Lời nói đầu
Nh chúng ta đã biết, đất nớc Việt Nam của chúng ta là một đất nớc đang trên
đà phát triển mạnh mẽ, nền kinh tế Việt Nam đã có những sự thay đổi lớn lao để
có thể bắt kịp với tốc tộ phát triển kinh tế trên thế giới và hội nhập với nền kinh tế
chung của khu vực ASEAN. Trong nền kinh tế thị trờng, Đảng và Chính phủ đã
có những chính sách thoả đáng cả về kinh tế và chính sách để tăng tốc độ phát
triển đất nớc. mở cửa thị trờng, chính sách khuyến khích xuất nhập khẩu ... Đặc
biệt Việt Nam đã có những nỗ lực to lớn trong việc đa vào hoạt động TTCK. So
với các nớc trong khu vực ASEAN, nớc chúng ta là một trong nớc cuối cùng có
TTGD nhng với chúng ta TTCK tuy còn khá mới mẻ lại rất cần thiết để phát triển
đất nớc. Vậy TTCK ở nớc ta hoạt động ra sao? nh hởng của nó với nền kinh tế ở
nớc ta hiện nay nh thế nào?... Chính vì muốn tìm hiểu kỹ hơn về vấn đề trên nên
em đã quyết định chọn đề tài này.
1
I. k hái niệm và chức năng của thị tr ờng chứng khoán(TTCK) :
1) Khái niệm:
TTCK là hoạt động giao dịch mua bán các loại chứng khoán dài hạn (cổ
phiếu, trái phiếu) có tổ chức, theo luật pháp (luật giao dịch chứng khoán).thị tr-
ờng chứng khoán là nơi chắp nối quan hệ cung cầu vốn đầu t dài hạn của nền kinh
tế quốc gia và quốc tế, là nơi gặp gỡ, giao dịch giữa những ngời cần huy động vốn
đầu t (ngời phát hành chứng khoán) với những ngời có vốn nhàn rỗi muốn đầu t
( ngời muốn mua chứng khoán) cũng nh giữa các nhà kinh doanh chứng khoán
với nhau.Bản chất của thị trờng chứng khoán đợc thể hiện trong các chức năng của
thị trờng chứng khoán.
2) c hức năng của thị tr ờng chứng khoán:
a) chắp nối tích luỹ với đầu t:
thị trờng chứng khoán là nơi thu hút mạnh mẽ mọi nguồn vốn nhàn rỗi và
tạm thời nhàn rỗi trong nớc và ngoài nớc và chuyển giao những nguồn này cho các
nhu cầu đầu t phát triển.
b)điều hoà vốn đầu t:
do tác động của cung cầu, ttck tự động điều hoà các luồng vốn từ nơi thừa
gần 6.600 tỷ đồng bao gồm trên 1.000 tỷ đồng cổ phiếu của 21 công ty cổ phần
(ctcp) và trên 5.500 tỷ đồng trái phiếu chính phủ (tpcp) và trái phiếu Ngân
Hàng Đầu T và Phát Triển (nhđt&pt).Thời gian đầu TTGDCK chỉ thực hiện
giao dịch 3 phiên một tuần, từ 3/2002 đã nâng lên 5 phiên một tuần, tính đến
30/6/2003 TTGDCK đã tổ chức đợc 570 phiên giao dịch chứng khoán liên tục, an
toàn đạt trị giá chứng khoán giao dịch gần 3.700 tỷ đồng, trong đó giao dịch cổ
phiếu khoảng 88% và giao dịch trái phiếu gần 12%
TTGDCK đã thực hiện tốt chức năng của một trung tâm lu ký chứng khoán
trong điều kiện cơ sở kỹ thuật cũng nh nhân lực còn rất hạn chế.Hệ thống lu ký
hoạt động tơng đối hiệu quả, vì thế đã rút ngắn thời gian thanh toán từ 4 ngày
xuống còn 3 ngày.Ngoài việc lu ký 100% trái phiếu niêm yết, số lợng cổ phiếu
niêm yết đợc lu ký đều trên 50% giúp cho hoạt động thanh toán giao dịch chứng
khoán nhanh gọn, giảm thiểu rủi ro.TTGDCK đã chủ động thực hiện việc cung cấp
thông tin kịp thời thông qua các công ty chứng khoán tới ngời đầu t, đến nay đã
thực hiện cung cấp thông tin trực tuyến (on-line) thay cho việc cung cấp thông tin
tại sàn thông qua đại diện giao dịch của các công ty chứng khoán .
