Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Việt Nam đang trên đường đổi mới với việc đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện
đại hóa để nhanh chóng đưa đất nước thoát khỏi tình trạng nghèo nàn lạc hậu trở thành một
nước công nghiệp có cơ sở vật chất kĩ thuật hiện đại cơ cấu kinh tế hợp lí. Muốn làm được
điều này không chỉ đòi hỏi có những nguồn lực vật chất kĩ thuật, nguồn nhân lực với chất
lượng cao mà còn phải có tư duy khoa học đúng đắn. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay
nước ta bước vào thế kỷ XXI với những thời cơ và thách thức lớn bởi tình hình trong nước
và thế giới đang diễn ra ngày càng phức tạp thì việc xây dựng nguồn lực về mọi mặt có ý
nghĩa vô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy công nghiệp hóa hiện đại hóa.
Muốn thành công trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước chúng ta cần
phải tiến hành song song nhiều việc song điều cốt lõi nhất là phải xây dựng được đội ngũ
giai cấp công nhân lớn mạnh về mọi mặt việc tìm hiểu giai cấp công nhân trong thời kì
công nghiệp hóa, hiện đại hóa giúp chúng ta hiểu sâu sắc toàn diện hơn giai cấp công nhân
Việt Nam trong thời đại mới từ đó có những bước đi thích hợp nhằm phát huy vai trò của
giai cấp công nhân để thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Trên cở sở đề tài này cũng cho thấy vai trò to lớn của Đảng Cộng Sản Việt Nam trong
công cuộc đổi mới đất nước đã thấy được những mặt tích và hạn chế của giai đoạn trước và
đề ra những phương hướng giải pháp phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam đáp ứng
nhu cầu của giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa và cũng từ đây sinh viên có thể thấy
được vị trí của mình mà học tập phấn đấu vươn lên góp phần thực hiện mục tiêu chung của
đất nước.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu: góp phần làm rõ thêm vấn đề giai cấp công nhân Việt Nam và
nhiệm vụ lịch sử trong thời kì công nghiệp nghiệp hóa, hiện đại hóa để xây dựng giai cấp
công nhân lớn mạnh về mọi mặt.
- Nhiệm vụ nghiên cứu: làm rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong giai đoạn
hiện nay, thực trạng giai cấp công nhân Việt Nam và đề xuất một số giải pháp nhằm phát
huy vai trò giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay.

nghiệp v.v
Dù khái niệm giai cấp công nhân có nhiều tên gọi khác nhau như thế nào đi nữa thì theo
C.Mác và Ph.Ăngghen vẫn phải mang hai thuộc tính cơ bản:
- Về phương thức lao động, phương thức sản xuất, đó là những người lao động trực tiếp
hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và
xã hội hóa cao. C.Mác và Ph.Ăngghen đã nêu lên tiêu chí này khi hai ông mô tả quá trình
phát triển của giai cấp công nhân từ những người thợ thủ công thời trung cổ đến những
người thợ trong công trường thủ công và cuối cùng đến những người công nhân trong công
nghiệp hiện đại. Trong công trường thủ công và trong nghề thủ công và trong nghề thủ
công, người công nhân sử dụng công cụ của mình còn trong công xưởng thì người công
nhân phải phục vụ máy móc. Khi nói về tiêu chí này C.Mác và Ph.Ăngghen luôn luôn nhấn
mạnh đến người công nhân công nghiệp công xưởng, coi là bộ phận tiêu biểu cho giai cấp
công nhân hiện đại. Chúng ta có thể thấy rõ điều này trong những luận điểm sau đây của
C.Mác và Ph.Ăngghen: “Các giai cấp khác điều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển
của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại côngGiai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
nghiệp”, “ công nhân cũng là một phát minh của thời đại mới, giống như máy móc vậy…
Công nhân Anh là đứa con đầu lòng của nền công nghiệp hiện đại”.
