16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Tiểu luận
Bất cân xứng thông tin trên
thị trường chứng khoán ở
Việt Nam
Anny - HVNH
16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Mục lục
Tiểu luận 1
Bất cân xứng thông tin trên thị trường chứng khoán ở Việt Nam 1
Mục lục 2
LỜI MỞ ĐẦU 3
II. Thực trạng về bất cân xứng thông tin trên TTCK Việt Nam 6
Anny - HVNH
16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
LỜI MỞ ĐẦU
Thị trường chứng khoán Việt Nam ra đời vào tháng 07/2000. Qua 13 năm
hoạt động, TTCKVN đã có nhiều biến động, đã thu hút được ngày càng nhiều sự
chú ý của những NĐT từ những NĐT nhỏ lẻ, đến những quỹ đầu tư tổ chức, NĐT
trong nước và NĐT nước ngoài. TTCKVN đã và đang phát triển như một kênh sử
dụng vốn nhàn rỗi của xã hội, góp phần tối đa hóa nguồn lực xã hội. Tuy nhiên,
trong quá trình phát triển, vẫn còn tồn tại một số vấn đề bất cập. Một trong số đó là
vấn đề bất cân xứng thông tin trong thị trường tài chính nói chung và thị trường
chứng khoán nói riêng. Vấn đề này có tác động không những lâu dài mà còn gây ra
những ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý, niềm tin của NĐT vào thị trường chứng
khoán và những cơ quan quản lý. Cùng với quá trình toàn cầu hóa thế giới và tiến
trình hội nhập của Việt Nam với các nền kinh tế trong khu vực và cả thế giới, yêu
cầu làm sao đề hạn chế bất cân xứng thông tin trong TTCK, nâng cao chất lượng

2.2. Hệ quả của bất cân xứng thông tin trên TTCK
• Lựa chọn đối nghịch: Do thông tin bất cân xứng tạo ra trước khi giao dịch.
Hiện tượng thiếu thông tin của một trong hai bên sẽ dẫn đến các quyết định
kinh tế trái ngược nhau.
• Rủi ro đạo đức do thông tin bất cân xứng. Đây là hậu quả của một bên sau
khi xảy ra giao dịch.
2.3. Tác động của bất cân xứng thông tin trên TTCK
2.3.1. Tác động đến doanh nghiệp
Anny - HVNH
16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Do tác động của bất cân xứng thông tin, các NĐT hạn chế tham gia TTCK, làm
cho việc huy động vốn thông qua cổ phần hóa của các doanh nghiệp trở nên khó
khăn, họ phải chuyển sang những hình thức huy động vốn khác như vay vốn ngân
hàng hay phát hành trái phiếu… Những hình thức này làm tăng chi phí huy động
vốn của doanh nghiệp và tác động đến sự phát triển của nền kinh tế quốc dân.
Ngoài ra, các doanh nghiệp sẽ không còn động lực tham gia TTTC nói chung và
TTCK nói riêng.
2.3.2. Tác động đến các NĐT
Do bất cân xứng thông tin khiến giá cổ phiếu không phản ánh được đầy đủ và
tức thời tình hình hoạt động của doanh nghiệp nên các NĐT không thể xác định
được lợi nhuận kì vọng một cách chính xác. Điều này làm cho một số NĐT nắm
được thông tin sẽ thu được lợi nhuận cá biệt cao hơn lợi nhuận thị trường và một
số NĐT nắm được ít thông tin sẽ phải bỏ ra chi phí cá biệt cao hơn chi phí thị
trường.
2.3.3. Tác động đến sự phát triển của TTCK
Thứ nhất, do những tác động của bất cân xứng thông tin đến NĐT và doanh
nghiệp khiến các thành phần kinh tế không còn niềm tin và động lực tham gia
TTCK. Điều này ngăn cản sự phát triển của TTCK.