Nhìn chung trong 4 năm qua TTGDCK đã thực hiện tơng đối tốt công tác
quản lí niêm yết, thành viên, giao dịch và công bố thông tin trên thị trờng, ngày
càng chủ động hơn trong tổ chức, vận hành và quản lý giao dịch chứng
khoán.Trong quá trình hoạt động, TTGDCK TPHCM đã thờng xuyên tổ chức
những buổi toạ đàm, tiếp nhận những ý kiến đóng góp của các tổ chức, cá nhân
tham gia thị trờng để kiến nghị lên UBCKNN điều chỉnh và bổ sung kịp thời
những quy định, quy chế cho phù hợp với nhu cầu quản lý và thực tiễn của thị tr-
ờng.
b)Về phát triển hàng hóa cho TTCK:
Đến nay, Uỷ Ban Chứng Khoán Nhà Nớc (UBCHNN) đã cấp phép đăng kí lại
để niêm yết cổ phiếu cho 21 công ty cổ phiếu với tổng trị giá cổ phiếu niêm yết là
1.086 tỷ đồng, cấp phép niêm yết trái phiếu cho Ngân Hàng Đầu T và Phát Triển
(NHĐT&PT) với tổng giá trị trái phiếu niêm yết 157 tỷ đồng .TTGDCK TPHCM
đã phối hợp với bộ tài chính, tổ chức đấu thầu hơn 50 đợt TPCP, trái phiếu của quỹ
UBCKNN đã lựa chọn NHĐT&PT việt nam làm ngân hàng chỉ định thanh
toán, thực hiện thanh toán tiền cho các giao dịch chứng khoán.Tính đến nay, ngân
hàng thanh toán đã thực hiện thanh toán bù trừ cho các giao dịch chứng khoán một
cách kịp thời, chính xác với tổng số tiền khoảng 1.000 tỷ đồng.Hiện nay, ngân
hàng thanh toán đang triển khai hoạt động theo hớng vừa là ngân hàng lu kí vừa là
ngân hàng phục vụ hoạt động củaTTCK.Để phục vụ cho chuyển giao chứng khoán
nhanh chóng, an toàn và thực hiện dịch vụ liên quan đến quyền của ngời nắm giữ
chứng khoán, đến nay đã có 5 ngân hàng lu kí (2 ngân hàng trong nớc, 3 ngân
hàng nớc ngoài) và 11 công ty chứng khoán đợc cấp giấy phép thực hiện dịch vụ l-
u kí chứng khoán.Hiện nay, TTCK đã có hệ thống lu kí chứng khoán tập trung
hoạt động ổn định và đã cho phép ngời nớc ngoài mở tài khoản tại các công ty
chứng khoán, ngân hàng trong nớc tạo điều kiện thuận lợi cho nguời đầu t trong và
ngoài nớc tham gia thị trờng.Tuy nhiên, do
cơ sở vật chất còn yếu kém, nghiệp vụ lu kí, đăng kí và thanh toán bù trừ cha
đợc tự động hoá, phải xử lí thủ công làm tăng thời gian và chi phí, độ an toàn thấp.
Đến nay, UBCKNN đã chấp thuận cho 07 tổ chức kiểm toán độc lập kiểm
toán báo cáo tài chính của các tổ chức phát hành, niêm yết chứng khoán và tổ chức
kinh doanh chứng khoán gồm 06 tổ chức kiểm toán trong nớc và 01 tổ chức kiểm
toán nớc ngoài.Các tổ chức kiểm toán đợc chấp thuận đã đáp ứng đợc yêu cầu
kiểm toán cho các đối tợng tham gia TTCK, tuy nhiên trong quá trình triển khai
nghiệp vụ này một số tổ chức kiểm toán cũng có những thiếu xót nhất định, chất l-
4
ợng báo cáo kiểm toán cha cao, UBCKNN đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài Chính
trong việc quản lí các tổ chức kiểm toán đợc chấp thuận cũng nh các biện pháp xử
lí kịp thời.
d)Về tham gia của các nhà đầu t trong và ngoài nớc:
mặc dù TTCK Việt nam mới hình thành và hoạt động đợc 4 năm nhng đã thu
hút đợc sự tham gia của các nhà đầu t trong và ngoài nớc.Số lợng các nhà đầu t
tham gia thị trờng liên tục tăng, cuối năm 2000 có gần 3.000 tài khoản giao dịch,
cuối năm 2001 có gần 9.000 tài khoản, cuối năm 2002 có hơn 13.000 tài khoản, và
và quản trị doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng tạo ra tiền đề phấn đấu
cho sự phát triển vững chắc của doanh nghiệp nói chung, công ty niêm yết nói
riêng.
+đã xây dựng 2 nghị định của chính phủ (nghị định 48/NĐ-CP nay dợc thay
thế bằng nghị định 144/NĐ-CP, nghị định 22/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành
5