BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP. HCM
Ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ VI SINH
Sinh viên thực hiện : Trần Lê Đỗ Quyên
MSSV: 0811110070 Lớp: 08CSH2
TP. Hồ Chí Minh, 2011
Trước tiên con xin cảm ơn ba mẹ đã nuôi nấng dạy dỗ con thành tài, là
nguồn động viên và tạo mọi điều kiện giúp con hoàn thành tốt bài khoá luận
này.
Em xin cảm ơn tất cả các Thầy Cô khoa Môi Trường và Công Nghệ
Sinh Học trường Đại Học Kỹ Thuật Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh đã
quan tâm và giúp đỡ và truyền đạt những kiến thức quí báu cho em trong 3
năm qua.
Đặc biệt em xin bày tỏ lòng chân thành sâu sắc đến Th.S Trịnh Thị
Lan Anh người đã tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình làm khoá luận tốt
nghiệp này.
Cuối cùng em xin cảm ơn tập thể lớp 08CSH2 đã nhiệt tỉnh giúp đỡ
em trong thời gian qua.
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 06 năm 2011
SVTH: Trần Lê Đỗ Quyên
i
MỤC LỤC
Nội dung Trang
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC i
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT v
DANH MỤC BẢNG vi
DANH MỤC HÌNH vii
LỜI MỞ ĐẦU 1
1. Đặt vấn đề 1
2. Mục đích đề tài 2
1.2.9. Bnh, triu chng, v cch điu tr bnh do vi khun
Salmonella gây ra 24
1.2.10. Tnh hnh nhim Salmonella Vit Nam v trên Th Gii 26
1.2.10.1. Tnh hnh nhim Salmonellla Vit Nam 26
1.2.10.2. Tnh hnh nhim Salmonella trên Th Gii 27
1.2.11. Cch phng nga 28
1.3. Phương php pht hin Salmonella 30
1.3.1. Phương Php truyn thng 30
1.3.1.1. Nguyên tc 30
1.3.1.2. Phương php thc hin 31
a) Bưc tăng sinh 32
b) Bưc tăng sinh chn lc 32
c) Bưc phân lp v nhn din 32
iii
d) Khng đnh 33
1.3.1.3. Bo co kt qu 35
1.3.2. Phương php hin đi 36
1.3.2.1. Phương php PCR 36
1.3.2.2. Phương php ELISA 37
1.3.2.3. Phương php mng PETRI (petrifilms) 37
CHƯƠNG 2: VT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHP XC ĐNH
SALMONELLA 39
2.1. Vt liu 40
2.1.1. Mu 40
2.1.2. Môi trưng, ha cht v dng c 40
2.1.2.1. Môi trưng v ha ch 40
2.1.2.2. Dng c v thit b 41
a) Dng c 41
b) Thit b 41
v
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ATVSTP An ton v sinh thc phm
BS Bismuth Sulphite Agar
BPLS Brillian Green Phenol Red Lactose Sucrose
BPW Buffered Peptone Water
CHO Chnese Hamster Ovary Cell
CT Choleratoxin Like Enterotoxin
DCA Deoxycholate Citrate Agar
DPF Delayed Permeability Facto
HE Hektoen Entric Agar
LPS Lypopolysaccharide
LDC Lysine Decarboxylase
ODC Ornithine Decarboxy Lase
RPF Rapid Permeability Facto
RV Rappaport Vassiliadis Soya Pepton
SPI_1 Salmonella Pathogenicity Island
TPHCM Thnh Ph H Ch Minh
TCVN Tiêu chun Vit Nam
vii
DANH MỤC HÌNH
Hnh 1.1. Vi khun Salmonella 10
Hnh 1.2. Vi khun Salmonella styphi 11
Hnh 1.3. Vi khun Salmonella cholera_suis 12
Hnh 1.4. Vi khun Salmonella entertidis 12
Hnh 1.5. Cc khng ngyên b mt ca Salmonella 15
Hình 2.1. Qui trnh thu thp mu v tin hnh kim nghim Salmonella 44
Hnh 2.2. Qui trnh phân tch pht hin Salmonella 45
Hình 3.1 Khun lc đc trưng ca Salmonella trên môi trưng XLD 52
Hình 3.2. Khun lc đc trưng ca Salmonella trên môi trưng HE 53
Hình 3.3. Khun lc đc trưng ca Salmonella trên môi trưng BS 54
Hình 3.4. Th nghim trên môi trưng thch TSI 54
Hình 3.5. Th nghim Urea Broth 55
Hình 3.6. Lên men manitol 56
Hình 3.7. Th nghim LDC 57
Hình 3.8. Th nghim Indol. 57
Hình 3.9. Th nghim Voges – Proskauer 58
Khoá Luận Tốt Nghiệp SVTH: Trần Lê Đỗ Quyên
2
thy sn đơng lnh” nhằm pht hin v tm ra nhng phương php mi phc
v tt hơn vn đ an ton v sinh thc phm m x hi đang quan tâm.
