Ð
t
ài
: T
ài
s
n
chung c
a v
ch
ng. Nh ng v n d
l
í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng

N
G
G
H
H
I
I
P
P
Ð
Ð

T
T
À
À
I
I
TÀI S
N CHUNG C A V CH NG.
NH NG V N Ð LÝ LU N V
À TH
C TI N
GIÁO VIÊN HU
NG D N
SINH VIÊN TH
C HI N:
Ths.
Ð
OÀN TH

í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
2

NH N XÉT C A GIÁO VIÊN

* * *

Ð
t
ài
: T
ài
s
n
chung c
a v

t hôn nhân và gia d
ìn
h nam 2000 ra d i và di vào th c ti n dã t o s
thu
n l i hon trong vi c áp d ng pháp lu t khi thay th cho lu t Hôn nhân và gia
dình nam 1986. Tuy nhiên th c ti n pháp lu t v hôn nhân và gia dình v n c
òn
nhi
u di m h n ch nhu vi c xác d nh tài s n chung có giá tr l n, v v n d ch ng
minh tài s n riêng, vi c phân chia t
ài
s n trong th i k hôn nhân… Hon n a trong
hoàn c
nh hi n nay, th i k m
à kinh t
dang phát tri n m nh m d
ã tác
d ng r t l n
d n gia d
ình,
d c bi t là tru c s d v ngày càng nhi u c a các dôi v ch ng,
ngu
i ta càng quan tâm d n quy n và nghia v c a mình trong m i quan h hôn
nhân d c bi t là v v n d tài s n. Ðâu là tài s n chung? Ðâu là tài s n riêng c a v
ch
ng? Li u khi k t hôn r i thì tài s n có tru c dó có ph i b nh p vào kh i tài s n
chung hay không? Ðó là câu h i c a không ít ngu i khi mu n ti n vào hôn nhân.
Chính vì th mà vi c nh n th c rõ v quy n và nghia v trong hôn nhân mà c th
là v tài s n chung c a v ch ng giúp cho v ch ng, hay nh ng ai mu n l p gia
dình m nh d n làm theo nguy n v ng, an tâm xây d ng cu c s ng gia dình c a

ng quy d nh c a pháp lu t v cách nh n bi t v tài s n chung gi a v và ch ng,
hi
u du c t m quan tr ng c a s nh n bi t dó. Tìm ra nh ng vu ng m c khi áp
d ng lu t v t
ài s
n chung, t dó n
êu lên ý ki
n c a m
ình
d i v i nh ng vu ng m c
dó.

Ð
t
ài
: T
ài
s
n
chung c
a v
ch
ng. Nh ng v n d
l
í
lu
n và
th
c
ti

ài nhu sau:

Ð t
ài g
m 3 ch
uong:

Chuong 1
: T
ng quan v ch d t
ài s
n gi a v v
à ch
ng.
Chuong 2
: Ch
d pháp lý v t
ài s
n chung gi a v v
à ch
ng.
Chuong 3
: Th
c ti n th c hi n các quy d nh pháp lu t v tài s n chung gi a
v v
à ch
ng.
Hoàn thành vi c nghiên c u d tài, ngoài s c g ng c a b n thân, em d
ã
du

p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
5CHUONG 1

T NG QUAN V CH Ð TÀI S N GI A
V VÀ CH NG
1. L ch s hình thành và phát tri n các quy d nh c a lu t v quan h tài s n
gi
a v v
à ch
ng:
1.
1 Ch
d t
ài s
n gi a v v
à ch
ng tru c cách m ng tháng tám 1945:
Trong suy nghi c xua thì chua có khái ni m tài s n gi a v và ch ng. T
ài
s n mà v ch ng t o ra du c xem xét theo ch d s h u gia dình, theo dó s nhân

ã
di
u ch nh v n d tài s n gi a v và ch ng trên hai linh v c là quy n s h u v
à
quy
n th a k ru ng d t.
V quy n s h u: B lu t H ng Ð c th a nh n ba lo i tài s n c a v ch ng
dó là:

-
Tài s
n ru ng d t c a v .
-
Tài s
n ru ng d t c a ch ng.
-
Tài s
n ru n
g d
t do v ch ng t o ra trong th i k hôn nhân.
Khi hôn nhân dang t n t i thì t t c các lo i tài s n trên di u thu c s h u
chung c a v ch ng. Tuy là tài s n chung nhung quy n h n c a m i ngu i không
gi
ng nhau. Trong dó ngu i ch ng có toàn quy n d i v i kh i tài s n, ch tr các
tru
ng h p th c hi n các giao d ch mang tính ch t d nh do t nhu: mua, bán, t ng
cho, c m c …thì ph i du c s d ng ý c a c hai v ch ng. Nhung dây ch l
à
nh
ng quy n danh nghia mà pháp lu t dành cho ngu i v , trên th c t là do

