Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
A. Giới thiệu
Trong bối cảnh nền kinh tế vĩ mô chưa ổn định như hiện nay, sự biến động của thị trường
chứng khoán đang thu hút sự quan tâm của không những các nhà đầu tư chứng khoán, các nhà
kinh tế, hay các nhà hoạch định chính sách mà còn của báo chí, dư luận hay bản thân chúng ta-
là những sinh viên đang học và nghiên cứu về tài chính tiền tệ.
Thị trường giao dịch chứng khoán phi tập trung OTC có ảnh hưởng rất lớn tới thị trường
chứng khoán Việt Nam nói riêng và cả nền kinh tế nói chung Không thể phủ nhận rằng, vào
giai đoạn cuối năm 2006 đầu 2007, OTC thực sự là cỗ máy in tiền siêu tốc. Nhưng, đến thời
điểm này, cổ phiếu OTC đã mất đi nhiều sức nóng vốn có, đa số các cổ phiếu OTC đã giảm hẳn
tính thanh khoản và gần như đóng băng. Điều này gây hậu quả rất nghiêm trọng cho nhiều nhà
đầu tư, và đặc biệt là cho thị trường chứng khoán Việt Nam tại thời điểm này.
Chính vì sức ảnh hưởng của thị trường OTC đến nền kinh tế như vậy, nên nhóm chúng
tôi chọn OTC là đề tài nghiên cứu cho bài tiểu luận của mình. Bài tiểu luận nhằm mục đích mang
đến cho các bạn cái nhìn tổng quan và định hướng phát triển thị trường OTC tại Việt Nam.
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 1
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
B. Nội Dung
Chương 1. TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG OTC
I. Khái niệm
Thị trường OTC( Over The Counter - Thị trường giao dịch qua quầy) hay còn gọi là thị
trường phi tập trung, là thị trường được tổ chức không dựa vào một mặt bằng giao dịch cố định
như thị trường sàn giao dịch (thị trường giao dịch tập trung), mà dựa vào một hệ thống vận hành
theo cơ chế chào giá cạnh tranh và thương lượng thông qua sự trợ giúp của các phương tiện
thông tin. Thị trường OTC không có một không gian giao dịch tập trung. Thị trường này thường
được các công ty chứng khoán (CTCK) cùng nhau duy trì, việc giao dịch và thông tin được dựa
vào hệ thống điện thoại và Internet với sự trợ giúp của các thiết bị đầu cuối.
Tính thanh khoản của các loại chứng khoán trên thị trường OTC thường thấp hơn thị
trường giao dịch tập trung, chứa đựng nhiều rủi ro hơn, song cũng có thể đem lại nhiều lợi nhuận

III. Đặc điểm của OTC
a
. Tính Phi Tập Trung: OTC không phải là một thị trường hiện hữu, nó không có địa điểm tập
trung nhất định, thay vào đó là một hệ thống thông tin liên lạc hiện đại mà các bên tham gia thị
thường sử dụng đểmua bán chứng khoán.
b. Tính đa dạng của các chứng khoán trên thị trưòng OTC: Do hình thức tổ chức như vậy nên các
chứng khoán mua bán tại thị trường OTC rất đông đảo và đa dạng. Nó bao gồm các chứng khoán
của những công ty chưa đủ điều kiện yết giá tại sở giao dịch lẫn những công ty chưa muốn yết
giá tại sở giao dịch Tính đa dạng được thể hiện rõ nét ở các nước phát triển, cụ thể, giá trị các
chứng khoán được mua bán qua thị trường OTC lớn hơn rất nhiều so với mua bán tại sở giao
dịch.
c. Cơ chế xác lập giá trên thị trường: Giá cả của chứng khoán trên thị trường OTC thường đựơc
xác lập theo phương thức thương lượng và thoả thuận (Negotiated Market). OTC vận động như
một mạng lưới liên công ty ( interdealer network). Các nhà tạo giá cạnh tranh giữa họ với nhau,
liên tục đưa ra giá rao mua và giá chào bán (ask), giao dịch sẽ được rút lại bằng thương lượng, và
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 3
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
đưa ra giá cuối cùng sau thoả thuận.
