là, cơ quan chủ quản báo tiện tử cần kiểm tra, xử lý kịp thời,
nghiêm minh các báo có sai phạm, xây dựng cơ chế kiểm tra hoạt động của
các cơ quan báo điện tử trực thuộc.
Năm là, đẩy mạnh hơn nữa việc đầu tư thiết bị, công nghệ hiện đại
cho các cơ quan chức năng (an ninh tư tưởng, an ninh mạng) trong việc kiểm
duyệt nội dung, bảo mật thông tin trên các báo điện tử.
4.2.4. Củng cố, phát huy vai trò của các tổ chức đảng trong cơ quan
báo điện tử, của Hội Nhà báo đối với hội viên công tác ở các báo điện tử
Một là, các đảng ủy, đảng đoàn, ban cán sự đảng trực thuộc Trung
ương (Đảng đoàn Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đảng đoàn
Quốc hội, Đảng đoàn HNB Việt Nam, Ban cán sự đảng Chính phủ, Ban cán sự
đảng Bộ TT-TT, Đảng ủy Công an Trung ương, Đảng ủy Quân sự Trung
ương ) và các cơ quan tham mưu của Đảng: Ban Tuyên giáo Trung ương, Ủy
ban Kiểm tra Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương cần nêu cao trách nhiệm
trước Đảng, chủ động đề ra các biện pháp cần thiết giúp Bộ Chính trị (BCT),
Ban Bí thư (BBT) trong lãnh đạo và kiểm tra hoạt động của cơ quan báo chí,
lãnh đạo tổ chức hội, ban biên tập báo, tạp chí xây dựng cơ quan báo vững
mạnh, hoạt động năng động, đúng định hướng.
Hai là, xây dựng đội ngũ cấp ủy viên, nhất là đồng chí bí thư cấp
trọng, phức tạp, nhạy cảm đối với lợi ích đất nước, cộng đồng và toàn xã hội.
Hai là, về phương thức lãnh đạo, bên cạnh nhiều chỉ thị, quy định
quan trọng đã ban hành, Đảng cần tiếp tục quan tâm, xem xét, bổ sung,
điều chỉnh để có được hệ thống văn bản nghị quyết, chỉ thị, quy định có
tính đồng bộ, đầy đủ, kịp thời…, tạo cơ sở chính trị cho công tác lãnh đạo,
chỉ đạo báo chí.
4.2.3. Nâng cao năng lực và phát huy vai trò quản lý nhà nước
đối với báo điện tử
Một là, thống nhất quản lý nhà nước đối với báo điện tử trong cả
nước BBT chỉ đạo Ban cán sự đảng Chính phủ nghiên cứu, ban hành quy chế
về nhiệm vụ, quan hệ giữa cơ quan chức năng của Đảng và Nhà nước từ
Trung ương đến địa phương để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, vai trò
quản lý của Nhà nước đối với các hoạt động báo điện tử.
Hai là, Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ TT-TT, Bộ Công an, Bộ
Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng quy chế
phân công và phối hợp trong việc lãnh đạo, quản lý nội dung và cung cấp
thông tin cho báo chí nói chung, báo điện tử nói riêng.
Ba là, Chính phủ sớm ban hành các chế độ, chính sách đối với báo
điện tử; có ngân sách hỗ trợ việc cung cấp, lắp đặt cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ
thuật, trang thiết bị, công nghệ cho báo điện tử ra nước ngoài và đặc biệt là hỗ
trợ máy móc, thiết bị để lắp đặt cho các vùng miền núi, hải đảo, nông thôn,
vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.
5
Vichto Aphanaxép (1995): Quyền lực thứ tư và bốn đời Tổng bí thư,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; A.A. Grabennhicốp (2003): Báo chí trong
kinh tế thị trường, Nxb Thông tấn (Cộng hòa Liên bang Nga); M.I. Sotak
(2003): Phóng sự - tính chuyên nghiệp và đạo đức, Nxb Thông tấn (Cộng
hòa Liên bang Nga); E.P. Prokôrốp (2004): Cơ sở lý luận báo chí, Nxb
Thông tấn (Cộng hòa Liên bang Nga); Bùi Phương Dung (Trung Quốc)
(2005): Công tác tuyên truyền tư tưởng trong thời kỳ mới, (Trần Khang và Lê Cự
giữ được tính độc lập, báo chí sẽ không còn là chỗ dựa của người dân, không
bảo vệ được họ, bị sai khiến bởi các thế lực.
