Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU...........................................................................................................................7
1.1. Vai trò của kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ trong kiểm toán BCTC. 9
1.2. Mục tiêu kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ trong kiểm
toán BCTC do Công ty TNHH Deloitte Việt Nam thực hiện .................................................11
1.3. Đặc điểm kế toán khoản mục doanh thu tại khách thể kiểm toán của Công ty TNHH
Deloitte Việt Nam có ảnh hưởng đến kiểm toán .....................................................................12
Quy định về hạch toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.............................................................15
KSNB đối với khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.......................................................16
1.4.1.1. Thực hiện công việc trước kiểm toán .........................................................................................17
Tìm hiểu về hoạt động kinh doanh của khách hàng ABC.................................................18
Tìm hiểu về chính sách, hệ thống kế toán mà Công ty ABC đang áp dụng...........................18
Đánh giá mức độ rủi ro kiểm toán............................................................................................24
CÔNG TY TNHH DELOITTE VIỆT NAM.........................................................................30
Số 8 Phạm Ngọc Thạch - Đống Đa – Hà Nội............................................................................30
ĐT: (84.4) 852 4123................................................................................................................30
Fax: (84.4) 852 4143/4119.....................................................................................................30
Công ty Điện tử ABC Việt Nam...............................................................................................................30
Kiểm tra doanh thu...................................................................................................................................30
CÔNG TY TNHH DELOITTE VIỆT NAM.........................................................................32
Số 8 Phạm Ngọc Thạch - Đống Đa – Hà Nội............................................................................32
ĐT: (84.4) 852 4123................................................................................................................32
Fax: (84.4) 852 4143/4119.....................................................................................................32
Công ty Điện tử ABC Việt Nam...............................................................................................................32
Kiểm tra hàng hỏng bị trả lại....................................................................................................................32
CÔNG TY TNHH DELOITTE VIỆT NAM.........................................................................33
Số 8 Phạm Ngọc Thạch - Đống Đa – Hà Nội............................................................................33
ĐT: (84.4) 852 4123................................................................................................................33
Fax: (84.4) 852 4143/4119.....................................................................................................33
Công ty Điện tử ABC Việt Nam...............................................................................................................33

Phân tích doanh thu của Công ty.............................................................................................................48
CÔNG TY TNHH DELOITTE VIỆT NAM.........................................................................51
Số 8 Phạm Ngọc Thạch - Đống Đa – Hà Nội............................................................................51
ĐT: (84.4) 852 4123................................................................................................................51
Fax: (84.4) 852 4143/4119.....................................................................................................51
Công ty ôtô XYZ......................................................................................................................................51
Ước tính DT, giải thích chênh lệch...........................................................................................................51
CÔNG TY TNHH DELOITTE VIỆT NAM.........................................................................57
Số 8 Phạm Ngọc Thạch - Đống Đa – Hà Nội............................................................................57
ĐT: (84.4) 852 4123................................................................................................................57
Fax: (84.4) 852 4143/4119.....................................................................................................57
Công ty ô tô XYZ.....................................................................................................................................57
Tổng hợp giá bán trung bình trong năm...................................................................................................57
Mục tiêu: Tính giá bán trung bình của các dòng xe trong năm................................................................57
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 2 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
CÔNG TY TNHH DELOITTE VIỆT NAM.........................................................................58
Số 8 Phạm Ngọc Thạch - Đống Đa – Hà Nội............................................................................58
ĐT: (84.4) 852 4123................................................................................................................58
Fax: (84.4) 852 4143/4119.....................................................................................................58
Công ty ô tô XYZ....................................................................................................................................58
Đối chiếu số lượng xe bán ra....................................................................................................................58
Mục tiêu: Đối doanh số bán từ các nguồn độc lập....................................................................................58
CÔNG TY TNHH DELOITTE VIỆT NAM.........................................................................59
Số 8 Phạm Ngọc Thạch - Đống Đa – Hà Nội............................................................................59
ĐT: (84.4) 852 4123................................................................................................................59
Fax: (84.4) 852 4143/4119.....................................................................................................59
Công ty ô tô XYZ.....................................................................................................................................59
Kiểm tra tính hiệu lực, chính xác của việc ghi nhận giảm giá hàng bán..................................................59
CÔNG TY TNHH DELOITTE VIỆT NAM.........................................................................61

