- 11 - 1925 Haợng AEG ( ổùc ) vaỡ BBC ( Thuỷy õióứn ) nỏng thọng sọỳ cuớa hồi lón õóỳn
P = 3,5
ữ
5,5 MPa, nhióỷt õọỹ t = 450
o
C
1930 Tuọỳc bin cao aùp õỏửu tión cuớa thóỳ giồùi ra õồỡi do haợng BBC chóỳ taỷo vồùi aùp
suỏỳt P = 19,5 Mpa , t = 500
o
C , õỏy laỡ tuọỳc bin thổớ nghióỷm nón cọng suỏỳt chố mồùi õaỷt
4 MW.
1930 Tuọỳc bin 2 truỷc vồùi cọng suỏỳt 160 MW BBC vaỡ 210 MW (GE,
Westinghouse)
1931 Tuọỳc bin mọỹt truỷc vồùi cọng suỏỳt 160 MW (GE)
1954 Nhaỡ maùy õióỷn nguyón tổớ õỏửu tión ra õồỡi ồớ Dbnisk (Lión xọ cuợ) vồùi tuọỳc
bin hồi ỏứm.
1956 Tuọỳc bin sióu tọỳc vồùi thọng sọỳ hồi P = 24 MPa, t = 560
o
C cuớa haợng
Siemens (ổùc) vaỡ GE (Myợ)
1960 Caùc tuọỳc bin cọng suỏỳt 500MW õỏửu tión ra õồỡi. ( Myợ, Anh, Thuỷy sộ ).
1970 Tọứ hồỹp Tuọỳc bin maùy phaùt 1000 MW õỏửu tión vaỡ 1300 MW - Tuọỳc bin
hai truỷc cuớa haỡng BBC ra õồỡi.
Song song vồùi vióỷc tng cọng suỏỳt caùc tọứ maùy, thọng sọỳ hồi vaỡ hióỷu suỏỳt cuớa
caùc tuọỳc bin naỡy ngaỡy mọỹt tng. Trón hỗnh 1.4 bióứu thở quaù trỗnh phaùt trióứn cuớa thọng
sọỳ hồi, hióỷu suỏỳt vaỡ cọng suỏỳt cuớa tọứ hồỹp tuọỳc bin maùy phaùt tổỡ gỏửn mọỹt thóỳ kyớ nay.
800
P(MW)
200
400
600
800
1200
1000
0
0,6
0
10
20
30
40
PE(MW)
TE( C)
T

P
P
E
E
Hỗnh 1.5: Quaù trỗnh phaùt trióứn thọng sọỳ hồi, hióỷu suỏỳt vaỡ
Cọng suỏỳt tuọỳc bin hồi

- 12 -gy nay túc bin l mäüt trong nhỉỵng thiãút bë chênh âãø sn xút ra âiãûn nàng trãn thãú

cao thnh cå nàng nhåì nhỉỵng bäü pháûn mạy quay cọ cạnh. Ngun l lm viãûc ny
âỉåüc thỉûc hiãûn ch úu qua hai chu trçnh våïi quạ trçnh chạy âàóng ạp (chu trçnh
Bragton) v chu trçnh chạy âàóng têch (chu trçnh Hunphrey).
Túc bin khê våïi chu trçnh chạy âàóng ạp âáưu tiãn cọ cäng sút 400 kW âỉåüc
Armangen v Laval âỉa vo sỉí dủng nàm 1905. Sau âọ 4 nàm Holzwarth chãú tảo
thnh cäng túc bin khê theo chu trçnh chạy âàóng têch. Trong mäüt thåìi gian di cạc
túc bin khê ny lm viãûc våïi hiãûu sút ráút tháúp tỉì 3 ÷ 15 %
.

Mi

âãún nàm 1930 Whittle thiãút kãú túc bin khê dng cho âäüng cå mạy bay.
Ỉu âiãøm låïn ca loải túc bin ny l hiãûu sút nhiãût cao hån cạc âäüng cå âäút trong
kiãøu Pistäng thënh hnh lục báúy giåì. Nàm 1937 mạy bay cọ âäüng cå l túc bin khê
âáưu tiãn ra âåìi . [GTTB]
- 13 -óứ tng hióỷu suỏỳt vaỡ cọng suỏỳt tuọỳc bin ngổồỡi ta sổớ duỷng caùc sồ õọử nhióỷt phổùc
taỷp, laỡm maùt cuợng nhổ quaù nhióỷt trung gian, hoỷc laỡm nhióửu truỷc. Nhồỡ vỏỷy maỡ cọng
suỏỳt, hióỷu suỏỳt cuớa tuọỳc bin tng lón khọng ngổỡng

