HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH
Tiểu luận: Một số vấn đề về việc tổ chức bộ máy và thực hiện chức
năng nhiệm vụ quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường của các cấp
chính quyền địa phương tỉnh Thừa Thiên Huế
Giáo viên hướng dẫn: PGS, Ts. Võ Kim Sơn
Họ và tên: Hồ Đắc Trường
Lớp: 16M
Huế, tháng 8/2012
1
Ở Việt Nam, chính quyền địa phương gồm có 3 cấp với những thẩm
quyền về pháp lý và hành chính để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình.
Qua nghiên cứu, học tập bộ môn tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, để làm rõ
hơn cơ cấu tổ chức bộ máy và chức năng, nhiệm vụ của ngành Tài nguyên và
Môi trường địa phương, tôi xin chọn đề tài: “Một số vấn đề về việc tổ chức bộ
máy và thực hiện chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nước về tài nguyên và môi
trường của các cấp chính quyền địa phương tỉnh Thừa Thiên Huế”
1. Việc thực hiện chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nước về tài nguyên
và môi trường của các cấp chính quyền địa phương.
Hệ thống quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường ở địa phương
được tổ chức thành ba cấp với các cơ quan tham mưu về chuyên môn gồm: ở
cấp tỉnh có Sở Tài nguyên và Môi trường; ở cấp huyện có Phòng Tài nguyên và
Môi trường; cấp xã có cán bộ chuyên trách về tài nguyên và môi trường
1
.
Thông tư liên tịch số 03/2008/TTLT-BTNMT-BNV ngày 15 tháng 7 năm
2008 của liên bộ Tài nguyên và Môi trường - Nội vụ hướng dẫn chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn về tài nguyên
và môi trường thuộc Ủy ban nhân dân các cấp đã quy định rõ nhiệm vụ, quyền
hạn của các cấp địa phương trong quản lý nhà nước về tài nguyên và môi
trường:
- Đối với cấp tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường có chức năng tham mưu,
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức giữa ngành tài nguyên môi
trường và ngành tài chính. Công tác đấu giá quyền sử dụng đất trong những năm
qua được tổ chức rất tốt, đem lại nguồn thu lớn cho ngân sách địa phương. Tuy
nhiên, Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ quy định
việc đấu giá quyền sử dụng đất do Sở Tư pháp chủ trì, phải do đơn vị chuyên
nghiệp tổ chức đấu giá. Thực tế trong những năm qua việc tạo quỹ đất để đấu
giá là rất khó khăn.
Theo Thông tư liên tịch số 04/2010/TTLT-BTNMT-BNV ngày
02/02/2010 hướng dẫn nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức, biên chế của Sở Tài
nguyên và Môi trường thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung
ương; phòng Tài nguyên và Môi trường thuộc Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị
xã, thành phố thuộc tỉnh về công tác định giá đất do Bộ Tài nguyên và Môi
trường và Bộ Nội vụ ban hành vẫn còn một số khó khăn và bất cập trong quá
trình thực hiện, chưa quy định rõ ràng chức năng, nhiệm vụ giữa ngành tài chính
và ngành tài nguyên và môi trường như sau: theo quy định tại Điều 1 của Thông
tư liên tịch, Sở Tài nguyên và môi trường có chức năng điều tra, khảo sát, thống
kê các loại đất và xây dựng cơ sở dữ liệu về giá đất hàng năm, trong khi đó việc
khảo sát giá đất của các dự án đầu tư do Sở Tài chính thực hiện, gây sự chồng
chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa 2 ngành. Bên cạnh đó, chưa có văn bản quy
định, hướng dẫn thực hiện công tác lập giá đất thị trường của các dự án bồi
thường do ngành nào thực hiện, chưa quy định về quy trình thực hiện.
- Công tác đăng ký thống kê đất đai: quy định về cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất chưa xác
định nhiệm vụ cụ thể của các cơ quan liên quan như: nông nghiệp và phát triển
nông thôn hay quản lý tài sản của ngành xây dựng; việc giao thẩm quyền cấp
giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân còn nhiều bất cập, cán bộ Văn phòng
Đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện còn yếu và thiếu, đã gây trở ngại không
nhỏ cho việc hoàn thành công tác cấp giấy chứng nhận lần đầu theo Nghị quyết
số 30/2012/QH13 của Quốc hội tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khoá XIII.
- Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để thực hiện các dự án, chưa
phương khác nhau, hiệu quả còn hạn chế.
đ) Lĩnh vực khí tượng thủy văn
Theo quy định về công tác quản lý khí tượng thủy văn ở cấp tỉnh hiện
nay, Sở Tài nguyên và Môi trường được giao tổ chức thẩm định hồ sơ về việc
cấp, gia hạn, điều chỉnh nội dung, thu hồi giấy phép hoạt động của công trình
khí tượng thuỷ văn chuyên dùng; chủ trì thẩm định các dự án đầu tư xây dựng,
cải tạo, nâng cấp công trình khí tượng, thuỷ văn chuyên dùng, tuy nhiên trên
thực tế do hoạt động khí tượng thủy văn chưa xã hội hóa mạnh mẽ chỉ tập trung
trong hệ thống cơ quan ở trung ương, nên các nhiệm vụ nay chưa triển khai trên
thực tế ở địa phương.
Ngoài ra hiện nay ở tỉnh Thừa Thiên Huế đang triển khai các nhiệm vụ về
biến đổi khí hậu theo chương trình mục tiêu quốc gia về biến đổi khí hậu; hướng
4
dẫn cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh thực hiện cơ chế phát triển sạch
(CDM); tuyên truyền về động đất, sóng thần.
e) Lĩnh vực đo đạc và bản đồ
Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về đo
đạc bản đồ ở địa phương đã bộc lộ nhiều bất cập. Một số quy định cụ thể về
chuyên môn chưa rõ như quy định điều kiện hoạt động đo đạc bản đồ, điều kiện
cấp phép đầu tư, quy định về nội dung cụ thể cho các sản phẩn đo đạc bản đồ.