Kiểm tra chính sách ghi nhận doanh thu.................................................................................79
Kiểm tra doanh thu...................................................................................................................80
Kiểm tra hàng bán bị trả lại.....................................................................................................82
Kiểm tra việc trình bày doanh thu...........................................................................................82
Kiểm tra tính đúng kỳ của doanh thu: Late cutoff.................................................................83
Kiểm tra doanh thu bằng ngoại tệ............................................................................................83
Kiểm tra chính sách ghi nhận doanh thu.................................................................................84
Kiểm tra doanh thu...................................................................................................................85
Kiểm tra hàng bán bị trả lại.....................................................................................................86
Kiểm tra việc trình bày doanh thu...........................................................................................87
Kiểm tra tính đúng kỳ của doanh thu: Late cutoff.................................................................87
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
1. KTV : Kiểm toán viên
2. BCĐKT: Bảng cân đối kế toán
3. GĐ: Giám đốc
4. BCTC: Báo cáo tài chính
5. HTKSNB: Hệ thống kiểm soát nội bộ
6. DT: Doanh thu
7. KSNB: Kiểm soát nội bộ
8. BCKT: Báo cáo kiểm toán
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 4 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU
Bảng 1.1: Bảng phân tích sơ bộ Báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty ABC ...... Error:
Reference source not found
Bảng 1.2: Bảng hướng dẫn ước lượng tính trọng yếu của Deloitte Việt Nam ........... Error:
Reference source not found
Bảng 1.3: Bảng mức đảm bảo cơ bản ................................ Error: Reference source not found
Bảng 1.4: Bảng tính mức trọng yếu với Công ty điện tử ABC. Error: Reference source not
found

Bảng 1.23: Bảng đối chiếu số lượng xe bán ra ................ Error: Reference source not found
Bảng 1.24: Bảng kiểm tra giảm giá hàng bán .................. Error: Reference source not found
Bảng 1.25: Kiểm tra việc ghi nhận doanh thu bán phụ tùng, dịch vụ bảo hành ....... Error:
Reference source not found
Bảng 1.26: Bảng kiểm tra kỳ ghi nhận doanh thu ........... Error: Reference source not found
Bảng 1.27: Bảng tổng hợp vấn đề phát sinh ..................... Error: Reference source not found
Sơ đồ 1.1: Sự khác biệt về quy trình kiểm toán tại hai khách hàng Error: Reference source
not found
Sơ đồ 1.2: Quy trình kiểm toán khoản mục doanh
thu ……………………………………. Error: Reference source not found
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 6 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay với xu thế hội nhập và phát triển mạnh mẽ, các doanh nghiệp muốn
tồn tại và phát triển đều phải trải qua sự cạnh tranh gay gắt. Mỗi doanh nghiệp cần
tạo dựng niềm tin cho những đối tượng quan tâm thông qua việc cung cấp các thông
tin tài chính chuẩn xác và đáng tin cậy. Đây chính là một trong những nhân tố quan
trọng có tính chất quyết định đến sự thành bại của doanh nghiệp trên thị trường,
chính vì thế kiểm toán ra đời là yêu cầu cấp bách đối với các doanh nghiệp. Kiểm
toán phục vụ cho nhu cầu những người muốn tìm hiểu các thông tin tài chính đáng tin
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 7 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
cậy. Tuy ra đời muộn và là ngành còn khá non trẻ so với nhiều ngành khác, song với
đội ngũ nhân viên có trình độ, được đào tạo, có kinh nghiệm và khá am hiểu thực tế
về kiểm toán tại Việt Nam, ngành kiểm toán nước ta ngày càng lớn mạnh và hội nhập
mạnh mẽ với kiểm toán quốc tế trong những năm gần đây.
Công ty kiểm toán Deloitte Việt Nam ra đời là một trong những điển hình cho
xu thế hội nhập và phát triển của kiểm toán Việt Nam. Deloitte Việt Nam là kết quả
cả sự sáp nhập Công ty kiểm toán Vaco, một đại diện lâu đời nhất của kiểm toán Việt
Nam vào ngôi nhà chung của một trong bốn Công ty kiểm toán lớn trên thế giới. Sự

mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ tại Công ty TNHH Deloitte Việt
Nam
Mặc dù đã cố gắng và nỗ lực hết sức, cùng với sự hướng dẫn chỉ bảo tận tình
của giảng viên hướng dẫn TS Nguyễn Thị Phương Hoa cùng các anh chị trong Công
ty TNHH Deloitte Việt Nam, nhưng do kiến thức và kinh nghiệm còn hạn chế nên
chuyên đề của em không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận được sự góp
ý của các thầy cô và các anh chị trong Công ty Deloitte để em có thể hoàn thiện hơn
nữa chuyên đề thực tập này.
Em xin chân thành cảm ơn!
PHẦN I: THỰC TIỄN KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC DOANH THU
BÁN HÀNG VÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ TRONG QUY TRÌNH
KIỂM TOÁN BCTC DO CÔNG TY TNHH DELOITTE VIỆT NAM
THỰC HIỆN
1.1. Vai trò của kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
trong kiểm toán BCTC
BCTC là một hệ thống các báo cáo được doanh nghiệp lập theo chuẩn mực và
chế độ kế toán hiện hành. Nếu bảng cân đối kế toán phản ánh giá trị tài sản và nguồn
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 9 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
hình thành tài sản thì báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh phản ánh tình hình sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định. Trong đó, chỉ tiêu
doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là một chỉ tiêu vô cùng quan trọng, có ảnh
hưởng tới nhiều chỉ tiêu khác trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và BCĐKT
của doanh nghiệp. Ngoài ra, thông qua việc phân tích biến động doanh thu, KTV có
thể thấy được biến được biến động của các chỉ tiêu tài chính khác có liên quan, từ đó
có thể đưa ra đánh giá sơ lược về các chỉ tiêu đó.
Kiểm toán BCTC là quá trình kiểm toán tổng hợp các thông tin tài chính trên
BCTC nhằm đảm bảo các thông tin này đã được phản ánh trung thực, hợp lý trên các
khía cạnh trọng yếu. Tuy nhiên, do các thông tin tài chính của doanh nghiệp là rất
rộng, KTV không thể bao quát tất cả các thông tin này. Vì thế, KTV cần tập trung

