Chuyên đề thực tập
Thực trạng kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp
dịch vụ trong kiểm toán Báo cáo tài chính tại công ty dịch vụ t vấn
tài chính kế toán và kiểm toán (AASC)
2.1. Tổng quan Công ty Dịch vụ t vấn Tài chính kế toán và kiểm toán.
2.1.1. Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Công ty Dịch vụ t vấn
Tài chính kế toán và kiểm toán
Sau khi tiến hành đổi mới đất nớc, Đảng và Chính phủ ra sức xây dựng, phát
triển nền kinh tế về mọi mặt. Cùng với sự phát triển đó là sự ra đời và hoàn thiện
của các văn bản Luật Kế toán, Luật Kiểm toán; các chính sách và quy định khác có
liên quan làm cơ sở pháp lí và động lực phát triển cho hoạt động tài chính, kế toán
và kiểm toán của nền kinh tế thị trờng non trẻ tại Việt Nam.
Trớc những yêu cầu của nền kinh tế mới chuyển đổi và nhu cầu cầu tất yếu về
kiểm toán độc lập, ngày 13/05/1991, Bộ Tài Chính đã ra quyết định số 164
TC/QĐ/TCCB thành lập Công ty Dịch vụ t vấn kế toán. Trong giai đoạn này, chức
năng chủ yếu của Công ty là cung cấp các dịch vụ về kế toán. Sau 2 năm hoạt động,
nhận thấy sự liên hệ mật thiết giữa hoạt động kế toán và kiểm toán, những yêu cầu
về đổi mới hệ thống quản lí cũng nh những đòi hỏi về đa dạng hóa loại hình hoạt
động, ngày 14/09/1993, Bộ trởng Bộ Tài chính đã ra Quyết định số
639TC/QĐ/TCCB đổi tên Công ty thành Công ty Dịch vụ T vấn Tài chính Kế toán
và Kiểm toán, với tên giao dịch chính thức là AASC.
Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao của hoạt động kiểm toán,
AASC đã không ngừng mở rộng quy mô. Ngoài Văn phòng chính đợc đặt tại Số 1-
Lê Phụng Hiểu- Hà Nội, công ty còn mở các chi nhánh tại khắp mọi miền đất nớc:
chi nhánh tại Thanh Hóa, Quảng Ninh, Vũng Tàu và chi nhánh lớn nhất tại Thành
phố Hồ Chí Minh.
Tháng 4/2005, AASC chính thức trở thành Hội viên Hội kiểm toán viên hành
nghề Việt Nam (VACPA).
Ngày 29/07/2005, AASC chính thức gia nhập INPACT quốc tế và trở thành đại
diện của tổ chức kiểm toán danh tiếng này tại Việt Nam.
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A

o Kiểm toán hoạt động các chơng trình dự án.
o Kiểm toán quyết toán vốn đầu t xây dựng cơ bản.
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A
22
Chuyên đề thực tập
o Kiểm toán DN Nhà nớc phục vụ cổ phần hóa.
o Kiểm toán DN tham gia niêm yết trên thị trờng chứng khoán.
o Kiểm toán xác định vốn góp liên doanh và giá trị doanh nghiệp.
o Kiểm toán quyết toán tỉ lệ nội địa hóa.
o Kiểm toán tài liệu kế toán, tài chính.
o Kiểm toán tuân thủ luật định.
Các hoạt động kiểm toán của AASC đều tuân thủ theo đúng chuẩn mực kiểm
toán Việt Nam cũng nh chuẩn mực kiểm toán quốc tế đợc chấp nhận.
Dịch vụ kế toán.
Có thể nói, công ty có một bề dày kinh nghiệm trong việc cung cấp loại hình
dịch vụ này. Vì dịch vụ kế toán đã gắn liền với sự hình thành cũng nh phát triển của
toàn công ty. Đến nay, các loại hình dịch vụ kế toán đợc cung cấp ngày càng phong
phú với chất lợng ngày càng cao, nh:
o Hớng dẫn áp dụng chế độ kế toán- tài chính.
o Lập hồ sơ đăng kí chế độ kế toán hiện hành.
o Mở, ghi sổ kế toán và lập Báo cáo tài chính.
o Xây dựng mô hình tổ chức bộ máy, tổ chức công tác kế toán.
Dịch vụ t vấn:
Do sự thay đổi của môi trờng kinh doanh cả trong và ngoài nớc, dịch vụ t vấn
cùng ngày càng phất triển, đóng góp không nhỏ vào doanh thu của toàn công ty.
Đến nay, công ty đã cung cấp cho khách hàng những dịch vụ t vấn sau:
o T vấn thuế: Lập kế hoạch thuế, xác định thuế thu nhập cá
nhân, xây dựng cơ cấu kinh doanh phù hợp với mục đích tính thuế..
o T vấn thực hiện các quy định của pháp luật.
o T vấn tài chính, quản trị kinh doanh, đầu t.