ê
th
Ng
c
H
ân
6

ch
ng toàn quy n quy t d nh. Khi hôn nhân ch m d t n u do l i c a ngu i v , th
ì
ngu
i v s tr nên tr ng tay vì b tu c h t tài s n, k c tài s n riêng c a mình và
th
m chí còn có th b tr ng tr v hình s . S tài s n c a ngu i v s thu c v
ngu
i ch ng, ngu c l i, n u hôn nhân ch m d t do l i c a ngu i ch ng thì các
quy
n tài s n gi a v ch ng không thay d i. Ngu i ch ng không b tu t do t t
ài
s n nhu ngu i v . Nh ng quy d nh nhu th t o s b t b
ình
d ng cho ngu i ph n .
Pháp lu t luôn coi tr ng và b o v cho ngu i ch ng trong khi dó l i t ra r t b t
công v i ngu i v , cùng d ng ph m l i nhu nhau nhung ngu i ch ng thì không b
tr
ng ph t ho c là b tr ng ph t r t nh , trong khi dó ngu i ph n l i ch u h
ình
ph
t r t n ng.

d ng trong th i k phong
ki
n mà ngu i ph n ph i gánh ch u. Tuy B lu t có nh ng h n ch nh t d nh
nhung nhìn chung n u d t “
ch
d tài s n v ch ng trong lu t H ng Ð c vào hoàn
c nh kinh t , chính tr , xã h i c a th k XV, khi mà nho giáo dã tr thành qu c
giáo và nh hu ng sâu s c ch ng nh ng d n d i s ng chính tr c a giai c p th ng
tr
mà còn tu tu ng, tình c m, d i s ng sinh ho t c a giai c p khác trong xã h i ta
m i th y du c nh ng ti n b c a nó. N u nhu quan di m nho giáo d t ngu i v
vào m t d a v h t s c th p kém trong gia dình, ngu i v h u nhu không có quy n
dân s , hoàn toàn ph thu c ch ng thì lu t H ng Ð c l i ghi nh n quy n d ng s
h u c a ngu i v d i v i tài s n chungc a gia dình, dù quy n dó còn r t h n ch
và mang tính hình th c. T t c nh ng quy d nh dó ph n ánh du c truy n th ng tôn
tr
ng ph n c a dân t c ta mà không b lu t nào c a các tri u d i phong ki n
Vi
t Nam sau này có du c”
.
Ð n tri u Nguy n, Nhà Nguy n dã ban hành B
“
Hoàng Vi t Lu t L ” vào nam 1815 du i
th
i Gia Long nên du c g i là “B lu t
Gia Long”. Gi ng nhu B lu t H ng Ð c, B lu t Gia Long b o v tuy t d i ch
Ð
t
ài
: T

7

d gia dình gia tru ng phong ki n v
à
du
c xây d ng trên nguyên t c hôn nhân
không t do, nhi u v , d cao vai trò c a ngu i cha, ngu i ch ng, ngu i con
tru
ng trong gia dình. V n d tài s n gi a v ch ng du c quy d nh trong B lu t
H ng Ð c d
ã b
xóa b trong B lu t Gia Long.
Ch
d tài s n gi a v và ch ng dã có s phát tri n hon trong lu t c n d i.
Th
i k pháp thu c, lu t Vi t Nam ch u nh hu ng c a hai b dân lu t B c k 1931
và Trung K 1936 và dã du nh p vào Vi t Nam nguyên t c “b t di b t d ch”. Theo
nguyên t c này thì trong th i gian hôn thú hai v ch ng không du c quy n t ý
thay d i ch d hôn s n c a h . Nghia là h ph i ch p nh n m t ch d “hôn s n
u c d nh”. Lý do c a nh ng nguy
ên t
c n
ày là:

Th
nh t, nh m b o d m vi c v ch ng không t ý không tôn tr ng giao u c
lúc d u c a cha m . B i vì hôn nhân và nh ng v n d liên quan d n hôn nhân du c
coi là s th a thu n gi a hai gia dình trai gái. N u cho phép thay d i ch d hôn
s n t c l
à không coi tr

c gi i quy t nh ng tranh ch p có th x y ra gi a hai v ch ng v m t t
ài s
n.
Nhìn chung, ch d tài s n trong th i k này dã có bu c phát tri n nh y v t
so v i th i k phong ki n. nó du c d c p m t cách c th hon và m r ng hon v
ph
m vi. N u nh
u
th i k phong ki n pháp lu t ch d c p d n quy n s h u,
quy
n th a k thì nay dã m r ng ra v v n d c p du ng. Khi ly hôn pháp lu t
bu
c ngu i ch ng ph i c p du ng b
t k
l i thu c v ai. Ðây l
à di
m khá ti n b v
ì
Ð
t
ài
: T
ài
s
n
chung c
a v
ch
ng. Nh ng v n d
l