T


Hỗnh 1.6:Quaù trỗnh phaùt trióứn caùc thọng sọỳ tuọỳc bin khờ

- 14 -Âàûc biãût trỉåïc v trong chiãún tranh thãú giåïi thỉï II cạc nỉåïc tham chiãún ln
tçm cạch tàng sỉïc mảnh v täúc âäü ca mạy bay chiãún âáúu nhåì cạc túc bin khê cọ sỉïc
kẹo låïn. Sau chiãún tranh, túc bin khê cng âỉåüc phạt triãøn nhanh hån, â loải cạc
âäüng cå pit-täng ra khi pháưn låïn cạc mạy bay chiãún âáúu v bàõt âáưu âỉåüc sỉí dủng
räüng ri âãø phạt âiãûn. Theo [ 1 ] thç nhỉỵng thnh tỉûu âạng kãø âảt âỉåüc trong lénh vỉûc
túc bin khê nhỉ sau :
1939 Túc bin khê phạt âiãûn âáưu tiãn do hng BBC (Thủy sé) chãú tảo våïi cäng
sút 4 MW v hiãûu sút 17%.
1941 Túc bin khê cho mạy bay âáưu tiãn ca Junkers v BMW (Âỉïc) v Rolls
- Royce (Anh).
1949 Túc bin khê âáưu tiãn cho nh mạy âiãû
n gạnh phủ ti ngn ca hng
BBC cäng sút 27 MW, hai trủc, nhiãût âäü vo 650
o
C. Âáy l loải túc bin chênh ca
nh mạy âiãûn trong nhỉỵng nàm 50.
1960 láưn âáưu tiãn âỉa vo sỉí dủng cạc âäüng cå mạy bay âãø phạt âiãûn trong
cạc nh mạy âiãûn gạnh phủ ti ngn, v sau âọ âãø truưn âäüng cho båm, mạy nẹn v
tu chiãún (Anh, Âỉïc, M)
1965 Hng GE (m) cho ra âåìi täø håüp túc bin khê mäüt trủc 15 MW, bàõt âáưu
mäüt thåìi k måïi phạt triãøn cạc túc bin mäüt trủc, kãút cáúu gn nhẻ, chảy äøn âënh.
Cng trong nàm ny, láưn âáưu tiãn chu trçnh häùn håüp âỉåüc ạp dủng åí nh mạy âiãûn

nhiãût âãø dng cho mủc âêch sinh hoảt hồûc cäng nghiãûp.
Túc bin lm viãûc våïi chán
khäng xáúu
cng âỉåüc xãúp vo loải ny. Trong loải ny håi gin nåí tåïi ạp sút dỉåïi ạp
sút khê quøn, cn nhiãût ca nỉåïc lm mạt bçnh ngỉng thç âỉåüc dng cho cạc nhu
cáưu sinh hoảt, sỉåíi, hay l cho mủc âêch näng nghiãûp.
Håi thoạt ca túc bin âäúi ạp cng âỉåüc sỉí dủng âãø chảy túc bin håi khạc .
Túc bin nhỉ váûy âỉåüc g
i l
túc bin âàût chäưng

3)
Túc bin ngỉng håi cọ cỉía trêch âiãưu chènh trung gian.

Trong túc bin ny håi trêch tỉì táưng trung gian âỉåüc dáùn vãư häü tiãu thủ nhiãût,
lỉåüng håi cn lải tiãúp tủc lm viãûc trong cạc táưng khạc v âi vo bçnh gia nhiãût, lỉåüng
håi cn lải tiãúp tủc lm viãûc trong cạc táưng khạc v âi vo bçnh ngỉng. Ạp sút håi
trêch âỉåüc tỉû âäüng duy trç åí mỉïc khäng âäøi.
Nãúu häü tiãu thủ nhiãût u cáưu håi cọ ạp sút khạc nhau thç trong mäüt túc bin
cọ thãø thỉûc hiãûn hai cỉía trêch håi âiãưu chènh trung gian. Säú lỉåüng cỉía trêch låïn hån
nỉỵa khäng phi l phäø biãún.
4)
Túc bin cọ cỉía trêch håi âiãưu chènh v âäúi ạp
Âã
ø phủc vủ cạc häü tiãu thủ nhiãût cọ nhu cáưu håi våïi ạp sút khạc nhau, cọ thãø
dng túc bin cọ trêch håi âiãưu chènh v âäúi ạp, trong âọ mäüt pháưn håi våïi ạp sút
khäng âäøi âỉåüc trêch tỉì táưng trung gian. Pháưn håi cn lải, sau khi âi qua cạc táưng tiãúp
theo, cng s dáùn vãư häü tiãu thủ nhiãût våïi ạp sút tháúp hån.
Ty thüc vo ạp sút ca håi dáùn vo túc bin m chia ra :
a) Túc bin tháúp ạp, våïi ạp sút håi måïi 1,2