Ngoài ra, công ty còn cung cấp các phần mềm quản lí khác nh: Phần mềm quản
lí nhân sự, quản lí tài sản cố định, quản lí công văn và quản lí doanh nghiệp.
2.1.3. Thị tr ờng và khách hàng của AASC.
Sau hơn 15 năm hoạt động, công ty đã có hơn 1500 khách hàng thuộc nhiều
thành phần kinh tế khác nhau. Với phơng châm cung cấp cho khách hàng những
dịch vụ tốt nhất, công ty đã khẳng định đợc uy tín của mình trong thị trờng kiểm
toán hết sức năng động của Việt Nam.
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A
44
Chuyên đề thực tập
Có thể thấy, Dịch vụ xác định giá trị doanh nghiệp và t vấn cổ phần hóa là điểm
vợt trội của AASC so với tất cả các Công ty kiểm toán khác. Với 8 thẩm định viên
về giá, AASC chiếm đến trên 80% số lợng khách hàng trong lĩnh vực này ở Việt
Nam. Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định về chuyển đổi Công ty Nhà nớc sang
Công ty Cổ phần, công ty đã chủ trơng phát triển dịch vụ T vấn và xác định giá trị
doanh nghiệp cổ phần hóa. Năm 2003, công ty đã thực hiện cho 38 doanh nghiệp,
đến năm 2006, con số này đã là trên 100 doanh nghiệp. Đây là một chủ trơng đúng
đắn, thể hiện sự sáng suốt của Ban lãnh đạo công ty trong việc tìm kiếm và nắm bắt
thị trờng.
Mặt khác, kiểm toán Báo cáo tài chính cũng là một trong những u thế của
Công ty. Năm 2001, công ty chỉ có 317 hợp đồng kiểm toán Báo cáo tài chính, đến
năm 2004 con số này là 528 hợp đồng và hiện nay, công ty đã có trên 700 hợp đồng
với các khách hàng lớn nh:
o Tổng Công ty Hàng không Việt Nam.
o Tổng Công ty Cao su Việt Nam.
o Tổng Công ty Bu chính viễn thông.
o Tổng Công ty Xi măng Việt Nam.
o Tổng Công ty LILAMA.
o Tổng Công ty Than Việt Nam
Ngoài ra, công ty còn thực hiện kiểm toán cho các dự án của các tổ chức lớn

