I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hành vi giết người, từ xưa đến nay, luôn bị coi là hành vi dã man, tàn ác vì nó
xâm phạm đến quyền tự nhiên, thiêng liêng và cao quý nhất của con người – quyền
được sống. Nếu quyền này bị xâm phạm thì tất cả các quyền khác cũng không thể
tồn tại và không thể được thực hiện trên thực tế. Bảo vệ cuộc sống bình yên cho mỗi
người và chăm lo hạnh phúc của con người là mục tiêu phấn đấu cao nhất của chế
độ ta vì con người vừa là động lực vừa là mục tiêu chính của sự phát triển, con
người đã sang tạo ra xã hội và là giá trị xã hội cao quý nhất.
Nhà nước ta từ khi mới ra đời đến nay đều có các văn bản pháp luật bảo vệ lợi
ích cá nhân của con người. Cơ sở pháp lý được ghi nhận trước hết là trong Hiến
pháp năm 1946 – Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, tiếp
theo đó là các Hiến pháp năm 1959, 1980 và năm 1992 đều quy định “ Công dân có
quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe,
danh dự và nhân phẩm…” (Điều 71 Hiến pháp 1992). Nó được cụ thể hóa trong các
văn bản pháp luật hình sự.
Tuy nhiên trên thực tế quyền bất khả xâm phạm về tính mạng, sức khỏe, nhân
phẩm, danh dự của công dân vẫn bị vi phạm nghiêm trọng đòi hỏi sự trừng trị
nghiêm minh của pháp luật. Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này em đã
chọn đề bài số 1 cho bài tập cá nhân cuối kỳ của mình.
Dù đã cố gắng hết sức để giải quyết tình huống nhưng do hiểu biết còn hạn
chế, nên trong bài viết của em không tránh khỏi sai sót về nhận thức cũng như hình
thức trình bày. Vậy em rất mong nhận được sự đánh giá và đóng góp ý kiến của các
thầy cô giáo để em có thể hiểu sâu hơn và hoàn thiện bài viết của mình.
Em xin chân thành cảm ơn!
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Căn cứ vào Khoản 3 Điều 8 BLHS, hãy phân loại tội phạm đối với tội giết
người.
Phân loại tội phạm trong Luật hình sự là một hoạt động lập pháp, trong đó
dựa trên những tiêu chí nhất định, nhà làm luật chia tội phạm thành những nhóm
khác nhau. Việc phân loại tội phạm có ý nghĩa rất quan trọng trong việc quy định
các nguyên tắc xử lý, quy định tuổi chịu trách nhiệm hình sự, thời hiệu truy cứu

a) Giết nhiều người;
b) Giết phụ nữ mà biết là có thai;
c) Giết trẻ em;
d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;
đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;
e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại phạm một tội rất nghiêm
trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng;
g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;
h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;
i) Thực hiện tội phạm một cách man rợ;
k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;
l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;
m) Thuê giết người hoặc giết người thuê;
n) Có tính chất côn đồ;
o) Có tổ chức;
p) Tái phạm nguy hiểm;
q) Vì động cơ đê hèn.
2. Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị
phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm.
3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề
hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm, phạt quản chế hoặc cấm cư
trú từ một năm đến năm năm”.
Đối chiếu với phân loại tội phạm tại Khoản 3 Điều 8 ta thấy:
Khoản 1 Điều 93: mức cao nhất của khung hình phạt là tử hình, do vậy đây là
tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Khoản 2 Điều 93: mức cao nhất của khung hình phạt là đến mười lăm năm tù
thuộc loại tội phạm rất nghiêm trọng.
2. Căn cứ vào cách phân loại cấu thành tội phạm (CTTP) theo mức độ nguy
hiểm cho xã hội của hành vi được CTTP phản ánh, hãy xác định loại CTTP đối
với tội giết người (Điều 93 BLHS).