Từ đó, giá thị trường cũng được tham khảo từ mạng lưới này.Đặc biệt, do tính đa dạng của thị
trường nên tại một thời điểm, trên OTC có thể có nhiều mức giá khác nhau cho một loại chứng
khoán.
d. Thị trường OTC chịu sự chi phối của các nhà tạo lập thị trường: Các nhà tạo lập thị trưòng
đóng vai trò quan trọng trên thị trường OTC. Họ duy trì tính thanh khoản cho các loại chứng
khoán mình đảm trách, thông qua việc nắm giữ một lượng lớn chứng khoán để luôn sẵn sàng
mua, bán, giao dịch với khách hang.
e. Động lực chuyển hướng giá trên thị trường: Động lực chuyển hướng giá trên thị trường OTC
chịu chi phối tương đối lớn từ các nhà tạo giá của thị trường. Khi nhà tạo giá muốn khuyến khích
người đầu tư bán chứng khoán ra thì họ sẽ đưa ra giá rao mua cao hơn. Qua đó, tác động đến các
nhà tạo giá khác, họ bám theo nhịp độ và làm cho giá chứng khoán tăng lên. Ngược lại, khi các

thị trường chính thức.
Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển chính là một vai trò tích cực
mà thị trường OTC tác động đến sự phát triển của nền kinh tế.
c. Thị trường OTC tạo môi trường linh hoạt cho nhà đầu tư.
Do tính năng động của thị trường, các nhà đầu tư hoạt động trên OTC rất dễ dàng trong
việc giao dịch, truy cập, chia sẻ thông tin. Do đó, tiết kiệm thời gian, chi phí mà vẫn đảm bảo
hiệu quả giao dịch.
d. Thị trường OTC giúp tăng tính thanh khoản cho cổ phiếu trên thị trường giao dịch
Một trong những lí do khiến thị trường chứng khoán phát triển nhanh là tính thanh khoản
cao của cổ phiếu. Chứng khoán có tính thanh khoản (tính lỏng) là những chứng khoán có sẵn thị
trường cho việc bán lại dễ dàng, giá cả tương đối ổn định theo thời gian.
Là thị trường linh hoạt, năng đông và hiệu quả cao, OTC đã góp phần tích cực tăng tính
thanh khoản của cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 5
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
Chương 2. THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG OTC Ở
VIỆT NAM HIỆN NAY
I. Thực trạng thị trường OTC ở VN: thị trường OTC đã tồn tại song chưa chinh thức
Theo kết quả điều tra của Tổng cục Thống kê về thực trạng doanh nghiệp tính đến thời
điểm tháng 6 năm 2005, cả nước có gần 2000 doanh nghiệp nhà nước cổ phần hoá và trên 3000
công ty cổ phần. Tổng vốn điều lệ của các công ty này hơn hơn rất nhiều lần khối lượng vốn hoá
trên thị trường chính thức. Đây chính là nguồn cung của thị trường OTC. Hay nói theo cách của
một số người thường nói là thị trường OTC ở Việt Nam rất nhiều tiềm năng. Không phải cổ
phiếu của tất cả các công ty cổ phần đều được mua bán, trao đổi thường xuyên mà chỉ có một ít
trong số đó được giao dịch. Có những loại cổ phiếu gần như không bao giờ được giao dịch,
nhưng có những loại cổ phiếu tuy chưa được niêm yết trên thị trường chính thức trên sàn, nhưng
chúng được giao dịch rất sôi động như cổ phiếu của các ngân hàng cổ thương mại cổ phần Á
Châu, Sài Gòn Thương Tín, Bánh kẹo Kinh đô, Vinamilk. Đây chính là những cổ phiếu mà các
nhà đầu tư có tổ chức, nhất là các quỹ đầu tư rất quan tâm.

tham gia vào thị trường. Khi sàn OTC chính thức hoạt động, các tổ chức đăng ký giao dịch tại
sàn ngoài việc có thể dễ dàng huy động vốn thông qua phát hành, còn là một bước đệm tập dượt
về công bố, quản trị, điều hành Cty trước khi chính thức niêm yết cổ phiếu tại sàn HaSTC hoặc
HoSE.