Tổng quan cho thấy, trên nhiều khía cạnh của vấn đề, các công trình
nghiên cứu đã đưa ra những quan điểm, nhận định và đề xuất giải pháp cho
việc Đảng lãnh đạo đối với báo chí. Tuy nhiên, chưa có công trình khoa học
nào nghiên cứu chuyên sâu, hệ thống, toàn diện về Đảng lãnh đạo báo điện tử
ở Việt Nam, nhất là cơ sở lý luận, vai trò, yếu tố chủ thể, đối tượng, phương
thức lãnh đạo. Luận án có nhiệm vụ tiếp tục hoàn thiện bộ khung lý luận về
Đảng lãnh đạo báo điện tử ở Việt Nam; trên cơ sở khái quát đặc điểm Đảng
lãnh đạo báo điện tử và thực trạng Đảng lãnh đạo báo điện tử ở Việt Nam, rút
kinh nghiệm, đề xuất phương hướng và những giải pháp có tính đặc thù, khả
thi để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với báo điện
tử đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.
Chương2: ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNHĐẠO BÁO ĐIỆN TỬ -
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
2.1. KHÁI NIỆM, QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN, VAI TRÒ, ĐẶC
ĐIỂM CỦA BÁO ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM
2.1.1. Khái niệm báo điện tử
Trên thế giới và ở Việt Nam đang tồn tại nhiều cách gọi khác nhau
đối với loại hình báo chí này.
Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia tiếng Việt, báo điện tử là loại báo
mà độc giả có thể đọc trên máy tính khi kết nối với đường truyền internet qua bộ
chia (modem) (dial-up hoặc ADSL) có dây hoặc không dây (Wi-Fi và WiMax).
Điều 3 Luật Báo chí năm 1999, định nghĩa: “báo điện tử là loại hình báo chí được
thực hiện trên hệ thống máy tính”.
Báo điện tử là loại hình báo chí mà thông tin được truyền tải bởi sự kết
hợp của hai giải pháp là giải pháp công nghệ thông tin và giải pháp truyền thông.
2.1.2. Sự ra đời và phát triển của báo điện tử ở Việt Nam
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin là tiền đề khoa học –
công nghệ cho sự ra đời của báo mạng điện tử. Đến lượt mình, báo điện tử đã
vực tư tưởng – văn hóa (TT-VH) và các cơ quan quản lý nhà nước về báo
điện tử.
4.2. NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH
ĐẠO CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỐI VỚI BÁO ĐIỆN TỬ
ĐẾN NĂM 2020
4.2.1. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy, chính
quyền, đoàn thể, cán bộ, đảng viên đối với việc phát triển và lãnh đạo,
quản lý báo điện tử
18
Nguyên nhân chủ quan
Một là, một số cấp ủy đảng chưa nhận thức đầy đủ vị trí, tầm quan
trọng của báo điện tử, cả mặt tích cực cũng như tác hại của nó, dẫn đến tình
trạng hoặc khắt khe, cấm đoán, hoặc dễ dãi, buông lỏng chỉ đạo, quản lý.
Hai là, năng lực, bản lĩnh, trách nhiệm của đội ngũ những người làm
báo, nhất là người đứng đầu cơ quan báo điện tử, còn bất cập, hạn chế.
Ba là, công tác quản lý cán bộ, phóng viên còn nhiều yếu kém, bất cập.
Bốn là, lãnh đạo báo điện tử là lĩnh vực mới, chưa được các cấp ủy
tiến hành sơ kết, tổng kết, đánh giá về sự lãnh đạo của Đảng đối với báo
điện tử.