- Về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, đó là những người lao động không có
tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột về giá trị
thặng dư. Đối diện với nhà tư bản, công nhân là những người lao động tự do những người
bán sức lao động của mình để kiếm sống. C.Mác và Ph.Ăngghen đặc biệt nhấn mạnh tiêu
chí này vì chính điều này khiến cho người công nhân trở thành giai cấp đối kháng với giai
cấp tư sản. “Giai cấp tư sản, tức là tư bản, mà lớn lên thì giai cấp vô sản, giai cấp công
nhân hiện đại – tức là giai cấp chỉ có thể sống với điều kiện là kiếm được việc làm, nếu lao
động của họ làm tăng thêm tư bản – cũng phát triển theo. Những công nhân ấy, buộc tự bán
mình để tự kiếm ăn từng bữa một, là một hàng hóa tức là một món hàng đem bán như bất

động theo lối công nghiệp, vẫn là công nhân xét cả về hai tiêu chí cơ bản đã nói ở trên.
Cùng với sự tiến bộ của khoa học và công nghệ, giai cấp công nhân có xu hướng “trí
thức hóa” ngày càng tăng, và cũng ngày càng tiếp thu đông đảo thêm những người thuộc
tầng lớp trí thức vào hàng ngũ của mình. Nhưng, trình độ tri thức không làm thay đổi bản
chất giai cấp công nhân trong chủ nghĩa tư bản, với tính cách là giai cấp làm thuê cho giai
cấp tư sản trong hoạt động sản xuất công nghiệp. Trước kia công nhân bán sức lao động
chân tay là chủ yếu thì nay họ bán cả sức lao động chân tay và lao động trí óc thậm chí một
số chủ yếu là bán sức lao động với kỹ thuật rất cao, giá trị ngày càng lớn và do đó càng bị
bóc lột giá trị thặng dư theo chiều sâu.
Do sự phát triển của sản xuất và văn minh, đời sống công nhân ở các nước tư bản chủ
nghĩa phát triển đã có những thay đổi quan trọng. Phần đông họ không còn là những vô sản
trần trụi với hai bàn tay trắng. Một số công nhân đã có một số tư liệu sản xuất phụ để có
thể cùng gia đình làm thêm để làm các công đoạn phụ cho các xí nghiệp chính. Một số
công nhân có cổ phần ở xí nghiệp và tựa hồ phần nào cũng là người làm chủ xí nghiệp.
Nhưng tất cả tình hình ấy không hề làm thay đổi một sự thật là toàn bộ tư liệu sản xuất cơ
bản nhất, quyết định nhất đối với nền sản xuất tư bản chủ nghĩa vẫn nằm trong tay giai cấp
tư sản, và giai cấp công nhân về cơ bản vẫn không có tư liệu sản xuất cho nên phải bán sức
lao động cho giai cấp tư sản, cả sức lao động trí óc và chân tay để tay kiếm sống, do đó vẫn
bị bóc lột giá trị thặng dư, cho dù những hình thức bóc lột giá trị thặng dư ngày nay tinh vi
hơn và khó thấy hơn.
Giai cấp công nhân ở các nước tư bản phát triển hiện nay bao gồm một loạt những
người làm thuê cho giai cấp tư sản trong những ngành nghề hết sức khác nhau của nền sản
xuất công nghiệp hiện đại, ngày càng tự động hóa với những trình độ khác nhau. Đó làGiai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
những người trực tiếp đứng máy, làm việc bấm nút và theo dõi, kiểm tra, điều chỉnh hoạt
động của hệ thống máy tự động; đó là những người không trực tiếp đứng máy, không nằm
trong dây chuyền sản xuất tự động, những hoạt động nhằm đảm bảo những điều kiện vật

hóa ở Việt Nam hiện nay
người lao động sẽ được giải phóng, đều có điều kiện phát triển tự do và toàn diện. Trong
thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân được đặc trưng chủ yếu bằng tiêu
chí thứ nhất, còn về tiêu chí thứ hai nếu xét toàn bộ giai cấp, thì giai cấp công nhân đã là
người làm chủ, nhưng trong điều kiện tồn tại nhiều thành phần kinh tế, thì có một bộ phận
công nhân làm thuê trong các doanh nghiệp tư nhân. Những người này về danh nghĩa tham
gia làm chủ cùng toàn bộ giai cấp công nhân và nhân dân lao động, nhưng xét về mặt cá
nhân, họ vẫn là những người làm công, ăn lương và với những mức độ nhất định, họ vẫn bị
những chủ sở hữu tư nhân bóc lột về giá trị thặng dư.
