Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
SKKN:
Phát huy tính tích cực và tăng sự hứng thú của học sinh
qua kỹ năng kết hợp các ứng dụng để soạn bài giảng điện
tử môn toán THPT
PHẦN I: MỞ ĐẦU
I/. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong quá trình dạy học hầu hết các giáo viên đều thấy khó khăn trong khâu
giảng dạy những kiến thức trừu tượng, những phần mà học sinh không thể hoặc
không có điều kiện để quan sát trực tiếp. Ngày nay, với sự tiến bộ vượt bậc của khoa
học kĩ thuật đặc biệt là sự ra đời của máy vi tính đã làm cho quá trình nhận thức của
học sinh trở nên đơn giản hơn thông qua những bài giảng điện tử mà giáo viên đã
chuẩn bị. Việc sử dụng máy vi tính ngày nay không còn xa lạ với giáo viên. Tuy
nhiên, để soạn giảng được một bài học có ứng dụng công nghệ thông tin đòi hỏi người
giáo viên ngoài việc sử dụng thành thạo máy vi tính thì còn phải có kỷ năng phân tích
và kết hợp một số phần mềm, ứng dụng để sử dụng trong quá trình dạy học thì bài
giảng mới thực sự hiệu quả và mang đúng ý nghĩa tích cực của bài giảng điện tử. Vì
vậy việc thực hiện các bài soạn giảng điện tử bằng Powerpoint cho thấy sự cần thiết
bởi nó đáp ứng được yêu cầu giáo dục như:
- Tạo sự hứng thú học tập cho học sinh bởi khả năng đối thoại trực tiếp.
- Tiết kiệm thời gian và chi phí trong giảng dạy.
- Tiện lợi khi cần tăng thêm lượng kiến thức, đưa thêm những nội dung mới
hay mở rộng trong tiết giảng.
- Giảm thiểu sự vất vả của giáo viên trong giờ lên lớp.
- Thuận tiện trong việc hỗ trợ cho các hoạt động (trong các chủ đề của môn
học) nhằm truyền đạt kỷ năng, kiến thức và thái độ ngành, nghề cho học sinh.
Hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy và học ngày càng phổ
biến. Đặc biệt là việc sử dụng các phần mềm hỗ trợ soạn bài giảng điện tử cũng tương
đối nhiều, nhưng để bài giảng điện tử thật sự phát huy hết hiệu quả và ý nghĩa của nó
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 1
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

tạp và khô khan; giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian để có thể đi sâu hơn vào nội
dung bài học.
III/. PHẠM VI NGHIÊN CỨU – GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
Vận dụng các phần mềm nói trên vào chương trình Toán THPT.
Cách thức soạn, sử dụng giáo án điện tử của giáo viên trong tổ Toán trường
THPT Long PhướcViệc học tập và kết quả đạt được của học sinh lớp 12A1,
12A2,12A3 trường THPT Long Phước. Tuy đề tài chỉ giới thiệu về các kỷ năng cơ
bản về soạn giáo án điện tử và kết hợp các phần mềm toán học và chỉ được thực hiện
trên 1 bài dạy của lớp 12 nhưng nếu các thầy cô hiểu rõ được tính hiệu quả của giáo
án điện tử thì có thể sử dụng vào các tiết dạy hằng ngày.
IV/. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Tham dự các lớp tập huấn.
Tham khảo tài liệu viết về các phần mềm toán học.
Thường xuyên thực hành, vận dụng các phần mềm trên máy vi tính.
Phương pháp phân tích hệ thống: để phân tích các mối liện hệ liên quan đến đổi
mới phương pháp dạy học, một số phần mềm tin học và ứng dụng công nghệ thông tin
trong dạy học.
Phương pháp quan sát điều tra: để tiến hành quan sát điều tra tình hình dạy và
học, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.
- Giả thiết khoa học đặt ra:
Giáo viên sử dụng thành thạo các phần mềm ứng dụng để soạn giáo án vi tính,
có kỹ năng phân tích và liên kết với các phần mềm toán học.
Giáo viên có thể kết hợp linh hoạt giáo án điện tử với các phương pháp truyền
thống nhằm truyền thụ thật tốt kiến thức cho học sinh.
Học sinh được tiếp cận với các phương pháp mới làm tăng khả năng quan sát,
tiếp nhận, thực hành, khả năng tư duy, hoạt động độc lập, sáng tạo và tăng tính nhạy
bén cho học sinh.
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 3
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
Học sinh hứng thú hơn khi học Toán.

Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
cùng các thiết bị đa phương tiện khác. Tuy nhiên, qua dự giờ và trao đổi với giáo
viên, tôi thấy vẫn còn những ý kiến khác nhau về hình thức dạy học mới này như:
- Một số giáo viên tuyệt đối hoá việc soạn giảng bằng PowerPoint và gần như
phủ nhận các hình thức dạy học truyền thống.
- Một số giáo viên khác cho rằng hình thức dạy học này là không khả thi trong
điều kiện chất lượng học sinh của nhà trường hiện nay.
- Còn lại, một số giáo viên cho rằng sử dụng PowerPoint một cách khoa học
như là một phương tiện dạy học hỗ trợ hợp lý việc thực hiện kế hoạch của giáo án lên
lớp sẽ đem lại kết quả cao cho nhận thức của học sinh cả về mặt giáo dưỡng, giáo dục
và phát triển khả năng tư duy, thực hành.
Một số thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện đề tài ở trường THPT
Long Phước.
Thuận lợi
- Nhà trường đã có trang thiết bị phục vụ cho nhu cầu soạn giảng bài giảng điện
tử của giáo viên.
- Đa số giáo viên đã được đào tạo cơ bản về tin học đáp ứng nhu cầu soạn giảng
bài giảng điện tử.
Khó khăn
- Tuy có 1 phòng dùng để giảng dạy bài giảng điện tử nhưng do điều kiện
trường còn khó khăn nên đây không phải là phòng chức năng riêng (phòng tin học) và
máy chiếu của nhà trường đã cũ và khá mờ làm giảm đi hứng thú và khả năng tiếp thu
bài của các em.
- Chất lượng học sinh còn thấp nên làm giảm khả năng tiếp thu bài của các em.
- Một số giáo viên còn e ngại trong việc soạn giảng giáo án điện tử và cho rằng
mất rất nhiều thời gian trong công việc soạn giảng này.
III/. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1. Qui trình thiết kế một bài soạn điện tử.
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 6
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

Đây là bước quan trọng cho việc thiết kế bài giảng điện tử, là nét đặc
trưng cơ bản của bài giảng điện tử để phân biệt với các loại bài giảng truyền
thống, hoặc các loại bài giảng có sự hỗ trợ một phần của máy vi tính. Việc
multimedia hoá kiến thức được thực hiện qua các bước:
- Dữ liệu hoá thông tin kiến thức.
- Phân loại kiến thức được khai thác dưới dạng văn bản, bản đồ, đồ hoạ,
ảnh tĩnh, phim, âm thanh
- Tiến hành sưu tập hoặc xây dựng mới nguồn tư liệu sẽ sử dụng trong
bài học.
- Chọn lựa các phần mềm dạy học có sẵn cần dùng đến trong bài học để
đặt liên kết.
- Xử lý các tư liệu thu được để nâng cao chất lượng về hình ảnh, âm
thanh. Khi sử dụng các đoạn phim, hình ảnh, âm thanh cần phải đảm bảo các
yêu cầu về mặt nội dung, phương pháp, thẩm mỹ và ý đồ sư phạm.
1.4. Xây dựng các thư viện tư liệu
Sau khi có được đầy đủ tư liệu cần dùng cho bài giảng điện tử, phải tiến hành
sắp xếp tổ chức lại thành thư viện tư liệu, tức là tạo được cây thư mục hợp lý. Cây thư
mục hợp lý sẽ tạo điều kiện tìm kiếm thông tin nhanh chóng và giữ được các liên kết
trong bài giảng đến các tập tin âm thanh, video clip khi sao chép bài giảng từ ổ đĩa
nay sang ổ đĩa khác, từ máy này sang máy khác.
1.5. Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng tiến
trình dạy học thông qua các hoạt động cụ thể
Sau khi đã có các thư viện tư liệu, giáo viên cần lựa chọn ngôn ngữ hoặc các
phầm mềm trình diễn thông dụng để tiến hành xây dựng bài giảng điện tử.
Văn bản cần trình bày ngắn gọn cô đọng, chủ yếu là các tiêu đề và dàn ý cơ
bản. Nên dùng một loại font chữ phổ biến, đơn giản, màu chữ được dùng thống nhất
tuỳ theo mục đích sử dụng khác nhau của văn bản như câu hỏi gợi mở, dẫn dắt, hoặc
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 8
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
giảng giải, giải thích, ghi nhớ, câu trả lời Khi trình bày nên sử dụng sơ đồ khối để