2. Mc tiêu đ ti
Qui trnh pht hin Salmonella trong thy sn đơng lnh
3. Ni dung đ ti
Tin hnh cc phương php pht hin Salmonella trong thy sn đơng
lnh.
Đ ra gii php v v sinh an ton thc phm v khun co cho
ngưi tiêu dng.
4. Phm vi nghiên cu
Tin hnh ly mu cc ch v cc siêu th.
Phân tch s hin din ca Salmonella trong cc mu thy sn đơng lnh.
Đnh gi kt qu da vo tn s hin din Salmonella trong cc mu
thy sn đơng lnh.
Khoá Luận Tốt Nghiệp SVTH: Trần Lê Đỗ Quyên 3
thy sn đưc gi chung l thy sn, tuy nhiên 1 s nưc như New zealand
chng đưc phân loi l “Game”.
1.1.1.1. Thnh phần ha hc ca thy sn
Thnh phn ha hc gm: nưc, protein, lipid, mui vơ cơ, vitamin
Cc thnh phn ny khc nhau rt nhiu, thay đi ph thuc vo ging, loi,
gii tnh, điu kin sinh sng Ngoi ra, cc yu t như thnh phn thc ăn,
mơi trưng sng, kch c, v cc đc tnh di truyn cng nh hưng đn
thnh phn ha hc, đc bit l c ni. Cc yu t ny c th kim sot
đưc trong chng mc no đ.
Khoá Luận Tốt Nghiệp SVTH: Trần Lê Đỗ Quyên 5
Bng 1.1 Thnh phần ha hc ca mt s loi thy sn
Thnh
phần
loi
Protein
%
1-2
_
2,2
0,21
_
_
S
8,8
0,4
3
4
37
82
1,9
Trai
4,6
1,1
2,5
1,9
668
107
1,5
c
11 - 12
0,3 -
0,7
3,9 -
8,3
1 - 4,3
1310 -
đnh gi tr dinh dưng cu thc phm. Protein ca c l ngun giu cc
lysine v cc acid amin cha lưu hunh (methinonine, cystrine).
Protein cu trc
Gm cc si myosin, actin, actomyosin v tropomyosin, chim
khong 65 - 75% tng hm lưng protein trong c v khong 77 - 75% tng
hm lưng trong mc.
Cc protein cu trc ny c chc năng co rt đm nhn cc hot đng
ca cơ. Myosin v actin l cc protein tham gia trc tip vo qu trnh co
dui cơ. Protein cu trc c kh năng ha tan trong dung dch mui trung
tnh c nng đ cn kh cao (> 0,5M).
Protein cht cơ
Gm myoglobin, myoalbumin, globulin, v cc enzyme, chim
khong 25 - 30% hm lưng protein trong c v 12 - 20% trong mc. Cc
protein ny ha tan trong nưc, trong dung dch mui trung tnh c nng đ
ion thp (< 0,15M). hu ht protein cht cơ b đơng t khi đun nng trong
nưc nhit đ trên 50
o
C.
Trong qu trnh ch bin v bo qun myoglobin d b oxy ha thnh
metmyoglolobin, nh hưng đn mu sc thc phm.
Protein liên kt
Bao gm cc si collagen, elastin. Hm lưng collagen cơ tht c
thp hơn đng vt c v, thưng khong 1 - 10% tng lưng protein v
0,2 - 2,2% trng lưng cơ tht. Khoá Luận Tốt Nghiệp SVTH: Trần Lê Đỗ Quyên 7
khơ ca tht.
1.1.2. Tnh hnh nhim khun ca thy sn Vit Nam v trên Th
Gii
1.1.2.1. Tnh hnh nhim khun ca thy sn Vit Nam
Gn đây vin dinh dưng quc gia đ thc hin đ ti nghiên cu
“Thc trng ơ nhim vi sinh vt vo thc phm thy hi sn đơng lnh v
ch bin trên mt s đa bn”.Kt qu kim tra vi sinh vt ti mt s phng
th nghim, rt nhiu mu thc phm thy hi sn đơng lnh v ch bin sn
đưc ly ngu nhiên mt s ch v siêu th, cho thy c kh nhiu mu
khơng đt v sinh an ton thc phm, bao gm cc sn phm như: c đơng
lnh, tơm, cua sơ ch, tp, nem ch gi
Đc bit c ti gn 30% mu khơng đt nhim mt s loi vi sinh vt
vưt qu gi hn cho php, ch yu l nhim coliforms, E.coli, C.perfrigens,
Vibrio, salmonella, c th gây ng đc bt c lc no. Nguy hi hơn c l
trong hi sn đơng lnh c vi khun salmonella c th gây ng đc, gây đau
bng, nơn, st cao, đc bit gây ra tiêu chy nu s vi khun hin din trong
thc phm qu ln.