Nguyên nhân khách quan
Một là, những vấn đề mới nảy sinh trong hoạt động quản lý báo điện tử,
sự đa dạng, phong phú về thông tin và loại hình hoạt động của báo điện tử ảnh
hưởng đến sự lãnh đạo của Đảng.
Hai là, Đảng lãnh đạo báo điện tử trong điều kiện bùng nổ thông tin và
cạnh tranh thông tin diễn ra quyết liệt, phức tạp.
Ba là, hoạt động trong môi trường kinh tế thị trường, các cấp ủy đảng
đứng trước nhiều thách thức về bản lĩnh chính trị, trình độ yêu cầu mới.
Bốn là, các thế lực cơ hội, thù địch lợi dụng báo điện tử, một số cán bộ,
phóng viên, biên tập viên không vững về bản lĩnh chính trị, bị vật chất chi phối,
là nguyên nhân gây tác động đến sự lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử.
Bốn là, các báo điện tử cũng góp phần quan trọng trong thông tin
đối ngoại.
Năm là, một số đối tượng khác như sinh viên, cán bộ, các nhà
nghiên cứu thường xuyên sử dụng các công cụ tìm kiếm trên báo điện tử để
phục vụ cho công việc học tập, nghiên cứu, sản xuất của mình.
2.1.4. Đặc điểm của báo điện tử ở Việt Nam
2.1.4.1. Đặc điểm chung của báo điện tử
Ra đời sau các loại hình báo chí khác, báo điện tử có đầy đủ những
đặc trưng cơ bản của báo in, báo nói, báo hình (đọc, nghe, nhìn hoặc thực hiện
đồng thời ba loại hình thông tin). Thêm vào đó, với sự trợ giúp của công nghệ
thông tin, báo điện tử có những đặc trưng hoàn toàn mới, nâng trình độ thông
tin lên một bước cao hơn rất nhiều.
Đặc điểm chung của báo điện tử là: một là, về tính đa phương tiện;
hai là, tính tức thời và phi định kỳ; ba là, tính tương tác cao; bốn là, tính
không bị giới hạn về khả năng lưu trữ và tìm kiếm thông tin bởi số trang, khuôn
khổ hay thời lượng chương trình như các loại hình báo chí khác.
2.1.4.2. Đặc điểm riêng của báo điện tử ở Việt Nam
Một là, về môi trường phát triển, định hướng nội dung, xu hướng phát
triển. Theo quy luật vận động, phát triển của công nghệ thông tin và internet,
báo điện tử ở Việt Nam đang có điều kiện để bức phá và đi lên nhờ “đi tắt, đón
8
đầu”. Xu thế phát triển của xã hội hiện đại trong thời đại bùng nổ thông tin
hiện nay đã chứng minh một thực tế: nếu giữ vững tính định hướng chính trị -
xã hội và văn hóa đúng báo điện tử ở Việt Nam sẽ ngày càng lên ngôi, chiếm
ưu thế ngày càng lớn hơn so với các loại hình báo chí khác. Trong thế giới
thông tin của internet, đôi khi bạn đọc bị lạc lối, sai đường. Vì vậy, sự định
hướng và tính chính xác của thông tin sẽ là những yếu tố níu giữ bạn đọc.
Hai là, về cơ quan chủ quản, lực lượng làm báo và độc giả. Đội ngũ
phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên giỏi về chuyên môn, nhất là trình độ
khoa học công nghệ nên tác nghiệp ở mọi lúc, mọi nơi; độc giả, không
Năm là, một số cấp ủy chưa coi trọng, thậm chí buông lỏng công tác
kiểm tra, giám sát đối với báo điện tử.
Sáu là, các cấp ủy đảng chưa coi các đảng viên trong cơ quan báo điện
tử là những chiến sĩ xung kích trên mặt trận báo chí, là lực lượng nòng cốt
trong cơ quan báo, nên chưa có cơ chế phát huy tối đa vai trò của họ.