a) Tạo mới một Slide: Insert
→
New Slide hoặc Ctrl + M
b) Xoá Slide: Chọn Slide nhấn phím Delete
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 9
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
c) Thay đổi vị trí Slide: Từ phía bên trái của màn hình thiết kế chọn trái chuột
vào Slide cần thay đổi vị trí, giữ chuột rê tới nơi cần thiết rồi thả ra.
d) Xem 1 Slide : Khi thiết kế xong một Slide ta có thể cho hiện để kiểm tra
bằng cách chọn Slide cần hiện
→
nhấn Shift + F5 (Hoặc nhấp chuột vào biểu tượng
ở phía dưới bên trái màn hình thiết kế)
e) Ẩn một Slide : Chọn Slide
→
Slide Show
→
Hide
f) Định dạng font chữ trong slide: chủ yếu sử dụng thanh công cụ Formating
g) Định dạnh thông thường: Trên thanh này bao gồm các nút lệnh chức năng
định dạng (Font chữ, màu chữ, kiểu chữ, )
h) Định dạng các khung chứa text: Muốn thay đổi lại độ rộng của khung
chứa chữ (đối tượng chứa text), ta chọn vào mép khung khi xuất hiện 8 nút khiển thì
đưa chuột vào các nút đó tới khi chuột biến thành mũi tên 2 chiều thì bắt đầu điều
chỉnh kéo to ra hay thu nhỏ lại cho cân đối trong Slide.
i) Thay đổi nền cho Slide:
+ Chọn Slide cần thay đổi
nền.
+
+ Format

b) Chèn tranh vào Slide theo một khuôn mẫu định trước:
- Format
→
Slide layout và chọn trong các khung những định dạng thích hợp:
- Chọn Apply to select Slide
- Chọn vào biểu tượng chèn tranh
→
chọn tranh
→
Ok
c) Chèn một file Video, Audio, một bảng, một biểu đồ….
Format
→
Slide layout
→
chọn một khuôn dạng thích hợp
→
nhấp chuột vào
biểu tượng hình:
- Nếu chèn bảng thì nhấp vào biểu tượng bảng
→
xuất hiện hộp thoại Insert
table
→
nhập số cột của bảng (number of column) và nhập số dòng của bảng (number
of rows)
→
OK
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 11
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 12
Hộp thoại sau khi nhấp Import
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
- Chèn biểu đồ thì nhấp vào biểu tượng biểu đồ , nhấp ra vùng
trống để kết thúc.
Khi đó màn hình xuất hiện hộp thoại
→
hiệu chỉnh biểu đồ
d) Chèn chữ nghệ thuật:
Chọn slide cần chèn
→
Insert
→
Picture
→
wordArt (các bước giống bên
Word) hoặc có thể chèn trực tiếp bằng cách chọn biểu tượng chữ A trên thanh
drawing
2.4 Tạo hoạt ảnh:
a) Tạo hoạt ảnh chung cho các đối tượng trong một slide:
Bước 1: Chọn Slide rồi nhấp chuột Slide Show
→
Animation Scheme
→

(hiện lược đồ hoạt ảnh).
Bước 2: Chọn các hoạt ảnh cho Slide trong các khung.
+ Recently Used (Sử dụng không lâu
→
Nhanh)

Nếu muốn hiệu ứng xuất hiện khi nhấp vào biểu tượng nào đó thì ta chọn:
Triggers
→
start effect on click of
→
chọn biểu tượng để nhấp chuột
Ví dụ: sau khi tạo hiệu ứng cho 5x – 8 = 0 và tôi muốn nó xuất hiện khi bấm
chữ phương trình thì tôi thực hiện như sau:
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 14
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
Trong cột Modify bên phải màn hình, chọn vào mũi tên của dòng chỉ hiệu ứng
của 5x – 8 = 0
→
timing
→
xuất hiện hộp thoại như trên
→
timing
→
chọn tốc độ
(speed), chọn số lần lặp lại (repeat)
→
triggers
→
start effect on click of
→
shape 1:
phương trình
c) Tạo sự chuyển tiếp cho Slide.
Mục đích: Tạo hiệu ứng khi chuyển tiếp giữa các slide

Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
Run Program: Chạy một chương trình trên máy tính (sketchpad, cabri,…)
Play sound: liên kết với một dạng âm thanh.
- Bước 3: Nhấp OK kết thúc liên kết
Chú ý:
Khi chọn Hyperlink to ta phải lựa chọn các trường hợp sau:
- Next Slide: đến Slide tiếp theo
- Previous Slide: về trước một Slide
- First Slide: về Slide đầu
- End Show: trở về màn hình thiết kế
- URL : liên kết tới một trang Web
- Other PowerPoint Presentation : Tới 1 slide trong file PowerPoint khác
- Other file : Tới một file bất kỳ khác
- Slide : Tới một Slide trong file hiện hành, khi vào trường hợp này ta phải
chọn một Slide nào đó trong file
* Khi chọn: Run Program phải bấm vào Browse để tìm chương trình chứa trong
máy tính (sketchpad, mathtype, trang word…). Với phần này, ta có thể chèn một file
sketchpad hoặc trang word. Nhưng lưu ý khi chèn file nào thì cần phải chép file đó
đúng địa chỉ, thường là nằm chung thư mục với bài giảng điện tử.
* Muốn viết chữ trên nút bấm thì nhấp phải chuột phải vào nút và chọn add text
* Muốn sửa lại liên kết trên nút, nhấp phải chuột vào nút chọn Action Setings
(hoặc Edit Hyperlink)
* Muốn gỡ bỏ mối liên kết: Remove Hyperlinkb) Tạo liên kết cho 1 đối tượng.
- Bước 1: Chọn đối tượng.
- Bước 2: Nhấp chuột phải vào đối tượng chọn Hyperlink Làm xuất hiện hộp
thoại Insert Hyperlink
- Bước 3: Chọn kiểu liên kết là một trong các trường hợp sau:

→
vẽ vào slide.
Bước 3: Định dạnh hình vẽ nhờ các biểu tượng trên Drawing:
- Thùng sơn: để tô mầu cho hình (muốn bỏ màu chọn No Fill)
- Bút: để thay đổi màu đường viền của hình vẽ
- Biểu tượng chữ : Thay đổi màu của chữ.
Chú ý: Muốn viết chữ lên hình bất kỳ: nhấp phải chuột vào hình chọn Add Text
(Hoặc Edit text)
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 17
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
2.7 Diễn giải khi trình chiếu:
- Ở chế độ Slide show, nhấn chuột phải lên một nơi bất kì trên màn hình
→
hiện
một menu
→
đưa tới mục pointer option và chọn pen
- Có thể dùng bút này để khoanh vùng những điểm cần nhấn mạnh trong slide
khi trình chiếu
- Bấm E để xóa các chú giải.
- Khi tắt bài trình chiếu sẽ xuất hiện hộp thoại:Do you want to keep your ink
annotations? (bạn có muốn giữ lại phần chú thích của bạn không?)
Keep: giữ lại Discard: không giữ
2.8 Các lưu ý khi sử dụng phần mềm powerpoint để soạn GAĐT:
- Không nên sử dụng quá nhiều màu, font chữ trong một slide
- Size chữ không quá to cũng không quá nhỏ, thường thì size chữ từ 18 đến 24
là hợp lí.
- Không nên sử dụng quá nhiều hình ảnh trang trí trong một slide
- Màu chữ và màu nền của slide phải có độ tương thích
- Không nên nhấn mạnh quá nhiều ý trong một slide

hỗ trợ thiết kế tương tác chuyên nghiệp như Directơ, Flash, … Tuy nhiên đa số các
giáo viên đều thích dùng Powerpoint hơn vì đã quen thuộc với phần mềm này từ
trước. Với Powerpoint truyền thống giáo viên thường sử dụng các hiệu ứng (effect),
hoạt cảnh (animation) cùng các thành siêu liên kết (Hyperlink), video nhúng trực tiếp
vào Powerpoint. Những bài giảng này chỉ mang tính minh họa (người xem chỉ nghe
và tiếp nhận) chứ không tương tác với người dùng (người nghe tác động lên bài giảng
và bài trình chiếu trả về kết quả tương ứng). Việc ứng dụng thiết kế bài giảng với sự
tương tác này giúp giáo viên có thể cho học sinh giải các bài toán đơn giảng, làm
những hiệu ứng như đồng hồ, đồng hồ đếm ngược, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm,…
nó góp phần tác dụng tích cực đến sự tiếp thu của học sinh và phát huy hết hiệu quả
của một tiết giảng thực hiện bằng bài giảng điện tử.
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 19
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
3.2 Các thao tác cơ bản cho việc tạo macro trong Powerpoint
Do đây là 1 chuyên đề hay và sự đầu tư nhiều nên trong đề tài này, chúng tôi
không hướng dẫn cụ thế mà chỉ giới thiệu các thao tác cần thiết và cơ bản nhất để các
thầy có có được 1 bài giảng hữu ích.
3.2.1 Các thiết lập ban đầu trong Powerpoint để
bắt đầu viết và sử dụng Macro
a. Thiết lập chế độ bảo mật
Mặc định Powerpoint không cho phép chạy các
Macro vì lý do bảo mật nên trước khi các thầy cô muốn
sử dụng chức năng này thì chúng ta phải thiết lập chế độ
bảo mật.
+ Đối với Office 2003 ta thực hiện như sau: vào
Tools, chọn Macro, chọn Security, chọn security level, chọn mức medium hoặc low
(thường thì các thầy cô nên chon low để macro mình chạy hiệu quả hơn)
b. Bật thanh công cụ VBA
Mặc định thì bộ công cụ hỗ trợ làm việc trên VBA không được mở (Toolbox) ta
thực hiện như sau: Vào View, chon toolbar, chon toolbox control