1.1.2.2. Tnh hnh nhim khun ca thy sn trên th gii
Ng đc tiêu chy đưc pht hin vo năm 1976 t con trai nhim
đc ti Nht Bn.
Ng đc Venerupin đu tiên bng pht do ăn ho v nghêu ch c
trong vng bin nưc Nht vo mt thi đim đt bit no đ trong năm,
cht đc to ra b nhiu sinh vt sinh sn mau lẹ, rt nhiu trong cui ma
đơng, đơi khi xut hin ngoi khơi nưc B Đo Nha. Cơn bnh c th lm
hư gan, cht khong 1/3 nn nhân.
Khoá Luận Tốt Nghiệp SVTH: Trần Lê Đỗ Quyên 9
Cui năm 1987, ng đc mt tr nh đưc đ khi n pht trin nhiu
loi khc nhau, loi ph bin nht m cc nh khoa hc m tm thy ti nưc
ny l chng S.typhimurium v S.enteritidis gây ra bnh Samonellosis.
Vi sinh vt gây bnh đưng rut quan trng v cc kha cnh bnh hc,
dch t hc, vi sinh mơi trưng, vi sinh an ton thc phm. Vi khun ny
phân b rng khp trong t nhiên, c th xâm nhim v gây bnh cho ngưi,
đng vt mu nng, đng vt mu lnh dưi nưc v trên cn.
Hnh 1.1. Vi khun Salmonella ssp. Khoá Luận Tốt Nghiệp SVTH: Trần Lê Đỗ Quyên 11
1.2.2. Phân loi
V phân loi khoa hc, Salmonella đưc xp vo:
Hnh 1.4. Vi khun Salmonella entertidis
Mt s bnh thưng gp đng vt do Salmonella gây ra: ph thương
hn b v ln, bnh sy thai cu v nga, bnh bch l g, bnh
thương hn chut, bnh viêm phi b
Mt s chng Salmonella khác: S. thompson, S. derby, S. newport, S.
kissangani, S. senflenberg, S. meleagnidis, S. anatum, S. aberdeeh, S.
panama, S. montevideo, S. dublin, S. london, S. anatum, S. minnesota, S.
gallinarum…
Khoá Luận Tốt Nghiệp SVTH: Trần Lê Đỗ Quyên 13
1.2.3. Đc đim hnh thi
Salmonella do Daniel E.Salmon (1850 -1914) pht hin ra năm 1885.
Năm 1880 grafhy đ mơ t hnh nh vi khun quan st đưc trên tiêu bn v
l ngưi đu tiên phân lp đưc S.typhi vo năm 1884.
Salmonella l vi sinh vt thuc h vi khun đưng rut
Enterobacteriaceae. Salmonella l vi khun gram (-) (khi nhum bằng k
thut gram th vi khun bt mu đ hng), hnh que, kch thưc khong
0,6 - 2,0 mm, hiu kh v k kh ty nghi, c tiên mao, c th di đng (tr
S.gallinarum v S.pullorum) khơng to bo t, km đ khng vi th gii
bên ngoi, sinh hơi, lên men dextrosa, sinh kh đihydrosunfua H
2
S.
1.2.4. Cu trc
vi chc năng cho php mt s loi phân t đi qua chng như dipeptide,
disaccharide, cc ion vơ cơ.
- Protein mng ngoi: chc năng vn chuyn mt s phân t riêng bit
v đưa qua mng ngoi.
- Lipoprotein: đng vai tr liên kt lp peptidoglycan bên trong vi
lp mng ngoi.
Kháng ngun vỏ (khng ngun K – kapsule):
Bn cht ha hc ca v vi khun l polypeptid hoc polysaccharide.
V ca vi khun gây min dch khơng mnh nhưng khi gn vi t bo vi
khun v vn gây đưc min dch. Khng ngun v đưc dng đ phân
loi cc chng Salmonella.
Kháng ngun lơng (kháng ngun H) :
Đưc tng hp t các acid amin dng D (dng ít gp trong t nhiên).
Do đ vic x lý kháng ngun ca các t bào min dch khơng thun li và
đp ng kháng th khơng mnh. Khi các si lơng b kt hp bi các kháng
Khoá Luận Tốt Nghiệp SVTH: Trần Lê Đỗ Quyên 15
th đc hiu, lơng s b bt đng, vi khun khơng th di chuyn đưc. Kháng
ngun lơng đưc dng đ phân loi mt s chng Salmonella.
Bng 1.2. Phân bit các kháng ngun O, H, K
Kháng
ngun
Tính chu nhit
Tc đng
ca alcohol
50%
Formol 50%
O
Hình1.5. Cc khng ngun b mt ca Salmonella