Vấn đề ra quyết định trong quản trị Quản trị học
GV: Đỗ Văn Khiêm Nhóm NHH
1
Vấn đề ra quyết định trong quản trị Quản trị học
Lời nói đầu
Trong cuộc sống sinh hoạt thường ngày của chúng ta, hẳn sẽ luôn tự đặt ra
những câu hỏi như hôm nay mình sẽ làm gì, sẽ ăn gì, sẽ mặc gì; và trong mọi lĩnh
vực kinh tế, thể thao, văn hóa,… ta cũng luôn có những câu hỏi kiểu như vậy. Để
trả lời cho các câu hỏi này thì có rất nhiều phương án, và chúng ta phải đưa ra
quyết định xem mình sẽ chọn phương án nào. Tất cả những gì chúng ta đang có và
đã đạt được ở hiện tại chính là kết quả của những chuỗi quyết định ở trong quá
khứ.
Ra quyết định là công việc cơ bản nhưng có thể nói là quan trọng nhất, đóng vai
trò trung tâm trong công việc của một nhà quản trị. Điều hành một tổ chức từ
những công việc đơn giản nhất trong thường ngày cho đến những chiến lược, chính
sách quan trọng cũng đều dựa trên cơ sở những chuỗi quyết định của nhà quản trị.
Vì vậy, quyết định chính xác hay không ảnh hưởng rất lớn đến sự “được - mất”,
“thành-bại”, thậm chí là “sống còn” của tổ chức. Để có thể mang lại kết quả tốt
nhất và hiệu quả cao nhất thì nhà quản trị cần phải có những kiến thức vững chắc
về kĩ năng ra quyết định, kèm theo sự thông minh, nhạy bén sẵn có của mình. Tuy
nhiên không phải lúc nào nhà quản trị cũng ra quyết định chính xác. “Ngay cả
những người thông minh bậc nhất cũng có thể phạm phải các sai lầm từ ngớ ngẩn
đến nghiêm trọng khi đưa ra quyết định” - Michael J. Mauboussin đã nói như vậy
trong quyển sách “Những sai lầm khi ra quyết định”. Vậy làm thế nào để có thể
đưa ra những quyết định đúng đắn và cải thiện kĩ năng ra quyết định trong quản
trị? Đó là vấn đề mà nhóm chúng tôi sẽ nghiên cứu, phân tích và làm rõ. Dự án
này, nhóm chúng tôi đã cố gắng tìm tòi các nguồn tài liệu, nghiên cứu kĩ các lý
thuyết cơ bản và từ bài giảng của thầy để bài tiểu luận hoàn thiện nhất đến mức có
thể. Tuy nhiên với vốn kiến thức còn hạn chế của mình, nhóm không thể tránh khỏi
nhưng hạn chế và sai sót. Mong thầy và các bạn có thể xem xét, chỉ ra những điểm
chưa chính xác và vạch ra một hướng đi mới, một cách tiếp cận mới mà nhóm chưa

số tài liệu, kiến thức vận dung như sau:
A. Lý thuyết áp dụng
I. Môi trường ra quyết định
Tùy thuộc vào những điều điện, môi trường khác nhau mà các nhà quản trị sẽ
có cách ra quyết định khác nhau. Thông thường các nhà quản trị sẽ ra quyết định
khi có đầy đủ thông tin và có điều kiện để giải quyết vẫn đề, tuy vậy trong thực tế
GV: Đỗ Văn Khiêm Nhóm NHH
3
Vấn đề ra quyết định trong quản trị Quản trị học
thì các nhà quản trị thường xuyên pahir đối mặt với những thách thúc và rủi ro, nó
phụ thuộc rất nhiều vào môi trường ra quyết định.
Có 3 loại môi trường ra quyết định:
• Môi trường chắc chắn (ổn định): biết rõ phương án, điều kiện và hậu
quả.
 Cách thức: so sánh để lựa chọn ra giải pháp tốt nhất.
• Môi trường không chắc chắn: ko biết hết các tình huống, không biết
hết hậu quả, thiếu thông tin.
 Cách thức: dựa vào suy đoán, kinh nghiệm (chấp nhận rủi ro).
• Môi trường rất mơ hồ (môi trường rủi ro): không rõ vẫn đề, mục tiêu,
thiếu thông tin, không lường trước được hậu quả.
 Cách thức: suy đoán, mạo hiểm chấp nhận rủi ro.
II. Cách thức đưa ra quyết định
1. Tiến trình đưa ra quyết định:
Ta có thể trình bày tiến trình ra quyết định theo sơ đồ sau:
GV: Đỗ Văn Khiêm Nhóm NHH
4
Vấn đề ra quyết định trong quản trị Quản trị học
2. Một cách khác ta có thể ra quyết định theo mô hình Decide:
Các bước này với 6 chữ đầu mỗi bước ghép thành từ tiếng Anh là DECIDE.
(1) Define the Problem (xác định vấn đề)

