ĐIỀU HOÀ HOẠT ĐỘNG GEN
Bài 3
I. Khái quát về điều ho hoạt động gen
- Điều hoà hoạt động gen: Điều hoà lợng sản phẩm do gen
tạo ra, giúp tế bào điều chỉnh tổng hợp prôtêin cần thiết vào
lúc cần thiết.
- SV nhân sơ: Điều hòa phiên mã
- SV nhân chuẩn: Điều hòa phiên mã, dịch mã, sau dịch mã.
IU HO HOT NG GEN
-Th no l iu ho
hot ng ca gen?
-Cỏcmc iu
ho hot ng gen?
1. Mô hình cấu trúc Opêron Lac
P R P 0 Z Y A
Gen điều ho
Opêron Lac
(SơđồmôhìnhcấutrúccủaOpêronLac ởvi khuẩnE.coli)
R P 0 Z Y A
Gen điều ho
Opêron Lac
II. Điều ho hoạt động của gen ở sinh vật nhân sơ
IU HO HOT NG GEN
- Opêron: Các gen cấu trúc liên quan về chức năng thờng
phân bố liền nhau thành cụm và có chung một cơ chế điều hoà
đợc gọi là Opêron.
- Các thành phần của một Opêron:
+ Vùng vận hành O (Operator): Nơi gắn Protein ức chế ngăn
cản quá trình phiên mã của các gen cấu trúc.
+ Các gen cấu trúc: Z, Y, A kiểm soát tổng hợp các enzim
tham gia vào các phản ứng phân giải đờnglactôzơcótrong

gắn vào và làm thay đổi cấu hình protein ức chế nên nó không
thể gắn đợc vào vùng vận hành O ARN pôlimeraza bám
vào vùng khởi động P các gen cấu trúc Z, Y, A hoạt động
phiên mã, dịch mã.
IU HO HOT NG GEN
ADN
Gen
Gen
đi
đi
ề
ề
u
u
ho
ho
à
à
(R
(R
)
)
Gen
Gen
v
v
ậ
ậ
n
n

C
C
OPÊRON
OPÊRON
C
C
á
á
c
c
ph
ph
ầ
ầ
n
n
t
t
ử
ử
ứ
ứ
c
c
ch
ch
ế
ế
mARN
Sự tổng hợpbị dừng lại

à
nh
nh
Nh
Nh
ó
ó
m
m
gen
gen
c
c
ấ
ấ
u
u
tr
tr
ú
ú
c
c
A
A
B
B
C
C
OPÊRON

sinh tæng hîp pr«tªin
2. Sù ®iÒu hoμ ho¹t ®éng cña Operon Lac
Chnphng ỏn ỳng cho cho cõu
trc nghimsau
1
1. Trong cơ chế điều hoà biểu hiện của gen ở tế bào nhân sơ,
vai trò của gen điều hoà R là
A. g
A. g
ắ
ắ
n
n
v
v
ớ
ớ
i
i
c
c
á
á
pr
pr
ô
ô
t
t
ê

t
đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
c
c
ủ
ủ
a
a
enzim
enzim
phi
phi
ê
ê
n
n
m
m
ã
ã
.
.
B. qui
B. qui
đ

chế
t
t
á
á
c
c
đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
l
l
ê
ê
n
n
v
v
ù
ù
ng
ng
v
v
ậ
ậ
n

ê
in
in
ứ
ứ
c
c
chế
chế
t
t
á
á
c
c
đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
l
l
ê
ê
n
n
v
v
ù

ô
t
t
ê
ê
in
in
ứ
ứ
c
c
chế
chế
t
t
á
á
c
c
đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
l
l
ê
ê
n

5
4
4
3
3
2
2
1
1
0
0
Chọnphương án đúng cho cho câu
trắc nghiệmsau
2
2. Điều hòa hoạt động của gen ở sinh vật nhân sơ được hiểu là
A. Gen có được phiên mã và dịch mã hay không.
B. Gen có được biểu hiện kiểu hình hay không.
C. Gen có được dịch mã hay không.
D. Gen có được phiên mã hay không.
10
10
9
9
8
8
7
7
6
6
5

6
6
5
5
4
4
3
3
2
2
1
1
0
0
Chọnphương án đúng cho cho câu
trắc nghiệmsau
4
4. Đối với ôperon ở E. coli thì tín hiệu điều hòa hoạt động của
gen là:
A. Đường lactozơ.
B. Đường saccarozo.
C. Đường mantozo.
D.Đường glucozo.
10
10
9
9
8
8
7

8
8
7
7
6
6
5
5
4
4
3
3
2
2
1
1
0
0

• Good luck