Bên cạnh đó, đây cũng là một biện pháp PR hiệu quả và kinh tế nhằm nâng cao hình ảnh
DN, giúp DN sẽ có rất nhiều lợi thế khi tiếp tục phát hành cổ phiếu. Trong tình cảnh tính thanh
khoản của thị trường niêm yết cũng như thị trường OTC đang rất kém như hiện nay, với chủ
trương ưu tiên những cổ phiếu thuộc nhóm ngành ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, những cổ
phiếu của những chủ thể chủ chốt trong hệ thống tài chính hiện đang có tính thanh khoản cao thì
sự vận hành của thị trường OTC tập trung có thể sẽ là một dấu hiệu tốt giúp cải thiện tính thanh
khoản, mang lại nhiều cơ hội mới cho các nhà đầu tư.

b. Cơ hội tiềm năng cho các nhà đầu tư.
Sau những lo ngại về tình hình kinh tế ở Việt Nam, niềm tin đối với nhà đầu tư và doanh
nghiệp nước ngoài vẫn không mấy thay đổi. Theo thông tin từ Thị trường chứng khoán Việt Nam
dù đang trong giai đoạn nhạy cảm, nhưng vẫn thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư cả
trong và ngoài nước.
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 7
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
Dòng tiền tiềm năng đổ vào thị trường ở mức cao thể hiện qua số dư tiền gửi tại các công
ty chứng khoán vẫn đạt khoảng 400-600 tỷ đồng/công ty đối với các công ty lớn và khoảng 100-
200 tỷ đồng/công ty đối với những công ty nhỏ ngay cả trong những tháng ảm đạm. Nhà đầu tư
nước ngoài trong thời gian qua thể hiện xu hướng bán chủ đạo, nhưng họ vẫn quan tâm nhiều tới
thị trường Việt Nam. Tính tới đầu tháng 9/2008, Trung tâm lưu ký chứng khoán đã cấp mã số
giao dịch chứng khoán cho trên 12.000 nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có hơn 800 mã của nhà
đầu tư tổ chức và hơn 11.000 mã của nhà đầu tư cá nhân. Riêng trong tháng 8, đã có thêm 35 tổ
chức và hơn 220 nhà đầu tư cá nhân mở tài khoản.
Có thể nói nhu cầu đầu tư có tiềm năng khá lớn, trong khi tại sàn niêm yết cả HoSE và
HASTC mới chỉ có khoảng 300 mã, so với hơn 1.000 loại cổ phiếu đã từng được giao dịch trên

a. “Cơn điên OTC”: cần sự điều chỉnh của luật.
Hiếm có thị trường chứng khoán mới ra ràng nào trên thế giới lại có một thị trường cổ
phiếu không chính thức (Over The Counter – OTC) hoạt động thoải mái và thiếu kiểm soát như ở
Việt Nam.
Năm 2007, các công ty cổ phần thoải mái phát hành cổ phiếu vô tội vạ ra công chúng,
cho hàng ngàn nhà đầu tư cá nhân không có một khái niệm lờ mờ về công ty mà mình mua. Độ
nóng của thị trường cổ phiếu không chính thức đang ẩn chứa những rủi ro chờ ngày bùng phát
khi mà người mua đang lờ đi những phân tích lý trí. Nhưng đây là chuyện đang diễn ra hàng
ngày trên thị trường chứng khoán không chính thức của Việt Nam, khi nguồn vốn trong dân đang
tiếp tục ồ ạt đổ vào những cổ phiếu của các công ty chưa niêm yết và chưa biết bao giờ sẽ niêm
yết. Song song với việc người giữ cổ phiếu bán cổ phiếu ra ngoài là việc tung các tin có lợi về
công ty qua các kênh truyền thông chính thức hoặc truyền miệng khiến cho giá cổ phiếu tăng
mạnh. Với cách này, nhiều người đang thu về mức lời trên vốn hàng chục lần, một mức lợi
nhuận không tưởng nếu dựa trên hoạt động kinh doanh đơn thuần. Nhiều chuyên gia trên thị
trường chứng khoán trong vài ngày qua đã cảnh báo về dấu hiệu lừa đảo của những “công ty vớ
vẩn”, theo cách nói của ông Dominic Scriven, giám đốc Quỹ đầu tư Dragon Capital.