Thứ hai, nhiều NĐT có thể lợi dụng lợi thế về thông tin của mình để là giá một

tin chưa được kiểm soát chặt chẽ. Sự phát triển của TTCK tập trung và TTCK phi
tập trung liên quan mật thiết với nhau. Do đó, những tin tức sai lệch trên thị trường
nào cũng sẽ tác động mạnh mẽ đến giá chứng khoán.
2. Thực trạng bất cân xứng thông tin trên TTCK Việt Nam
Anny - HVNH
16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
2.1 Công bố thông tin không đầy đủ, sai lệch, chậm trễ
Ngoài các thông tin bắt buộc theo luật định phải công bố thì các doanh nghiệp
không chủ động cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời đã tác động bất lợi cho NĐT.
NĐT hầu như mù mờ về tình hình hoạt động kinh doanh, tình hình tài chính và các
khoản nợ vay của công ty. Các thông tin mà NĐT tìm chủ yếu qua nguồn tin riêng,
trên các diễn đàn chứng khoán hoặc tin đồn…không có cơ sở, không được kiểm
soát. Nhiều bản cáo bạch còn sơ sài, thông tin vừa nghèo nàn vừa không chuẩn
mực. Hơn nữa, nhiều công ty kiếm cớ thoái thác cung cấp bản cáo bạch cho NĐT,
chậm nộp báo cáo tài chính, báo cáo số liệu thiếu chính xác hoặc lợi dụng sự linh
hoạt của pháp luật để lập những báo cáo tài chính thiếu chính xác. Để che giấu
thông tin, nhiều công ty đã “lách” bằng cách đăng thông báo trên những tờ báo rất
ít người theo dõi.
Ngoài ra, những thông tin, những bản cáo bạch, BCTC trước khi được công bố
ra thì vẫn chưa được kiểm tra kỹ lưỡng, vẫn còn nhiều sai lệch, không rõ ràng,
thậm chí còn nhiều sai lệch trọng yếu, những sai lệch chưa được các công ty kiểm
toán chấp nhận.
Trong năm 2012, UBCK đã ban hành 180 quyết định xử phạt vi phạm hành
chính với tổng số tiền phạt là 11 tỷ đồng. Trong 6 tháng qua, UBCK đã ban hành
40 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền phạt là 2,9 tỷ đồng.
Tuy nhiên, những quyết định xử phạt các đối tượng trên TTCK trong nhiều năm
gần đây hầu hết là xử lý hành chính với mức phạt vài chục cho tới vài trăm triệu
cho các lỗi: chậm công bố thông tin, công bố thông tin sai, tạo cung cầu cổ phiếu
ảo… dường như việc xử phạt hành chính không đủ sức răn đe trên một thị trường

NĐT trong nước. Cổ phiếu này đã ở mức thấp chưa từng có trong lịch sử Tổng
cộng 1,6 triệu cổ phiếu đã được bán thành công trên thị trường. Nhưng chỉ vài giờ
sau phiên giao dịch, câu trả lời đã được đưa ra: Công ty chứng khoán FPT (FPTS)
công bố loại cổ phiếu PVF ra khỏi danh mục được ký quỹ kể từ ngày 12-9. Và một
cơn bán tháo PVF xảy ra vào ngày 12/9 với gần 2 triệu cổ phiếu rao bán với giá
sàn và chỉ đến 11 giờ PVF thật sự đã mất thanh khoản. Tại sao một số NĐT lại biết
trước thông tin của FPTS trước khi nó được công bố, thậm chí biết rõ lượng cổ
phiếu PVF đang cầm cố tại FPTS đủ lớn để có thể gây một cơn bán tháo sốc trên
thị trường? Như vậy thông tin nội bộ lọt ra ngoài đã giúp một số NĐT “thoát”
được 1,6 triệu cổ phiếu sắp mất thanh khoản.