những chuẩn mực chung về kế toán và chế độ tài chính hiện hành.
- Mục tiêu phê chuẩn (được phép): Các nghiệp vụ bán hàng, các khoản chiết
khấu thương mại, giảm giá hàng bán cho khách hàng phải phù hợp với các chính
sách, quy định mà doanh nghiệp đặt ra đồng thời phải được người có thẩm quyền
trong doanh nghiệp phê duyệt.
- Mục tiêu trình bày và phân loại: Các nghiệp vụ liên quan đến hoạt động bán
hàng và cung cấp dịch vụ đều được phân loại theo đúng nội dung và được hạch toán
vào đúng tài khoản, được trình bày đúng trên BCTC.
- Mục tiêu kịp thời: Các nghiệp vụ bán hàng và cung cấp dịch vụ được ghi nhận
vào đúng niên độ kế toán.
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 11 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
- Mục tiêu chính xác cơ học: Tất cả các nghiệp vụ bán hàng và cung cấp dịch vụ
đều được tính toán, ghi sổ, cộng sổ và chuyển sổ một cách chính xác.
1.3. Đặc điểm kế toán khoản mục doanh thu tại khách thể kiểm toán của
Công ty TNHH Deloitte Việt Nam có ảnh hưởng đến kiểm toán
Khách hàng của Công ty Deloitte Việt Nam hoạt động trong nhiều lĩnh vực đa
dạng từ lĩnh vực sản xuất đến thương mại, dịch vụ...Doanh thu của các công ty này
thường lớn, mang tính trọng yếu và rủi ro cao. Mỗi loại hình khách hàng của Công ty
Deloitte Việt Nam lại có đặc thù khác nhau về lĩnh vực hoạt động, sản phẩm, phương
thức bán hàng cũng như điều kiện ghi nhận doanh thu. Hơn nữa doanh thu là một chỉ
tiêu rất quan trọng trong BCTC của doanh nghiệp, phản ánh thực trạng hoạt động của
doanh nghiệp trong hiện tại cũng như khả năng hoạt động của doanh nghiệp đó trong
tương lai. Những điểm này sẽ có tác động đến chương trình kiểm toán của Deloitte
sao cho phù hợp với thực tế hoạt động tại khách hàng, nhằm đem lại hiệu quả kiểm
toán cao nhất.
Điều này đòi hỏi KTV phải có kiến thức chung nhất về khoản mục doanh thu để
có thể vận dụng đúng, linh hoạt và hiệu quả trong từng trường hợp cụ thể. Công ty
tiến hành tìm hiểu và khái quát những thông tin chung nhất về khoản mục doanh như
sau:

Số hiệu tài khoản Tên tài khoản
511 Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
5111 Doanh thu bán hàng hóa
5112 Doanh thu bán các thành phẩm
5113 Doanh thu cung cấp dịch vụ
5114 Doanh thu trợ cấp, trợ giá
5117 Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư
512 Doanh thu bán hàng hóa nội bộ
5121 Doanh thu bán hàng hóa
5122 Doanh thu bán các thành phẩm
5123 Doanh thu cung cấp dịch vụ
521 Chiết khấu thương mại
531 Hàng bán bị trả lại
532 Giảm giá hàng bán
* Chứng từ, sổ sách kế toán sử dụng
Các chứng từ sử dụng gồm:
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 13 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
- Các hợp đồng đã ký kết về cung cấp hàng hóa, dịch vụ;
- Các đơn đặt hàng của người mua;
- Hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn kiêm phiếu xuất kho của người bán;
- Biên bản quyết toán thanh lý hợp đồng bán hàng, cung cấp dịch vụ;
- Biên bản trả lại hàng hóa, dịch vụ, quyết định, quy định của doanh nghiệp;
- Các chứng từ hợp đồng vận chuyển hàng hóa, thành phẩm;
- Phiếu thu, biên lai thu tiền, giấy báo có của ngân hàng.
Sổ sách sử dụng:
- Nhật ký bán hàng;
- Sổ cái tài khoản 511;
- Sổ hạch toán chi tiết hàng tồn kho;
- Sổ kho (Thẻ kho);