Những quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về hai tiêu chí cơ bản của giai cấp công
nhân về hai tiêu chí cơ bản của giai cấp công nhân đến nay vẫn giữ nguyên giá trị, vẫn là
cơ sở phương pháp luận để chúng ta nghiên cứu giai cấp công nhân hiện đại, đặc biệt là để
làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay. Căn cứ hai
tiêu chí cơ bản nói trên, chúng ta có thể định nghĩa: Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã
hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện
đại, với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hóa ngày càng cao; là
lực lượng sản xuất cơ bản tiên tiến, trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra
của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử
quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Ở các nước tư bản chủ nghĩa, giai cấp
công nhân là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất phải làm
thuê cho giai cấp tư sản và bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư; ở các nước xã hội chủ
nghĩa, họ là những người đã cùng nhân dân lao động làm chủ tư liệu sản xuất chủ yếu và
cùng nhau hợp tác lao động vì lợi ích chung của của toàn xã hội trong đó có lợi ích chính
đáng của bản thân họ.
1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giai cấp
công nhân
Ở Việt Nam, cùng với con đường ra đi tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ
đại đã tiếp cận, tiếp thu và vận dụng sáng tạo lý luận về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch
sử của nó từ chủ nghĩa Mác – Lênin vào hoàn cảnh một nước thuộc địa nửa phong kiến
muốn vươn tới độc lập, tự do và phát triển đất nước.

Với chính sách khai thác thuộc địa của chủ nghĩa thực dân Pháp ở Việt Nam, giai cấp
công nhân Việt Nam đã ra đời từ đầu thế kỷ này, trước cả sự ra đời của giai cấp tư sản Việt
Nam và là giai cấp trực tiếp đối kháng với tư bản thực dân Pháp. Sinh ra và lớn lên ở một
nước thuộc địa nữa phong kiến, dưới sự thống trị của đế quốc Pháp, một thứ chủ nghĩa tưGiai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
bản thực lợi không quan tâm mấy đến phát triển công nghiệp ở nước thuộc địa, nên giai
cấp công nhân Việt Nam phát triển chậm.
Mặc dù số lượng ít, trình độ nghề nghiệp thấp, còn mang nhiều tàn dư của tâm lý và tập
quán nông dân, song giai cấp công nhân Việt Nam đã nhanh chóng vươn lên đãm đương
vai trò lãnh đạo cách mạng ở nước ta do những điều kiện sau đây:
- Giai cấp công nhân Việt Nam sinh ra trong lòng một dân tộc có truyền thống đấu tranh
bất khuất chống giặc ngoại xâm. Ở giai cấp công nhân, nỗi nhục mất nước cộng với nỗi
khổ vì ách áp bức bóc lột của giai cấp tư sản đế quốc làm cho lợi ích giai cấp và lợi ích dân
tộc kết hợp làm một, khiến động cơ cách mạng, nghị lực cách mạng và tính triệt để cách
mạng của giai cấp công nhân được nhân lên gấp bội.
- Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời và từng bước trưởng thành trong không khí sôi
sục của hàng loạt phong trào yêu nước và các cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp liên
tục nổ ra từ khi chủ nghĩa đế quốc Pháp đặt chân lên nước ta: phong trào Cần Vương và
cuộc khởi nghĩa Phan Đình Phùng, của Hoàng Hoa Thám, các cuộc vân động yêu nước của
Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Nguyễn Thái Học v.v đã có tác dụng to lớn với việc cỗ
vũ tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất và quyết tâm đập tan xiềng xích nô lệ của toàn thể
nhân dân ta. Nhưng tất cả phong trào ấy đều thất bại và sự nghiệp giải phóng dân tộc đều
lâm vào tình trạng bế tắc về đường lối.
- Vào lúc đó phong trào cộng sản và công nhân thế giới phát triển, cuộc Cách mạng
Tháng Mười Nga bùng nổ thắng lợi và ảnh hưởng đến phong trào dân tộc dân chủ ở các
nước khác, nhất là ở Trung Quốc. Chính vào lúc đó, nhà yêu nước Nguyễn Ái Quốc trên
hành trình tìm đường cứu nước đã đến với chủ nghĩa Mác – Lênin và tìm thấy ở chủ nghĩa

phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở nước ta vào những năm cuối thập kỉ của
thế kỉ XX. Đảng đã đem yếu tự giác vào phong trào công nhân, làm cho phong trào cách
mạng nước ta có một bước phát triển nhảy vọt về chất.