Thực chất hoạt động kinh doanh của các công ty này ra sao? Tình hình tài chính và chiến lược
phát triển của họ như thế nào? Rất ít người nắm được thực chất, nhưng trong không khí phấn
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 9
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
khích chung của thị trường đang tăng giá hiện nay, nhà đầu tư đang lờ đi những phân tích có lý
trí. Những nhà đầu tư đang lao vào cuộc có ý thức hết được những rủi ro này không?Một quan
chức Ngân hàng Nhà nước nhận xét rằng trong cơn say chứng khoán hiện nay, những người bỏ
tiền đầu tư đều ý thức được mức rủi ro, và sự thiệt hại khi những cổ phiếu không thực chất sụt
giá hoặc những công ty mà họ mua sập tiệm là chi phí kỳ vọng mà họ sẽ phải trả. Hầu hết những
người mua bán OTC đang làm cái chuyện giống như truyền lửa qua tay nhau, và ai cũng hy vọng
rằng mình sẽ không phải là người cuối cùng cầm lửa trong tay.
Vai trò của Nhà nước trong việc điều chỉnh những hoạt động bất bình thường trên thị
trường OTC như thế nào? Cho đến nay, Uỷ ban Chứng khoán nhà nước tiếp tục tỏ ra thận trọng

đầu tư cho biết, ông đã nghe theo các “cò” trên diễn đàn chứng khoán để mua vào 20.000 cổ
phiếu Quốc Cường Gia Lai với giá 110.000 đồng. Đến nay, cổ phiếu này đã rớt giá xuống chỉ
còn 80.000 đồng sau khi báo chí đưa tin công ty này đang có dự án bất động sản sai phạm.
Trước những thông tin không tốt về cổ phiếu đang giữ, ông đã vội vàng bán chạy làng
nhưng khổ nỗi muốn bán rẻ cũng không ai mua. Chưa hết bàng hoàng về những thông tin trên,
ông Hải còn thật sự bất ngờ khi biết thêm thông tin lợi nhuận của Quốc Cường Gia Lai có nhiều
chi tiết mâu thuẫn, không rõ ràng. Ông Hải dẫn chứng trên một tờ báo chuyên ngành chứng
khoán, công ty này đã công bố hai con số khác nhau về lợi nhuận của dự án Giai Việt ở quận 8,
TPHCM. Trong khi dự án này chưa khởi công xây dựng nhưng công ty đã công bố có lợi nhuận
lên đến 108,7 tỷ đồng. Cũng trên tờ báo này 10 ngày sau, công ty lại công bố dự án này có mức
lợi nhuận đạt hơn 66 tỷ đồng, giảm hơn 40 tỷ đồng so với lần công bố trước. Các chuyên gia cho
rằng thông tin của các doanh nghiệp đang rất mập mờ và thiếu sự trung thực nên đã ảnh hưởng
đến tính thanh khoản của các cổ phiếu trên thị trường OTC. Thị trường cổ phiếu OTC hiện nay
không còn hấp dẫn như trước nữa. Điều này được chứng minh bằng việc hàng loạt cổ phiếu
trước đây có tính thanh khoản cao nhưng nay thì ngược lại như Dược Cửu Long, Vosco, Tôn
Hoa Sen Mặt khác, thị trường chứng khoán Việt Nam năm nay không theo quy luật như mọi
năm nên đã gây sốc cho nhiều nhà đầu tư khi đa số nhà đầu tư đã dự đoán thị trường sẽ sôi động
cuối năm.
c. Thị trường OTC: Đang bị làm giá?
Cùng với sự khởi sắc của TTCK niêm yết, giao dịch trên thị trường OTC đã sôi động hẳn
lên trong những ngày gần đây. Nhà đầu tư đổ xô đi tìm hàng. Hiện tượng găm hàng đẩy giá bắt
đầu xuất hiện ở một vài mã quen thuộc, trong đó đặc biệt là nhóm CP ngân hàng. "Hàng khó
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 11
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
kiếm" là câu nhà đầu tư dễ dàng nghe được từ những "cò" OTC trong tuần qua, sau khi thị
trường niêm yết có dấu hiệu ấm lên, tính thanh khoản của thị trường tăng mạnh, bên bán hầu như
không có, còn bên mua dư mua với khối lượng lớn. Cầu không được đáp ứng, nhiều nhà đầu tư
đã đổ xô đi tìm hàng OTC khiến cho thị trường này trở nên sôi động trong những ngày qua, đặc
biệt là vào các buổi chiều.

