TRẦN AN HẢI
TUẦN 5
HÀ NỘI - 2009
Chương 4
THỐNG KÊ MÔ TẢ
Thống kê là gì
Có thể nghiên cứu dân số theo các dấu hiệu
Tuổi Trình độ văn hóa
Địa bàn cư trú Nghề nghiệp
Tuổi và trình độ văn hóa được biểu thị bởi con số nên
thuộc về dấu hiệu định lượng.
Địa bàn cư trú và nghề nghiệp thuộc về dấu hiệu định
tính. Việc nghiên cứu này có thể làm theo kiểu tổng điều tra
dân số và phân tích từng người theo các dấu hiệu trên, từ
đó tổng hợp thành dấu hiệu chung cho toàn bộ dân số
nước đó.
Làm như vậy có nhiều khó khăn như: đòi hỏi nhiều chi
phí vật chất và thời gian, điều tra có thể bị lặp hoặc sót,
…
Thống kê mô tả là bước đầu tiên của Thống kê, có
mục đích thu thập và hệ thống hóa số liệu, tính các số
đặc trưng thực nghiệm và tìm qui luật phân phối thực
nghiệm của hiện tượng cần nghiên cứu.
§1 TỔNG THỂ VÀ MẪU
Tập hợp gồm tất cả các phần tử là đối tượng nghiên
cứu của ta gọi là tổng thể.
Số phần tử của tổng thể gọi là kích thước của nó. n
phần tử lấy ra từ tổng thể được gọi là một mẫu kích
thước n.
Một mẫu được gọi là mẫu ngẫu nhiên nếu các phần
tử của nó được lấy một cách ngẫu nhiên.
Ví dụ
Số phần tử của mẫu có tính chất A
Ví dụ
Tiến hành điều tra về sự ưa dùng một loại bột giặt trên
10 hộ gia đình ta có một mẫu định tính. Mẫu định lượng là mẫu mà ta quan tâm đến một
yếu tố về lượng của các phần tử trong mẫu.
Một mẫu định lượng kích thước n có dạng
(x
1
, x
2
, …, x
n
)
trong đó x
j
là giá trị của yếu tố lượng thuộc phần tử thứ
j trong mẫu.
Ví dụ
Giá của mặt hàng A sau Tết tại 8 cửa hiệu
(95, 109, 99, 98, 105, 99, 109, 102)
là mẫu định lượng
Nhận xét
Nếu đặt X là yếu tố về lượng của các phần tử trong tổng
thể, thì X là bnn. Mẫu (x
, …, X
n
) là mẫu ngẫu nhiên tổng quát,
(x
1
, x
2
, …, x
n
) là mẫu ngẫu nhiên cụ thể.
§2 HỆ THỐNG HÓA SỐ LIỆU TRONG
TRƯỜNG HỢP MẪU ĐỊNH LƯỢNG
Tổng quát
Sắp xếp số liệu thành dãy
(x
1
, x
2
, …, x
n
),
sao cho x
1
≤ x
2
≤ …
≤ x
n
i
= số các x
j
trong mẫu mà bằng .
Ta có .
Từ bảng này ta có bảng phân bố tần suất sau
X …
Tần suất
f
1
f
2
…
f
k
trong đó .
Biểu đồ tần suất hình gậy của X
Ví dụ
Giá của mặt hàng A sau Tết tại 8 cửa hiệu là
(95, 109, 99, 98, 105, 99, 109, 102).
Thu gọn mẫu, ta có
Giá hàng A
khác nhau
Ta chọn k khoảng [a
i-1
; a
i
) (i = 1,…, k) sao cho
chứa tất cả các x
j
. Ta thu gọn mẫu thành bảng phân bố tần số ghép lớp
X
a
0
- a
1
a
1
- a
2
i
).
Từ bảng này ta có bảng phân bố tần suất ghép lớp sau
X
a
0
- a
1
a
1
- a
2
…
a
k-1
- a
k
Tần số
f
1
f
2
…
f
k
3
Biểu đồ tần số hình cột
Ta cũng có thể ghép các số liệu trong mẫu vào các đoạn
rời nhau
Ví dụ
Chiều cao
[160;162]
[163;165]
[166;168]
[169;171]
[172;174]
Tần số
6
12
10
5
3 Biểu đồ tần số hình cột