Giai cấp công nhân Việt Nam lãnh đạo cách mạng thông qua Đảng tiên phong của nó là
Đảng Cộng sản Việt Nam. Khi nói giai cấp công nhân lãnh đạo là nói đến toàn bộ giai cấp
như một chỉnh thể chứ không phải từng nhóm, từng người. Để có thể lãnh đạo, giai cấp
công nhân phải có lực lượng, có tổ chức tiêu biểu cho sự tự giác và bản chất giai cấp của
mình. Lực lượng đó là Đảng Cộng sản. Xét về thành phần xuất thân thì nước ta có nhiều
đảng viên không phải là công nhân. Nhưng, bất cứ đảng viên nào cũng đứng trên lập
trường giai cấp công nhân thể hiện ở lý tưởng, ở lý luận Mác – Lênin và đường lối cách
mạng, ở tinh thần kiên quyết cách mạng trong cuộc đấu tranh để thể hiện sứ mệnh của giai
cấp công nhân vì lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc.Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
Đảng của giai cấp công nhân nước ta đã lãnh đạo toàn dân hoàn thành thắng lợi trọn vẹn
cuộc cách mạng giải phóng dân tộc và đang tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội
và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đây là nhiệm vụ lịch sử khó khăn, phức tạp nhất.
Trong giai đoạn hiện nay, trong công cuộc xây dựng đất nước quá độ lên chủ nghĩa xã
hội, đội ngũ công nhân Việt Nam bao gồm những người lao động chân tay và lao động trí
óc hoạt động sản xuất trong các ngành công nghiệp và dịch vụ công nghiệp thuộc các
doanh nghiệp Nhà nước, hợp tác xã, hay thuộc khu vực tư nhân, hợp tác liên doanh với
nước ngoài. Họ hình thành một giai cấp công nhân thống nhất đại diện cho phương thức
sản xuất tiên tiến, thông qua Đảng Cộng sản Việt Nam được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác-
Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đang lãnh đạo công cuộc đổi mới và phát triển đất nước.
Họ là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là cơ sở xã hội chủ
yếu nhất của Đảng và Nhà nước ta, là hạt nhân vững chắc trong liên minh công nhân –
nông dân – trí thức, nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc.
Chúng ta không thể phủ nhận nhược điểm của giai cấp công nhân Việt Nam (như số

và hiệu quả ngày càng cao, xứng đáng là một lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước và vai trò lãnh đạo cách mạng trong thời kỳ mới…”.Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay

CHƯƠNG 2. GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM TRONG SỰ NGHIỆP
CÔNG NGHIỆP HÓA HIỆN ĐẠI HÓA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1 Thành tựu của giai cấp công nhân Việt Nam
Theo số liệu thống kê của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, tính đến hết năm 2010,
tổng số công nhân nước ta ước tính có khoảng 12,6 triệu người, bao gồm số công nhân
đang làm việc trong các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế (doanh nghiệp nhà
nước, doanh nghiệp của tư nhân và tập thể, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài); số
công nhân làm việc trong các hộ sản xuất kinh doanh cá thể (trong lĩnh vực công nghiệp
hoặc có tính chất công nghiệp); số lao động Việt Nam đang làm việc theo hợp đồng ở nước
ngoài (chủ yếu làm việc trong các doanh nghiệp); số lao động chân tay trong các cơ quan
Đảng, Nhà nước, đoàn thể.
