BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
oOo
Đề tài tiểu luận :
“CHIẾN LƯỢC CẤU TRÚC TỔ CHỨC CỦA
CƠNG TY ĐA QUỐC GIA MCDONALD”
GVHD
: Th.S Quách Thò Bửu Châu
Lớp
: Kinh doanh quốc tế 03-04
Nhóm thuyết trình:
1.Nguyễn Thò Thúy Hằng - KD03
2.Nguyễn Thò Phúc - KD03
3.Nguyễn Huỳnh Nhã Un – KD04
4.Trần Thò Hòa – KD03
5.Võ Văn Khuyến – KD03
TP.Hồ Chí Minh, tháng 1 năm 2010.
LỜI MỞ ĐẦU 3
I/ Tổng quan về tập đoàn McDonald 4
1) Lịch sử hình thành và phát triển 4
a) McDonald thời kỳ anh em nhà McDonald 4
b) McDonald thời kỳ Raymond Kroc 5
c) McDonald hiện nay 7
2) Triết lý kinh doanh 8
a) Phát triển bằng “cắt giảm” 8
b) “Suy nghĩ toàn cầu, hành động địa phương” 9
c) Khẩu hiệu kinh doanh 10
3)Đối thủ cạnh tranh 10
II/ Chiến lược tổ chức của công ty đa quốc gia Mc Donald 11
1) Cấu trúc tổ chức theo khu vực 11
chức cho chúng ta biết của cải vật chất và dòng thông tin di chuyển như thế
nào khi doanh nghiệp tiến hành hoạt động kinh doanh.
Có biết có bao nhiêu thời gian, công sức và tiền của các nhà quản trị
bị lãng phí bởi vì tổ chức có một cơ cấu không đúng? Kể cả những tổ chức
hoạt động rất thành công cũng đôi khi nhận ra rằng một cấu trúc tổ chức
không chuẩn có thể kìm hãm sự lớn mạnh hơn nữa của tổ chức. Rất nhiều tổ
chức nhận thức rằng, nếu họ muốn thay đổi định hướng kinh doanh, trước
hết họ phải thay đổi cấu trúc tổ chức của họ. Việc đánh giá tính hiệu quả của
cấu trúc tổ chức thường mang lại những lợi ích cho tất cả các tổ chức cho dù
đó là tổ chức thuộc chính phủ hay phi chính phủ, thương mại hay phi lợi
nhuận, tổ chức công hay tư, doanh nghiệp lớn hay nhỏ.
Vì những lý do trên, đề tài này sẽ đi sâu nghiên cứu chiến lược cấu
trúc tổ chức của một công ty đa quốc gia cụ thể là Mcdonald- tập đoàn thức
ăn nhanh hàng đầu thế giới hiện nay để có thể hiểu rõ hơn mức ảnh hưởng
của cấu trúc tổ chức đến sự thành công cũng như thất bại của một công ty đa
quốc gia như thế nào, để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho hoạt động
kinh doanh hiệu quả nhất.
4
I/ Tổng quan về tập đoàn McDonald:
1) Lịch sử hình thành và phát triển:
a) McDonald thời kỳ anh em nhà McDonald:
Năm 1930, anh em nhà McDonald là Dick và Mac phải tha hương
đến bang California, làm đủ nghề mà vẫn không sống nổi. Năm 1940, họ vay
ngân hàng 5000 USD mở quán ăn phục vụ lái xe và khách hàng qua đường
tại San Bernardino, California. Và cửa hàng McDonald đầu tiên ra đời từ
đây. Kinh doanh nói chung cũng khấm khá. Năm đầu tiên mà lãi đã hơn
40.000 USD.
Tuy nhiên, anh em nhà McDonald lại không hài lòng bởi lẽ các món
ăn chế biến quá chậm, nhiều tài xế đợi không thấu đành nhịn đói bỏ đi. Anh
em họ suy nghĩ cải tiến và sau khi điều tra nghiên cứu thị trường, thời cuộc,
nước Mỹ. Năm 1961, trên 100 triệu chiếc hambuger đã được bán.