Ông Nguyễn Hữu Phương, chuyên viên phân tích CTCK SeABANK cho biết: "TTCK
OTC hiện đang gần như bị buông lỏng, dẫn đến tình trạng giá CP bị thao túng và làm giá mạnh
hơn thị trường niêm yết, việc quản lý thông tin và công bố thông tin của những Cty OTC không
rõ ràng cộng với sự thiếu chuyên nghiệp của NĐT thì giá cả OTC không hỗn loạn mới là chuyện
lạ".
II. Phương cách giao dịch trên thị trường OTC VN
1. Nhà đầu tư và tổ chức của các nhà đầu tư
Việc tham gia thị trường OTC rất đơn giản, tất cả mọi người đều có thể tham gia mua bán
chứng khoán. Tuy nhiên, hoạt động của các nhà đầu tư trên thị trường không phải là độc lập mà
họ thường lập thành các nhóm, hội, diễn đàn để trao đổi thông tin với nhau. Hiện nay, phương
thức trao đổi được các nhà đầu tư tự do ưa thích là trao đổi qua diễn đàn trên mạng Internet hoặc
trao đổi tại các điểm “café chứng khoán”. Việc một nhà đầu tư tham gia đầu tư vào tất cả các lình
vực, các nơi là rất hiếm. Các nhà đầu tư, nhóm các nhà đầu tư tập trung vào một số ngành, lĩnh
vực trong một khu vực địa lý (TP.HCM, Hà Nội ) là chủ yếu.
Ngoài ra, với lợi thế của của mình, các công ty chứng khoán còn tham gia trên trên thị
trường này với tư cách là các nhà môi giới.
2. Hàng hoá của thị trường
Hàng hoá của thị trường OTC chính là các loại cổ phiếu của cách doanh nghiệp hoạt
động kinh doanh hiệu quả, có triển vọng phát triển trong tương lai hoặc có những lợi thế thương
mại riêng biệt (có một vị trí mặt bằng thuận lợi…). Có hai loại cổ phiếu chính được các nhà đầu
tư quan tâm gồm:
- Cổ phiếu của các doanh nghiệp nhà nước được cổ phần hoá.
Đối với các doanh nghiệp loại này, các loại cổ phiếu được mua bán bán gồm:
• Cổ phiếu lần đầu tiên phát hành khi cổ phần hoá: Việc mua được, được mua cổ phiếu của
một số doanh
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 13
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
• nghiệp nhà nước được cổ phần hoá là vấn đề mà các nhà đầu rất quan tâm. Vì rất nhiều
công ty sau khi cổ phần hoá, giá của cổ phiếu gia tăng rất cao.

doanh nghiệp nhà nước, số còn lại (chủ yếu là các doanh nghiệp hoạt động theo luật doanh
nghiệp), nhà nước chỉ khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện kiểm toán các báo cáo tài chính.
Như vậy, nhìn chung các công ty cổ phần chưa niêm yết không có báo cáo tài chính được kiểm
toán.
Do những mục đích khác nhau mà nhiều doanh nghiệp có nhiều hệ thống sổ sách kế toán,
báo cáo tài chính (báo cáo thuế, vay vốn ngân hàng, điều hành nội bộ ).
Mặt khác, việc có được một bản báo cáo tài chính của doanh nghiệp đối với một người bình
thường là điều không hề đơn giản, nhất là trong điều kiện mà ngay bản thân các doanh nghiệp
không biết thông tin nào nên công bố, thông tin nào không nên công bố. Do đó, việcthu thập
thông tin từ bản thân doanh nghiệp qua còn đường chính thức là điều không hề đơn giản nếu nhà
đầu tư, nhất là những người không có những mối liên hệ nhất định với công ty đó.
b. Thu thập thông tin qua các cơ quan chức năng
Theo quy định, doanh nghiệp phải báo cáo tình hình hoạt động cho cơ quan đăng ký kinh
doanh (Sở Kế hoạch Đầu tư). Tuy nhiên việc tuân thủ quy định này của các doanh nghiệp không
thực sự nghiêm túc.
