Hội Gia Sư Sinh Học – Luyện thi Sinh học 2015 TÀI LIỆU ÔN THI SINH
__2015__
Chuyên đề 4: Cơ chế điều hoa Gen
AUGUST 27, 2014
TỚ ĐÃ ÔN THI SINH HỌC NHƯ THẾ NÀO ?

Hội Gia Sư Sinh Học – Luyện thi Sinh học 2015
Facebook: Tớ đã ôn thi môn sinh như thế nào?
Email:

Page | 1
ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG GEN
Tóm tắt: Tế bào cở thể Sinh vật bậc thấp chứa hang nghìn Gen, Sinh vật bấc cao chứa hang vạn
Gen, ở các giai đoạn phát triển khác nhau các Gen này có hoạt động liên tục không? Cơ chế hoạt
động của chúng như thế nào? .
I. KHÁI NIỆM
1. Điều hòa hoạt động Gen là gì?
- Là quá trình điều hòa lượng sản phẩm của Gen được tạo ra trong quá trình Phiên
Mã và Dịch Mã trong tế bào đảm bảo cho hoạt động sống của tế bào phù hợp
với điều kiện môi trường cũng như sự phát triển bình thường ở cơ thể
2. Các mức độ điều hòa hoạt động Gen?
a. Đối với Sinh vật Nhân sơ ( 1 mức độ )
Chủ yếu xảy ra ở mức độ Phiên Mã ( điều hòa lượng mARN – sản phẩm
được tổng hợp từ quá trình Phiên Mã trong tế bào )
b. Đối với Sinh vật Nhân thực ( Nhiều mức độ )

1. Cấu tạo của Operon Lac
a. Operon là nhóm Gen có liên quan về chức năng thường được phân bố
thành cụm, có chung một cơ chế điều hòa
b. Cấu tạo của 1 Operon

o Vùng Khởi động ( P ): Vị trí ARN – pol tương tác khởi đầu Phiên Mã
o Vùng Vận hành ( O ): Vị trí tương tác với Protein ức chế
o Vùng cấu trúc ( X, Y, A ): Liên quan về chức năng
* Lưu ý:
- Chất cảm ứng ở Sinh vật Nhân sơ: Lactose. Glucose
- Chất cảm ứng ở Sinh vật Nhân thực: Hooc-mon sinh trưởng
Gen điều hòa ( R ) không thuộc cấu trúc của Operon và nằm cùng trên 1 NST
2. Cơ chế điều hòa hoạt động của Operon Lac ở Sinh vật Nhân sơ
- Bình thường Gen điều hòa luôn tổng hợp một lượng nhỏ Protein ức chế
- Khi môi trường không có Lactose: Protein ức chế gắn với vùng vận hành (
O ) làm ức chế Phiên Mã Gen cấu trúc X,Y,A ( Gen cấu trúc không tiến hành
phiêm mã)
Hội Gia Sư Sinh Học – Luyện thi Sinh học 2015
Facebook: Tớ đã ôn thi môn sinh như thế nào?
Email:

Page | 3

- Khi môi trường có Lactose: Protein ức chế bị Lactose cảm ứng -> Protein ức
chế bị bất hoạt -> Không gắn với vùng vận hành -> Vùng vận hành hoạt động
bình thường -> Gen cấu trúc ( X,Y,A ) tiến hành Phiên Mã, Dịch Mã

Hội Gia Sư Sinh Học – Luyện thi Sinh học 2015
Facebook: Tớ đã ôn thi môn sinh như thế nào?
Email:
Hội Gia Sư Sinh Học – Luyện thi Sinh học 2015
Facebook: Tớ đã ôn thi môn sinh như thế nào?
Email:

Page | 5
Câu hỏi và Bài tập Hội Gia Sư Sinh Học – Luyện thi Sinh học 2015
Facebook: Tớ đã ôn thi môn sinh như thế nào?
Email:

Page | 6

Hội Gia Sư Sinh Học – Luyện thi Sinh học 2015
Facebook: Tớ đã ôn thi môn sinh như thế nào?

6
7
8
9
10
11
12
13
14
B
D
B
C
C
A
D
B
A
B
A
D
C
A

15
16
17
18
19
20