3.2.2. Nguyên nhân
3.2.2.1. Nguyên nhân của ưu điểm
Nguyên nhân chủ quan
Một là, Đảng đã có nhận thức mới về đặc thù của báo điện tử và tầm
quan trọng, trách nhiệm lãnh đạo của mình đối với báo điện tử, thấy rõ được
những khó khăn, phức tạp, đặc biệt là sự tác động của cơ chế thị trường và sự
chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch.
Hai là, Ban Tuyên giáo Trung ương đã duy trì thường xuyên chế độ
giao ban báo chí để chỉ đạo, định hướng về nội dung tuyên truyền; thường
xuyên tham mưu, hướng dẫn công tác kiểm tra, biểu dương những việc tốt,
uốn nắn các lệch lạc, khuyết điểm trong hoạt động báo chí, trong đó có báo
điện tử.
Ba là, phần lớn các nhà báo làm việc trong các báo điện tử đã thể hiện
rõ trách nhiệm của người cầm bút, thực hiện tốt quy ước đạo đức báo chí, trách
nhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân, bám sát định hướng chính trị của Đảng.
Bốn là, có sự phối hợp giữa các cơ quan tham mưu, cơ quan quản lý
và các cơ quan liên quan.
Nguyên nhân khách quan
Một là, sự phát triển của đất nước và đường lối của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước về báo điện tử tạo ra cơ hội tốt cho báo điện tử.
Hai là, cuộc cách mạng khoa học – công nghệ, đặc biệt là công nghệ
thông tin đang có những bước phát triển nhanh.
Ba là, báo điện tử trên thế giới trong những năm qua liên tục có sự
đổi mới, phát triển nhanh, mạnh, thúc đẩy báo điện tử nước ta phải đổi mới.
Bốn là, kinh tế thị trường đòi hỏi cấp ủy chỉ đạo báo điện tử không
nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với báo điện tử.
Ba là, công tác xây dựng Đảng, công tác tổ chức, cán bộ trong các
cơ quan báo điện tử chưa được coi trọng đúng mức.
Bốn là, các cấp ủy và tổ chức đảng, các đoàn thể chính trị - xã hội,
các cơ quan thông tin đại chúng chưa tổ chức tốt việc tuyên truyền, giáo dục,
thuyết phục, phổ biến sâu rộng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước về báo điện tử để cán bộ, phóng viên báo điện tử
9
tiếp là tổ chức đảng và thủ trưởng cơ quan chủ quản báo chí, các cơ quan báo
điện tử và các cơ quan báo có báo điện tử.
Mục đích lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử là định hướng sự
phát triển, hoạt động của báo điện tử theo đúng và phục vụ đắc lực hoạt động
lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân
dân, góp phần nâng cao dân trí, phát triển đời sống tinh thần của xã hội; quảng bá
đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, hình ảnh đất nước,
con người, văn hóa Việt Nam ra thế giới; làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa
bình” của các thế lực thù địch.
2.2.2. Nội dung Đảng lãnh đạo báo điện tử
2.2.2.1. Đảng định hướng sự phát triển và nội dung hoạt động của
báo điện tử
Đảng lãnh đạo báo điện tử không phải để hạn chế, trái lại để báo điện tử
thực hiện hoàn thành tốt các chức năng của mình. Trong điều kiện Đảng cầm
quyền, sự lãnh đạo của Đảng chính là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho báo điện
tử hoạt động. Đường lối đúng đắn của Đảng có ý nghĩa cực kỳ to lớn đối với báo
điện tử. Đường lối đúng đắn đã chứa đựng trong nó những nội dung thông tin có
sức sống, sức hấp dẫn, tính bổ ích cho báo chí; xã hội đón nhận thông tin từ báo
điện tử để hiểu sâu sắc, đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước.