Mặt khác, nếu có nộp báo cáo cho cơ quan chức năng thì các thông tin cũng rất chung
chung. Nhưng các cơ quan chức năng không có tránh nhiệm và nghĩa vụ công bố các thông tin
của doanh nghiệp. Vì vậy, việc có được thông tin từ các cơ quan này gần như là nhiệm vụ là bất
khả thi đối với các nhà đầu tư. Ngoài ra, còn có một tổ chức lưu trữ thông tin về các doanh
nghiệp đó là trung tâm thông tin tín dụng (CIC) thuộc Ngân hàng Nhà nước. Trung tâm này lưu
trữ các thông tin cơ bản của các doanh nghiệp có quan hệ tín dụng với các tổ chức tín dụng. Tuy
nhiên, tính cập nhật của các thông tin này không cao.
c. Thu thập thông tin từ các phương tiện thông tin đại chúng
Khi không thể thu thập thông tin về doanh nghiệp từ các đầu mối thông tin nêu trên, nhà
đầu tư có thể thu thập thông tin từ các phương tiện thông tin đại chúng. Tuy nhiên, nhược điểm
của nguồn dữ liệu này là rời rạc, tính tin cậy không cao. Hiện nay, có những nguồn thông tin đề
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 15
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
cập nhiều đến các doanh nghiệp là tạp chí chứng khoán (trang 13), mà một số trang web như

Yến
nhượng với người chuyển nhượng cổ phiếu, ghi rõ ràng quyền lợi mua cổ phiếu mới tăng vốn
thuộc về ai. Loại rủi ro nói là phổ biến nhất trên thị trường OTC trong thời gian qua.
 Hai là, tranh chấp hay thiệt hại về cổ tức.
Cổ tức của công ty được chia cho cổ đông dựa trên số lượng cổ phần cổ đông đang nắm giữ. Rủi
ro là ở chỗ, khi mua cổ phiếu, người được chuyển nhượng không nắm bắt được thông tin, không
thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng chuyển nhượng. Do đó người mua mặc dù nắm giữ cổ phiếu
đúng tên mình rồi, nhưng không nhận được cổ tức.
 Ba là, rủi ro trong mua bán cổ phiếu chưa được chuyển nhượng.
Có cổ phiếu theo quy định nội bộ công ty sau 1 năm mới được chuyển nhượng, nhưng
nhiều nhà đầu tư không nắm được thông tin, mua loại cổ phiếu đó. Và trong thời hạn 1 năm chưa
làm được thủ tục chuyển nhượng, thì các quyền lợi về quyền mua thêm cổ phiếu tăng vốn, chia
cổ tức…, vẫn thuộc về người đứng tên sở hữu cổ phiếu, còn người đã bỏ tiền ra mua, đang nắm
giữ cổ phiếu thì bị chiếm đoạt mất quyền lợi.
Thực tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần E, có trụ sở chính tại Tp.HCM, thời gian qua
đã xẩy ra khá nhiều tranh chấp quyền lợi này. Nhiều người đang nhờ đến sự can thiệp của Ngân
hàng Nhà nước, cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động ngân hàng.
 Bốn là, rủi ro trong mua bán cổ phiếu ở thời điểm phát hành.
Loại cổ phiếu này trong giới mua bán trên thị trường OTC còn gọi là cổ phiếu cũ và cổ
phiếu mới, tức là thời điểm phát hành, kèm theo đó là quyền lợi mà nhà đầu tư có được: cổ tức,
cổ phiếu thưởng, quyền mua cổ phiếu. Bởi vì, thông thường các công ty căn cứ vào năm phát
hành cổ phiếu để phân phối quyền lợi cho cổ đông. Người sở hữu cổ phiếu chỉ được hưởng lợi
ích tương ứng với số tháng mà cổ phiếu đó đã phát hành. Bởi vậy bỏ tiền ra mua cổ phiếu cùng
với giá mua như nhau, nhưng quyền lợi giữa cổ phiếu cũ và cổ phiếu mới là khác nhau. Nhà đầu
tư cần hết sức chú ý chi tiết này.