Số tiền %
1 Doanh thu 21.174 25.972 32.274 41.005 50.145 9.140 22
2 Lợi nhuận 2.033 1.920 1.977 2.756
3.427
671 24
3
Nộp ngân
sách
2.904 3.039 3.309 3.700 3.985 285 7
4
Thu nhập
bq/tháng
2,5 2,7 3,3 4,2 4.8 0.6 14
Từ bảng số liệu trên ta thấy, doanh thu của công ty liên tục tăng trong các năm
qua và tăng nhanh ở các năm 2005, 2006. So với năm 2005, doanh thu năm 2006
đã tăng 9.140 triệu đồng đạt 22 %. Trong khi đó lợi nhuận sau thuế tăng 671 triệu
đồng đạt 24%. Điều này chứng tỏ hiệu quả kinh doanh của công ty không ngừng đ-
ợc nâng cao.
Cùng với mức tăng lên về doanh thu, công ty đã đóng góp đáng kể vào Ngân
sách Nhà nớc, đồng thời nâng cao đợc thu nhập cho cán bộ công nhân viên.
Từ phân tích trên, có thể khẳng định AASC là một điển hình về DN Nhà nớc
trong thời kì mới, là lá cờ đầu của nghành kiểm toán Việt Nam, không những hoạt
động kinh doanh hiệu quả cao mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển của
nền kinh tế.
2.1.4. Đặc điểm về tổ chức bộ máy quản lí của AASC.
Sớm nhận thức đợc tầm quan trọng của nhân tố con ngời, ban lãnh đạo công ty
đã sớm quan tâm đến việc đào tạo và bồi dỡng, nâng cao trình độ tay nghề của đội
ngũ công nhân viên. Vì vậy, đờng lối chiến lợc phát triển nguồn nhân lực
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A
66

tránh trồng chéo, quan liêu đảm bảo quản lí chặt chẽ về mọi mặt, phát huy đợc sức
mạnh của tập thể và năng lực của từng các nhân.
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A
77
Chuyên đề thực tập
Bảng 3: Bảng số liệu về nhân sự của AASC
STT Chỉ tiêu 2002 2003 2004 2005 2006
1 Tổng nhân viên 231 254 249 300 312
2 Số lợng KTV 74 87 103 115 118
3 Thẩm định viên về giá - - - 4 8
4 Tiến sĩ, Thạc sĩ 3 3 3 8 12
5 Học ACCA 5 5 3 6 7
Bộ máy quản lí của AASC đợc tổ chức theo mô hình chức năng. Mỗi phòng ban
trong công ty chịu trách nhiệm trong một lĩnh vực độc lập, do một phó giám đốc có
chuyên môn phụ trách nhng vẫn có sự hỗ trợ bổ sung cho nhau nhằm thực hiện mục
tiêu chung của toàn công ty.
Ban giám đốc: Bao gồm 1 Giám đốc và 5 Phó Giám đốc, có nhiệm vụ xây
dựng đờng lối, chiến lợc kinh doanh cũng nh kế hoạch hoạt động của công ty.
Phòng Kế toán-Tài chính: hỗ trợ Ban Giám đốc điều hành, quản lí công ty;
theo dõi, hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh; cung cấp các Báo cáo kế toán
đồng thời thực hiện thanh toán lơng, tạm ứng cho cán bộ công nhân viên
Phòng Hành chính-Tổng hợp: có nhiệm vụ tổ chức nhân sự, bảo vệ tài sản,
cung cấp hậu cần, quản lí công văn,
Phòng Công nghệ thông tin: có nhiệm vụ thiết kế, lắp đặt cũng nh bảo trì
mạng máy tính cho toàn công ty, hỗ trợ các phòng ban khác trong việc thực hiện
nhiệm vụ chuyên môn của mình.
Ngoài 3 phòng hành chính sự nghiệp trên, công ty có 6 phòng nghiệp vụ cung
cấp các dịch vụ chuyên môn, tuân thủ theo các chế độ, chuẩn mực kế toán và kiểm
toán, đảm bảo thực hiện đúng kế hoạch và cũng nh uy tín của công ty.
Phòng Kiểm toán các ngành sản xuất vật chất: nhiệm vụ của phòng là thực