- Cần ý thức được hạn chế về mặt nhận thức.
- Xem xét mối quan hệ nhân quả.
- Thảo luận tình huống cùng đồng sự và hỏi ý kiến.
- Có đầu óc cởi mở, chấp nhận đôi khi bản thân mình là một phần
nguyên nhân của vấn đề.
- Cần phân tích vấn đề, nguyên nhân của vấn đề và ước lượng hậu
quả của nó.
 Bước 2: xác định những tiêu chuẩn cho quyết định, những tiêu chuẩn sẽ là
cơ sở đánh giá tính hiệu quả của quyết định. Những tiêu chuẩn phải đảm bảo
tính định lượng, dễ hiểu, dễ đánh giá và thực tế.
 Bước 3: tìm kiếm các phương án của quyết định, số lượng phương án phụ
thuộc vào thời gian, tầm quan trọng của vấn đề cần giải quyết. Nhiều
phương án thì khả năng lựa chọn được phương án tốt cao.
- Cần lắng nghe và tiếp thu các ý kiến.
- Khuyến khích nhân viên cho ý kiến
- Chấp nhận rủi ro, bị phê bình. Khuyến khích đóng góp, trình bày
phương án trước khi đánh giá, nhận xét cac phương án
- Biết ứng dụng khoa học kỹ thuật.
 Bước 4: đánh giá các giải pháp. Cần có những khuôn mẫu, tiêu chuẩn để
đánh giá.
 Bước 5: chọn giải pháp tốt nhất. Ngoài việc phù hợp với những tiêu chuẩn,
mục tiêu đã đặt ra, ta nên đạt ra những câu hỏi như:
- Những cơ sở vật chất, công cụ của tổ chức mình có đáp ứng thực hiện
được phương án đó không?
- Ý kiến của lãnh đạo.
 Bước 6: đưa ra quyết định cuối cùng, thi hành giải pháp đã chọn.
Để thực hiện được giải pháp đã chọn một cách thành công ta nên:
- Làm rõ vấn đề một lần nữa
- Thiết lập cơ cấu để thực hiện.
- Trao đổi thông tin và phân công công việc.

- Quyết định không lập trình trước và có nhiều bất trắc.
- Muốn huấn luyên, đào tạo cấp dưới trong việc ra quyết định.
Các tác giả Victor Vroom, philip Yetton và Arthur Jago đã phát triển mô hình
ra quyết định, trong đó gồm các phong cách tương ứng:
• Mô hình 1: nhà quản trị độc lập ra quyết định.
• Mô hình 2: nhà quản trị đề nghị cấp dưới cung cấp thông tin, sau đó độc
lập ra quyết định.
• Mô hình 3: nhà quản trị trao đổi riêng lẻ với cấp dưới có liên quan để
lắng nghe ý kiến và đề nghị của họ, sau đó ra quyết định.
GV: Đỗ Văn Khiêm Nhóm NHH
7
Vấn đề ra quyết định trong quản trị Quản trị học
• Mô hình 4: nhà quản trị trao đổi ý kiến với cấp dưới để lấy ý kiến và đề
nghị chung của họ, sau đó ra quyết định.
• Mô hình 6: nhà quản trị bàn bạc với tập thể, lấy ý kiến và quyết định dựa
trên những ý kiến đa số của tập thể.
Ta có thể phân chia các mô hình trên làm 2 mô hình lớn: cá nhân và tập thể.
Mỗi mô hình đều có những đặc điểm riêng, những ưu điểm và khuyết điểm riêng.
Ta có thể phân tích nhưng ưu, nhược điểm mô hình ra quyết định tập thể như sau:
Ưu điểm Nhược điểm
• Có nhiều thông tin và kiến thức
hơn
• Nhiều đường lối tiếp cận vấn đề
• Phân tích vấn đề rộng
• Giảm bất trắc của các giải pháp
• Có nhiều giải pháp
• Quyết định có chất lượng hơn
• Quyết định sáng tạo hơn
• Hiểu rõ vấn đề và giải pháp hơn
• Giải pháp được chấp nhận rộng rãi