1.2 Ch
d t
ài s
n gi a v v
à ch
ng sau cách m ng tháng tá
m:
Cu
c cách m ng tháng Tám thành công d
ã
dua nhân dân ta ra kh i cu c
s ng nô l , giành quy n làm ch b n thân mình, thành l p nên nu c Vi t Nam dân
ch
c ng hòa. T dây dánh d u nên m t m c son cho toàn Ð ng, toàn quân, toàn
dân. Và nó c
ung dánh d u m t m c son cho gi i n Vi t Nam. L n d u tiên h th t
s b
ình
d ng v i Nam gi i. Nam 1946 b n hi n pháp d u tiên c a nu c Vi t Nam
dân ch c ng hòa ra d i, t i Ði u 6 Hi n pháp quy d nh “t t c m i công dân Vi t
Nam di u ngang quy n v m i phuong di n chính
tr
, kinh t , van hóa”. Và t i
Ði u 9 c a Hi n Pháp ghi nh n m t cách c th hon “dàn bà ngang quy n v i d
àn
ông v m i phuong di n”. Quy d nh này d
ã
dem l i quy n b
ình

Lu
t Hôn nhân và gia dình nam 1959 ch quy d nh m t ch d tài s n gi a
v ch ng, dó là tài s n chung h p nh t. Lu t không ghi nh n quy n có tài s n ri
êng
c a v ch ng. T t c tài s n v , ch ng có tru c khi k t hôn cung nhu t o l p trong
th
i k hôn nhân du c coi là tài s n thu c s h u chung. V , ch ng có quy n
chi
m h u, s d ng và d nh do t kh i tài s n y ngang nhau. Ði u 15 Lu t Hôn
nhân
và gia dình nam 1959 quy d nh: “v và ch ng có quy n s h u ngang nhau
d i v i tài s n có tru c và sau khi cu i”. Lu t Hôn nhân và gia dình nam 1959
cung d
ã
d cao vai trò c a ngu i v , dã th ch hóa du ng l i c a Hi n pháp v
bình
d ng nam n m t cách tri t d hon, t i Ði u 12 c a lu t này dã quy d nh
:

“Trong gia dình, v ch ng d u b
ình
d ng v m i m t”. Ch d tài s n gi a v v
à
ch
ng trong lu t này là m t s phát tri n vu t tr i so v i ch d tài s n gi a v v
à
Ð
t
ài
: T

9

ch
ng tru c dó. Tuy còn nh ng h n ch nh t d nh nhung nó là ti n d quan tr ng
cho vi c xây d ng ch d tài s n gi a v và ch ng hoàn thi n hon trong pháp lu t
hôn nhân và gia d
ình sau này.

Sau ngày 30/04/1975, Mi n Nam du c hoàn toàn gi i phóng, c nu c c
ùng
ti
n lên xây d ng ch nghia xã h i. V ho t d ng l p pháp có nh ng bi n chuy n
trong dó có vi c Lu t Hôn nhân và gia dình nam 1986 du c ban hành và có bu c
phát tri n m nh m dó là s ghi nh n v quy n có tài s n riêng c a v ch ng. Ði u
16 lu
t Hôn nh
ân và gia d
ình 19
86 quy d
nh: “Ð i v i t
ài s
n m
à v
ch ng có du c
tru
c khi k t hôn, t
ài s
n du c th a k ri
êng ho
c du c t ng cho ri

u chia tài s n chung trong th i k hôn nhân trong
m t s tru ng h p. Tuy nhiên, các quy t c liên quan d
ã
du
c xây d ng chi ti t h
on
tru
c. Trong ch ng m c nào dó có th nói r ng Lu t Hôn nhân và gia dình n
am
2000 là s k th a có phát tri n ch d tài s n gia dình c a các lu t tru c trong d u
ki
n s h u cá nhân mang tímh
ch
t t
u nhân và trong di
u ki n
v
ch ng b
ình
d ng
v m i m t. Lu t Hôn nhân và gia dình nam 2000 quy d nh ch d tài s n chung
c a v ch ng v c
o b
n gi ng nh
u Lu
t Hôn nhân v
à gia d
ình n
am 1986. Tuy nhiên
d phù h p v i tình hình th c t Lu t Hôn nhân và gia dình nam 2000 dã quy d nh

t
ài
: T
ài
s
n
chung c
a v
ch
ng. Nh ng v n d
l
í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng


Cách th hai, theo t di n pháp lu t thì “tài s n là t t c nh ng gì có th s
h u du c”, v i khía c nh này thì thì tài s n du c hi u m t cách r ng hon, bao g m
c t
ài s
n h u h
ình và tài s
n vô h
ình.