 Năm là, rủi ro trong mua bán cổ phiếu khi biến động giá.
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 17
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
Thông thường để chắc ăn và “nắm đằng chuôi”, người bán luôn yêu cầu người mua cổ

1. Phát hành riêng lẻ sẽ phải báo cáo
Về lâu dài, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước sẽ hướng tới và ban hành một nghị định của
Chính phủ về phát hành riêng lẻ và quản lý thị trường OTC.
Quan chức này cũng cho hay: Trước mắt dự kiến Chính phủ sẽ có quyết định và chỉ thị, nhằm
quản lý chặt chẽ ngay từ khâu đầu tiên nhằm "đưa hàng" vào thị trường OTC qua việc phát hành
cổ phiếu riêng lẻ.
Theo đó, công ty phát hành cổ phiếu loại này phải chịu sự giám sát của cơ quan chức năng;
trong đó có việc công bố thông tin ở một mức độ nhất định. Trách nhiệm này trước hết sẽ giao
cho cơ quan chủ quản của doanh nghiệp phát hành.
Ví dụ: Các công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm khi phát hành cổ phiếu riêng lẻ (chưa quy
định điều chỉnh theo Luật Chứng khoán) thì phải đăng ký, báo cáo với Uỷ ban Chứng khoán Nhà
nước, Bộ Tài chính; Các ngân hàng phát hành riêng lẻ thì phải báo cáo, đăng ký, xin phép Ngân
hàng Nhà nước
Còn các công ty khác không thuộc sự quản lý theo ngành dọc thì phải báo cáo, đăng ký với sở
kế hoạch - đầu tư và ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực tiếp cấp phép thành lập và quản lý. Tất
nhiên, thủ tục đăng ký hay báo cáo sẽ được thực hiện đơn giản.
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 19
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
2. Phân cấp để quản lý
Cũng theo lãnh đạo Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước thì việc quản lý thị trường OTC như
thế nào để hạn chế rủi ro, phát triển thị trường mới là vấn đề cốt yếu. Các chuyên gia cũng nhận
định: Thị trường OTC hiện nay là sự phát triển khách quan và tất yếu; đáp ứng nhu cầu không
nhỏ cho nhu cầu, cho doanh nghiệp và giải quyết các vấn đề mà thị trường chính thức chưa thể
giải quyết được.
Từ nhận định này, các chuyên gia cho rằng cần có một tổ chức, cơ quan quản lý xây dựng
cơ sở dữ liệu thông tin chung trên toàn quốc. Cơ sở dữ liệu này bao gồm thông tin của các công
ty chưa niêm yết cổ phiếu; đối tượng chưa phải là công ty đại chúng
Từ đó sẽ có cơ chế công khai hoá thông tin, cũng như sẽ bắt buộc các đối tượng này thực
hiện các nghĩa vụ theo Luật Chứng khoán hiện hành. Qua đó ngoài việc kiểm soát và hạn chế rủi

“Bộ Tài chính đang triển khai xây dựng Đề án Quản lý giao dịch trên thị trường OTC theo hướng
tất cả các loại cổ phiếu muốn mua bán phải qua Trung tâm Lưu ký. Cần phải xây dựng được một
văn bản pháp lý cao hơn dưới dạng nghị định của Chính phủ về việc tăng cường quản lý thị
trường OTC và phát hành trái phiếu riêng lẻ
II. Giải pháp:
Nhìn chung, ở Việt Nam chưa có thị trường OTC theo đúng nghĩa của nó. Chúng ta mới
chỉ có một số tiền đề khá cơ bản cho sự hình thành và phát triển thị trường như: sự phát triển về
số lượng và chất lượng của các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư có tổ chức; các loại chứng
khoán khá đa dạng với chất lượng khá tốt và ngày càng được nâng cao; hệ thống tổ chức TCTG
phát triển nhanh; hệ thống cơ sở hạ tầng, đặc biệt là cơ sở hạ tầng kỹ thuật được đầu tư và phát