Tiếp đó, Ray Kroc dành một khoản tiền đáng kể cho chương trình
quảng cáo có tầm cỡ quốc gia nhằm hỗ trợ cho việc kinh doanh của những
6
cửa hàng franchise đang mọc nhanh như nấm trên khắp đất Mỹ. Năm 1970,
khi tình hình kinh doanh của công ty mẹ tại Mỹ bị suy giảm, Ray Kroc lại
bắt đầu một chiến dịch mới đầy quyết tâm và đã thành công trong việc thúc
đẩy sự có mặt của thương hiệu McDonald trên toàn thế giới. Món hambuger
một thời bị coi thường thì giờ đây đã có mặt trên máy bay, tầu hoả, ôtô và
trở thành một nét văn hóa Mỹ. Vào năm 1972, khi hơn 2000 cửa hàng của
McDonald đạt tới doanh thu 1 tỷ USD, Ray Kroc đã nhận được giải thưởng
Horatio Alger từ Norman Vicent Peale.
Tuy nhiên không phải lúc nào công việc kinh doanh cũng thuận lợi.
Sự thành công bao giờ cũng là mảnh đất tốt cho những kẻ xúc xiểm. Mimi
Sheraton, Tạp chí New York, đã tuyên bố rằng: “Đồ ăn của McDonlad cực
kỳ khủng khiếp chứ chẳng có gì thú vị!”. Các nhà dinh dưỡng học cũng
không sẵn lòng chấp nhận những sản phẩm của Mc Donald. Theo lời tiến sỹ
Jean Mayer, một giáo sư của trường Đại học Havard, thì: “Các bữa ăn đặc
biệt theo kiểu McDonald – xúc xích hambuger, các đồ rán kiểu Pháp không
mang lại nhiều chất dinh dưỡng. Nó đặc trưng cho loại đồ ăn làm tăng lượng
cholestoron, là nguyên nhân dẫn đến các bệnh về tim mạch”. Các chính trị
gia cũng nhòm ngó vào chuyện này. Năm 1974, khi giá trị thị trường của
công ty vượt trội mức phát triển ì ạch của thị trường thép của Mỹ, thượng
nghị sĩ Lloyd Bentsen đã phàn nàn rằng: “Nền kinh tế của chúng ta có điều
gì đó không ổn, khi mà thị trường chứng khoán luôn nghiêng về xúc xích
hambuger và rất tồi tệ với mặt hàng sắt thép”. Thế nhưng thực tế đã chứng
minh rằng, xúc xích hambuger đã trở thành một sản phẩm công nghiệp quan
trọng không thua kém gì thép cục, vì liên hiệp công nghiệp Mc Donald là
một khách hàng tiêu thụ nguyên liệu thô khổng lồ. Nó sử dụng khoảng 1%
7
nhanh khác được ông mua lại nhưng không đổi tên mà vẫn giữ tên cũ như
“Partner-Brands” ở Mỹ hay “Prêt à Manger” ở Anh.
Năm 2008, doanh thu của tập đoàn là khoảng 22,8 tỷ USD, trong đó
lợi nhuận ròng vào khoảng 3,5 tỷ USD, số nhân viên khoảng 400.000 người
trên toàn thế giới.
Khác với nhiều tập đoàn lớn khác như Coca-Cola có doanh thu rất đều
phân phối rộng rãi khắp nhiều khu vực trên thế giới: Bắc Mỹ, châu Âu và
châu Á, McDonald có 80% doanh thu chỉ trong bốn quốc gia - Hoa Kỳ, Đức,
Anh và Pháp. Tuy nhiên, McDonald cũng đang kỳ vọng sẽ tăng mạnh doanh
thu ở các thị trường khác bằng việc mở rộng quy mô hoạt động như ở châu
Á : công ty hiện đang vận hành tới hơn 1000 nhà hàng tại Trung Quốc, dự
định sẽ mở thêm khoảng 150 nhà hàng mới trong năm nay. Tại Nhật Bản
công ty hiện cũng có tới 300 cửa hàng.