Tuy nhiên, khái ni m v tài s n ch du c hi u rõ khi B lu t Dân s ra d i.
T i di u 172 BLDS quy d nh nh
u sau: “
tài s
n bao g m v t có th c, ti n, gi y t tr
giá du c b ng ti n và các quy n v tài s n” và khái ni m này du c s a d i t i Ði u
163 BLDS nam 2005 nhu sau: “Tài s n bao g m v t, ti n, gi y t có giá và các
quy
n v tài s n”. Theo quy d nh c a lu t 2005 thì v t dây có th là v t có th t,
v t h u hình nhu nhà , d t dai, các công trình xây d ng, nhung c
ung
có th là v t
du
c hình thành tuong lai nhu cây trái s du c thu ho ch vào vài tháng t i, m t
can nhà s du c hình thành trong tuong lai, nh ng con gia súc s p du c con m
sinh ra .

2.2 Khái ni
m v ch d t
ài s

a v
ch
ng. Nh ng v n d
l
í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
11

th
c t , v n d này có nhi u quan di m khác nhau nhung theo quan di m c a tôi v

s

d ng, d nh do t kh i tài s n chung. Ðây chính là di m d c trung n i b t trong
quan h
v s h u gi a v v
à ch
ng.
2.3 Khái ni
m v t
ài s
n chung gi a v v
à ch
ng:
Khi hôn nhân xác l p thì kh i tài s n chung c a v ch ng cung b t d u h
ình
thành và phát tri n, t t c tài s n mà v ho c ch ng có du c tru c khi k t hôn d u
là tài s n riêng. Chính t ngày k t hôn mà tài s n chung du c tích t t con s
không. Hôn nhân càng dài thì càng có
di
u ki n t t d phát tri n và l n m nh.
Chính vì th mà m i có lí l cho r ng kh i tài s n chung c a v ch ng du c sinh ra
t hôn nhân. Trong dó th i k hôn nhân du c xác d nh nhu sau, theo kho n 7 Ði u
8 Lu t hôn nhân và gia dình xác d nh: “Th i k hôn nhân là kho ng th i gian t n
t i quan h v ch ng tính t ngày dang ký k t hôn d n ngày ch m d t hôn nhân”.
Th
i k hôn nhân b t d u t khi k t hôn t c là ngày y ban nhân dân xã, phu ng,
th
tr n - noi thu ng trú c a v ho c ch ng vào s dang ký k t hôn và c p gi y
ch
ng nh n k t hôn cho hai v ch ng v

c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
12

chung và nh ng tài s n khác mà v ch ng th a thu n là tài s n chung”. Nhu v y
trong th
i hôn nhân lu
ôn t
n t i ba kh i t
ài s
n dó l
à tài s
n chung c a v ch ng, t
ài

ên
co s ch d chính tr , kinh t , van hóa, x
ã
h i c a nhà nu c xã h i ch
ngh
ia. Hi n pháp ghi nh n nh ng thành t u c a s nghi p cách m ng trong công
cu
c xây d ng và b o v d t nu c. Gi a ch d xã h i du c ghi nh n trong Hi n
pháp v
i ch d gia d
ình trong Lu
t Hôn nhân v
à gia d
ình có m
i quan h m t thi t
và th
ng nh t. B t c quy d nh n
ào c
a Lu t Hôn nhân v
à gia d
ình nói chung và các
quy d
nh v tài s n chung c a v ch ng nói ri
êng di
u cung ph i d a trên co s các
nguyên t
c c a Hi n pháp.
Th
hai, là các van b n Lu t Hôn nhân và gia dình các nam 1959, 1986 mà
c th l

t
ài
: T
ài
s
n
chung c
a v
ch
ng. Nh ng v n d
l
í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng

lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
14C
HUONG
2
CH Ð PHÁP LÝ V TÀI S N CHUNG GI A
V VÀ CH NG
I S

nam 2000 dã quy d nh nhu sau: “Trong tru ng h p không có
ch
ng c ch ng minh tài s n mà v , ch ng dang có tranh ch p là tài s n riêng c a
m i bên thì dó là tài s n chung”. Nhu v y n u trong th i k hôn nhân n u có tranh
ch
p v tài s n là chung hay riêng thì bên nào mu n xác d nh dó là tài s n riêng thì
ph
i có nhi m v ch ng minh, n u không ch ng minh du c thì ph i xem dó là tài
s n chung c a v ch ng. Quy d nh này phù h p v i nguyên t c khuy n khích phát
tri
n kh i tài s n chung nh m m c dích b o v l i ích c a v ch ng. Nhu v y
tuong t d i v i ch n c a ngu i ch t mu n kê biên m t tài s n nào dó mà b
ngu
i còn l i ph n d i v i lý do là kê biên tài s n chung (do tài s n chung c a v
ch
ng thu c s h u chung h p nh t nên không th xác d nh ph n nào là c a v ,
ph
n nào là c a ch ng, không xác d nh du c ph n c a ngu i ch t nên không th k
ê
biên tài s n chung) thì ch n ch có th vô hi u hóa s ph n d i dó b ng cách
minh r
ng t
ài s
n li
ên quan là tài s
n ri
êng.