Giám đốcÔ. Ngô Đức Đoàn
Chi nhánhVũng TàuChi nhánhThanh HóaChi nhánhQuảng Ninh
PGĐÔ. Tạ Quang TạoPGĐÔ. Bùi Văn ThảoPGĐÔ. Lê Quang Đức PGĐÔ. Lê Đăng Khoa
Chi nhánhTP HCM
Phòng Đào tạo vàhợp tácquốc tế Phòng Kiểm toán XDCBPhòng Kiểm toán các nghành SXVCPhòng Kiểm toán các nghành TMDVPhòng Kiểm toán vàtư vấn
Phòng HCTHPhòng Kế toán
PGĐÔ. Nguyễn Thanh Tùng
Phòng Kiểm toándự án
PhòngCNTT
Chuyên đề thực tập
SƠ Đồ 4: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý Công ty Dịch vụ t vấn tài chính kế toán và kiểm toán (AASC)
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A
1010
Kí kết hợp đồng cung cấp dịch vụ
Lập kế hoạch kiểm toán và chương trình kiểm toán
Thực hiện kiểm toán
Soát xét chất lượng và phát hành báo cáo kiểm toán.
Khảo sát, đánh giá khách hàng
Chuyên đề thực tập
2.1.5. Khái quát về hoạt động kiểm toán của Công ty.
2. 1.5.1. Quy trình kiểm toán chung tại Công ty AASC.
AASC là một trong những công ty kiểm toán lớn nhất cả nớc, với hơn 1500
khách hàng hoạt động trong nhiều ngành nghề lĩnh vực khác nhau. Do vậy để đảm
bảo sự thống nhất, công ty đã căn cứ vào những Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và
những Chuẩn mực kiểm toán quốc tế đợc chấp nhận để xây dựng một quy trình
kiểm toán riêng, phù hợp với từng khách hàng cũng nh phù hợp với đặc điểm hoạt
động của công ty.
Quy trình kiểm toán tại công ty AASC gồm 5 bớc:

Sơ đồ 5: Quy trình kiểm toán tại công ty AASC.

đầu rủi ro kiểm toán của từng khoản mục trên BCTC.
o Tổng hợp rủi ro liên quan đến số d tài khoản và sai sót tiềm tàng để xác định mục
tiêu , nội dung kiểm toán cho từng khoản mục: xác định phơng pháp kiểm toán,
các thủ tục kiểm tra chi tiết, các thử nghiệm cơ bản
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A
1212
Chuyên đề thực tập
o Tổng hợp và phổ biến kế hoạch kiểm toán: yêu cầu của công việc này là phải xác
định đợc thời gian, phạm vi của cuộc kiểm toán, lực lợng tham gia, thời gian hoàn
thành kiểm toán
Nếu việc lập kế hoạch và thiết kế chơng trình kiểm toán đợc thực hiện một cách
khoa học sẽ bảo đảm cho cuộc kiểm toán đợc thực hiện với chất lợng cao.
B ớc 4: Thực hiện kiểm toán:
Sau khi đã lập kế hoạch và thiết kế chơng trình kiểm toán phù hợp với từng
khách hàng, kiểm toán viên sẽ tiến hành các thực hiện kiểm toán.
Rà soát đánh giá thực hiện các thử nghiệm KSNB.
Để có những đánh giá ban đầu về mức độ tin cậy của HTKSNB, về việc tuân thủ
các chế độ, chuẩn mực kế toán cũng nh các quy định khác có liên quan, kiểm
toán viên sẽ tiến hành xem xét hệ thống kế toán, phân tích môi trờng kiểm soát
chung, các thủ tục kiểm soát đợc sử dụng ở khách hàng
Sau khi thu thập đợc thông tin và có những đánh giá về HTKSNB, KTV sẽ xác
định đợc các thủ tục kiểm toán cần thực hiện, xem xét nên tăng cờng hay giảm thiểu
các trắc nghiệm đạt yêu cầu trong quá trình kiểm toán.
Thực hiện các thủ tục phân tích.
áp dụng các thủ tục phân tích giúp KTV xác định đợc nội dung, phạm vi của các
thủ tục kiểm toán khác cần thực hiện, đồng thời kiểm tra đợc tính hợp lí của các số
liệu trong khâu soát xét cuối cùng trớc khi phát hành Báo cáo kiểm toán. Đây là
công việc đợc thực hiện phổ biến trong bất cứ cuộc kiểm toán nào.
Kiểm tra chi tiết các nghiệp vụ phát sinh, kiểm tra chi tiết số d.
KTV sẽ tiến hành chọn mẫu để kiểm tra chi tiết các nghiệp vụ kiểm toán phát