2.2.2.2. Đảng lãnh đạo Nhà nước thực hiện tốt chức năng quản lý
nhà nước đối với báo điện tử, tạo điều kiện cho báo điện tử phát triển
theo chức năng, nhiệm vụ, Đảng lãnh đạo các tổ chức đảng, các cơ quan
chức năng phối hợp xây dựng hệ thống báo điện tử đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ mới. Đi đôi với lãnh đạo xây dựng hệ thống báo điện tử, Đảng tập trung
lãnh đạo củng cố, kiện toàn tổ chức đảng và thực hiện công tác đào tạo, bồi
dưỡng, luân chuyển, đánh giá, bổ nhiệm đội ngũ cán bộ, phóng viên, những
người làm báo điện tử để họ thực sự là những người vững về chính trị, giỏi
về chuyên môn, là nòng cốt trong các cơ quan báo điện tử.
2.2.2.5. Đảng lãnh đạo, tổ chức sự phối hợp giữa các báo điện tử
với các cơ quan báo chí, các loại hình, phương tiện thông tin
Đảng lãnh đạo, tổ chức sự phối hợp giữa các phương tiện thông tin
đại chúng là lãnh đạo tạo lập sự phối hợp giữa các thiết chế xã hội, báo chí,
xuất bản, thông tấn trong việc thu thập, xử lý và phổ biến thông tin trên một
quy mô rộng lớn trên cơ sở những quy luật của xã hội, trong đó các thiết chế
này hoạt động với đặc tính chung là phổ biến nhanh, thường xuyên thông tin
đến với nhiều người trong xã hội.
2.2.2.6. Đảng cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ và kịp thời về
chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và
tình hình thực hiện công cuộc đổi mới cho các cơ quan báo điện tử
Đảng cung cấp các thông tin xác thực, toàn diện, cập nhật cần thiết
cho công tác tuyên truyền trên báo. Đây là yếu tố cần thiết, bởi nó chính là
15
Bốn là, Đảng đã lãnh đạo xây dựng hệ thống báo điện tử, đội ngũ
phóng viên, những người làm báo điện tử và xây dựng, phát huy vai trò lãnh
đạo của tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên trong các cơ quan báo điện tử.
Năm là, đã lãnh đạo, tổ chức sự phối hợp giữa các cơ quan báo điện
tử với các cơ quan báo chí, các loại hình, phương tiện thông tin.
Sáu là, Đảng đã cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ và kịp thời về
chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và tình
hình thực hiện công cuộc đổi mới của đất nước cho các cơ quan báo điện tử
được thường xuyên, kịp thời.
báo điện tử có tần suất cao hơn các loại hình báo chí khác, nhất là so với các
báo quan trọng.
3.1.1.2. Về đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, phóng viên, biên tập
viên, kỹ thuật viên
Các thành viên của báo điện tử đã thừa nhận mục đích hoạt động của
tập thể, nhưng động cơ chi phối chưa hoàn toàn thống nhất, tính tích cực còn
tản mạn, tính tổ chức kỷ luật chưa cao, có sự khác nhau về ý thức sẵn sàng
tham gia công việc chung. Trong số các tổng biên tập, phó tổng biên tập các
báo điện tử hoạt động độc lập chỉ có dưới 40% đã kinh qua hoạt động báo chí.
3.1.1.3. Về trình độ công nghệ
Trình độ và trang bị kỹ thuật của các báo điện tử nhìn chung đã có
bước phát triển nhanh, nhưng chưa theo kịp trình độ chung của thế giới.
Thiết kế báo còn lạc hậu, hình thức chưa đẹp. Tốc độ truy cập còn chậm. An
ninh mạng chưa cao. Báo điện tử chưa thu hút được sự chú ý và để lại ấn
tượng tốt cho bạn đọc.
3.1.1.4. Về kinh phí, cơ sở vật chất – kỹ thuật
Điều đáng lưu ý là, hiện nay một số báo đang khó khăn về tài chính.
Kinh phí được cấp mới và thu từ các nguồn khác chỉ đáp ứng được những
hoạt động chính.
3.2. ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO BÁO ĐIỆN TỬ -
THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM
3.2.1. Thực trạng Đảng lãnh đạo báo điện tử
3.2.1.1. Ưu điểm
Về nội dung lãnh đạo
Một là, Đảng đã đề ra quan điểm chỉ đạo, nhiệm vụ để định hướng
sự phát triển và nội dung hoạt động của báo điện tử kịp thời, sát thực tế và
yêu cầu đặt ra.
