1

Tiểu luận Trình bày những thay đổi và điều chỉnh trong
nguyên tắc hoạt động của cơ chế OSCE.

2

định. Ngoài Hội đồng bộ trưởng và Hội đồng thường trực, diễn đàn An ninh
Hợp tác cũng là một cơ chế ra quyết định, chủ yếu làm việc về các vấn đề hợp
tác quân sự. Vị trí chủ tịch sẽ được luân phiên thay thế, những người này sẽ
điều hành công tác của Tổ chức, đại diện cho tổ chức trong quan hệ quốc tế
cũng như giám sát các hoạt động liên quan đến phòng, chống xung đột, quản
lý khủng hoảng và phục hồi sau xung đột.
Theo chương VIII của Hiến chương Liên hiệp quốc, OSCE được coi là
một tổ chức khu vực và là một quan sát viên trong Đại hội đồng. OSCE áp
dụng các nguyên tắc được quy định trong Hiến chương Liên hiệp quốc, ngoài
ra, có quy định rõ hơn Hiệp ước Helsinki một số điểm như sau:
• Về chính trị quân sự:
- OSCE đã tìm ra cách tiếp cận toàn diện tới các vấn đề chính
trị quân sự, bao gồm một số cam kết của các bên tham gia và cơ chế
phòng ngừa, giải quyết xung đột. Tổ chức này cũng tìm cách tăng cường
an ninh quân sự bằng cách thúc đẩy hơn nữa sự cởi mở, minh bạch và hợp
tác.
- Hậu quả để lại sau chiến tranh lạnh là một lượng lớn vũ khí
tồn lại trong cái gọi là thị trường giao dịch vũ khí tự do. OSCE có thể giúp
ngăn chặn sự lây lan của lượng vũ khí này, hỗ trợ tiêu hủy chúng.
- OSCE cũng giúp giám sát, quản lí chống xung đột biên giới,
đấu tranh chống khủng bố biên giới, phòng chống xung đột toàn diện về
chính trị, hỗ trợ phục hồi các vùng sau xung đột.
- Cung cấp một khuôn khổ đối thoại về cải cách quân sự.

4

• Về kinh tế:
- OSCE giám sát sự phát triển liên quan tới an ninh kinh tế của
các quốc gia thành viên, giúp các quốc gia thành viên đưa ra các chính
sách kinh tế, hoàn chỉnh hệ thống pháp lý để tăng cường an ninh trong khu

Sau chiến tranh lạnh, môi trường an ninh quốc tế thay đổi nên OSCE tất
yếu phải thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh mới.
1. Nguyên nhân chủ quan.
- Thứ nhất: Do sự trì trệ trong phát triển nội bộ cũng như sự giảm sút vai
trò của OSCE trong các công việc quốc tế, sự mâu thuẫn trong nội nộ OSCE
khiến tổ chức hoạt động không hiệu quả nên phải điều chỉnh và thay đổi.
- Thứ hai, do sự thay đổi về mặt chủ thể tham gia OSCE. Sau chiến tranh
lạnh, OSCE phát triển theo xu hướng mở rộng cơ chế ra ngoài biên giơi châu Âu,
gia tăng số lương thành viên. Từ 35 nước châu âu ban đầu đã tăng lên 56 nước
thành viên đến từ châu Âu, Caucasus, Trung Á và Bắc Mỹ. Sự đa dạng về khu
vực địa lý trong tổ chức đã khiến OSCE quan tâm tới nhiều vấn đề khác nhau
trên một khu vực địalý rộng hơn. Để tổ chức hoạt động hiệu quả với số lượng
thành viên đông đảo như thế này các nguyên tắc hoạt động được thay đổi theo
hướng chặt chẽ hơn cho phù hợp với tình hình mới.

2. Nguyên nhân khách quan.
Thứ nhất, sự thay đổi về nguy cơ an ninh ở Châu Âu. Các thách thức an
ninh truyền thống như chạy đua vũ trang giữa hai khối Đông- Tây chấm dứt thay
vào đó là các nguy cơ phi truyền thống- khủng bố, an ninh con người…OSCE
thay đổi để hoạt động trở nên linh hoạt hơn, góp phần giải quyết các nguy cơ an
ninh mới.

6

Thứ hai sự thay đổi trong tư duy an ninh, sau CTL đối đầu chuyển sang
hợp tác và đối thoại là chủ yếu. Hợp tác trên tất cả các mặt, các lĩnh vực của đời
sống nhất là trên lĩnh vực kinh tế, giữa các thành viên trong khối sự đối đàu
chuyển dần sang đối thoại và cùng hợp tác nên vai trò kết nối Đông- Tây đặt ra
từ trong chiến tranh lạnh không còn là vai trò chính yếu nữa. OSCE chuyển mục
tiêu hoạt động sang hợp tác trên các lĩnh vực khác như an ninh con người, môi