do sự cố ý của lãnh đạo đơn vị nhằm trốn thuế hoặc do kế toán cố tình ghi thiếu để
biển thủ tài sản. Đây là hướng sai phạm xảy ra thường xuyên nhất đối với kiểm toán
khoản mục doanh thu trong kiểm toán BCTC.
- Sai phạm đối với việc ghi nhận các khoản giảm trừ doanh thu: Các khoản
giảm trừ doanh thu có liên quan trực tiếp tới việc xác định doanh thu thuần. Vì vậy,
về mức độ ảnh hưởng nó cũng tương tự đối với khoản mục doanh thu bán hàng và
cung cấp dịch vụ. Các sai phạm xảy ra cũng tương tự như các trường hợp ghi nhận
doanh thu.
Quy định về hạch toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Doanh thu là một khoản mục phức tạp và khá quan trọng, vì vậy trong quá trình
hạch toán doanh thu, để đảm bảo hạn chế các sai sót xảy ra, quá trình hạch toán
doanh thu phải tuân thủ theo các nguyên tắc sau:
Thứ nhất, phải phân định rõ ràng từng loại hàng hóa, dịch vụ cung cấp và doanh
thu đối với mỗi loại này. Việc phân định này tùy thuộc vào mục đích quản lý của mỗi
doanh nghiệp
Thứ hai, phải xác định chính xác thời điểm ghi nhận doanh thu. Theo chuẩn
mực kế toán Việt Nam số 14 “Doanh thu và thu nhập khác”, doanh thu bán hàng
được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn 5 điều kiện sau:
- Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở
hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua;
- Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu
hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa;
- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn;
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 15 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
- Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán
hàng;
- Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.
Trong thực tế, các doanh nghiệp thường gặp sai phạm về điều kiện ghi nhận
doanh thu vì nhiều trường hợp các doanh nghiệp do đặc thù kinh doanh còn có quy

các doanh nghiệp sử dụng KTV nội bộ để kiểm soát việc xử lý và ghi sổ các nghiệp
vụ bán hàng và thu tiền để đảm bảo chất lượng kiểm soát và phục vụ tốt cho việc
thực hiện mục tiêu kiểm toán. Nếu doanh nghiệp không có bộ phận kiểm toán nội bộ,
công việc kiểm soát cần được thực hiện bởi những cá nhân độc lập với bộ phận xử lý
và ghi sổ các nghiệp vụ bán hàng và thu tiền để đảm bảo tính khách quan, đáng tin
cậy trong quá trình kiểm tra, giám sát.
1.4. Quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu trong kiểm toán BCTC do
Công ty TNHH Deloitte Việt Nam thực hiện
1.4.1. Thực tế quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp
dịch vụ trong kiểm toán BCTC tại Công ty điện tử ABC do Công ty TNHH
Deloitte Việt Nam thực hiện
1.4.1.1. Thực hiện công việc trước kiểm toán
Các công việc trước khi kiểm toán được Deloitte Việt Nam áp dụng theo đúng
quy trình kiểm toán. Việc đánh giá rủi ro sơ bộ của cuộc kiểm toán nhằm quyết định
có thực hiện cuộc kiểm toán đối với khách hàng hay không? KTV sẽ nhận định
những rủi ro có thể có liên quan đến khách hàng trong cuộc kiểm toán, nếu rủi ro gặp
phải quá lớn so với mức phí có thể đạt được, Công ty sẽ không chấp nhận ký hợp
đồng kiểm toán cho khách hàng. Với Công ty điện tử ABC, đây là một khách hàng đã
được Deloitte Việt Nam kiểm toán từ các năm trước, chính vì thế sau khi đàm phán
sơ bộ với ban Giám đốc khách hàng về các điều khoản, mức độ rủi ro có thể gặp phải
cũng như thống nhất về mức phí kiểm toán, Công ty Deloitte Việt Nam đồng ý ký kết
hợp đồng kiểm toán BCTC năm 2009 cho Công ty điện tử ABC. Nhóm kiểm toán
được lựa chọn tham gia cuộc kiểm toán bao gồm các KTV chính và trợ lý kiểm toán
đã thực hiện kiểm toán cho ABC từ năm ngoái, đã có được sự hiểu biết ban đầu về
hoạt động kinh doanh, môi trường kiểm soát và hệ thống kế toán của Công ty điện tử
ABC Việt Nam.
1.4.1.2. Lập kế hoạch kiểm toán
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 17 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
a. Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát.