• Phong cách phát biểu cuối cùng: Hỏi ý kiến tất cả mọi người trong nhóm,
nhưng giữ quyền quyết định cuối cùng
o Ưu điểm: Khai thác được một số nguồn lực và sáng kiến trong nhóm
o Nhược điểm: Nhân viên ít quan tâm
• Phong cách nhóm tham gia: Lập ra một nhóm đưa ra quyết định mà không
cần tham khảo ý kiến người khác
o Ưu điểm: tiết kiệm thời gian, khai thác được nhiều ý tưởng
o Nhược điểm: Nhân viên ít quan tâm, có thể xảy ra xung đột trong
nhóm tham gia
• Phong cách cố vấn: Nhà lãnh đạo, quản lý ở vị trí người cố vấn, đưa ra một
quyết định để mọi người thảo luận. Nhân viên có thể thay đổi quyết định đó,
hoặc đưa ra các quyết định khác. Nhà lãnh đạo, quản lý vẫn giữ quyền quyết
định cuối cùng nhưng trên cơ sở ý kiến phản hồi từ nhân viên
o Ưu điểm: Khai thác được nguồn lực và ý tưởng của cả nhóm, thảo
luận cởi mở.
o Nhược điểm: Khó xác định đâu
• Phong cách luật đa số: Mọi nhân viên đều tham gia vào quá trình quyết
định bằng cách mỗi người có một lá phiếu bình đằng. Nhóm biểu quyết và
quyết định cuối cùng là quyết định được nhiều người lựa chọn
o Ưu điểm: Itết kiệm thời gian, kết thúc các cuộc thảo luận
o Nhược điểm: Số ít bị cô lập, nên quyết tâm trong nhóm không cao
• Phong cách dân chủ: Mọi nhân viên đều tham gia vào việc ra quyết định.
Một quyết định được chấp nhận khi toàn bộ nhân viên nhất trí về quyết định
đó. Sự nhất trí hoàn toàn không phải là mục tiêu bởi vì rất hiếm khi đạt
được, nhưng mỗi thành viên của nhóm nên sẵn sàng chấp nhận ý kiến của
nhóm trên cơ sở tính hợp lý và tính khả thi. Khi mọi thành viên của nhóm
đều chấp nhận thì nhóm đã đạt tới sự nhất trí, và sự đánh giá này có thể được
xen như là quyết định của nhóm.
o Ưu điểm: khai thác được mọi nguồn lực, kích thích sự sáng tạo và
quyết tâm của nhân viên

Thể hiện chức năng bảo đảm
cao: khi ra quyết định, tổ chức
này phải đảm bảo những điều
kiện cần thiết để đối tượng vận
hành theo những định hướng đã
vạch ra, đảm bảo tính khả thi
của quyết định.
Mang tình cưỡng chế cao.
Tầm ảnh hưởng chỉ trong
nội bộ công ty hoặc một số bộ
phận trong công ty, không rộng
như tổ chức chính phủ. Là
những quyết định mang tính
chiến thuật là chủ yếu.
Thời gian thực hiện: thời
gian ngắn hơn, quyết định
mang tính nhanh chóng, kịp
thời, chớp lấy cơ hội.
Bản chất là những quyết
định thường xuyên hoặc bất
thường, mục đích chủ yếu cuối
cùng là có lợi cho tổ chức.
Thể hiện chức năng bảo
đảm không cao, vẫn có sự mạo
hiểm, đánh đổi.
Tính cưỡng chế không cao.
Môi
trường
Thường là môi trường chắc
chắn: các nhà lãnh đạo, quản trị

đoán cao của nhà quản trị.
Cách thức
ra quyết
định
Là mô hình ra quyết định
mang tính tập thể: có sự tham
vấn, mang tính tập thể,
Với phong cách ra quyết định
có sự trao đổi với tập thể, lắng
nghe ý kiến, bàn bạc, trao đổi
thông tin,
Quyết định theo tính chất đa
số, cố vấn, nhóm tham gia, dân
chủ,

Chủ yếu là mô hình cá
nhân, có sự tham vấn, tập thể
nhưng ít hơn.
Phong cách ra quyết định
mang tính độc đoán nhiều hơn,
hỏi ý kiến tập thể chỉ mang
tính chất đóng góp ý kiến,
tham khảo, trao đổi thông tin
còn quyết định cuối vẫn ở nhà
quản trị.
Để làm rõ vấn đề này, nhóm xin trình bày và đào sâu vào sự khác biệt ở tính
chất, thời gian và cách thức ra quyết định:
 Về thời gian ra quyết định: các tổ chức chính phủ (nhà nước) thường phải ra những
quyết định mang tính chiến lược, có phạm vi điều chỉnh rộng, cần sự chắc chắn và
có tình cầu toàn cao, các quyết định ấy phải được xem xét, thực nghiệm trên thực

4. Giáo trình quản trị học – Phan Thị Minh Châu
5. www.eqvn.net
6. www.kynangsong.net
7. www.tailieu.vn
8. http://www.human-pro.com/lanh-dao/nghe-thuat-ra-quyet-dinh.html
9. www.simonhoadalat.com
10. Bí quyết để thành công
11. Nhà quản trị tài ba
GV: Đỗ Văn Khiêm Nhóm NHH
14