2.3 Doanh nghiệp công bố thông tin không công bằng đối với các NĐT
Anny - HVNH
16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Doanh nghiệp ưu tiên cung cấp thông tin cho các NĐT chiến lược, các NĐT tổ
chức mà không công bố rộng rãi. Đến nay một hiện tượng phổ biến cho thấy trong
các cuộc đấu giá thì người đấu giá thành công chủ yếu là NĐT tổ chức. Loại trừ
khả năng các NĐT tổ chức có kinh nghiệm, kỹ năng phân tích thì người ta cũng
nghi ngờ các NĐT tổ chức nhận được nhiều thông tin chất lượng hơn so với các
NĐT cá thể.
2.4 Hiện tượng tung tin đồn
Hiện nay, hiện tượng này xảy ra khá phổ biến. Việc tung tin đồn thất thiệt, gây ảnh
hưởng không nhỏ tới thị trường.
Mới đây nhất, tháng 7/2013, có vụ 3 đối tượng vì những động cơ khác nhau, đã
đưa ra thông tin sai lệch lên mạng internet với nội dung ông Trần Bắc Hà-chủ tịch
HĐQT BIDV bị bắt, gây tác động tiêu cực đến thị trường tài chính nói riêng và đến
TTCK nói riêng.
2.5 Hiện tượng các cơ quan truyền thông cung cấp thông tin sai lệch, không
đầy đủ.
Các cơ quan truyền thông là một kênh cung cấp thông tin quan trọng giữa các

 Xây dựng một quy trình và các tiêu chí giám sát một cách cụ thể rõ ràng.
 Thành lập một cơ quan chịu trách nhiệm về việc giám sát thông tin.
1.3. Xử phạt nghiêm khắc các vi phạm về công bố thông tin
Để ngăn chặn và răn đe việc vi phạm công bố thông tin nhằm trục lợi, khung
xử phạt trong lĩnh vực cần được nâng cao hơn.
2. Tăng cường nhận thức và tính tự giác minh bạch thông tin của các công ty
đại chúng
Để tăng cường nhận thức và tính tự giác minh bạch thông tin của các công ty
đại chúng, nên:
 Quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật trách nhiệm liên đới của TGĐ,
Chủ tịch HĐQT trong các sự việc vi phạm quy định về công bố thông tin
của công ty. Khi đó, những người đứng đầu doanh nghiệp vì quyền lợi của
Anny - HVNH
16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
mình sẽ phải thắt chặt hơn những quy định về công bố thông tin trong nội bộ
doanh nghiệp.
 Có những chế độ khen thưởng thích hợp với những công ty đại chúng công
bố thông tin đầy đủ, đúng hạn… nhằm khuyến khích các doanh nghiệp thực
hiện tốt những quy định công bố thông tin.
3. Nâng cao chất lượng thông tin trên TTCK
Thông tin chính thức trên TTCK được công bố rộng rãi, chính xác, có chất
lượng sẽ làm giảm rủi ro lựa chọn đối nghịch, từ đó sẽ cải thiện chức năng phân bổ
nguồn lực của thị trường và khiến tính thanh khoản cổ phiếu tăng cao, đem lại lợi
ích cho các công ty đại chúng và cả những NĐT. Để thực hiện điều đó, một số giải
pháp có thể áp dụng như:
 Cho phép thành lập những công ty chuyên tìm kiếm và bán thông tin về thị
trường. Kèm theo đó, cần thiết lập một cơ chế giám sát những công ty này
nhằm tránh những gian lận trong việc cung cấp tin.
 Tăng cường công tác giám sát thông tin trước và sau khi công bố.

Hiện tại việc các phóng viên tham gia ĐHCĐ của các công ty đại chúng, đặc
biệt là các tập đoàn Nhà nước là rất khó khăn (trên thực tế, điều này đã vi
phạm Luật Báo chí), họ thường phải bằng cách này hoặc cách khác
kiếm/làm giả một tấm thẻ cổ đông để tham gia. Điều này do nhiều công ty
đại chúng muốn che giấu những mặt chưa tốt trong hoạt động của mình và
nó đã phần nào ngăn cản các thông tin về tình hình doanh nghiệp đến với
toàn thể giới đầu tư, khiến thông tin trên TTCK trở nên bất cân xứng hơn.