2) Triết lý kinh doanh:
a) Phát triển bằng “cắt giảm”:
Thời kỳ anh em nhà McDonald, khi nhìn thấy sự phát triển nhanh
chóng của McDonald nhiều người bèn đến xin gặp Dick và Mac để xin chỉ
giáo, Dick liền trả lời: “Our whole concept was based on speed, lower price
and volume” (toàn bộ khái niệm của chúng tôi dựa trên cơ sở tốc độ, giá rẻ
9
và số lượng).Sự nghiệp của McDonald phát triển bền vững và lan tỏa như
ngày nay là nhờ có quyết định “cắt giảm” của họ cách đây hơn nửa thế kỷ.
Những người kế nghiệp tại McDonald vẫn giữ vững tôn chỉ “lower prices”
(giá rẻ), suy cho cùng đó cũng là “cắt giảm”.
Lưu ý là ở đây “cắt giảm” có nghĩa là giá rẻ(cắt giảm chi phí xuống
một cách thấp nhất có thể), là tăng tốc độ phục vụ khách hàng một cách
nhanh nhất(cắt giảm thời gian phục vụ quá lâu mà khách hàng đợi chờ), là
cắt giảm số lượng, chủng loại mặt hàng không cần thiết để tập trung phục
vụ tốt cho một số mặt hàng mang lại lợi ích cao nhất cho khách hàng, cho
công ty, cắt giảm số lượng nhà hàng dự định mở thêm để dùng số tiền sẽ tiết
món thịt băm truyền thống.
Cuộc cạnh tranh của McDonald với các đối thủ khác bên ngoài nước
Mỹ diễn ra cũng ngày càng khốc liệt. Ví dụ như ở Việt Nam trong khi KFC,
Lotteria khá thành công thì McDonald lại chưa thể xâm nhập cũng như khai
thác được thị trường đầy tiềm năng này.
11
II/ CHIẾN LƯỢC TỔ CHỨC CỦA CÔNG TY ĐA QUỐC GIA MC
DONALD:
1) Cấu trúc tổ chức theo khu vực
Là cấu trúc mà trách nhiệm điều hành cơ bản được đại diện bởi nhà
quản trị khu vực , mỗi người này chịu trách nhiệm về 1 vùng địa lý cụ thể .
Văn phòng ở chính quốc
Phân bộ kinh doanh
Dưới sự sắp xếp này mỗi bộ phận chịu trách nhiệm về tất cả các chức
năng trong vùng đó, đó là sản xuất, marketing,nhân sự, tài chính.
12
Tổng GĐ
Sản xuất
Nhân sự Tài chínhMarketing
Bắc Mỹ Nam Mỹ Châu Âu Úc Viễn Đông
Đức TBNha Thổ Nhĩ Kỳ
Kỳ
Pháp Hà LanAnh Bỉ
Phân bộ SP:
Sản xuất Marketing Nhân sự Tài chính
Phân bộ SP: Phân bộ SP: Phân bộ SP: Phân bộ SP:
Cấu trúc khu vực tòan cầu được sử dụng phô biến ở các công ty đa
quốc gia trong giai đọan kinh doanh chin muồi và có những nhóm sản phẩm
hẹp không khác biệt trong vùng địa lý.sản phẩm thực phẩm là một ví dụ
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn quyết định cấu trúc tổ chức
b) Lịch sử và kinh nghiệm về hoạt động quốc tế:
Đi tiên phong trong việc này là McDonald’s với các tiệm thức ăn nhanh
lan rộng khắp nước Mỹ với tốc độ chóng mặt. Các công ty bán hàng bằng
máy tự động có tham vọng nhất đều rất sẵn lòng hợp tác làm ăn với họ
nhưng những công ty này luôn vấp phải sự từ chối thẳng thừng của
McDonald’s. Dường như nhà sáng lập Ray Kroc, không muốn có khói thuốc
lá trong chuỗi nhà hàng của mình khi thực khách đang tận hưởng những
chiếc bánh hamberger đầy hấp dẫn của ông. Tiêu chí của McDonald’s, ngày
trước cũng như bây giờ, là làm hài lòng khách hàng một cách nhanh nhất, rồi
chuyển sang những khách hàng kế tiếp - cứ như thế.
Có thể nói Kroc là một ví dụ điển hình trong việc đả phá các tín ngưỡng
truyền thống. Đế chế của ông mở rộng ra khắp nơi và kiểm soát gần như
phân nửa ngành công nghiệp thức ăn nhanh, ngành công nghiệp mà ông là
người khai sinh ra. Các nhà quan sát đều đồng ý rằng McDonald’s làm được
điều này bằng cách liên tục theo đuổi triết lý kinh doanh nền tảng mà người
sáng lập đã đi tiên phong trong việc thực hiện: Xây dựng những nhà hàng
đơn giản, thông dụng và dễ nhận biết, với cung cách phục vụ thân thiện, giá
14
cả phải chăng và không có việc chờ đợi bàn trống trong khi có ai đó hút
xong một điếu thuốc.
Từ năm 1967, McDonald's tìm cách vươn ra nước ngoài. Để thành công,
Ray Kroc đã phải có những chiến thuật rất linh hoạt mà không làm mất đi
hình ảnh của công nghiệp fastfood mang tên McDonald's. Tại các nhà hàng
nằm ngoài nước Mỹ, McDonald’s phải thường xuyên thay đổi thực đơn cho
phù hợp với tập quán và khẩu vị của người dân bản địa. Chẳng hạn như,
McDonald’s Ấn Độ đã tung những sản phẩm dành riêng cho người Ấn, đặc
biêt là những người ăn chay. Họ được phục vụ thịt cừu, gà, cá cùng những
món chay khác thay vì thịt bò, thịt heo và những thực phẩm đi kèm chúng.
Big Mac ở Ấn Độ cũng được gọi thành Maharaja Mac. Với các nước đạo
Hồi thì McDonald's bổ sung thêm món bánh mì với thịt cừu rán mang cái tên
Kroc qua đời vào năm 1984, công ty đã có hơn 7.500 chi nhánh trên toàn thế
giới, con số này năm 1986 là 40%, và tăng lên tới gần 60% vào năm 1990.
McDonald’s tiếp tục khai phá những vùng đất mới, và khách hàng theo
bước một cách háo hức ngay cả ở những nơi mà nhiều người xem là không
phù hợp để phát triển loại hình kinh doanh này. Ví dụ, vào năm 1994,
khoảng 15.000 người đã xếp hàng vào ngày khai trương cửa hàng
McDonald’s tại thành phố Kuwait để thưởng thức món Hamburger yêu thích
của người Mỹ
Ngày nay cửa hàng Mcdonald’s có mặt tại 121 nước trên thế giới với hơn
31.000 cửa hàng.
16
=> McDonald’s đã hoạt động trên vũ đài quốc tế nhiều năm cho nên tập
đoàn đã có những quản trị gia đầy kinh nghiệm hoạt động tốt ở cấu trúc
phức tạp.
c) Sản phẩm và chiến lược kinh doanh
McDonald’s không chỉ phổ biến ở trong nước Mỹ mà còn nhanh chóng
có được những thành công trên thị trường quốc tế như Canada, Nhật Bản,
Úc và Đức. Ngày nay, có khoảng 1.5 triệu người làm việc cho McDonald’s
trên toàn thế giới. Khởi đầu McDonald’s chỉ là một hiện tượng của nước Mỹ
nhưng nay nó đã trở thành một thương hiệu quốc tế đích thực.
Từ một cửa hàng gia đình phục vụ đồ ăn rất nhỏ, McDonald’s đã phát
triển thành một hệ thống các cửa hàng phục vụ nhanh với giá trị hàng tỉ đôla
Mỹ. Khi mà bánh hamburger và khoai tây chiên vẫn là chỗ dựa chính cho
hoạt động kinh doanh của McDonald's thì khả năng đoán trước và đáp ứng
được nhu cầu thực sự của khách hàng chính là thành công lớn nhất của họ.
Một ví dụ rõ nhất là bánh sandwich File-O-Fish, được làm bởi Lou Groen,
chủ cửa hàng chi nhánh ở Cincinati, khu vực tập trung phần lớn người theo
đạo Thiên Chúa giáo. Groen nhận thấy công việc kinh doanh của mình hoạt
động không tốt vào các ngày thứ 6 – ngày mà người theo đạo Thiên Chúa
Giáo không ăn các món có thịt. Groen
các nước này là hoàn toàn khác với thị trường nội địa. Quy trình chế biến
thực phẩm giống hệt nhau trong tất cả các nhà hàng thuộc hệ thống
McDonald’s - hình ảnh thu nhỏ của toàn cầu hoá. Các chuẩn mực phải được
đáp ứng tại mọi nơi trên thế giới và đảm bảo tính đặc trưng cao. Ví dụ, các
miếng thịt rán phải có đường kính 75 mm.
18
McDonald's muốn thực hiện chiến lược phát triển thị trường quốc tế.
Chìa khóa của thành công trong chiến lược này chính là Nhượng quyền
kinh doanh (Franchising). Số cửa hàng nhượng quyền kinh doanh địa
phương chiếm tới 80% trong hệ thống cửa hàng của tập đoàn, và nhờ đó,
McDonald’s có thể vượt qua những rào cản văn hóa vốn không gây trở ngại
cho không ít các công ty khi mở rộng kinh doanh toàn cầu. Với các cửa hàng
do chính người dân địa phương nhận nhượng quyền, các khách hàng sẽ tìm
thấy ở đó nền văn hóa của chính họ, và McDonald’s không mất nhiều công
sức để giải thích về một nền văn hoá nhãn hiệu Mỹ. Cùng lúc đó, hình ảnh
McDonald’s vừa mang màu sắc toàn cầu vừa mang màu sắc địa
phương.Theo nhiều chuyên gia phân tích, vấn đề nằm ở câu châm ngôn “suy
nghĩ toàn cầu, hành động địa phương”. Nói cách khác, McDonald’s luôn
đảm bảo rằng cấu trúc kinh doanh của họ thích hợp nhất với môi trường toàn
cầu, nhưng cũng không thiếu sự linh hoạt tại từng địa phương riêng biệt.
d) Triết lý quản trị
Theo lý thuyết, bí quyết thành công của một cửa hàng được nhượng
quyền thương mại nằm gọn trong một từ: “đồng nhất”. Các chi nhánh
nhượng quyền và các chuỗi cửa hàng phấn đấu cung cấp cùng một sản phẩm
hoặc dịch vụ ở nhiều địa điểm khác nhau. Khách hàng có xu hướng sử dụng
các nhãn hiệu quen thuộc do bản năng có xu hướng tránh những thứ xa lạ.
Một nhãn hiệu đem lại cảm giác an toàn khi các sản phẩm mang nhãn hiệu
này giống nhau ở mọi nơi, mọi lúc. “Chúng tôi phát hiện ra rằng… con
người không bao giờ tin tưởng những người không giống chúng ta,” ông
Ray Kroc, một trong những nhà sáng lập của McDonald phát biểu trong lúc
trên thị trường quốc tế nên đã có nhiều kinh nghiệm xương máu, sản phẩm
đồng nhất nhưng có sự thay đổi linh hoạt trên các thị trường quốc tế với
phong tục tập quán khác nhau, chiến lược kinh doanh toàn cầu trong đó
quang trọng là mở rộng thị trường quốc tế. Quy trình tổ chức theo hướng
gần gũi tự do sáng tạo. Cho nên McDonald đã lựa chọn và thiết lập chiến
lược tổ chức là cấu trúc khu vực vì nó là cấu trúc theo từng khối nên tính hỗ
trợ trong nội bộ bộ phận khá tốt. Phối hợp công việc tốt ở các thị trường hay
bị chia sẻ, dễ quản lý.
III/ Những hỗ trợ và khó khăn của cấu trúc tổ chức khu vực tòan cầu
cho các chiến lược kinh doanh quốc tế của Mc Donald
1) Hỗ trợ của cấu trúc tổ chức khu vực tòan cầu cho các chiến lươc
kinh doanh quốc tế của Mc Donald:
Cấu trúc khu vực quốc tế cung cấp cho các nhà quản trị bộ phận
quyền tự chủ để ra quyết định nhanh chóng dựa trên thị hiếu và các quy tắc ở
địa phương, do đó công ty có thể đáp ứng nhu cầu từng quốc gia hơn.
Số cửa hàng nhượng quyền kinh doanh địa phương chiếm tới 80% trong hệ
thống cửa hàng của tập đoàn, và nhờ đó, McDonald’s có thể vượt qua những
rào cản văn hóa vốn không gây trở ngại cho không ít các công ty khi mở
rộng kinh doanh toàn cầu. Với các cửa hàng do chính người dân địa phương
21
nhận nhượng quyền, các khách hàng sẽ tìm thấy ở đó nền văn hóa của chính
họ, và McDonald’s không mất nhiều công sức để giải thích về một nền văn
hoá nhãn hiệu Mỹ. Cùng lúc đó, hình ảnh McDonald’s vừa mang màu sắc
toàn cầu vừa mang màu sắc địa phương.
i. Product - Sản phẩm
Mục đích ban đầu của McDonald’s là hướng tới một thực đơn các món
ăn nhanh được tiêu chuẩn hoá, có chất lượng, mùi vị như nhau, không phân
biệt địa điểm. Nhưng rồi McDonald’s nhận ra rằng việc điều chỉnh đôi chút
mùi vị, thành phần chế tạo ở từng địa phương sẽ giúp hãng thành công hơn
nhiều. Chẳng hạn như tại Israel, một vài loại bánh Big Mac không được phết
Theo tài liệu của Asian Labour Update, McDonald’s country comparison
- Australia: Big Mac A3.00 - US$1.58 (lương của Staff US$5.60 per hour)
- China: Big Mac Yuan 9.90 - US$1.19 (sale staff US$0.30 per hour)
- Hong Kong: Big Mac HK10.20 – US$1.30 (cleaner HK15.00 - US$1.92)
- India: McChicken burger Irs48 – US$0.98 (minimum wage Irs 5.60-
US$0.11/hour)
- Malaysia: Big Mac M4.30 - US$1.13 (cleaner MRs3.00- US$0.78/hour)
- New Zeland: Big Mac NZ3.95 - US$1.72 (worker NZ8.30 - US$3.61/hour)
23
- Pakistan: Big Mac PR185 - US$3.08 (cleaner PR13 - US$0.22/hour)
- Philippines: Big Mac P65 - US$1.27 (staff P28 - US$0.54/hour)
- South Corea: Big Mac Won3.100 - US$3.19 (staff Won 2.100/hour)
- Sri Lanka: Big Mac SRs265 (worker SRs45/hour).
- ThaiLand: Big Mac B55 - US$1.26 (minimum wage B20 - US0$46)
iv. Promotion – Xúc tiến kinh doanh
McDonald’s nỗ lực địa phương hoá tối đa các chương trình tiếp thị, bởi hãng
nhận ra rằng sẽ không thể lôi kéo khách hàng tại tất cả mọi nơi chỉ với một
phương pháp chung. McDonald’s thấy rõ sự cần thiết phải “xây dựng nhãn
hiệu toàn cầu, hành động tiếp thị địa phương”. Những người chủ cửa hàng
có thể tự chọn cho mình các hoạt động quảng cáo, marketing thích hợp với
địa bàn, vị trí của mình. Ví dụ, tại Trung Quốc, McDonald’s nhận ra rằng
quảng cáo trên truyền hình sẽ rất lãng phí tiền bạc, vì các tiết mục này
thường bị bỏ qua. Thay vào đó, McDonald’s sử dụng báo chí để quảng bá
hình ảnh. Tương tự như vậy, tại Đông Á, McDonald’s hướng tới đối tượng
là trẻ em để có được những kế quả tối ưu nhất. Đương nhiên, thông điệp
cuối cùng đều như nhau, chúng chỉ khác nhau ở cách thức tiến hành đã được
điều chỉnh một cách khôn khéo. Thêm vào các chiến dịch quảng cáo và
khuyến thị của từng quốc gia, McDonald’s còn cam kết một cách chắc chắn
với niềm tin mạnh mẽ của Ray Kroc rằng McDonald’s sẽ có những đóng
góp vào việc xây dựng cộng đồng với các hoạt động địa phương khác nhau,