thẩm định và phê duyệt.
o Ban Giám đốc.
Đây là cấp soát xét cuối cùng trong quy trình kiểm soát tại công ty AASC. Sau
khi Ban Giám đốc kiểm tra lại kết quả kiểm toán, công ty sẽ phát hành báo cáo
kiểm toán gửi cho khách hàng.
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A
1414
Chuyên đề thực tập
Quá trình soát xét này đợc phản ánh trong hồ sơ kiểm toán của công ty, nó đợc
coi là một giấy làm việc và làm cơ sở quan trọng đảm bảo chất lợng của cuộc kiểm
toán đã thực hiện.
Dới đây là mẫu giấy đợc sử dụng để soát xét tại công ty AASC.
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A
1515
Chuyên đề thực tập
Biểu 1: Mẫu giấy soát xét của AASC
Soát xét của trởng phòng/Ban giám đốc Ref: .
Khách hàng: ................................. KTV:
Niên độ kế toán: ............................... Ngày:
STT Các vấn đề ý kiến của kiểm toán viên ý kiến của trởng/phó phòng ý kiến của Ban giám đốc
ý kiến Tham chiếu ý kiến Kí/Ngày ý kiến Kí/Ngày
I Kết quả kiểm toán năm trớc
II Các sai sót phát hiện năm nay
1 Lập Báo cáo tài chính
2 Tiền.
3 Hàng tồn kho
4 Tài sản lu động khác
5 DTBH&CCDV

III Kết luận

--Vận tải đờng bộ, đờng sông, đờng biển, vận tải quá cảnh, quản lí và khai
thác cảng, sửa chữa các phơng tiện vận tải, thi công cải tạo phơng tiện cơ giới
Nguyễn Thị Mai Linh Kiểm toán 45A
1717
Chuyên đề thực tập
đờng bộ.
--Kinh doanh khách sạn, nhà nghỉ, dịch vụ ăn uống.
Công ty Cổ phần 14-9 ngoài trụ sở chính ở Hà Nội, còn có các chi nhánh ở
Quảng Ninh, Đà Nẵng, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh. Doanh thu của các đơn vị
này đều tập trung hạch toán tại văn phòng Công ty ở Hà Nội.
Công ty Xuất nhập khẩu HL là Công ty trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên đợc
thành lập theo Quyết định số 2210/GP/TLDN ngày 06/05/1998 của UBND tỉnh
Kiên Giang và đợc Sở Kế hoạch Đầu t Tỉnh Kiên Giang cấp Giấy chứng nhận đăng
kí kinh doanh ngày 04/05/1999, 100% vốn do Công ty mẹ là Tổng Công ty Lơng
thực Miền Nam đầu t. Ngoài ra còn có 6 đơn vị thành viên trực thuộc, tiến hành
hạch toán độc lập với Công ty.
Trụ sở chính: Số 8- Đờng 30/4- TP Rạch Giá- Tỉnh Kiên Giang.
Vốn điều lệ: 30.909.870đ. Trong đó, vốn lu động: 8.000.000đ.
vốn cố định: 22.909.870đ.
Theo đó, ngành nghề hoạt động kinh doanh của Công ty là:
--Hàng xuất khẩu: hải sản, chế biến các loại gạo, tiêu, điều và các loại nông
sản khác.
--Hàng nhập khẩu:
+T liệu sản xuất nh: phân bón các loại, thuốc trừ sâu, trừ cỏ, xi măng đèn, máy
nổ và phụ tùng máy thủy, hóa chất, ng lới cụ, hạt nhựa, sợi dệt.
+Hàng tiêu dùng thiết yếu.
2.2.2. Thực trạng kiểm toán khoản mục DTBH&CCDV trong kiểm toán
Báo cáo tài chính của Công ty AASC.
2.2.2.1. Khái quát về quy trình kiểm toán khoản mục DTBH&CCDV tại Công
ty AASC