Hai là, Đảng đã lãnh đạo Nhà nước thực hiện tốt chức năng quản lý
nhà nước đối với báo điện tử, tạo điều kiện cho báo điện tử phát triển đúng
chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và hoạt động trong khuôn
khổ pháp luật, Nhà nước cụ thể hóa thành nội dung quản lý nhà nước về báo
điện tử, bảo đảm cho báo điện tử hoạt động theo đúng định hướng của Đảng.
2.2.3.3. Đảng lãnh đạo báo điện tử thông qua công tác tổ chức, cán
bộ, phóng viên, thông qua tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên trong các cơ
quan báo điện tử, cơ quan tuyên giáo, hội nhà báo, các cơ quan chủ qu
ản
Nói tổ chức đảng trong các cơ quan báo điện tử và hội nhà báo
(HNB) là nói tới tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) trong các cơ quan báo điện tử,
tới cấp ủy đảng trong các cấp HNB. Cùng với hệ thống quan điểm báo chí
của Đảng, sự lãnh đạo của Đảng đối với các vấn đề cụ thể, hằng ngày dựa
12
vào chính các TCCSĐ và đảng viên trong cơ quan báo điện tử và trong các
cấp HNB.
2.2.3.4. Đảng lãnh đạo báo điện tử thông qua công tác tuyên
truyền, giáo dục, thuyết phục
Công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục giúp các cấp
ủy đảng, các bộ, ngành, địa phương quán triệt, nắm bắt, hiểu và triển khai
thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước về phát triển báo điện tử, đồng thời giúp các tầng lớp nhân dân, đội ngũ
cán bộ lãnh đạo quản lý, phóng viên, những người làm báo, đặc biệt là độc
giả của báo điện tử trong nước, cũng như ở nước ngoài hiểu và đồng thuận
với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
trong việc đánh giá sử dụng, truy cập và định hướng tạo điều kiện về cơ sở
vật chất, về cơ chế, chính sách để phát triển báo điện tử.
2.2.3.5. Đảng lãnh đạo báo điện tử bằng công tác kiểm tra, giám
sát đối với các cấp ủy và tổ chức đảng trong các cơ quan nhà nước, tuyên
giáo, Hội Nhà báo, các cơ quan chủ quản và cơ quan báo điện tử
Kiểm tra, giám sát là một trong những chức năng lãnh đạo của Đảng,
một bộ phận quan trọng trong công tác xây dựng Đảng. Việc kiểm tra, giám
thực hiện hoàn thành tốt chức năng công cụ tư tưởng của mình.
Chương 3: THỰC TRẠNG BÁO ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM VÀ ĐẢNG
CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO BÁO ĐIỆN TỬ
3.1. THỰC TRẠNG BÁO ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM
3.1.1. Thành tựu
3.1.1.1. Về quy mô, số lượng báo điện tử
Tính đến tháng 12-2013 cả nước có 92 báo, tạp chí điện tử (trong đó
có 20 báo, tạp chí điện tử độc lập), số lượng trang thông tin điện tử tổng hợp
của các cơ quan báo chí là 265.
3.1.1.2. Về đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, phóng viên, biên tập
viên, kỹ thuật viên
3.1.1.3. Về trình độ công nghệ
Về hiện trạng quản lý, vận hành kỹ thuật, các báo đã được cung cấp
thêm các máy tính trạm và máy văn phòng phục vụ cho hoạt động của tòa
soạn được tốt hơn.
3.1.1.4. Về kinh phí, cơ sở vật chất – kỹ thuật
Hiện nay, do tính đặc thù của loại hình báo chí, các báo điện tử hoạt
động bằng nguồn kinh phí khác nhau, một số báo hoạt động bằng nguồn
ngân sách nhà nước cấp 100%, một số báo thực hiện hoạt động theo đơn vị
sự nghiệp có thu hoặc tự chủ kinh phí.
3.1.2. Hạn chế, khuyết điểm
3.1.2.1. Về quy mô, số lượng báo điện tử