Doanh thu được ghi nhận khi kết quả giao dịch được xác định một cách đáng
tin cậy và Công ty có khả năng thu được các lợi ích kinh tế từ giao dịch này. Doanh
thu bán hàng được ghi nhận khi giao hàng và chuyển quyền sở hữu cho người mua.
 Tìm hiểu hệ thống kiểm soát đối với khoản mục doanh thu
Đối với các khách hàng không phải là công ty mẹ, Công ty ABC lập chính sách
về giới hạn tín dụng cho mỗi khách hàng. Sau khi thu nhận các đơn đặt hàng từ khách
hàng, nhân viên phòng kinh doanh sẽ chuyển vào “hệ thống quản lý” của Công ty. Hệ
thống sẽ kiểm tra tình trạng của đơn đặt hàng về giá cả, số lượng hàng, và giới hạn
tín dụng của khách hàng.
Nhân viên phòng kinh doanh sẽ vào giá của hàng hóa vào trong hệ thống cho
mỗi thời kỳ dựa trên mục tiêu và chính sách giá của Công ty. Giá này phải được sự
phê chuẩn của Trưởng phòng kinh doanh và Giám đốc Công ty. Sau khi phê chuẩn,
mức giá này sẽ được chuyển vào “hệ thống quản lý”. Sau khi hợp đồng của khách
hàng được phê chuẩn, nhân viên phòng kinh doanh sẽ nhập tên của sản phẩm, nhãn
hiệu, tên khách hàng, hệ thống quản lý sẽ tự động đưa ra giá của các sản phẩm cho
hợp đồng của khách hàng. Nếu có sự thay đổi về chính sách giá cho khách hàng thì
tiến trình lại phải được lặp lại theo thứ tự các bước ở trên.
Phòng kế toán sau khi nhận được đơn đặt hàng sẽ kiểm tra sự hợp lệ và phát
hành hóa đơn tự động từ hệ thống của công ty, sau đó hàng hóa được vận chuyển cho
khách hàng cùng ngày với ngày phát hành hóa đơn bán hàng. Công ty ABC được ghi
nhận doanh thu khi hàng hóa đã được chuyển đến kho của người mua. Trên thực tế,
các nghiệp vụ bán hàng cho các công ty không phải công ty mẹ thường ít xảy ra.
Riêng đối với khách hàng là công ty mẹ tại Nhật Bản, quy trình bán hàng bắt
đầu bằng việc công ty mẹ đặt hàng, Công ty ABC chuyển hàng qua Nhật, khi hàng đã
được nhập kho công ty mẹ thì bên công ty mẹ sẽ gửi thư điện tử xác nhận là đã nhận
được hàng và thực hiện thủ tục thanh toán.
Qua đánh giá ban đầu của KTV về việc KSNB đối với phê chuẩn nghiệp vụ bán
hàng và ghi nhận doanh thu tại Công ty điện tử ABC Việt Nam là đáng tin cậy.
 Thực hiện các thủ tục phân tích sơ bộ
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 19 Kiểm toán 48A