T t c các lo i t
ài s

l
í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
15

Ð i v i nh ng t
ài s
n m
à pháp lu
t quy

Quy
n s d ng d t mà v ho c ch ng có du c tru c khi k t hôn, du c th a k
riêng ch là tài s n chung khi v ch ng có th a thu n”. Nhu v y, Lu t Hôn nhân v
à
gia d
ình
dã kh ng d nh quy n s d ng d t mà v

ch ng “có du c” sau khi k t hôn
là tài s
n chung c a v ch ng. Quy n s d ng d t m
à v
ch ng “có du c” tru c khi
k t hôn ho c du c th a k riêng duong nhiên là tài s n riêng c a v ch ng, tr khi
v ch ng có th a thu n l
à tài s
n chung.
Quy
n s d ng d t là m t lo i tài s n mang nh ng nét d c thù riêng, là m t
lo
i tài s n thu ng có giá tr r t l n trong kh i tài s n chung c a v ch ng nên d
d n d n tranh ch p. Ðó là lý do chính gi i thích cho vi c d c bi t quan tâm c a các
nhà làm lu
t d n v n d n
ày.

Ng
oài nguyên t
c m
à lu

các tru
ng h p nhu
sau:

N u dùng tài s n riêng c a v ch ng d th c hi n giao d ch thì tài s n có
du
c t giao d ch dó s di v
ào kh
i t
ài s
n ri
êng.

N u dùng tài s n chung c a v ch ng d th c hi n giao d ch thì tài s n có
du
c t giao d ch dó s di v
ào kh
i t
ài s
n chung c a v ch ng.
Và s
không có v n d g
ì x
y ra n u nh
u ch
x y ra hai tru ng h p tr
ên. V
n
d ch r c r i n u nhu vi c th c hi n giao d ch dùng c tài s n chung và tài s n
riêng c a v ch ng. N u nhu áp d ng tri t d khái ni m trên thì tài s n m i do

Ng
c
H
ân
16

du
c th c hi n t t
ài s
n chung và tài s n riêng c a v ch ng s du c xác d nh nh
u
sau: m t ph n tài s n m i dó s di vào kh i tài s n riêng, m t ph n di vào kh i t
ài
s n chung. Và khi x y ra tranh ch p trong vi c xác d nh ph n tài s n chung, tài s n
riêng trong
kh
i t
ài s
n m i s g p khó khan v
ì vi
c ch ng minh t l dóng góp c a
kh
i tài s n chung và kh i tài s n riêng vào kh i tài s n m i này r t khó khan v
à
không có co s pháp lý. Và cung gi s nhu ta ch p nh n lý thuy t trên thì ta ph i
ban hành m t lo t các quy ch pháp lý v v n d này nhung chua h n ta dã gi i
quy
t du c v n d xác d nh ph n quy n c a kh i t
ài s
n chung v

ng tu tu ng d i tr ng trong ch d nh tài s n gi a v ch ng là r t c n
thi
t, nó bao g m lý thuy t v công s c dóng góp và chia tài s n chung trong th i
k hôn nhân. Ðây là hai tu tu ng d i tr ng v i nhau. Thu ng thì lý thuy t v công
s c dóng góp ch du c áp d ng khi hôn nhân ch m d t do ly hôn ho c do h y hôn
nhân trái pháp lu t, còn phân chia tài s n chung trong th i k hôn nhân du c áp
d ng do v ch ng không mu n ly hôn nh
ung c
ung không mu n s ng v i nhau ho c
do mu
n d u t
u, kinh doanh riêng.

Lý thuy
t
v
công s c dóng góp:
Khi hôn nhân ch m d t và các quan h tài s n c n du c thanh toán, thì các
ph
n dóng góp s du c ghi nh n nhu là m t trong nh ng can c xác d nh ph n
quy
n c a v ch ng trong kh i tài s n chung. Vì v y vi c xác d nh ph n công s c
dóng góp là h t s c quan tr ng. Do d c di m c a cu c s ng chung, các quan h t
ài
s n gi a v và ch ng thu ng dan xen v i nhau ch ng h n nhu khi mu n mua m t
tài s n có giá tr l n nhung giá tr kh i tài s n chung không d d th c hi n giao
d ch nên v ch ng ph i dùng kh i tài s n riêng c a mình nh p vào kh i tài s n
chung d
th c hi n du c giao d ch dó.


Ng
c
H
ân
17

M t khác do d c di m xã h i nên ngu i ph n thu ng dành ph n l n th i
gian cham sóc con cái và nhà c
a do dó không tr c ti p l
àm ra c
a c i. Cho n
ên khi
xây d
ng lý thuy t v công s c dóng góp các nh
à làm lu
t mu n d m b o quy n l i
cho c
hai d
uong s
m
à d
c bi t l
à ngu
i ph n .
Chia tài s
n chung trong th i k hôn nhân:
Thông thu ng khi chia tài s n trong th i k hôn nhân, v ch ng ph i can c
vào công s c dóng góp c a m i bên d xác d nh ph n quy n c a mình trong kh i
tài s
n dem chia.

