HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
KHOA ĐÀO TẠO QUỐC TẾ & SAU ĐẠI HỌC
TIỂU LUẬN
XỬ LÝ TÍN HIỆU NÂNG CAO
NỘI DUNG: CÁC CẤU TRÚC POLYPHASE
Hà Nội – 4/2013
1
GV hướng dẫn : TS. Nguyễn Ngọc Minh
Học viên thực hiện : Vũ Thành Nam
Tô Tuấn Anh
Tạ Anh Kiên
Hoàng Minh Thành
Nhóm : 7
Lớp : M12CQTE01-B
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 2
CÁC CẤU TRÚC POLYPHASE 1
1. 1.Sự thay đổi giữa Bộ lọc và Downsampling/Upsampling 1
2. 2.Phân ly polyphase (Polyphase decompositions) 2
3. 3.Cấu trúc polyphase của bộ lọc Decimation 5
4. 4.Cấu trúc Polyphase của bộ lọc Interpolation 12
1
LỜI MỞ ĐẦU
Trong các hệ thống DSP single-rate, dữ liệu được lấy mẫu ở một tốc độ duy
nhất, khác hẳn so với hệ thống DSP multirate, tốc độ lấy mẫu có thể ở những tốc độ
khác nhau. Điều này đem lại những ưu điểm như: giảm thiểu việc tính toán phức tạp
và giảm tốc độ truyền dữ liệu.
Có thể thay đổi tốc độ lấy mẫu của tín hiệu thời gian rời rạc bằng cách kết hợp
phương pháp thêm vào các phần tử bằng 0 - interpolation và giảm tốc độ lấy mẫu -
tương đương. Nhìn vào hình, ta xây dựng được công thức:
( ) ( ) ( )
jω jωM jω
b
X e = H e X e
( ) ( )
M - 1
jω j(ω/M - 2πi/M
b
i = 0
1
Y e = X e
M
∑
( ) ( ) ( )
M - 1
jω j(ω/M - 2πi/M j(ω - 2πi)
i = 0
1
Y e = X e H e
M
∑
Hình 1: Hai hệ thống tương đương dựa trên downsampling.
Vì
( ) ( )
j(ω - 2πi) jω
H e = H e
nên:
( ) ( ) ( )
( ) ( )
Hệ thống tương đương dựa trên upsampling.
2. Phân ly polyphase (Polyphase decompositions)
Phân ly polyphase của một dãy đạt được bằng cách biểu diễn thành M dãy con
chồng lên nhau, từng dãy con trong M dãy gồm các giá trị đã được làm trễ liên tiếp.
Khi đó sự phân ly được áp dụng trong đáp ứng xung của bộ lọc, nó có thể dẫn tới các
cấu trúc thực thi hiệu quả đối với các bộ lọc tuyến tính trong một số trường hợp. Đặc
biệt, xem xét đáp ứng xung h[n] mà chúng ta phân ly thành M dãy con h
k
[n] được biểu
diễn như sau:
[ ]
[ ]
k
h n+k , n = h.M
h n =
0
Bằng cách làm trễ liên tiếp các dãy con, ta có thể khôi phục lại các đáp ứng
xung ban đầu h[n]; tức là:
[ ] [ ]
M - 1
k
k = 0
h n = h n - k
∑
2
Sự phân ly được biểu diễn với sơ đồ trong hình 2. Nếu tạo ra chuỗi các thành
phần tích cực tại đầu vào và chuỗi các thành phần trễ tại đầu ra thì sơ đồ khối hình 3
(**)
4
Phương trình trên biểu diễn chức năng hệ thống H(z) là tổng các các bộ lọc
thành phần polyphase đã làm trễ. Hình bên dưới biểu diễn công thức trên:
Hình 4: Cấu trúc thực tế dựa trên kỹ thuật phân ly polyphase các đáp ứng h[n]
3. Cấu trúc polyphase của bộ lọc Decimation.
Một trong những ứng dụng quan trọng nhất của phân ly polyphase là sự thực thi
của các bộ lọc mà tín hiệu ra sau đó được giảm tần số lẫy mẫu như trong hình 5.
