SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
LÀM THẾ NÀO ĐỂ ĐƯA CÁC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐẠT GIẢI CÁC CẤP ÁP DỤNG VÀO NHÀ TRƯỜNG
TIỂU HỌC CÓ HIỆU QUẢ.
A. MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
1. Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giải quyết:
Trong 3 năm học vừa qua công tác nghiên cứu khoa học, viết đề tài sáng
kiến kinh nghiệm của trường chúng tôi đạt hiệu quả khá tốt về số lượng cũng
như chất lượng, ở nhiều mảng nội dung khác nhau được thể hiện ở bảng
sau:
Mảng đề tài nghiên cứu Đạt giải
Quản lý Toán Tiếng
Việt
Anh
văn
Tin
học
Công
tác chủ
nhiệm
Lĩnh
vực
khác
Cấp
huyện
Cấp
tỉnh
2010-2011 09 02 02 02 01 02 07 02
2011-2012 13 01 04 04 01 01 02 11 02
tìm giải pháp của đề tài.
1.1. Cơ sở lý luận:
Hồ Chí Minh nhấn mạnh là: "Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một
nguyên tắc căn bản của chủ nghĩa Mác - Lênin. Thực tiễn không có lý luận
hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng. Lý luận mà không có liên hệ với thực
tiễn là lý luận suông" (Hồ Chí Minh, 1995, tập 8, tr. 496)
Qua những nhận định ở trên, chúng ta thấy rằng, khi có lý luận thì phải
vận dụng vào thực tiễn, phải biết tổng kết thực tiễn để làm giàu lý luận bằng
2
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
những kinh nghiệm thực tiễn mới. Chỉ thông qua quy trình như vậy thì lý luận
mới gắn với thực tiễn, mới không trở thành giáo điều. Đồng thời thực tiễn mới sẽ
được chỉ đạo bồi lý luận sẽ không bị mò mẫm, vấp váp, hay chệch hướng. Như
vậy thì bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều cũng không còn chỗ đúng.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về thống nhất giữa lý luận và thực tiễn như một
biện pháp cơ bản để ngăn ngừa, khắc phục bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều
có ý nghĩa hết sức to lớn hiện nay, khi mà chúng ta đang tìm lời giải đáp cho
nhiều vấn đề thực tiễn đổi mới đặt ra.
1.2. Cơ sở thực tiễn:
Qua nhiều năm làm công tác quản lý nhà trường Ban giám hiệu nhà trường
chúng tôi thấy rằng phong trào nghiên cứu khoa học trong ngành giáo dục đưa ra
được cán bộ, giáo viên hưởng ứng một cách mạnh mẽ có hiệu quả trong công tác
thi đua. Song về mặt vận dụng các sáng kiến kinh nghiệm đó vào đời sống thực
tiễn quản lý, giảng dạy và giáo dục hằng ngày có khi còn nhiều bất cập đó là:
-Thực tế hiện nay cho thấy việc viết sáng kiến kinh nghiệm chỉ nhằm đạt
danh hiệu thi đua vào cuối năm học, đó là một việc làm không đúng, việc làm vô
bổ không những ở trường chúng tôi mà thực tế nó đã đang diễn ra trong ngành
giáo dục chúng ta. Do đó cần thiết phải có sự nhìn nhận nghiêm túc và điều chỉnh
II. Mô tả giải pháp của đề tài:
1. Thuyết minh tính mới:
Dưới đây là một số giải pháp ( Còn gọi là các bước) trong quá trình lập kế
hoạch, xây dựng phương án và tiến hành cho việc triển khai các sáng kiến kinh
4
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
nghiệm ở trong từng tổ chuyên môn cũng như trong toàn thể Hội đồng nhà
trường ( tùy thuộc nội dung từng sáng kiến) để giáo viên vận dụng vào giảng dạy
và giáo dục ở lớp mình; tổ khối chuyên môn của mình, trường mình có hiệu quả.
1.1. Giải pháp 1: Xác định xem ai sẽ tham gia vào việc triển khai, và báo
cáo các đề tài sáng kiến kinh nghiệm.