ài s
n gi a v ch ng
n u có lý do chính dáng nhu kinh doanh riêng, tr n riêng, giúp d ngu i thân, v
ch
ng tính tình không h p nhung con cái dã l n nên không mu n ly hôn mà ch
mu
n ri
êng.
Do dó m t bên ho c c hai bên d u có quy n yêu c u chia tài s n
chung t
r
ong th
i k hôn nhân (Ði u 29 Lu t Hôn nhân v
à gia d
ình).

Ð i v i hôn nhân d
ã
d v : trong tru ng h p này v ch ng có th tính toán
v i nhau d xác d nh ph n quy n c a m i ngu i trong kh i tài s n chung m t cách
hi
n nhi
ên.
M t khác, vi c chia tài s n chung nh m tr n tránh vi c th c hi n nghia
v v t
ài s
n th
ì s
không du c pháp lu t công nh n.
2. Xác d

n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
18

k hôn nhân d u du c coi là tài s n chung c a v ch ng. T quy d nh c a Ði u 27
cho th y kh i tài s n chung c a v ch ng du c hình thành do ho t d ng t o thu
nh
p, do du c chuy n d ch không có d n bù, hay do áp d ng lu t chung v quy n
s h u theo các phuong th c tr c ti p, hay do ý chí c a v ch ng . . . V i nh ng
quy d nh nhu trên thì tài s n chung c a v ch ng có th xác d nh d a vào nh ng
can c
sau:


c p thu ng xuyên d nh k ho c b t thu ng, tr c p l , t t, tr c p theo công vi c,
ch
c v . Thu nh p do ho t d ng s n xu t kinh doanh th c ra cung là m t lo i lao
d ng theo nghia r ng nh t, bao g m c l i nhu n ròng (
tr
thu và chi phí) t vi c
bán s n ph m, hàng hóa ho c cung ng d ch v cung nhu các s n v t thu du c t
ho
t d ng ngh nghi p nhu san b t, dánh b t . . . Lao d ng ho c s n xu t, kinh
doanh có th mang tính ch t v vi c, th i v ho c thu ng xuyên, có th mang tính
ch
t ho t d ng chân tay d
on
gi n ho c ho t d ng c a trí tu . Ngoài ra, còn có m t
s thu nh p h p pháp khác do lao d ng nh
u:

-
Tr
c p th t nghi p, tr c p huu trí, tr c p m t l n khi thôi vi c, tr c p
chính sách, tr
c p th
uong t
t, m t s c;
-
Ti
n c p du ng d nh k ho c tr n gó
i;



Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
19

- H c b ng, tr c p d
ào t
o;
-
Ti
n thu ng ho c hi n v t thu ng do th c hi n xong m t công vi c theo
s

phân công v i k t qu t t (thi d u th thao, van ngh …) ho c do th c hi n t t m t
công vi c có h a thu ng nhu l p k

l c guines, d doán dúng k t qu thi d u th
thao
…)
-
Ti

nh
ng kho n thu
nh
p h p pháp khác” c a v ch ng trong th i k hôn nhân. Ð ng d u trong danh
sách thu nh
p h p pháp khác không do lao d
ng là các hoa l
i, l i t c t t
ài s
n, do
vi
c khai thác t nhiên ho c khai thác pháp lý nhu cây con sinh ra t cây m , gia
súc con sinh ra t gia súc m , cá con, tr ng du c sinh ra t con m , ti n cho thu
ê
nhà, ti n lãi ti t ki m, l i t c c phi u, trái p
hi
u, ti n thu du c t vi c s d ng tác
ph
m…B t k tài s n g c là c a riêng hay chung, hoa l i, l i t c phát sinh t t
ài
s n d u là c a chung. Bên c nh dó, thu nh p do trúng thu ng trong th i k hôn
nhân cung thu c kh i tài s n chung c a v ch ng. Th c ti n có xu hu ng ch p
nh
n gi i pháp này trong m i tru ng h p mà không phân bi t m i l i g i là trúng
thu
ng dó g n li n v i tài s n chung hay tài s n riêng. Gi s ngu i ch ng l y ti n
luong hay ti n riêng c a mình mua m t t vé s thì n u khi x s mà t vé s n
ày
trúng thì s
ti n trúng n

t
ài
: T
ài
s
n
chung c
a v
ch
ng. Nh ng v n d
l
í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng

t nh
u th
. Cho n
ên nh
ng tru ng h p nh
u th
th
ì t
ng cho mang
tính ch t quà bi u c a d i tác trong giao d ch có th coi là m t hành vi trái pháp
lu
t và tài s n nh n du c tr thành m t th thu nh p b t h p pháp, khi n cho v n
d c a chung hay c a riêng không du c d t ra. Nhung n u tru ng h p mà quà bi u
du
c th a nh n không trái pháp lu t thì khó có th coi dó là tài s n riêng b i vi c
t ng cho có m i quan h m t thi t v i m t công vi c nào dó d
ã,
dang và s th c
hi
n. Trong ch ng m c nào dó có th d ng hóa t ng cho v i m t lo i thu nh p b t
bình thu ng nào dó do lao d ng và là tài s n chung. Ho c vi c t ng cho nh m th c
hi
n m c dích thu ng cho d i tác dã ch p nh n giao d ch v i m
ình.
Ð i v i ngu i
du
c t ng cho, giao d ch dó có th không th c hi n m t cách thu ng xuyên nhung
nó là m t ph n trong ho t d ng ngh nghi p ho c trong sinh ho t c a ngu i n
ày.
Do v

thôi.