Nguyên tắc có lỗi là một trong những nguyên tắc được quy định trong nhiều
ngành luật. Đặc biệt trong Luật hình sự Việt Nam, nguyên tắc này được coi là
nguyên tắc cơ bản. Có lỗi là cơ sở chủ quan để có thể buộc tội chủ thể phải chịu
trách nhiệm hình sự về hành vi nguy hiểm cho xã hội do hành vi đó gây ra. Nếu
không có lỗi thì chủ thể không phải chịu trách nhiệm hình sự, dù cho hành vi họ
thực hiện đã gây ra hậu quả nguy hiểm cho xã hội. Điều 8 BLHS Việt Nam xác
định: Hành vi nguy hiểm cho xã hội chỉ bị coi là tội phạm khi được thực hiện một
cách có lỗi cố ý hoặc vô ý.
Lỗi là thái độ tâm lý tiêu cực đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội của mình
và đối với hậu quả do hành vi đã gây ra biểu hiện dưới hình thức cố ý và vô ý. Chủ
thể bị coi là có lỗi khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội nếu họ đã lựa chọn
hành vi đó trong khi có đủ điều kiện lựa chọn xử sự khác phù hợp với đòi hỏi của xã
hội.
Theo dữ kiện đề bài đã cho ta thấy hành vi của A có những dấu hiệu sau:
Về lý trí: A nhận thức rõ tính chất nguy hiểm cho xã hội mà cụ thể ở đây là B
(đang có thai) khi có ý định giết B. Trong nhận thức của A, do động cơ của A là trả
thù nên A biết rõ hành vi giết B của mình là nguy hiểm cho xã hội đồng thời nhận
thức được hậu quả, thấy trước hậu quả nếu thực hiện hành vi đó: B có thể bị chết.
Nhận thức được tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi tức là khi thực
hiện hành vi A biết được hành vi của mình có hại cho xã hội, đi ngược lại yêu cầu
và chuẩn mực xã hội. Sự nhận thức này phụ thuộc vào những phẩm chất của A như:
kinh nghiệm sống, học vấn, trí tuệ, hiểu biết pháp luật…Khả năng nhận thức được ý
nghĩa xã hội của hành vi là phẩm chất đặc trưng cho mọi người phát triển bình
thường. Điều đặc biệt cần nhấn mạnh là sự nhận thức được tính nguy hiểm cho xã
hội của hành vi không có nghĩa là phải nhận thức được tính trái pháp luật của hành
vi. Một người biết hay không biết tính trái pháp luật của hành vi không phải là điều
kiện bắt buộc để xác định họ có lỗi hay không có lỗi khi thực hiện hành vi gây thiệt
hại cho xã hội. Thấy trước hậu quả nguy hiểm cho xã hội của hành vi là hình dung
ra những nét chung nhất, những đặc điểm nổi bật nhất của hậu quả do hành vi sẽ gây
ra. Sự thấy trước này xuất hiện trước khi hoặc trong khi thực hiện hành vi nguy

tội phạm”. Tức là đây là giai đoạn mà trong đó người phạm tội có hành vi tạo ra
những điều kiện cần thiết cho việc thực hiện tội phạm nhưng chưa bắt đầu thực hiện
tội phạm đó.
Thời điểm sớm nhất của giai đoạn phạm tội này là thời điểm người phạm tội
bắt đầu có hành vi tạo ra những điều kiện vật chất hoặc tinh thần giúp cho việc thực
hiện hành vi phạm tội có thể xảy ra hoặc xảy ra được thuận lợi, dễ dàng hơn. Thời
điểm muộn nhất là thời điểm trước lúc người phạm tội bắt đầu thực hiện hành vi
khách quan được phản ánh trong CTTP.
Ở đây A chưa thực hiện hành vi khách quan mô tả trong CTTP của tội giết
người là hành vi cố ý tước đoạt trái pháp luật tính mạng người khác. Đồng thời cũng
chưa thực hiện các hành vi đi liền trước hành vi khách quan như vung dao, dương
súng mà chỉ có các hoạt động tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện tội phạm
(chuẩn bị phạm tội tuy không còn là phạm trù ý thức của người phạm tội mà ý định
đó đã được thể hiện bằng các hành động ra bên ngoài thế giới khách quan, nhưng
hành vi đó cũng chưa phải là hành vi phạm tội được quy định trong mặt khách quan
của CTTP): chuẩn bị kế hoạch phạm tội, thăm dò địa điểm phạm tội. Tức là A có sự
chuẩn bị về kế hoạch giết B, dò hỏi tin tức để biết việc B đi chơi chưa về nên đã đến
nấp ở bụi cây gần cổng nhà B, đợi B về để giết vào lúc 8h tối. Tuy nhiên trước khi
thực hiện được ý đồ của mình A đã bị phát hiện.
 Hành vi phạm tội của A chưa trực tiếp xâm hại đến quan hệ xã hội được
luật hình sự bảo vệ, chưa làm thay đổi, biến dạng đối tượng tác động của tội phạm –
B. Do chưa thực hiện hành vi được quy định trong CTTP cụ thể nên hành vi của A
chưa xâm hại đến khách thể được luật hình sự bảo vệ mà mới chỉ hướng hành vi của
mình vào một khách thể nhất định (B đang có thai) và đặt khách thể đó trong tình
trạng nguy hiểm.
 Hậu quả của tội phạm chưa xảy ra, do chưa thực hiện được hành vi được
quy định trong CTTP nên hậu quả nguy hiểm cho xã hội của tội phạm chưa xảy ra.
5. Mức cao nhất Tòa án có thể áp dụng đối với A là bao nhiêu? Giải thích rõ tại
sao.
A đang ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội, tức là A chưa bắt đầu thực hiện hành vi

