SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG THƯ
PHÒNG GD-ĐT ĐÔNG GIANG
TRƯỜNG PTCS XÃ TƯ
S ÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ DẠY HỌC PHÂN MÔN
VẼ TRANG TRÍ
Người thực hiện: Nguyễn Thi Thư
PHÒNG GD-ĐT ĐÔNG GIANG
TRƯỜNG PTCS XÃ TƯ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG
THƯ
1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG THƯ
S ÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÂN MÔN THƯỜNG
THỨC MĨ THUẬT VÀ PHÂN MÔN VẼ TRANG TRÍ.
A.CƠ SƠ LÝ LUẬN THỰC TIỂN.
-Trong bối cảnh toàn ngành giáo dục và đào tạo đang nổ lực đổi mới phương
pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong hoạt
động học tập thì phương pháp dạy học được xem như là cách thức hoạt động của
giáo viên trong việc chỉ đạo, tổ chức các hoạt động học tập nhằm giúp học sinh chủ
động đạt các mục tiêu dạy học.
-Mĩ thuật là nghệ thuật của thị giác, nghệ thuật nhìn cái đẹp nên dạy học mĩ
thuật là tổ chức và thực hiện các hoạt động giúp học sinh nâng cao
sự hiểu biết về giáo dục thẩm mĩ, rèn luyện kĩ năng để ứng dụng
sự hiểu biết thẩm mĩ vào cuộc sống .
kết hợp dạy học cảm thụ thế giới xung quanh. Bắt buộc gò ép học sinh trong học mĩ
thuật sẽ dẫn đến khuôn mẫu, đồng điệu.
-Cần phát huy tính tích cực, độc lập suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo của học sinh là tư
tưởng chủ đạo của phương pháp dạy học mĩ thuật. Kết quả cuả việc “dạy” là kiến
thức phải “đến”, phải “vào” người học. Hơn nữa, học sinh phải là người chủ động
tiếp nhận kiến thức từ giáo viên. Khi giảng dạy, giáo viên không chỉ quan tâm đến
phương pháp dạy của giáo viên mà còn phải chú ý tới phương pháp học của học
sinh. Do đó dạy học mĩ thuật ở trường THCS, giáo viên cần lưu ý những điểm sau:
+Tạo không khí học tập tốt để học sinh háo hức chờ đón bài học.
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG
THƯ
3
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG THƯ
+Tạo điều kiện cho học sinh suy nghĩ, tìm hiểu những vấn đề mà giáo viên giảng
giải.
+Tổ chức bài học sao cho học sinh tham gia vào quá trình nhận thức một cách tự
giác.
+Động viên, khích lệ nhằm giúp học sinh làm bài bằng khả năng và cảm xúc
riêng.
II. Vì sao phải chú trọng đổi mới phương pháp dạy học?
-Tình trạng dạy học thầy đọc, trò chép hoặc giảng giải xen kẽ vấn đáp, giải thích
minh họa bằng tranh, dẫn đến học sinh vẫn quen lối học thụ động, gây khó khăn cho
việc áp dụng lối dạy hoạt động tích cực.
-Nhiều giáo viên còn lúng túng, thiếu những phương pháp mẫu cụ thể để tham
khảo, học tập vận dụng phương pháp dạy học tích cực.
-Việc kiểm tra thi cử vẫn theo lối cũ, chưa khuyến khích cách học tự học, tự tìm
tòi, sáng tạo.
-Phương tiện, thiết bị dạy học môn mĩ thuật còn chưa đáp ứng đủ chương trình.
Còn có thể nêu thêm những nguyên nhân khác. Đáng chú ý là nhiều giáo viên
chưa thực sự giác ngộ ý nghĩa việc đổi mới phương pháp dạy học trong mục tiêu
. Hoàn cảnh lịch sử, kinh tế, chính trị, xã hội.
. Các công trình mĩ thuật, tác phẩm mĩ thuật và tác giả tiêu
biểu.
+Bài học giới thiệu, phân tích một số công trình tác phẩm, tác
giả tiêu biểu.
Hai dạng bài học trên đều có thể ứng dụng các phương pháp
dạy học sau:
Phương pháp quan sát.
Quan sát giữ vai trò quan trọng đối với phân môn thường thức
mĩ thuật, sử dụng
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG
THƯ
5
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG THƯ
phương pháp này học sinh được quan sát những công trình kiến
trúc, tác phẩm nghệ thuật và được phân tích cụ thể, chi tiết qua
tranh ảnh, đoạn phim hoặc mô hình của công trình kiến trúc tác
phẩm nghệ thuật đó.
Phương pháp trực quan.
-Dạy mĩ thuật chủ yếu là bằng đồ dùng dạy học. Dạy trên
những gì học sinh nhìn thấy. Vì vậy khi dạy học môn thường thức
mĩ thuật giáo viên cần phải lựa chọn đồ dùng dạy học, tranh dạy học điển hình,
rõ nội dung, có tính thẩm mĩ, khuôn khổ hợp lý để học sinh nhìn rõ.
Với phương tiện dạy học hiện đại ngày nay, người giáo viện dạy mĩ thuật có thể
sưu tầm các tư liệu, tranh ảnh có liên qua đến bài học rất thuận tiện thông qua
Internet, các công cụ tìm kiếm, địa chỉ các trang Web, sách báo điện tử…Nên rất
thuận tiện cho việc sưu tập, chọn lựa và xữ lý thông tin để có những đồ dùng trực
quan mang tính hiệu quả.