của Nga về vai trò của OSCE trong cuộc đấu tranh chống lại các nguy cơ
an ninh, gây mất ổn định xuyên quốc gia, phối hợp hoạt động nhằm thống
nhất các nguyên tắc ngăn ngừa và giải quyết xung đột, không để xảy ra
các vụ việc tương tự như cuộc chiến tranh ở Nam Cáp-Ca.
- Các bên còn thảo luận Hiệp ước An ninh châu Âu do Tổng thống Nga
D.Medvedev đề xuất, nhằm xóa bỏ tàn dư của “chiến tranh lạnh”, tiêu hủy
lượng vũ khí khổng lồ và xây dựng hệ thống duy trì ổn định mới ở châu
Âu.
- Thể chế hoá các cuộc đối thoại về nền an ninh tương lai của châu Âu cũng
như vì lợi ích của tất cả các nước trên châu lục này, sau cuộc họp tại hội
nghị thượng đỉnh các nước Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu
(12/2010). Đề ra các giải pháp để giải quyết các vấn đề an ninh trên lục
địa châu Âu, vấn đề khôi phục lại chế độ kiểm soát vũ khí và khắc phục
khủng hoảng xung quanh Hiệp ước về các lực lượng vũ trang thông
thường ở châu Âu (CFE) và các nhiệm vụ của OSCE trong thời gian tới.
- Dự thảo Chương trình các hành động tiếp theo của OSCE trong lĩnh vực
kiểm soát vũ khí và các biện pháp lòng tin .
 Cuộc gặp cấp cao tại Astana lần này tạo khả năng thuận lợi để thảo luận con
đường tiến về phía trước trong việc đảm bảo chất lượng mới của sự tin tưởng lẫn
nhau, trong việc xây dựng không gian thống nhất và không chia cắt của an ninh
bình đẳng đối với tất cả các quốc gia trong không gian của OSCE, không phụ
thuộc vào những nước này thuộc hay không thuộc vào một liên minh quân sự

8

nào, thúc đẩy sự phối hợp trong việc phản ứng lại các thách thức và mối đe doạ
chung đối với tất cả thành viên OSCE.
2.2. Về kinh tế: Thúc đẩy, tăng cường hợp tác kinh tế thay vì giám sát
theo dõi như trc đây.
Tại hội nghị thượng đỉnh các nước Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu

và điều chỉnh cơ cấu hoạt động của OSCE là một việc làm đúng đắn, đảm bảo
cho việc tăng cường vai trò của tổ chức này với an ninh, hòa bình và khu vực
trong tương lai. Cụ thể:
- Thông qua “Điều lệ an ninh chung Châu Âu ( Istabul-1999) nhằm tăng
cường hợp tác giữa các thành viên OSCE và các nước đối tác bằng cách
áp dụng một nền tảng an ninh tập thể để nâng cao hoạt động của tổ chức
và đảm bảo an ninh cho các nước OSCE.
- Thông qua sửa đổi “ Hiệp ước về lực lượng vũ trang thông thường ở Châu
Âu”( Istabul-1999) nhằm mục tiêu cân bằng vũ khí ở các nước trong
OSCE, tránh nguy cơ chạy đua vũ trang trong khu vực.
- Thông qua chương trình hành động “ Bucarest” về chống chủ nghĩa khủng
bố (2001).
(http://fr.osce.org)
- Tham gia giám sát bầu cử ở Mỹ và các nước OSCE (Nga).
(http://fr.wikipedia.org)
2. Hạn chế.
Mặc dù đạt được một số thành công nhưng điều đó chưa tương xứng với
qui mô của tổ chức. OSCE còn nhiều hạn chế:
-Về mặt an ninh: OSCE không giải quyết dược triệt để các xung đột trong
nội khối, trong khu vực ví như vấn đề: Nga và châu Âu đối với cuộc xung đột ở
Gruzia, giữa Armenia và Azerbaijan xung quanh vấn đề Nagorno-Karabakh, vấn

10

đề vùng lãnh thổ ly khai Pridnestrovye ở Moldova…, chưa có một cơ chế cụ thể
để ngăn chặn khủng bố trong khu vực.
- Trong vấn đề giám sát bầu cử, OSCE bị Nga và một số nước khác chỉ
trích là can thiệp vào công việc nội bộ của các nước.
- OSCE cũng bị Nga và một số nước khác chỉ trích là chỉ phục vụ lợi ích
cho một nhóm nhỏ các quốc gia.

trước đây chỉ tồn tại trên lý thuyết thì giờ được cụ thể hóa vào thực tiễn.
- So với EU và NATO: OSCE thực sự là cơ chế mở hơn, luôn để ngỏ cho các
quốc gia tham gia một cách dễ dàng, song cũng chính vì thế mà sự liên kết trong
tổ chức lỏng lẻo hơn, liên kết kém chặt chẽ, sự phối hợp trong hợp tác không
được linh hoạt, uyển chuyển dẫn tới hoạt động kém hiệu quả, mờ nhạt như ngày
nay.
- Quá trình cải tổ về nguyên tắc hoạt động của OSCE hiện nay vẫn đang diễn ra
nhưng nhịp độ rất chậm và trì trệ. Tại hội nghị thượng đỉnh 2010 tại Astana
(KAZAKHSTAN) cũng không đạt được một thỏa thuận cụ thể nào về sự cải tổ
này.