Sau gần 30 năm đổi mới, giai cấp công nhân nước ta đã có những chuyển biến quan
trọng, đang tiếp tục phát huy vai trò là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền
phong là Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ
nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và
hội nhập kinh tế quốc tế, lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai
cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng; đóng góp trực tiếp to lớn vào
sự phát triển của đất nước. Về mặt sản xuất, giai cấp công nhân là lực lượng cơ bản, chủ
yếu, có vai trò to lớn trong nền kinh tế quốc dân. Mặc dù về số lượng giai cấp công nhân ở
nước ta chiếm tỷ lệ không lớn trong tổng số dân cư (chiếm tỷ lệ 11% dân số và 21% lực
lượng lao động xã hội) nhưng nắm giữ những cơ sở vật chất và các phương tiện sản xuất
hiện đại nhất của xã hội, quyết định phương hướng phát triển chủ yếu của nền kinh tế. Giai
cấp công nhân là lực lượng lao động đóng góp nhiều nhất vào ngân sách nhà nước. Hằng

đã phát huy tốt hơn tính năng động sáng tạo trong công việc, tự chủ trong sản xuất kinh
doanh, thích ứng với cơ chế thị trường, tiếp thu và từng bước làm chủ những thành tựu
khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại.
Một bộ phận giai cấp công nhân, nhất là trong khu vực doanh nghiệp nhà nước, có bản
lĩnh chính trị, lập trường giai cấp vững vàng. Đại đa số công nhân tin tưởng vào Đảng, NhàGiai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
nước, chế độ, vào công cuộc đổi mới và triển vọng phát triển của đất nước theo con đường
xã hội chủ nghĩa, có ý thức dân tộc, tinh thần yêu nước, cần cù lao động, tinh thần đoàn
kết, tương thân, tương ái. Quan tâm mong muốn hàng đầu của công nhân hiện nay là có
việc làm ổn định và thu nhập công bằng, bảo đảm đời sống; đất nước phát triển, chính trị -
xã hội ổn định, dân chủ và công bằng xã hội được đảm bảo; doanh nghiệp sản xuất kinh
doanh thuận lợi; được đảm bảo các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng về vật và chất tinh
thần, quyền được tham gia các hoạt động chính trị - xã hội, quyền được đối xử bình đẳng,
được chăm sóc sức khỏe, học tập, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề
nghiệp, cùng với các giai cấp, tầng lớp và thành phần xã hội khác trong khối đại đoàn kết
dân tộc, giai cấp công nhân nước ta là cơ sở chính trị - xã hội của Đảng và Nhà nước.
Trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự
lãnh đạo của Đảng, khi chuyển sang kinh tế thị trường , giai cấp công nhân đã phục vụ sản
xuất và đời sống của nông dân ngày càng nhiều hơn, thông qua việc cung cấp các tư liệu
sản xuất tiên tiến và dịch vụ kỹ thuật, chế biến nông sản, xây dựng kết cấu hạ tầng nông
thôn; thu hút đội ngũ trí thức gắn bó với các doanh nghiệp để nghiên cứu và chuyển giao
công nghệ, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Đã có một số mô hình
liên kết trực tiếp công nghiệp với nông nghiệp và nghiên cứu khoa học, công nhân với
nông dân và trí thức trong sản xuất kinh doanh.
2.2 Hạn chế của giai cấp công nhân Việt Nam
Sự phát triển của giai cấp công nhân chưa đáp ứng được yêu cầu về số lượng, cơ cấu và
trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện

lệ đảng viên và cán bộ lãnh đạo xuất thân từ công nhân còn thấp. Một bộ phận công nhân
chưa thiết tha phấn đấu vào Đảng và tham gia hoạt động trong các tổ chức chính trị - xã
hội. Đặc biệt, tỷ lệ công nhân là đảng viên trong tổng số đảng viên của Đảng những năm
gần đây đang giảm dần là một xu hướng rất đáng lo ngại. Do công tác phát triển Đảng
trong công nhân chưa thực sự được quan tâm, nên ở khu vực kinh tế ngoài nhà nước, có
vốn đầu tư nước ngoài (FDI), tỉ lệ doanh nghiệp có tổ chức cơ sở Đảng rất thấp. Theo Tổng
Liên đoàn Lao động Việt Nam, hiện cả nước mới có 1,2% số doanh nghiệp tư nhân, công
ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần và doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước
ngoài có chi bộ đảng, với số đảng viên chỉ bằng 0,84% tổng số đảng viên của cả nước. Đặc
biệt, từ năm 2000 đến nay, tỉ lệ đảng viên là công nhân trong số đảng viên mới kết nạp
chưa năm nào vượt quá 10%. Theo số liệu của Ban Tuyên giáo Trung ương (2008): NămGiai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
2003, số người được kết nạp Đảng là công nhân trực tiếp sản xuất chiếm 7,69% tổng số
được kết nạp Đảng (10.723/143.550); năm 2004, tỷ lệ này là 8,19 % (12.899/157.510);
năm 2005 là 6,87% (11.646/169.461).