Lãnh đạo nhà trường đã căn cứ vào khả năng, năng lực chuyên môn của các
đối tượng mà phân công chuẩn bị triển khai các nội dung của sáng kiến kinh
nghiệm; soạn giảng một số tiết minh họa cho đề tài sáng kiến kinh nghiệm và
đồng thời chuẩn bị nội dung trả lời chất vấn của giáo viên trong tổ chuyên môn
cũng như trong hội đồng sư phạm nhà trường đó là:
+ Một số thầy cô giáo giảng dạy tốt, từng đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi
các cấp nhiều năm, có kinh nghiệm để giảng dạy một số tiết minh họa cho phần
giải pháp mang tính thuyết minh mới của đề tài.
+ Là những giáo viên chính là tác giả của đề tài đã đạt giải trực tiếp thực
hiện việc triển khai các sáng kiến kinh nghiệm nghiệm này ra thực tiễn.
( Danh sách giáo viên tham gia báo cáo triển khai kèm theo ở phục lục 1)
1.2. Giải pháp 2: Họp lãnh đạo nhà trường cùng các đối tượng tham
gia vào việc triển khai, báo cáo để phân công công việc; làm rõ phạm vi nội
dung, mục đích, đối tượng, và thời gian, địa điểm, hình thức và phương
tiện… tổ chức triển khai:
- Lãnh đạo nhà trường đã tiến hành họp số giáo viên cốt cán và số giáo viên
có đề tài sáng kiến kinh nghiệm đạt giải đã được chọn để xác định một số công
việc cần làm và phân công công việc cụ thể cho từng thành viên.
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
+ Ứng dụng sáng kiến kinh nghiệm, đề tài nghiên cứu khoa học vào các
hoạt động quản lý, giảng dạy mới.
+ Thư viện tổ chức giới thiệu đề tài nghiên cứu khoa học, sáng kiến kinh
nghiệm của đơn vị; lưu tại thư viện các đề tài nghiên cứu khoa học, sáng kiến
kinh nghiệm đã đạt giải các cấp trong những năm qua và coi đây là tài liệu chính
thống trong thư viện nhà trường dùng cho giáo viên mượn tham khảo, đọc và vận
dụng.( Nội dung đề tài, thời gian, địa điểm, hình thức, phương tiện tổ chức
triển khai kèm theo ở phục lục 2)
1.3. Giải pháp 3: Xây dựng tiêu chí đánh giá và sự mong muốn của đội
ngũ:
- Nhà trường tiến hành xây dựng các tiêu chí đánh giá, khảo sát kết quả đạt
được trong quá trình ứng dụng các nội dung giải pháp của sáng kiến kinh nghiệm
vào thực tế giảng dạy, giáo dục ở từng khối lớp.
- Xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả đạt được, thuận lợi, khó khăn và sự
mong muốn của giáo viên trực tiếp giảng dạy, giáo dục. Từ những mong muốn
đó có kế hoạch cụ thể, chi tiết cho từng nội dung cần truyền đạt, ứng dụng giúp
giáo viên nắm bắt một cách tốt nhất để vận dụng trong giảng dạy, giáo dục. ( Hệ
thống biểu mẫu được kèm ở phụ lục 3)
1.4. Giải pháp 4: Tiến hành tổ chức triển khai trong tổ chuyên môn và
trong Hội đồng sư phạm:
- Nhà trường chia thành 2 nhóm cần triển khai chính đó là:
+ Triển khai trong tổ chuyên môn đối với những sáng kiến kinh nghiệm chỉ
nhằm phục vụ cho một đối tượng duy nhất của 1 lớp nào đó mà thôi. Cụ thể đó
là: mỗi khối lớp chuyên môn của nhà trường triển khai 02 đề tài mỗi đợt 1 đề tài,
vậy có tất cả 10 đề tài. ( Phụ lục 2)
7
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
thảo sáng kiến kinh nghiệm. Đây là một hoạt động theo chúng tôi là rất có hiệu
quả, người dạy thì chủ động về bài dạy do đó chất lượng bài dạy sẽ cao hơn
nhiều, còn người dự thì không phải chỉ được dự giờ một tuần 1 tiết theo quy định
mà có khi được dự cả 3-4 tiết. Sau mỗi tiết dạy, cả người dạy và người dự đều rút
được kinh nghiệm để chủ động hơn cho các bài sau.