1. Bật chế độ Security của Macro trong Powerpoint là Low.
2. Vào menu Tools, chọn Add-Ins, click chuột vào nút Add News sẽ mở ra một
hộp thoại.
3. Tìm đến nơi chứa file PPTtoWord.ppa vừa giải nén, chọn OK, thoát
Powerpoint.
4. Mở lại Powerpoint, bạn sẽ thấy có thêm 1 biểu tượng
PPTtoWord nằm trên thanh công cụ như thế này:
5. Mở file Powerpoint cần chuyển, sau đó click chuột vào biểu tượng
PPTtoWord để chuyển Powerpoint sang Word.
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 21
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012
Sử dụng macro này thì file Word sau khi chuyển sẽ không xuất hiện các khung
frame giống như cách vào File > Send to > Microsoft Office Word
3.3.2 Xây dựng đồng hồ Analog bằng Shape cho phép người dùng chạy
hoặc dừng.
Ý tưởng: Đối tượng Shape có thuộc tính Rotation,
thuộc tính này mang giá trị từ (0-360), cho phép Shape
quay xung quanh điểm giữa của Shape. Nhờ đặc điểm
này ta dùng để thực hiện bài tập này.
Hướng dẫn chi tiết:
Bước 1: Vẽ 1 hình tròn làm khung đồng hồ.
Bước 2: Tạo kim đồng hồ. Vì Shape chỉ quay quanh tâm của nó nhưng kim
đồng hồ lại không quay quanh tâm. Chính vì vậy ý tưởng đơn giản nhất là group kim
đồng hồ với một hình tròn có kích thước bằng hình tròn ở bước 1. Cần chú ý bỏ
đường viền và cho hình tròn này trong suốt trước khi group. Lần lượt tạo ra kim giờ,
kim phút và kim giây. (Chú ý nên làm kim đứng thẳng xem như đang ở 0 độ).
Bước 3: Lần lượt đặt tên cho các group là KimGio, KimPhut, KimGiay. Đặt tên
cho Slide là clock. Tạo Button đặt tên là btnStart để bật/tắt đồng hồ.
Bước 4: Cần lưu ý 1 phút tương đương với 6 độ, 1 giây tương đương với 6 độ,
1 giờ tương ứng với 30 độ (vì vậy phải sử dụng hàm làm tròn). Chính vì vậy nếu có

Private Sub btnAdd_Click()
With ActivePresentation.Slides("ThuThap").Shapes("YKien")
.TextFrame.TextRange.Text = .TextFrame.TextRange.Text & txtAdd.Text &
Chr$(13)
txtAdd.Text = ""
End With
End Sub
Private Sub btnReset_Click()
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn Trang 23
Trường THPT Long Phước Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

ActivePresentation.Slides("ThuThap").Shapes("YKien").TextFrame.TextRange.Text
= ""
txtAdd.Text = ""
End Sub
3.3.4 Giả lập máy tính Casio Fx 500MS và Fx 570MS
Phần mềm giả lập máy tính Vinacal 500MS và 570MS (tương
tự Casio FX 500MS và 570MS)
Tác giả: Hãng máy tính Vinacal (xem ở nhận xét số 3)
- Edited.
Giới giả lập này bản có thể hướng dẫn học sinh thực hiện các
phép tính hệ phương trình, phương trình, lượng giác và tích phân… một cách trực
quan dễ hiểu.
Download ( />4. Kết hợp các phần mềm hỗ trợ toán học với Powerpoint
Hiện nay có rất nhiều phần mềm hỗ trợ soạn thảo bài giảng môn toán nhưng
trong bài giảng này chúng tôi sử dụng 1 số phần mềm sau. Các phần mềm này đều có
những đặc trưng riêng nhưng điểm chung của chúng là rất dễ sử dụng và rất phổ biến
hiện nay.
4.1 Mathtype 6.7 - chương trình hỗ trợ gõ công thức toán học 1 cách trực.
Nếu như đã dùng chức năng gõ công thức toán học trong Microsoft Word, bạn