Tuy trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đời sống của đội ngũ công
nhân trong các thành phần ngày càng được cải thiện, những lợi ích của một bộ phận công
nhân được hưởng chưa tương xứng với những thành tựu của công cuộc đổi mới và những
đóng góp của chính mình; việc làm, đời sống vật chất và tinh thần của công nhân đang có
nhiều khó khăn, bức xúc, đặc biệt là ở bộ phận công nhân lao động giản đơn tại các doanh
nghiệp của tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Theo số liệu điều tra của
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam năm 2008 cho thấy hiện ở nước ta còn có 14,7% công
nhân trong tình trạng thường xuyên không có việc làm hoặc có việc làm nhưng không ổn
định, 51,7% công nhân trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, 35,6% công
nhân trong các doanh nghiệp tư nhân phải đi thuê nhà ở trọ. Đặc biệt, sự an toàn đối với
người lao động chưa được bảo đảm. Theo số liệu thống kê của Bộ Lao động - Thương binh
và Xã hội, từ năm 2005-2010, cả nước đã xảy ra hàng chục nghìn vụ tai nạn lao động dẫn

trong thời kỳ mới. Mặc dù giai cấp công nhân luôn được coi là giai cấp lãnh đạo cách mạng
Việt Nam, Đảng ta luôn khẳng định: Đảng là đội tiền phong của giai cấp công nhân nhưng
trong thực tế từ trước khi có Đại hội VII của Đảng, Ban Chấp hành Trung ương và Bộ
Chính trị chưa có nghị quyết, chỉ thị chuyên đề về xây dựng giai cấp công nhân. Từ sau
Đại hội VII, đặc biệt thực hiện triển khai Nghị quyết Đại hội X, lần đầu tiên Đảng ta đã ban
hành được nghị quyết chuyên đề về giai cấp công nhân, nhưng việc triển khai thực hiện các
nghị quyết của Đảng, đặc biệt việc triển khai thực hiện Nghị quyết hội nghị lần thứ sáu Ban
Chấp hành trung ương Đảng khóa X “Về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” trong thực tiễn hiện nay còn
chậm, do còn thiếu cơ chế đồng bộ để thực hiện, hoặc do nhận thức của các cấp các ngành
về các giải pháp thực hiện xây dựng giai cấp công nhân trong tình hình mới vẫn còn có sự
khác nhau.
Thứ ba, sự lãnh đạo của một số cấp ủy Đảng địa phương chưa được quyết liệt sát sao;
vai trò, trách nhiệm của tổ chức Công đoàn chưa được phát huy đầy đủ; sự phối kết hợp
của cả hệ thống chính trị đối với việc xây dựng giai cấp công nhân, chăm lo đến đời sốngGiai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
chưa đạt hiệu quả cao; chưa thường xuyên quan tâm tổ chức các cuộc tiếp xúc, gặp gỡ và
đối thoại trực tiếp giữa cán bộ của Đảng, Nhà nước với công nhân lao động; ít có hình thức
tôn vinh người lao động tiêu biểu, nhằm kịp thời động viên những người lao động trực tiếp
làm ra của cải vật chất cho đất nước. Hệ thống cơ chế, chính sách đối với giai cấp công
nhân chưa đồng bộ, có những chủ trương chính sách không còn phù hợp, nhưng chậm
được sửa đổi, bổ sung kịp thời, v.v
Thứ tư, Nhà nước ban hành nhiều chính sách, pháp luật xây dựng giai cấp công nhân,
nhưng những chính sách, pháp luật này còn nhiều hạn chế bất cập. Có nhiều biểu hiện thiên
về việc coi trọng việc thu hút đầu tư và vai trò của người sử dụng lao động, e ngại ảnh
hưởng đến môi trường đầu tư, nên chưa thực sự quan tâm thích đáng đến việc bảo vệ quyền
và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân; tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật đối

đại hóa ở Việt Nam hiện nay
Trong hoàn cảnh hiện nay, cách mạng nước ta đang đứng trước những cơ hội to lớn ,
đồng thời cũng đối mặt với những thách thức không thể xem thường; cơ hội và thách thức,
thời cơ và nguy cơ đan xen nhau, để giai cấp công nhân hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch
sử cần chú ý đến các giải pháp sau:
Thứ nhất, cụ thể hóa những quan điểm, chủ trương lớn của Đảng về giai cấp công nhân,
nhanh chóng đưa Nghị quyết hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa
X "Về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước", đặc biệt là những quan điểm, những quyết sách của Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng về "Quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển
giai cấp công nhân cả về số lượng và chất lượng; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học
vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động; đáp ứng
yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế” vào cuộc sống.