Về phía người dạy, dự giờ sẽ giúp cho giáo viên chủ động, tích cực hơn
trong bài giảng của mình. Dù thế nào đi nữa thì mỗi khi có người đến dự giờ, các
giáo viên đều có tinh thần chuẩn bị bài kĩ hơn, đôi khi còn có sự trao đổi về bài
dạy trước khi lên lớp ở trong tổ (trừ dự giờ đột xuất), đây là một việc làm hết sức
có ý nghĩa đối với mỗi giáo viên. Khi có người đến dự giờ, lớp học cũng diễn ra
sôi nổi hơn, ý thức học tập của học sinh tốt hơn, đây là điều kiện tốt nhất để giáo
viên phát huy tính sáng tạo của học sinh, đặc biệt là đối với học sinh tiểu học, các
em rất thích thể hiện mình trước đám đông.
Việc dự giờ không chỉ giúp cho giáo viên đi dự giờ học tập, rút kinh
nghiệm từ tiết dạy của đồng nghiệp mà còn giúp cho họ những sáng tạo trong xử
lí các tình huống trong dạy học, trước cùng một câu hỏi đặt ra, tuỳ từng đối
tượng học sinh mà giáo viên có thể giúp các em trả lời câu hỏi theo một hướng
khác nhau, thông qua việc xử lí tình huống của đồng nghiệp giáo viên sẽ khắc
phục được những thiếu sót trong quá trình giảng dạy
Khác với cách làm trước đây, giáo viên ít khi được góp ý bài dạy của đồng
nghiệp hoặc có góp ý cũng rất e dè chưa mạnh dạn thì nay chúng tôi đã tạo điều
kiện để giáo viên khắc phục tình trạng này bằng cách cho giáo viên ghi lại những
9
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
ý kiến đóng góp của mình vào phiếu dự giờ, để có cơ sở phát biểu ý kiến xây
dựng tiết dạy.
Đối với sáng kiến kinh nghiệm “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu
học thông qua hoạt động giao tiếp trong và ngoài nhà trường” thì nhà trường đã
chỉ đạo lồng ghép để giáo dục, hình thành thói quen tốt cho các em qua các
2.3. Khả năng áp dụng ở đơn vị hoặc trong ngành.
Việc áp dụng ở đơn vị trường chúng tôi đã thực hiện khá tốt ngay từ đầu
mỗi năm học. Coi đây là một chuyên đề phục vụ trong giảng dạy, giáo dục được
đưa ra tổ chuyên môn và Hội đồng chuyên môn nhà trường tham gia góp ý để
hoàn thiện hơn trong thực tiễn cuộc sống.
Bản thân chúng tôi thiết nghĩ mỗi đơn vị trường học có thể thực hiện được
việc này; không chỉ những sáng kiến kinh nghiệm của trường mình mà có thể các
sáng kiến kinh nghiệm hay ở một số đơn vị bạn đã được công khai.
3. Lợi ích kinh tế xã hội.
Giúp giáo viên học tập, ứng dụng, nhân rộng những thành tựu, kết quả tốt
hoặc tránh những sai lầm tương tự vì kinh nghiệm là những vấn đề có thực,
những thành công là những vấn đề đã thực thi nên hoàn toàn có tính khả thi ở
những nơi khác trong điều kiện chung.
Đây là những kinh nghiệm ít nhiều đã thành công về một số phương diện
nào đó, nên khi ta lựa chọn triển khai công việc đó có tính chất chủ động hơn, tập
trung hơn vào việc giải quyết các khó khăn trong giảng dạy, giáo dục.
Các kinh nghiệm sống thường sinh động, nhiều mặt, đặc biệt là những
kinh nghiệm tương đối toàn diện của một đơn vị giáo dục tiên tiến, đo đó có khả
11
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
năng cung cấp tài liệu để đúc kết được nhiều khía cạnh lí luận cũng như thực tiễn
phong phú thuộc nhiều môn học khác nhau của khoa học giáo dục nên vận dụng
có hiệu quả tốt.
C. KẾT LUẬN
1. Những điều kiện, kinh nghiệm áp dụng, sử dụng giải pháp.
Trường có những sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp với những đề tài
thiết thực cần nhân rộng. Nếu nhà trường nào không có hoặc quá ít thì có thể vận
dụng những sáng kiến đã đạt giải các cấp của đơn vị bạn đã được công bố mà
triển khai vận dụng vào đơn vị mình.
thực, nhiều khi từ những mâu thuẫn then chốt của thực tiễn, nên những giải đáp
của đề tài nghiên cứu rút ra sẽ có nhiều giá trị thực tiễn, để đem ứng dụng ngay.