c.Tài s n chung do áp d ng lu t chung v xác l p quy n s h u theo các
phuong th
c tr c ti p:
Ð
t
ài
: T
ài
s
n
chung c
a v
ch
ng. Nh ng v n d
l
í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph

ài s
n m i dó.
Ð i v i vi c sáp nh p tài s n chung c a v ch ng khi dem tr n l n vào tài
s n c a m t ngu i khác thì quy n s h u d i v i tài s n m i s thu c kh i tài s n
chung c
a v ch ng.
Ð i v i tru ng h p ch bi n, tài s n chung c a v ch ng dem ch bi n s l
à
c a chung, nhung n u pha tr n thì s gi i quy t v i lu t tr n l n. Tru ng h p
không bi t v t chính hay v t ph thì nguyên t c uu tiên phát tri n kh i tài s n
chung c
a v ch ng ( T di u 247 d n Ði u 252 BLDS).
Theo nguyên t c thì kh i tài s n chung luôn luôn du c uu tiên phát tri n.
Lu
t Hôn nhân và gia dình quy d nh: v ch ng có quy n nh p tài s n riêng vào
kh
i tài s n chung theo th a thu n nhung bên c nh dó cung kh ng d nh: vi c sáp
nh
p tài s n riêng vào kh i tài s n chung không làm m t hi u l c d i v i ngu i th
ba. S di lu t quy d nh nhu v y là vì d phòng ng a tru ng h p v ch ng d a v
ào
s cho phép th a thu n dó m
à tr
n tránh trách nhi m d i v i ngu i th ba.
Xác
l p quy n s h u theo th i hi u
T i Ði u 247 BLDS d
ã quy
d
nh:

c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
22

cung không th tr thành ch s h u c a tài s n dó”
.
Nhu v y n u trong th i k
hôn nhân mà v
ch ng ho c ch v ho c ch ng xác l p du c quy n s h u theo quy
d nh trên thì tài s n dó s tr thành tài s n chung c a v ch ng. Ngoài ra, theo
nguyên t c c a Lu t Hôn nhân và gia dình, m i tài s n t o ra trong th i k hôn
nhân di u là tài s n chung c a v ch ng nên n u tài s n mà v ho c ch ng chi m
h u ngay t
ình tr

là tài s
n chung c a v ch ng.
e. Tài s
n chung do ý chí c a v ch n
g:

V ch ng th a thu n v vi c coi m t tài s n nào dó là c a chung. Ði u n
ày
có th hi u: có nh ng tài s n thu c s h u riêng c a v ho c ch ng do v ho c
ch
ng có du c tru c khi k t hôn, du c th a k , t ng cho riêng v nguyên t c là tài
s n riêng. Tuy nhiên, nh ng tài s n dó s là tài s n chung n u v ch ng có th a
thu
n coi dó l
à tài s
n chung c a v ch ng. Quy d nh n
ày hoàn toàn h
p lý v
à có co
s b i vì trong cu c s ng gia dình, nhi u tài s n riêng c a v ch ng du c dua vào
s d ng chung, ph c v nhu c
u sinh ho
t chung c a t t c các th
ành viên trong gia
dình. Quy d nh này mang tính mi m d o, linh ho t nh m d m b o quy n d nh do t
c a v ch ng d i v i tài s n. Quy d nh này cung phù h p v i xu hu ng phát tri n
c a pháp lu t nu c ta là uu tiên và khuy n khích vi c xây d ng, c ng c ch d t
ài
s n chung h p nh t c a v ch ng, góp ph n c ng c s b n v ng c a gia d
ình. Tuy

ài
s
n
chung c
a v
ch
ng. Nh ng v n d
l
í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân

ài s
n n
ày có du
c t ngu n t
ài s
n ri
êng quy d
nh t i kho n
1 Ði u 32 (Ví d nhu du c th a k riêng m t kho n và dùng kho n ti n này mua
cho b n thân m t chi c ô tô mà không nh p vào kh i tài s n chung c a v ch ng).
Và cung theo Ði u 32 kho n 2 Lu t Hôn nhân và gia dình thì v ch ng có quy n
nh
p hay không nh p kh i tài s n riêng vào kh i tài s n chung. V i quy d nh n
ày
nhà làm lu t mu n t o ra tài s n chung theo ý chí khác v i vi c t o ra tài s n chung
b ng cách xây d ng m t th a thu n c a v ch ng v vi c coi m t tài s n riêng nào
dó là c a chung. Nhung theo ngh d nh s 70-CP ngày 03/10/2001 Ði u 13 kho n
1, thì vi c nh p tài s n là nhà , quy n s d ng d t và các tài s n có giá tr l n
thu
c s h u riêng c a v ho c ch ng vào tài s n chung ph i du c ghi nh n b ng
van b n có ch ký c a c v và ch ng. Quy d nh dó, cùng v i vi c không có di u
lu
t nào nói rõ hon v s th a thu n coi m t tài s n nào dó là c a chung làm cho
ngh
i r ng vi c nh p tài s n và vi c th a thu n v b n ch t gi ng nhau ch ng qua l
à
cách di
n d t khác nhau m
à thôi.


a v
ch
ng. Nh ng v n d
l
í
lu
n và
th
c
ti
n
GVHD: Ths.
Ð
oàn

Th
Ph
uong Di
p
SVTH: L
ê
th
Ng
c
H
ân
24B.

ia v l
à giá c
a quy n:
Quy
n d n dâu th
ì ngh
ia v d n dó. Ð i v i t
ài s
n chun
g v
ch ng l
à ngu
i
có quy
n s
h
u chung
, trong nhi
u tru ng h p v ho c ch ng v i t
u cách là ngu
i
cùng s h u chung, có quy n t m
ình
d nh do t d i v i tài s n chung, nghia l
à
ngu
i d nh do t tài s n cung có th dùng tài s n dó d th c hi n các nghia v do
mình xác l p và n u ngu i này không t giác th c hi n nghia v , thì ngu i có
quy
n yêu c u du c phép kê biên và bán tài s n dó trong khuôn kh

ph
i th c hi n nghia v . N u nhu nghia v do m t ngu i xác l p nhung l i mang
tính ch t chung và cung nhu các nghia v do v ch ng cùng xác l p có th du c
b o d m b ng t
ài s
n chung c
ùng tài s
n ri
êng c
a ngu i m c n . Cu
ng có ngh
ia v
do v ch ng cùng xác l p nhung l i ích mang l i ch là l i ích riêng c a m t ngu i
ho
c ch do m t ngu i xác l p nh m dem l i l i ích riêng cho ngu i kia th
ì
d u
ch
c ch n r ng ngu i có nghia v ph i th c hi n nghia v b ng tài s n c a m
ình:

ngu
i không có nghia v , m t khi th c hi n nghia v vì l i ích c a ngu i khác,
cung ph i th c hi n nghia v b ng tài s n c a mình. Nhung kh i tài s n du c
Ð
t
ài
: T
ài
s

hu
ng l i ích t vi c th c hi n nghia v dó m i chính là ngu i ph i nh n l y trách
nhi
m t i h u d i v i vi c th c hi n nghia v dó. N u vi c th c hi n nghia v
mang l i l i ích cho kh i tài s n chung c a v ch ng, mà kh i tài s n riêng l i
thanh toán cho ngu
i có quy n, th
ì kh
i t
ài s
n chung ph i b
ù d
p t n th t cho kh i
tài s
n ri
êng.

Quy t
c n
ày ch

là s
v n d ng ch y u c a ch d nh “
du
c l i v t
ài s
n m
à
không có can c pháp lu t” vào quan h tài s n gi a v ch ng: n u không có s
thanh toán qua l i gi a các kh i tài s n, thì s có nh ng kh i tài s n du c l i v

hàng ngày nhu nhu c u an, m c, …m i gia dình có nh ng nhu c u c n thi t khác
nhau nhu chi phí ch a b nh cho con, hay tu s a nhà c a…tùy theo hoàn c nh c
th c a t ng gia dình mà có th xác d nh c th v lo i nhu c u này. Ngoài ra còn
có nh ng quy ch ph c v cho nhu c u nâng cao trí th c nh
u h
c hành c a con cái,
kh
nang l
àm vi
c, gi i trí cung l
à m
t ph n nhu c u c a gia d
ình.

Ngh
ia v cham sóc nhau gi a

v ch ng, giúp d , t o di u ki n cho nhau
phát tri n v m i m t không nh ng là nghia v nhân thân mà nó còn là nghia v
pháp lý du c quy d nh t i các Ði u 18 và Ði u 23 Lu t Hôn nhân và gia dình. Và
d th c hi n nh ng nghia v này thì ngoài tình yêu ra thì c n ph i có nh ng kho n
chi phí c
n thi t m i có th th c hi n t t nh ng ch c nang tr
ên.

Hi n nay, do s phát tri n c a kinh t xã h i nên m t s nhu c u tru c kia
du
c coi không c n thi t, là xa x nhung hi n nay nó dã tr thành nhu c u c n thi t
c a gi
a d