Sử dụng tổng hợp các biện pháp thực sự đưa nghị quyết của Trung ương Đảng vào cuộc
sống, phải làm cho giai cấp công nhân Việt Nam nói riêng và những người lao động Việt
Nam nói chung cảm nhận được những thay đổi tích cực khi thực hiện Nghị quyết của Đảng
trong đời sống thực tế.
Thứ hai, giải quyết có hiệu quả những vấn đề bức xúc, cấp bách của giai cấp công nhân,
tạo chuyển biến mạnh mẽ và rõ rệt trong việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của
người lao động tương xứng với những thành quả của công cuộc xây dựng, phát triển đấtGiai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
nước và những đóng góp của giai cấp công nhân. Trước mắt, cần giải quyết những bức xúc
hiện nay đối với công nhân như: Nhà ở, nhà trẻ tại các khu công nghiệp, tiền lương và thu
nhập bảo hiểm xã hội, nơi sinh hoạt văn hoá, an toàn vệ sinh lao động và bảo vệ môi
trường.
Thứ ba, bổ sung sửa đổi, xây dựng và thực hiện nghiêm hệ thống chính sách, pháp luật
để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân. Tăng cường hơn nữa

và kỷ luật lao động, lương tâm nghề nghiệp.
Thứ sáu, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng với hoạt động của tổ chức Công
đoàn trong công tác tuyên truyền, giáo dục công nhân lan rộng, đảm bảo định hướng thống
nhất nội dung và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục từ Trung ương đến cơ
sở, nhằm tăng cường quan hệ mật thiết giữa Đảng với công nhân và công đoàn. Nhà nước
cần đầu tư và có chính sách ưu đãi đầu tư xây dựng thiết chế văn hóa và tổ chức hoạt động
của các nhà văn hoá lao động, câu lạc bộ công nhân, hệ thống truyền thông đại chúng, tạo
môi trường lành mạnh để xây dựng đời sống văn hóa trong công nhân lao động, góp phần
xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam hiện nay
KẾT LUẬN
Trong cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, giai cấp công nhân luôn được xác
định là giai cấp giữ vai trò lãnh đạo thông qua đội tiền phong của mình Đảng Cộng sản
Việt Nam.Trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, khi chúng ta đang xây dựng nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhiều thành phần kinh tế cùng tồn tại, phát
triển và được bảo vệ, dẫn đến sự biến đổi về cơ cấu xã hội, sự phân tầng ngay trong nội bộ
giai cấp công nhân với những lợi ích khác nhau, và cùng với đó là mặt trái của kinh tế thị
trường đang tác động vào cuộc sống vật chất và tinh thần của nhân dân nói chung và nhất
là giai cấp công nhân nói riêng. Trong khi đó, thế giới đang chuyển biến mạnh mẽ dưới tác
động của cách mạng khoa học và công nghệ, của xu hướng toàn cầu hóa, sự phụ thuộc lẫn
nhau trong cộng đồng quốc tế về kinh tế, chính trị, sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tri
thức, thúc đẩy nhanh quá trình trí thức hóa lao động công nghiệp, dịch vụ. Những xu thế đó
đã tác động mạnh mẽ đến quá trình hình thành và phát triển, mở ra những thuận lợi, cơ hội
mới và cũng đặt ra những khó khăn, thách thức mới cho giai cấp công nhân hiện đại ở Việt
Nam.
Trong quá trình cách mạng Việt Nam, giai cấp công nhân đã có quá trình phát triển và
từng bước trưởng thành. Tuy nhiên, trong điều kiện cách mạng mới hiện nay cần chú ý xây