triển… Tại các sàn giao dịch OTC hiện nay, bên cạnh tính ưu việt như: phương thức giao dịch
linh hoạt, thì tiềm ẩn rủi ro rất lớn, như việc người tham gia không kiểm chứng được thông tin,
và cuộc chơi chỉ dựa trên niềm tin là chính. Dù ẩn chứa nhiều rủi ro nhưng sức sống mãnh liệt
của những chợ cổ phiếu OTC tự phát là không thể phủ nhận được.Làm thế nào để quản lý những
giao dịch OTC, đảm bảo sự minh bạch và an toàn cho thị trường? Đó là vấn đề đang làm đau đầu
các nhà quản lý thị trường. V ì v ậy, để hình thành và phát triển thị trường OTC ở Việt Nam, cần
thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
Thứ nhất, cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán cần hoạch
định rõ chiến lược phát triển thị trường OTC. Trong đó, cần hoạch định sự phát triển thị trường
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 21
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
OTC đồng bộ với sự phát triển của thị trường tập trung. Cơ quan quản lý cần xác định rõ mô
hình thị trường, bởi với mỗi mô hình thị trường OTC khác nhau thì loại hình, số lượng nhà tạo
lập thị trường, phương thức đăng ký và giao dịch, thanh toán và lưu ký là khác nhau. Mô hình thị
trường bao gồm các nhân tố, cơ chế vận hành, cần được thể chế hóa cụ thể trong các văn bản luật
liên quan. Trên cơ sở xác định đúng mô hình thị trường, cần có chính sách hợp lý trong việc phát
triển các nhân tố của thị trường, đặc biệt là chính sách hỗ trợ phát triển các tổ chức TCTG nhằm
phát triển các nhà tạo lập thị trường chứng khoán; chính sách đầu tư hợp lý nhằm tăng cường cơ
sở vật chất kỹ thuật, hệ thống thông tin của thị trường; tăng cường các chính sách hỗ trợ, bao

trường, quản lý các thành viên chủ yếu do cơ quan quản lý nhà nước về thị trường chứng khoán
thực hiện. Để tăng mức độ đảm bảo quyền lợi cho các thành viên, cần phát triển hoạt động của
Hiệp hội Kinh doanh chứng khoán như phát triển hoạt động tư vấn, đào tạo, hỗ trợ thông tin cho
các thành viên, đồng thời, hiệp hội cần nâng cao vai trò hỗ trợ cho các nhà chính sách trong việc
hoạch định và thực thi chính sách phát triển thị trường.
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 23
Định hướng phát triển thị trường OTC t ại VN GV: PGS.TS. Bùi Kim
Yến
C. Kết luận
Việt nam là nước đang phát triển với nền kinh tế trẻ, năng động, tăng trưởng nhanh và
bền vững, được đánh giá là “ con hổ mới của kinh tế Châu Á”. Góp phần to lớn vào sự tăng
trưởng ấy là sự lớn mạnh không ngừng của thị trường tài chính nói chung và thị trưòng chứng
khoán nói riêng. Song do kinh tế thế giới có nhiều biến động và tình hình kinh tế trong nước phải
đối mặt với những vấn đề của một nền kinh tế đang phát triển, do đó mà thị trường chứng khoán
niêm yết và thị trường OTC thời gian qua đều hoạt động không tốt. Chúng tôi đã tìm hiểu vai trò,
thực trạng, cũng như phương hướng giải quyết của chính phủ đối với thị trường OTC trong quá
trình thực hiện tiểu luận này. Với đề án xây dựng đưa thị trường OTC vào tổ chức chúng ta hy
vọng và vững tin rằng thị trường sẽ hoạt động tốt và ổn định hơn, tính thanh khoản cao để thực
hiện hiệu quả vai trò của nó đối với nền kinh tế, thúc đẩy kinh tế nước ta đi lên, phát triển mạnh
mẽ và bền vững hơn. Thị trường OTC có tổ chức đang là sự mong đợi của không chỉ các nhà đầu
tư mà là của cả nền kinh tế Việt nam.
Nhóm 10 – Đêm 2 – K20 24