3. Đề xuất, kiến nghị.
1. Về phía lãnh đạo nhà trường cần tuyển chọn những sáng kiến kinh
nghiệm, giải pháp thiết thực nhất để ứng dụng vào thực tiễn công tác giảng dạy
và giáo dục ở đơn vị.
2. Thủ trưởng đơn vị có trách nhiệm tổ chức phổ biến, ứng dụng kết quả
nghiên cứu khoa học và SKKN vào thực tiễn hoạt động của đơn vị mình. Hoạt
động phổ biến, ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và SKKN là một trong
những hoạt động trọng tâm trong năm học, là một trong các nội dung phải đánh
giá khi tổng kết năm học.
13
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
3. Ngành giáo dục cấp huyện cần đưa những sáng kiến kinh nghiệm đã đạt
giải cấp huyện, cấp tỉnh trong những năm qua lên trang Website của ngành để
cán bộ, giáo viên có điều kiện tham khảo, học tập, nhân rộng ứng dụng vào giảng
dạy và giáo dục của từng đơn vị. Bởi vì theo chúng tôi đâu đó có đọc và ứng
dụng được một phần cũng đã là thành công rồi, phần nào tránh dược lãng phí
công sức và tiền của./.
Bồng Sơn, ngày 05 tháng 3 năm 2014
Đồng tác giả
1. Nguyễn Văn Hòa 2. Nguyễn Hữu Thanh
PHỤ LỤC 1
DANH SÁCH CÁC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐẠT GIẢI
CÁC CẤP TỪNG NĂM HỌC
1. Năm học: 2010-2011
STT Tên đề tài sáng kiến
Tác giả, nhóm tác
giả
nhiệm lớp.
Nguyễn Thị Đạm C
08 Nâng cao chất lượng phân môn
chính tả cho học sinh yếu.
Phạm Thị Ngọc
Liên
B
09 Rèn chữ viết cho học sinh. Nguyễn Thị Diệu C
2. Năm học: 2011-2012
STT
Tên đề tài sáng kiến
Tác giả, nhóm tác
giả
Xếp loại
Huyện Tỉnh
15
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
01 Giải pháp để thực hiện tốt công tác:
“Tự đánh giá kiểm định chất lượng
giáo dục ở trường tiểu học Bồng
Sơn”.
Tập thể Ban giám
hiệu nhà trường
C
02 Giúp học sinh lớp 2 có kỹ năng
phân biệt các kiểu câu.
Nguyễn Thị Phượng C
03 Biện pháp tuyên truyền tủ sách giáo
dục đạo đức và pháp luật trong
09 Biện pháp khắc phục sai lầm mà học
sinh thường mắc phải khi học phần
từ láy lớp 4.
Lê Thị Thùy Linh C
16
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
10 Dạy các bài toán có lời văn lớp 3. Đặng Thị Bích Hòa C
11 Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
tiểu học thông qua hoạt động giao
tiếp trong và ngoài nhà trường.
Cao Nguyễn Hương
Giang
C
12 Một số biện pháp nâng cao chất
lượng môn chính tả cho học sinh lớp
1.
Nguyễn Thị Diệu C
13 Một số kinh nghiệm rèn kỹ năng
giải toán dạng: Tìm hai số khi biết
tổng và hiệu của hai số đó (Lớp 4).
Nguyễn Thị Đạm C
3. Năm học: 2012-2013
STT Tên đề tài sáng kiến Tác giả, nhóm tác giả Xếp loại
Huyệ
n
Tỉnh
01 Thu thập và xử lý thông tin trong
quản lý nhằm nâng cao hiệu quả
quản lý trong trường tiểu học.
C
09 Một số biện pháp dạy tốt môn Tin
học lớp 3.
Võ Thanh Hùng C
10 Dạy kỹ năng nghe cho học sinh lớp
4-5 qua các bài hát trong chương
trình Let’sgo.
Trần Nguyễn Thiên
Hương
B C
11 Biện pháp phục vụ bạn đọc ngoài
thư viện ở trường tiểu học.
Phạm Thị Thúy Vân B C
12 Giáo dục một số kỹ năng sống cho
học sinh lớp 3 thông qua môn đạo
đức.
Phạm Thị Ngọc Liên B
13 Dạy các đơn vị đo đại lượng trong
môn toán lớp 3.