Hoạt động đo đạc và bản đồ ở địa phương cũng liên quan đến nhiều ngành như
xây dựng, kiến trúc, nông nghiệp, nhiều hoạt động còn chồng lẫn giao thoa như
việc Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 05/2011/TT-BXD Quy định việc kiểm
tra, thẩm định và nghiệm thu công tác khảo sát lập bản đồ địa hình phục vụ quy
hoạch và thiết kế xây dựng.
g) Lĩnh vực biển và hải đảo
Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước tổng
hợp và thống nhất về biển, hải đảo của địa phương nổi lên một số bất cập, hạn
chế sau:
- Hiện nay, chưa có quy định rõ về việc phân cấp giữa Trung ương và địa
kiểm soát ô nhiễm môi trường trên biển).
2. Tổ chức bộ máy và biên chế thực hiện nhiệm vụ quản lý tài nguyên
và môi trường ở địa phương
Cơ cấu tổ chức của cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên môi trường ở
địa phương được quy định tại các văn bản: Thông tư số 03/2008/TTLT-
BTNMT-BNV hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức
của cơ quan chuyên môn về tài nguyên và môi trường thuộc Ủy ban nhân dân
các cấp; Thông tư liên tịch số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC hướng dẫn về
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Tổ chức
phát triển quỹ đất; Thông tư liên tịch số 04/2010/TTLT-BTNMT-BNV hướng
dẫn nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức, biên chế của Sở Tài nguyên và Môi trường
thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Phòng Tài
nguyên và Môi trường thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh về công tác định giá đất; Thông tư liên tịch số 05/2010/TTLT-
BTNMT-BNV-BTC hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ
chức, biên chế và cơ chế tài chính của Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất;
Nghị định số 81/2007/NĐ-CP Quy định tổ chức, bộ phận chuyên môn về bảo vệ
môi trường tại cơ quan nhà nước và doanh nghiệp nhà nước; Thông tư liên tịch
số 12/2007/TTLT-BTNMT-BNV hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị
định số 81/2007/NĐ-CP ngày 23 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định tổ
chức, bộ phận chuyên môn về bảo vệ môi trường tại cơ quan nhà nước và doanh
nghiệp nhà nước; Thông tư liên tịch số 07/2010/TTLT-BNV-BTNMT hướng
dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và biên chế của Trung tâm
công nghệ thông tin trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường; Thông tư liên tịch
số 26/2010/TTLT-BTNMT-BNV hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn,
tổ chức và biên chế của Chi cục Biển và Hải đảo trực thuộc Sở Tài nguyên và
Môi trường.
Tình hình thực hiện tại tỉnh Thừa Thiên Huế như sau:
a) Các tổ chức trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường: theo quy định tại
các văn bản trên cơ cấu tổ chức của Sở Tài nguyên và Môi trường được xác định
chưa tương xứng với chức năng, nhiệm vụ được giao; chưa phù hợp với việc
phân cấp quản lý hiện nay.
+ Nhiều loại hình tổ chức quản lý về chuyên môn còn có sự lồng ghép cơ
học mà chưa có kết hợp và lồng ghép hoạt động chuyên môn như việc thành lập
Phòng Tài nguyên nước ghép với Khí tượng thủy văn.
3. Kiến nghị, giải pháp
Nhằm nâng cao vai trò của hệ thống cơ quan quản lý tài nguyên và môi
trường ở các cấp địa phương, cần kiện toàn lại tổ chức bộ máy theo hướng thống
nhất các tổ chức quản lý chuyên ngành ở các Sở Tài nguyên và Môi trường, hạn
chế và xác định rõ tiêu chí thành lập các tổ chức đặc thù, thống nhất các tổ chức
7
sự nghiệp phục vụ công tác quản lý nhà nước. Từ những tồn tại, hạn chế về việc
thực hiện chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, sau đây là một số kiến nghị và
giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy hành chính, chức năng, nhiệm vụ của
ngành tài nguyên và môi trường ở địa phương:
- Về lĩnh vực đất đai
+ Kiện toàn hệ thống Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất thành một
cấp thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường nhằm khắc phục hạn chế của hệ thống
Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất ở hai cấp hiện nay. Ở nước ta, hiện đã có
một số tỉnh thực hiện thí điểm mô hình Văn phòng đăng ký một cấp. Mô hình
đăng ký một cấp là Văn phòng đăng ký cấp tỉnh trực thuộc Sở Tài nguyên và
Môi trường, có các chi nhánh trực thuộc, mỗi chi nhánh phụ trách một đơn vị
hành chính cấp huyện
+ Thành lập phòng Bồi thường thuộc Sở tài nguyên và Môi trường để
thực hiện nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng, bố trí các khu tái định cư
trên địa bàn toàn tỉnh.
- Về lĩnh vực môi trường
+ Cần xây dựng và tổ chức thực hiện quy chế phối hợp giữa các cơ quan
có liên quan trong công tác thanh tra, kiểm tra về môi trường.
+ Cần quy định rõ thẩm quyền giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của tổ
chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương trên cơ sở phân định rõ, cụ
thể nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của mỗi cấp trong bộ máy chính quyền
nhà nước, bảo đảm sự quản lý tập trung, thống nhất và thông suốt của Chính
phủ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính để nâng cao hiệu lực, hiệu quả
quản lý nhà nước phục vụ tốt hơn nhu cầu và lợi ích của nhân dân, thúc đẩy phát
triển kinh tế - xã hội ở từng địa phương trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa./.
9