Cách thực hiện rõ ràng trong hình 5, bộ lọc tính toán mẫu đầu ra tại từng giá trị
của n, nhưng sau đó chỉ một trong từng điểm đầu ra M được giữ lại. Bằng trực giác, ta
nghĩ rằng nó có thể đạt được hiệu suất cao hơn nhiều so với việc tính toán các mẫu đã
bỏ đi.
Để đạt được hiệu quả cao, có thể khai thác kỹ thuật phân ly polyphase của bộ
lọc. Đặc biệt, giả sử h[n] là dạng polyphase với các thành phần:
[ ] [ ]
k
e n = h nM + k
Từ phương trình (**) có:
5
( )
( )
M - 1
M - k
k
k = 0
H z = E z z
∑
(***)
Hình 5: Hệ thống decimation
Với việc phân ly này và thực tế là bộ downsampling kết hợp với các bộ cộng,
bộ nhân và
( )
N
- 1 + M - 1
M
÷
bộ cộng
trên mỗi đơn vị thời gian. Do vậy, ta có được sự tiết kiệm đáng kể giá trị của M và N.
6
Hình 6: Thực hiện của bộ lọc decimation sử dụng phân ly polyphase
Hình 7: Thực hiện bộ lọc decimation sau khi áp dụng downsampling trước
phân ly polyphase.
7
3.1. Mô hình thực hiện:
8
3.2. Mô phỏng
% Tạo tín hiệu đầu vào x và bộ lọc h
x=1:21; % Đặt tín hiệu input x từ 1 đến 21
h=[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 0 0]; Đặt giá trị của bộ lọc h
% Cách tính trực tiếp (Inefficient)
y=filter(h,1,x); % Tín toán đầu ra
y_dec=y(1:4:end) % Bỏ đi các mẫu đầu ra không cần
% Thực hiện Polyphase
p0=h(1:4:end)
p1=h(2:4:end)
p2=h(3:4:end)
p3=h(4:4:end)
% Lựa chọn tín hiệu polyphase
Đầu ra y[n]
(sau khi
khôi phục
bằng kỹ
thuật
polyphase)
4. Cấu trúc Polyphase của bộ lọc Interpolation
Với việc tiết kiệm các bộ nhân và bộ cộng khi đã thực hiện đối với hệ thống sử
dụng bộ lọc decimation bằng kỹ thuật phân ly polyphase mà tại đó các bộ lọc được đặt
ở phía trước các bộ upsampler chỉ ra trong hình 8. Khi đó chỉ mẫu thứ L của tín hiệu
w[n] là nonzero, hầu hết sự thực hiện đơn giản trong hình 8 bao hàm việc sử dụng bộ
lọc sử dụng chèn các phần tử có giá trị 0 vào dãy.
Hình 8: Hệ thống Interpolation
12
Hình 9: Thực hiện bộ lọc interpolation sử dụng kỹ thuật phân ly polyphase
Hình 10: Thực hiện bộ lọc interpolation sau khi áp dụng upsampling sau phân
ly polyphase
Để thực hiện hệ thống trong hình 8 với hiệu quả cao hơn, ta lại sử dụng kỹ thuật
phân ly polyphase H(z). Ví dụ, ta có thể chỉ ra H(z) như trong phương trình (***) và
được mô tả trong hình 8 và biểu diễn trong hình 9. Áp dụng đối với các thực thể trong
hình 1, chúng ta có thể sắp xếp lại hình 9 như trong hình 10.
Để mô tả lợi thế của hệ thống trong hình 10 so với hệ thống trong hình 8, chú ý
rằng trong hình 8 nếu x[n] được khóa ở tốc độ 1 mẫu trên đơn vị thời gian, sau đó w[n]
13
được khóa ở tốc độ L mẫu trên đơn vị thời gian. Nếu H(z) là bộ lọc FIR có độ dài N,
chúng ta sẽ cần NL bộ nhân và (NL - 1) bộ cộng trên đơn vị thời gian. Theo cách hiểu
khác, hình 10 cần
N
L
L