Đánh giá mức độ trọng yếu là nhân tố rất quan trọng của cuộc kiểm toán. Việc
xác lập mức độ trọng yếu nhằm mục đích ước lượng mức độ sai sót có thể chấp nhận
được cho toàn bộ BCTC, đồng thời xác định phạm vi kiểm toán, xác định bản chất,
quy mô, thời gian cuộc kiểm toán cũng như để đánh giá tác động của những sai sót
phát hiện được và không phát hiện được lên BCTC .Việc đánh giá trọng yếu là một
vấn đề tương đối phức tạp đòi hỏi KTV khi thực hiện phải có sự hiểu biết sau sắc về
khách hàng, đánh giá rủi ro kiểm toán và những yêu cầu của khách hàng.
Công ty Deloitte Việt Nam đã xây dựng những hướng dẫn cụ thể cho việc đánh
giá trọng yếu được thể hiện trong bảng sau:
Bảng 1.2: Bảng hướng dẫn ước lượng tính trọng yếu của Deloitte Việt Nam
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 20 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
Loại hình khách hàng Cơ sở ước lượng Tỷ lệ ước lượng
Công ty đăng ký trên thị trường
chứng khoán
Thu nhập sau thuế 5% - 10%
Công ty không đăng ký trên thị
trường chứng khoán
Tổng tài sản lưu động 2%
Vốn chủ sở hữu 2%
Lợi nhuận sau thuế 10%
Tổng doanh thu 0.5% - 3%
Chi nhánh của Công ty xuyên
quốc gia
Mức trọng yếu được xây dựng trên cơ sở doanh thu và ở mức
độ cao hơn 2% với Công ty không đăng ký trên thị trường
chứng khoán ngang bậc. Mức độ trọng yếu ở chi nhánh phải
thấp hơn ở Công ty mẹ.
(Nguồn từ tài liệu dành cho kiểm toán Công ty Deloitte Việt Nam)
Công ty Điện tử ABC Việt Nam là Công ty chưa đăng ký trên thị trường chứng

Bảng 1.4: Bảng tính mức trọng yếu với Công ty điện tử ABC.
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 22 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
Chỉ tiêu Tính toán Hướng dẫn
Khoản mục lựa chọn để tính PM:
Tổng doanh thu

Số dư khoản mục lựa chọn tính PM: 1,804,535 $
Tỷ lệ ước lượng: 3 %
Tỷ lệ này nằm trong khoảng 0.5%
đến 3% (theo phụ lục 1)
Mức trọng yếu tính theo lợi nhuận
sau thuế:
49,781$ = Tổng doanh thu * tỷ lệ ước lượng
Mức trọng yếu sau thuế được chọn: 49,780 $
Con số này sẽ được đưa vào phần
“Mức trọng yếu” ở bên dưới.
Tỷ lệ sai sót ước tính: 10.00%
Đây là tỷ lệ KTV giảm mức trọng yếu
xuống để điều chỉnh các sai sót ước tính
phát hiện ra trong quá trình kiểm toán.
Mức trọng yếu chi tiết MP (chưa
điều chính theo tác động của thuế)
4978 $
Được tính bằng mức trọng yếu sau
thuế được chọn nhân với (1- tỷ lệ sai
sót ước tính)
Mức trọng yếu chi tiết MP (đã điều
chỉnh theo tác động của thuế)
44,802 $

trình kiểm toán cụ thể cho khoản mục này
SVTH: Mai Thị Hồng Thịnh 24 Kiểm toán 48A
Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: TS.Nguyễn Thị Phương Hoa
Bảng 1.5: Bảng câu hỏi thiết kế các thủ tục kiểm toán chi tiết đối với khoản
mục doanh thu
STT Thủ tục kiểm toán
Công ty điện tử
ABC
1
KTV sẽ sử dụng phương pháp gì để kiểm tra doanh thu: phân tích soát
xét, kiểm tra chi tiết hay kết hợp cả hai?
Kết hợp
2
Nếu thực hiện kiểm tra chi tiết, bên Nợ tài khoản Giá vốn hàng bán có
được kiểm tra đồng thời với bên có của Tài khoản doanh thu hay
không?
Không
3
Có kiểm tra tính đúng kỳ của doanh thu bằng cách kiểm tra các chứng
từ xuất hàng hóa hay dịch vụ phát sinh trước kỳ quyết toán hay kiểm
tra các chứng từ sau kỳ quyết toán?
Có
4
Có lý do nào để KTV tin rằng doanh thu đối với bên thứ ba là trọng
yếu?
Không
5 Có lý do nào để KTV tin rằng doanh thu bằng ngoại tệ là trọng yếu? Có
6
Có lý do nào để KTV tin rằng doanh thu bán hàng của Công ty bao
gồm cả doanh thu bán phế liệu hay không?