 Ban kiểm soát cần phải có vai trò thực tế và rõ ràng hơn nhằm đảm bảo Ban
lãnh đạo các doanh nghiệp không vì mục tiêu lợi nhuận mà thực hiện các
hành vi vi phạm pháp luật. Việc này sẽ làm giảm rủi ro đạo đức trên TTCK
và sẽ đem lại lợi ích về lâu dài cho NĐT và bản thân doanh nghiệp.
6. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và kiến thức NĐT
Anny - HVNH
16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Nhằm nâng cao chất lượng thông tin trên TTCK, NĐT cần phải biết rõ những
quyền lợi của mình trong việc nhận được những thông tin minh bạch, chính xác.
Muốn vậy, trước hết NĐT cần phải có kiến thức và hiểu biết sâu rộng về TTCK
Việt Nam nói riêng và TTCK Thế giới nói chung nhằm sử dụng thông tin một cách
hiệu quả nhằm đưa ra những quyết định đầu tư chính xác. Việt này sẽ đem lại lợi
nhuận cho các NĐT, qua đó thúc đẩy sự phát triển của TTCK Việt Nam.
Xét trong trường hợp Việt Nam, công tác này có thể tập trung vào những nội dung
sau:
 Thực hiện những chương trình phổ cập kiến thức cơ bản về chứng khoán và
TTCK cho toàn dân trên các phương tiện thông tin đại chúng.
 Tăng cường việc minh bạch và công khai thông tin trên các phương tiện
thông tin đại chúng.
 Cập nhật và chuẩn hóa các chương trình đào tạo về chứng khoán ngắn hạn
và các chương trình giảng dạy trong các trường ĐH khối Kinh tế theo những
chuẩn mực quốc tế.

đặt lệnh cho TTGDCK. Cần bổ sung thêm nội dung và bỏ đi các nội dung ko cần
thiết, tránh đưa thông tin sai, thường xuyên cập nhật thông tin để đưa ra thông tin
kịp thời. Các website của các TTGDCK và UBCKNN cần đưa thêm thông tin về
chính sách và giao dịch, tình hình tài chính quốc tế, tình hình kinh tế vĩ mô trong
nước… để các NĐT tham khảo.
7.4. Nâng cao năng lực của giới truyền thông
Cần cung cấp cho các nhà báo, nhân viên làm các chuyên mục trên các phương
tiện truyền thông về chứng khoán những nghiệp vụ sâu hơn để phân tích chứng
khoán. Các cơ quan quản lí cần mở lớp đào tạo chứng khoán cho nhóm đối tượng
trên, cung cấp cho học chuyên môn các nhận định đánh giá về TTCK một cách
chính xác hợp lí. Cần có biện pháp quản lí đối với các diễn đàn điện tử về CK.
Anny - HVNH
16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
KẾT LUẬN
Trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế, để có thể phát triển được TTCK Việt
Nam nói chung, các doanh nghiệp trong nước nói riêng, rất cần thu hút sự tham gia
của các NĐT nước ngoài. Tuy nhiên, để có thể thu hút được đối tượng này, việc
minh bạch thông tin và trách nhiệm công bố thông tin cần phải được quán triệt
thực hiện. Đó không phải là trách nhiệm riêng của UBCKNN mà cần có sự hợp tác
và ý thức minh bạch thông tin chính xác của các doanh nghiệp. Chính vì vậy, bên
cạnh việc ban hành các văn bản luật, cần phải làm cho các doanh nghiệp thấy được
lợi ích của việc công khai hóa thông tin, từ đó tiến hành việc công bố thông tin một
cách tự nguyện. Có như vậy mới hạn chế được tình trạng bất cân xứng thông tin.
________________
Anny - HVNH
16
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Các văn bản luật: