SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Nhìn chung trên toàn thế giới ngày nay, ngành giáo dục rất quan tâm đến
phát triển ngoại ngữ cho học sinh phổ thông. Là một giáo viên dạy ngoại ngữ
trong tôi luôn xuất hiện câu hỏi “Tại sao hiện nay từ nông thôn đến thành thị đâu
đâu người dân cũng muốn cho con em mình học tốt ngoại ngữ”. Đó phải chăng
là khát vọng được vươn cao, vươn xa hơn cũa thế hệ trẻ, để đạt được đến đỉnh
cao của tri thức con người không thể mù ngoại ngữ.
Trước đây người ta đổ dồn đi học tiếng Nga với tiếng Trung Quốc, nhưng
ngày nay người dân đã ý thức được muốn giao tiếp với mọi người trên mọi miền
thế giới thì con đường duy nhất và ngắn nhất để tiếp cận được với tinh hoa văn
hoá của các nước đó chính là học tốt, nghe tốt và nói tốt Tiếng Anh. Vì vậy việc
giảng dạy và học tập bộ môn Tiếng Anh sao cho đạt kết quả cao nhất đó là một
vấn đề đang được giáo viên chúng tôi quan tâm.
Trong thời đại ngày nay, khi mà công nghệ thông tin, viễn thông, du lịch,
ngoạ giao phát triển và hưng thịnh thì việc phổ cập Tiếng Anh trên khắp mọi
miền là chủ trương đúng đắn của Bộ GD-ĐT. Việc không ngừng tìm tòi học hỏi
dể hoàn thiện phương pháp giảng dạy và học tập để đáp ứng nhu cầu học tập và
giao lưu văn hoá của con người.
Đất nước Việt Nam đang trên đà tiến lên chủ nghĩa xã hội và đang khích
lệ nền kinh tế mở cửa đón nhận sự đầu tư của các doanh nghiệp nước ngoài. Vậy
nên các bác sỹ, kỹ sư, thậm chí cả công nhân của các doanh nghiệp trên không
thể không được tranh bị vốn Tiếng Anh giao tiếp cơ bản để có thể giao tiếp đơn
thuần với các chủ đầu tư, với bạn hàng. Do đó việc học Tiếng Anh trở thành nhu
cầu cấp thiết, nó là nhịp cầu nối liền các nền văn hoá trên thế giới và đưa Việt
Nam đến với thế giới.
- 1 -
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
Nói, đọc, viết Tiếng Anh đã khó nhưng nghe Tiếng Anh còn là cả một vấn
II- MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Qua việc nghiên cứu đề tài từ đó xác định nội dung và phương pháp hình
thành, xây dựng thiết kế một bài dạy nghe, giảm độ khó yêu cầu của bài tập nghe
, nhưng vẫn tôn trọng nội dung kiến thức SGK hiện hành. Nhằm đạt được yêu
cầu dạy học của mình nói riêng và yêu cầu hiểu được bài học của học sinh nói
chung một cách chủ động sáng tạo, phù hợp với trình độ tiếp thu kiến thức của
học sinh phổ thông các huyện miền núi và phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất
còn thiếu thốn.
III- KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
1. Khách thể nghiên cứu.
Qua thời gian giảng dạy tôi được phân công giảng dạy chương trình lớp 8,
đề tài này được nghiên cứu trên thực tế học sinh lớp 8 trường THCS Nguyễn Bá
Ngọc qua một số tiết dạy nghe mới và một số giờ dạy nghe theo phương pháp
thông thường.
2. Đối tượng nghiên cứu.
Học sinh lớp 8 + lớp 9 trường THCS Lớp 8B và lớp 9B bao gồm có 39
học sinh, trong đó có 22 em học sinh nữ và 17 em học sinh nam.
IV- GIẢ THUYẾT KHOA HỌC:
Với đề tài dạy nghe theo phương pháp đổi mới của tôi có thể đặt ra giả
thuyết “ Nếu áp dụng biện pháp cải biến bài tập nghe sao cho phù hợp với trình
độ học sinh hơn và phù hợp với đối tượng học sinh hơn sẽ góp phần làm cho các
giờ dạy nghe đạt hiệu quả cao hơn và tránh được tình trạng học sinh quá căng
thẳng hay lo lắng trong giờ học nghe, giúp cho người học và người dạy có nhiều
hứng thú hơn trong các giờ học nghe”.
- 3 -
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
V- PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1. Ngiên cứu lý luận.
Thông qua việc nghiên cứu lý luận để thấy được tác dụng của việc áp
Mỗi đề tài nghiên cứu đều đi khám phá một khía cạnh nào đó trong các
lĩnh vực khoa học, kinh tế, chính trị phục vụ cho các hoạt động sinh hoạt giao
lưu của con người.
+ Thứ nhất:
Nghiên cứu rút ra được một phương pháp dạy nghe mới khoa học, hiệu
quả cho học sinh phổ thông. Thiết kế yêu cầu các bài tập phù hợp và khích lệ
tính tư duy của học sinh. Giới thiệu bài bằng phương pháp dự đoán suy luận,
cách trình bày bài khuyến khích khả năng sáng tạo của học sinh thông qua các
giờ học nghe, và đề tài là cơ sở chỉ ra được cách củng cố, kiểm tra khả năng hiểu
bài của học sinh bằng các bài tập phù hợp.
+ Thứ hai:
Xác định cơ sở lý luận của việc hình thành phương pháp dạy nghe nói
chung và phương pháp mới cho một số tiết dạy nghe ở bậc THCS.
+ Thú ba:
Qua nghiên cứu cơ sở lý luận và thự tiễn giảng dạy và dự giờ thăm lớp,
phải thiết kế xây dựng được bài dạy ( thiết kế giáo án ) theo phương pháp dạy
nghe đạt hiệu quả cao.
+ Thứ tư:
Kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả của dạy nghe theo phương pháp
mới.
2. Phạm vi đề tài nghiên cứu.
- 5 -
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
Để áp dụng các phương pháp mới có hiệu quả cao vào việc hướng dẫn học
sinh nghe. Đề tài này sẽ đi sâu nghiên cứu lý luận của việc đổi mới phương pháp
dạy nghe và áp dụng phương pháp dạy học mới vào một số tiết học cụ thể là các
tiết nghe ở chương trình Tiếng Anh lớp 8 và lớp 9. Trong phạm vi nghiên cứu đề
tài này tôi muốn đề cập đến vấn đề xem việc đổi mới phương pháp dạy nghe vừa
là mục đích và là phương tiện dạy học mới. Biện pháp chủ yếu là xây dựng
Trong quá trình thực hiện đề tài này, bản thân tôi không ngừng học hỏi
bám sát nội dung sách yêu cầu và tìm ra những hạn chế của phương pháp dạy
mới để cùng đồng nghiệp tham khảo rút kinh nghiệm, điều chỉnh thích hợp và
tạo ra khả năng lĩnh hội tri thức mới của học sinh và phù hợp tâm lý lứa tuổi.
- 7 -
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
III- CƠ SỞ THỰC TIỄN.
Trong điều kiện cơ sở vật chất của các trường học vùng nông thôn còn
nhiều thiếu thốn, việc thực hiện các giờ dạy theo phương pháp mới cũng gặp
không ít khó khăn.VD như đài, đĩa, điện hoặc tiền phôto các phiếu học tập trong
đó các bài tập nghe đã được thiết kế lại cho phù hợp hơn. Tuy nhiên giáo viên có
thể cố gắng đến mức có thể giúp cho các em học nghe ở điều kiện tốt nhất và
thực tế đã chứng minh so với những giờ nghe để tự học sinh làm bài theo bài tập
trong sách, kết quả chỉ có mộ số học sinh có thể tự trả lời còn lại thậm chí học
sinh chưa kịp định hình về những điều chúng nghe. Nhưng sau khi giáo viên đã
thiết kế bài tập hợp lý hơn, đa phần học sinh nghe và trả lời được ( chiếm đến
90% ) tổng số học sinh trong lớp và giờ dạy nghe đạt hiệu quả rõ rệt.
CHƯƠNG II: CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.
Để một giờ dạy học thành công cao và giúp học sinh hiểu kỹ hơn thì
người giáo viên vừa phải dạy tốt, lại còn chuẩn bị chu đáo vì thế để thực hiện
một hướng mới trong một giờ nghe giáo viên phải đồng thời kết hợp các biện
pháp thực hiện sau:
I- CHUẨN BỊ TỐT CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.
Giáo viên phải chuẩn bị băng đài, nghe trước một hoặc nhiều lần, chú ý
những chỗ khó và nói nhanh, các cấu trúc cố định nhằm gợi mở giúp học sinh dễ
dạng hơn trong quá trình nghe.
Giáo viên cần chuẩn bị thiết kế lại các bài tập nghe trong SGK sao cho
phù hợp hơn và phôto cho học sinh phiếu học tập điều này giúp cho giáo viên và
học sinh tiết kiệm thời gian chép bài trên lớp, giáo viên còn phải chuẩn bị tốt các
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
tế ở khắp mọi nơi trên thế giới mọi người đều quan tâm đen việc dạy và học
tiếng anh sao cho có hiệu quả.Vì vậy cần có sự đổi mới mạnh mẽ về mục tiêu,
nội dung tổ chức và hệ thống phương pháp dạy học sao cho chất lượng và hiệu
quả. Điều này cũng nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu của thời đại.
Đổi mới phương pháp dạy học trong môn tiếng anh là một bộ phận của
quá trình đổi mới phương pháp dạy học phải gắn liền với mục tiêu và kế hoạch
giáo dục ở trường phổ thông. Đổi mới phương pháp dạy học nói chung, đổi mới
cơ sở vật chất và thiết bị học tập phục vụ cho việc học ngoại ngữ, nhằm giúp cho
người học ngoại ngữ thật sự tìm thấy hứng thú trong quá trình học và chính sự
thu hút ấy giúp cho người dạy có động lực thúc đẩy không ngừng vươn lên tìm
tòi các phương pháp mới hay hơn. Những phương pháp tránh cho người dạy làm
việc nhiều mà nhân vật trung tâm phải là người học.
Qua quá trình nghiên cứu và rút kinh nghiệm từ 2 phương pháp giảng dạy,
tôi nhận thấy hiệu quả hoàn toàn khác nhau. Trong phương pháp dạy học trước
đây học sinh thụ động ngồi tiếp thu kiến thức, ghi chép và nghe như những chiếc
máy. Còn phương pháp đổi mới học sinh được phát triển hết tư duy trí tuệ và
được hoạt động nhiều trong giờ học. Để có kết quả so sánh chính sác giữa hai
phương pháp dạy mới và cũ tôi xin đưa ra một và tiết tôi đã nghiên cứu trong
quá trình dạy nghe lớp.
UNIT 3
PERIOD: 14 LISTEN
* Mục đích:
Sau khi hoàn thành bài học, học sinh có thể nghe được thông tin về các từ
trong một chủ thể.
- 10 -
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
( Nếu giáo viên cho học sinh trực tiếp nghe và tìm các từ điền với các bức
tranh điều này sẽ gây khó khăn cho học sinh trong quá trình nghe, vì thế giáo
Chicken (n)
Ham (n)
2. Predicts iterms
VD: rice , green , papper, chicken,
inions, salt, ect…
II- While- Listening
1. Nghe và kiểm tra xem các nguyên
liệu có trong các bức tranh nào?
a. Fried rice
- 11 -
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
và viết lại câu nguyên liệu của món
cơm giang.
Học sinh nghe và đánh dấu các bức
tranh, giáo viên kiểm tra và cho học
sinh ghi lên bảng.
Giáo viên yêu cầu học sinh dựa vào
nguyên liệu vừa nghe được hãy viết ra
công thức nấu món cơm giang Trung
Quốc.
Học sinh hoạt động nhóm và viết cách
nấu món ăn.
b. Pan
c. Garlic, green- peppers
d. Ham and peas
2. Kiểm tra T/F các câu đoán
a. T b.E c. F
III- Post- listening
Hit the pan, then put the oil, wait until
Giáo viên yêu cầu học sinh đoán các
chữ cái trong một từ.
Cô gợi ý: ( không nên là bà vợ như thế)
Cô giáo giới thiệu tình huống chủ đề
của bài nghe và giới thiệu một số từ
mới.
Học sinh nghe và đọc từ theo giáo
viên. Giáo viên giúp học sinh đọc đúng
từ và yêu cầu học sinh chép từ vào vở
sau đó kiểm tra băng tiếng việt.
A. Warm up
Hang man
Greedy wife
B. New lesson
I- Pre- listening
1. Vocabulary
Laid to cut
To sell dead (adj)
To collect foolish (adj)
- 13 -
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
Giáo viên đưa ra mọt số câu hỏi có nội
dung liên quan đến chủ đề sẽ nghe.
Yêu cầu học sinh trả lời.
Học sinh đọc câu hỏi và trả lời theo
nhóm.
Lúc này giáo viên phải thiết kế chẻ nhỏ
yêu cầu của bài ra để học sinh có thể
nghe sau đó lại tổng hợp lại để tìm ý
c. He found a (a) gold egg in checken
(b) white egg
(c) gold ring
d. His wife wanted (a) more gold egg
(b) more gold ring
(c) more egg
e. They decided to cut all chicken for
(a) Sell
(b) Get food
- 14 -
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
Giáo viên cho học sinh nghe lại và
chọn đáp án.
(c) Gold
f. We should be
(a) Foolish
(b) Greedy
(c) Not a not b
III- Post- listening.
Listen to find main ideab
b. don’t be foolish and greedy
Nếu không thiết kế một bài tập như vậy học sinh sẽ không thể nghe được
và tìm được ý chính của câu chuyện khi nghe xong vì đối với học sinh đọc bài để
tìm ra ý chính đã là một việc khó, vậy nên tốt nhất giáo viên phải tìm phương
pháp hiệu quả nhất cho các tiết dạy nghe khó nhu thế này. Kết quả cho thấy khi
tôi áp dụng 2 phương pháp khác nhau vào lớp 8 quả nhiên theo cách dạy mới có
đến 90% các em muốn trình bày kết quả sau khi nghe, giờ học trở nên sinh động
và sôi nổi hơn nhiều.
Nhưng điều đáng nói hơn là không những các em nghe và tìm được ý
phép xa rời hoặc bỏ qua mục đích trọng tâm của bài tập nghe).
3. Học sinh tiếp nhận bài nghe phải cảm nhận, hiểu rõ yêu cầu của bài tập.
Từ bài tập cô giáo thiêt kế cồ thể liên hệ dễ ràng đến bài tập trong SGK. Học
sinh nghe đài hay giáo viên đọc, giáo viên nên đảm bảo sao cho bài tập đó phù
hợp kiến đối tượng học sinh của mình nghe được và trả lời được.
4. Giáo viên kiểm tra bài tập, chữa lỗi và yêu cầu học sinh tự kiểm tra
bằng cách nghe lại băng, sau đó học sinh sẽ phải tự liên hệ đến bài tập trong
SGKhoặc nghe lại rồi trả lời. Đối với những bài quá khó cố găng sao cho chỉ cần
đọc bài tập chi tiết học sinh có thể trả lời được yêu cầu của bài.
Để có một giờ dạy ngoại ngữ thành công đạt hiệu quả cao người ta có thể
đưa ra nghiên cứu nhiều khía cạnh nhiều vấn đề rồi sau đó đưa vào thử nghiệm
ứng dụng. Tôi đưa ra một khía cạnh nhỏ trong những giờ dạy học ngoại ngữ, tôi
mong nó có thể góp một phần vào sự thành công của một giờ dạy và vào sự
thành công của chương trình thay SGK 8 năm 2007-2008
Trên đây là một vài những kinh nghiệm mà qua thực tế giảng dạy tôi đã
rút ra được, nhưng còn rất nhiều thiếu sót rất mong được sự góp ý để kinh
nghiệm của tôi có thể hoàn thiện hơn.
Tôi xin trân thành cảm ơn.
- 17 -
SKKN: Phương pháp dạy nghe Tiếng Anh đạt hiệu quả
- 18 -