Đặng Thị Bích Hòa C
14 Dạy giải toán có lời văn ở lớp 1. Nguyễn Thị Diệu C
18
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
15 Kỹ năng giải các bài toán về dãy số
lớp 4.
Nguyễn Thị Thái Hà C
16 Hướng dẫn học sinh lớp 5 giải toán
chuyển động đề để giải toán qua
mạng có hiệu quả.
huyện năm học 2011-2012]
5 12.10.2013 Cao Nguyễn Hương
Giang
Một số biện pháp giúp học sinh lớp
5 sử dụng đúng dấu câu khi viết văn
[Loại C cấp huyện năm học 2012-
2013]
Trường
19.10.2013 Cao Nguyễn Hương
Giang
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
tiểu học thông qua hoạt động giao
tiếp trong và ngoài nhà trường [Loại
C cấp huyện năm học 2011-2012]
2. Đợt 2:
Khối Ngày tổ
chức
Người triển khai Nội dung sáng kiến cần triển
khai
1 26.10.2013 Nguyễn Thị Diệu
Dạy giải toán có lời văn cho học
sinh lớp 1 [Loại C cấp huyện
năm học 2012-2013]
2 26.10.2013 Trần Thị Thu Hiền
Giúp học sinh lớp 2 phân biệt
các kiểu câu [Loại C cấp huyện
năm học 2011-2012]
3 26.10.2013 Đặng Thị Bích Hòa
Dạy các bài toán có lời văn
20
1.1. Người chủ trì đề tài trình bày đề tài sáng kiến kinh nghiệm
a. Trình bày các mục tiêu của đề tài
b. Trình bày phần mô tả từng giải pháp cụ thể của đề tài. ( có thể minh họa
thêm)
c. Trình bày phần khả năng áp dụng.
d. Trình bày phần lợi ích.
1.2. Phần của các thành viên trong tổ tham gia.
a. Về mặt các giải pháp có tham gia gì thêm.
b. Việc vận dụng vào lớp mình những điểm nào được, không được.
2. Đối với các sáng kiến kinh nghiệm được triển khai nhân rộng điển
hình ở toàn Hội đồng sư phạm nhà trường:
1.1. Xây dựng một tiết dạy cụ thể ở khối lớp mà người chủ trì đề tài
đang giảng dạy để dạy minh họa theo các giải pháp của sáng kiến kinh
nghiệm.(Khối trưởng phân công người trong khối dạy minh họa)
1.2. Người chủ trì đề tài trình bày đề tài sáng kiến kinh nghiệm
a. Trình bày các mục tiêu của đề tài
b. Trình bày phần mô tả từng giải pháp cụ thể của đề tài ( có thể minh họa
thêm)
c. Trình bày phần khả năng áp dụng
d. Trình bày phần lợi ích.
1.3. Phần của các thành viên trong tổ tham gia.
a. Về mặt các giải pháp có tham gia gì thêm.
b. Việc vận dụng vào lớp mình những điểm nào được, không được.
22
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
3. Viết biên bản cụ thể trong sổ biên bản sinh hoạt chuyên môn của tổ
4. Phiếu đánh giá nhận xét kết quả vận dụng của từng người.
PHIẾU HỎI Ý KIẾN
Đơn vị: Khối 1
Đơn vị: Khối 2
Số lượng người tham dự:……người
Mức độ vận dụng Hiệu quả đạt được
Vận
dụng
tốt
Không
vận dụng
được
Tốt Khá Bình
thường
1 Biện pháp luyện đọc, viết cho
học sinh yếu lớp 2 [Loại C
cấp huyện năm học 2012-
24
SKKN: Làm thế nào để đưa các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp áp
dụng vào nhà trường tiểu học có hiệu quả?
2013]
2 Giúp học sinh lớp 2 phân biệt
các kiểu câu [Loại C cấp
huyện năm học 2011-2012]
3 Giáo dục kỹ năng sống cho
học sinh tiểu học thông qua
hoạt động giao tiếp trong và
ngoài nhà trường [Loại C cấp
huyện năm học 2011-2012]
4 Rèn đọc hiểu cho học sinh
Tiểu học [Loại B cấp huyện
năm học 2012-2013]
*Ghi chú: Ghi số lượng vào các ô dùng để hỏi.(Chỉ ghi vào 1 cột trong mỗi nội dung để hỏi)