Phương phương pháp trực quan kết hợp với phương
pháp phân tích.
sinh tự suy nghĩ
tìm hiểu để tìm đến kiến thức bài học.
Phương pháp nêu vấn đề.
Đây cũng là một trong những phương pháp dạy học theo
phương pháp tích cực. Giáo viên hoặc học sinh đưa ra một vấn đề
chung cho các nhóm hoặc các thành viên thảo luận để đi đến
thống nhất, kết luận chung. Từ một vấn đề được đặt ra nhiều học
sinh được tham gia thảo luận, trình bày ý kiến của mình.
Phương pháp làm việc theo nhóm:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG
THƯ
7
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG THƯ
Phương pháp này phát huy được tính tích cực, chủ động, mọi
học sinh đều được tham gia học tập. Xây dựng cho học sinh tinh
thần tập thể, ý thức cộng đồng với công việc chung, đồng thời hình
thành ở học sinh phương pháp làm việc khoa học, tự lập kế hoạch
và làm việc theo kế hoạch.
* Hình thành học tập:
+Giao bài tập
+Giao câu hỏi theo phiếu bài tập, giao bài cho từng nhóm học
sinh thảo luận.
* Tổ chức:
+Chia nhóm. Có thể đặt tên cho nhóm.
+Cử nhóm trưởng và thư ký ghi chép…
+Vị trí của nhóm
* Tiến hành:
+Nhận bài tập.
+Nhóm trưởng nêu yêu cầu.
+Các thành viên thảo luận hoặc cùng làm.
nhanh, nhớ lâu và hứng thú hơn. Song trên thực tế, một số giáo
viên dạy mĩ thuật ở trường THCS
còn bộc lộ những số thiếu sót sau:
+Chưa khai thác hết lợi thế của đồ dùng dạy học.
+Sử dụng đồ dùng dạy học chưa có trọng tâm, chưa thực sự
chú ý đến tính thẩm mĩ của nó: chưa chọn lọc được mẫu đẹp về
hình, về cấu trúc và màu sắc
+Trình bày đồ dùng dạy học chưa khoa học.
+Ít sử dụng kết quả học tập của học sinh làm đồ dùng dạy
học.
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG
THƯ
9
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG THƯ
-Để sử dụng đồ dùng dạy học mĩ thuậtở THCS có hiệu quả, giáo
viên cần chú ý:
. Có cách trình bày đồ dùng dạy học khác nhau tùy theo nội
dung bài dạy
. Trình bày cùng 1 lúc để học sinh có cách nhìn bao quát về
nội dung bài học.
. Trình bày theo trình tự bài giảng để học sinh theo dõi từng
phần của nội dung.
. Sau khi giới thiệu đồ dùng dạy học theo từng nội dung, giáo
viên phải cất đi để học sinh tập trung vào nội dung khác. Cuối
cùng trình bày tổng thể để chốt lại nội dung tổng quát của bài dạy.
. Cần chú ý tới vị trí trình bày đồ dùng dạy học.
-Giáo viên cần có kế hoạch sưu tầm bài vẽ trang trí của học
sinh để làm tư liệu giảng dạy. Sau khi có tư liệu, cần phân loại từng
bài dạy sao cho sát đối tượng. Chính những bài vẽ của học sinh
mới là là minh chứng sinh động cho bài dạy, bởi chúng sát nội
Phương pháp luyện tập:
Phân môn vẽ trang trí lấy thực hành làm hoạt động chính và
chỉ có trên cơ sở
thực hành thì nhận thức lý thuyết mới rõ dần. Học vẽ trang trí, học
sinh phải được làm nhiều bài tập, có thể là các bài tập sẽ trùng lặp
về đề tài, cách tiến hành, song mỗi bài học sinh phải tìm ra cách
vẽ khác nhau: về khai thác đề tài, tìm chủ đề, bố cục, xây dựng
hình tượng, cách xử lý màu, đậm nhạt…
Hướng dẫn học sinh làm bài, giáo viên cần tìm ra những thiếu
sót về bố cục, vẽ hình, vẽ màu, gợi ý cho các em suy nghĩ và tự
tìm ra cách sửa chửa, điều chỉnh theo khả năng, phù hợp với từng
dạng bài của mỗi em. Cần có kế hoạch làm việc với từng loại học
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG
THƯ
11
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM & PHẠM HỒNG THƯ
sinh; giỏi, khá, trung bình, yếu kém. Mỗi loại học sinh đều có yêu
cầu, gợi ý riêng và cách bổ sung khác nhau. Giáo viên làm việc với
từng học sinh, góp ý, khích lệ mỗi em hoàn thành bài vẽ bằng khả
năng của mình.
Đánh giá kết quả bài học.
Việc đánh giá kết quả bài học cần được tính ngay từ khi xác
định mục tiêu và thiết kế bài học nhằm giúp học sinh và giáo viên
kịp thời nắm được thông tin liên hệ ngược chiều để điều chỉnh hoạt
động dạy và học.
Dựa vào mục tiêu của môn mĩ thuật là giáo dục thị hiếu thẩm mĩ, nhìn nhận ra
cái đẹp, cảm thụ cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp để thưởng thức và vận dụng cái đẹp vào
cuộc sống. Do vậy đánh giá kết quả học mĩ thuật không nên quá phụ thuộc vào kết
quả bài vẽ cụ thể, vì đằng sau bài vẽ và quá trình học mĩ thuật, học sinh còn hiểu
biết về cái đẹp và đã vận dụng vào sinh hoạt, học tập hàng ngày. Hơn nữa một bộ
THƯ
13