B mà còn xâm phạm đến sự sống trong tương lai của đứa con. Và hành vi này còn
xuất phát từ động cơ: trả thù!
6. Giả sử A là người nước ngoài và hành vi nói trên của A xảy ra ở Việt Nam
thì A có bị xử lý theo luật hình sự Việt Nam không? Giải thích rõ tại sao.
Điều 5 BLHS Việt Nam quy định về hiệu lực của BLHS đối với những hành
vi phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam như sau:
1. Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội thực hiện trên
lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
2. Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao
hoặc quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo các điều
ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia
hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết
bằng con đường ngoại giao.
Theo khoản 1 Điều 5 thì mọi công dân Việt Nam, người nước ngoài (trừ
những trường hợp ngoại lệ được nêu tại khoản 2 Điều này) và nguời không có quốc
tịch khi có hành vi phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
đều phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam.
Khái niệm lãnh thổ nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã được quy định tại
Điều 1 Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 1992 bao gồm: Đất liền,
các hải đảo, vùng biển và vùng trời. Lãnh thổ được giới hạn bởi biên giới quốc gia
trên bộ, trên biển, trong lòng đất và biên giới trên không. Theo các công ước quốc tế
mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia; các tuyên bố và các văn bản pháp lý của Nhà
nước ta thì các vùng nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, thềm lục địa và các
vùng đặc quyền kinh tế đều thuộc chủ quyền quốc gia. Theo các Công ước mà nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã kí kết tham gia; các tuyên bố và các văn
bản pháp lý của nhà nước ta thì các vùng nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải,
thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế đều thuộc chủ quyền quốc gia (như Công
ước về lãnh hải và vùng tiếp giáp ngày 10/9/1964; Công ước về thềm lục địa ngày
10/6/1964; Công ước về Luật biển ngày 10/12/1982; Nghị định số 30/CP ngày

phủ, các thành viên của các đoàn ngoại giao như Đại sứ, Bí thư, Tham tán đại sứ,
Tùy viên…, theo tục lệ quốc tế thì vợ hoặc chồng, con chưa thành niên của những
người này cũng được hưởng quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự ( Công ước Vienne
năm 1961, 1963, pháp lệnh về quyền ưu đãi và miễn trừ dành cho cơ quan đại diện
của tổ chức Quốc tế tại Việt Nam, pháp lệnh lãnh sự của nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam năm 1990).
Tuy nhiên hành vi của A vẫn bị coi là tội phạm. Điểm khác ở đây là vì lý do
về ngoại giao nên A sẽ không bị truy cứ trách nhiệm hình sự theo pháp luật Việt
Nam mà trách nhiệm hình sự của A sẽ được giải quyết thông qua con đường ngoại
giao. Trong một số trường hợp A vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo
pháp luật Việt Nam nếu điều ước quốc tế quy định hoặc thông qua con đường ngoại
giao, nhà nước mà A mang quốc tịch và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam thỏa thuận sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự của họ theo pháp luật Việt Nam.
Tóm lại, nếu giả sử A là người nước ngoài mà hành vi phạm tội của A như
trong đề bài đã nêu thì có hai trường hợp xảy ra:
* Nếu A không thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao
hoặc các quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật việt Nam, theo các điều
ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia
hoặc theo tập quán quốc tế: A sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh giết
người tại Điều 93 BLHS năm 1999, và được áp dụng Điều 52 khi tuyên án phạt.
* Nếu A thuộc đối tượng được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao hoặc các
quyền ưu đãi và miễn trừ về lãnh sự theo pháp luật việt Nam, theo các điều ước
quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia hoặc
theo tập quán quốc tế, thì trong trường hợp này hành vi phạm tội của A vẫn phải
chịu trách nhiệm hình sự nhưng được giải quyết không bằng thủ tục tố tụng thông
thường mà thông qua con đường ngoại giao.
III. KẾT LUẬN
Có thể thấy, đây là một tình huống rất cụ thể, một hành vi phạm tội khá phổ
biến trong xã hội hiện nay. Sau khi đã giải quyết xong tình huống, em đã lĩnh hội và
tăng thêm được rất nhiều kiến thức chung của Luật hình sự về các vấn đề quan trọng