1
MỞ ĐẦU
1. Đặt vấn đề
Sắn là cây trồng dễ tính, dễ trồng thích hợp với nhiều chất đất và địa hình
(tận dụng tốt các loại đất nghèo dinh dưỡng và khô hạn), chống được động vật ăn
cỏ do có cyanogen (HCN). Hơn nữa, củ sắn có thể tồn tại trong đất qua nhiều năm
mới thu hoạch nên có thể coi là nguồn lương thực dự trữ. Nông dân trồng sắn hầu
như không phải đầu tư nhiều, hợp khả năng kinh tế với nhiều hộ gia đình nông dân
nghèo, thiếu lao động, tận dụng đất để lấy ngắn nuôi dài, có khả năng sử dụng tốt
các đất đã cạn kiệt, cho năng suất cao và ổn định nên được nó được xem như cây
“xóa đói giảm nghèo” cho nông dân. Sắn rất quan trọng trong sản xuất thức ăn
chăn nuôi gia súc sau lúa và ngô, chế biến lương thực, nhiên liệu sinh học và xuất
khẩu [9].
Hiện nay, tinh bột chế biến từ sắn, thậm chí sắn lát phơi khô, trở thành mặt
hàng mới trong xuất khẩu, đặc biệt sau khi hàng loạt các nhà máy sản xuất nhiên
liệu sinh học trong và ngoài nước được thành lập. Lần đầu tiên sau hàng chục năm,
Bộ Công Thương đã đưa sắn và các sản phẩm chế biến từ sắn vào danh mục các
mặt hàng xuất khẩu chủ lực [1].
Tuy nhiên, cây sắn cũng có một số hạn chế như trồng sắn làm kiệt đất, củ
sắn nghèo đạm và vitamin, có độc tố HCN trong sắn củ tươi, chế biến sắn gây ô
nhiễm môi trường. Một trong những giải pháp phát triển sắn bền vững là áp dụng
giống mới và kỹ thuật canh tác sắn bền vững để đạt năng suất lợi nhuận cao và duy
trì độ phì nhiêu của đất mà không mở rộng diện tích trồng sắn. Mặc dù cây sắn dễ
nhân giống vô tính bằng cành giâm nhưng rất khó khăn trong nhân giống hữu tính.
Việc ứng dụng công nghệ chuyển gen nhằm tạo ra giống sắn có năng suất cao, có
hàm lượng tinh bột cao nhằm đáp giải quyết các vấn đề thực tiễn cũng như khoa
học là hết sức cần thiết, đặc biệt trong sản xuất nhiên liệu sinh học, hàm lượng tinh
3
4.2. Thời gian nghiên cứu
- Tháng 09/ 2013: Sưu tầm, nghiên cứu tài liệu liên quan đến đề tài.
- Tháng 10/2013: Xây dựng đề cương đề tài.
- Tháng 11/2013 đến tháng 01/2014: Chuẩn bị nguyên liệu chuyển gen, thực hiện
quá trình biến nạp và tái sinh cây chuyển gen.
- Tháng 02/2014 đến tháng 03/2014: Kiểm tra, xác định hiệu quả chuyển gen.
- Tháng 04/2014 đến tháng 05/2014: Viết hoàn thiện đề tài và nghiệm thu.
5. Địa điểm và phạm vi nghiên cứu
5.1. Địa điểm nghiên cứu
Phòng thực hành Thực vật-Di truyền-Phương pháp-Vi sinh, Khoa Sinh Hóa –
Trường Đại Học Tây Bắc.
5.2. Phạm vi nghiên cứu
Đánh giá sự có mặt của gen ADP Glucose pyrophosphorylase (AGPase) ở cây
thuốc lá K326 và khả năng sống của mẫu sắn KM 94 chuyển gen.
4
Chƣơng 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. Sơ lƣợc về cây thuốc lá K326
Cây thuốc lá có tên khoa học là: Nicotinana tabacum , thuộc ngành hạt kín
Angiosper, lớp 2 lá mầm Dicotylndones, phân lớp Asteridae, bộ hoa mõm sói
Scrophulariales, họ cà, chi Nicotiana. Trong chi Nicotiana có 50 - 70 loài, đa số là
dạng cỏ, một số dạng thân đứng, hầu hết là các dạng dại phụ [6]. Là loài bản địa
của vùng nhiệt đới và cân nhiệt đới châu Mỹ, nhưng hiện đã được trồng khắp thế
giới.
Hình 1. Thuốc lá (Nicotinana tabacum)
1.2.1.2. Phân loại
Sắn hay khoai mì có tên khoa học là Manihot esculenta Crantz. Thuộc ngành
Magnoliophyta, lớp Magnoliopsida, họ Euphorbiaceae, chi Manihot, loài
M.esculenta. Sắn có số lượng nhiễm sắc thể 2n = 36 là loại cây mang lại giá trị
kinh tế cũng như gái trị dinh dưỡng cao.
6
Sắn gồm 2 loại: Sắn đắng và sắn ngọt.
Sắn đắng: là sắn có hàm lượng acid hydrocyanic lớn hơn 50mg/kg sắn tươi.
Sắn ngọt: là sắn có hàm lượng acid hydrocyanic ít hơn 50mg/kg sắn tươi [9].
1.2.1.3. Tính đa dạng và phân bố
Trong chi Manihot có 19 giống và trên 100 loài, trong đó có một số giống
sắn phổ biến ở Việt Nam như: KM 94, KM 140, KM 98-5, KM 98-1, SM 937-26,
KM 419, KM 325 Trong đề tài này chỉ nghiên cứu giống sắn: KM 94
Hình 2. Cây sắn KM 94
*Đặc điểm giống sắn KM 94
KM 94 có tên gốc là KU50 được nhập nội từ CIAT/Thái Lan trong bộ giống
khảo nghiệm Liên Á năm 1990. KM 94 là con lai của tổ hợp lai Rayong1 ×
Rayong 90. Thuộc nhóm sắn đắng, thân xanh, hơi cong ở phần gốc, không phân
nhánh ở đồng bằng nhưng lại phân nhánh cấp một ở những tỉnh miền núi. Giống ít
bị nhiễm bệnh cháy lá, củ đồng đều, thịt củ màu trắng, năng suất củ tươi: 33,0
tấn/ha, hàm lượng tinh bột 28,7%, thời gian thu hoạch 9-11 tháng.
7
Giống sắn KM 94 là giống sắn được trồng phổ biến nhất trên phạm vi toàn quốc.
Điển hình là Tây Ninh và Đồng Nai đã áp dụng giống KM 94 với diện tích hàng
trăm ha/hộ, đạt năng suất trên 30 tấn/ha [8].
miền Trung.
Chế biến tinh bột từ củ sắn: Củ sắn là nguyên liệu chế biến tinh bột và tinh
bột biến tính. Trong đó Châu Á là lục địa chế biến và xuất khẩu đứng đầu thế giới.
Sử dụng lá sắn: Lá sắn có chứa nhiều chất dinh dưỡng. Lá sắn ngọt là một
loại rau đối với Châu Phi, lá sắn được bó thành bó bán ở chợ như một loại rau. Ở
Việt Nam, nhân dân ta dùng lá sắn non để luộc ăn hoặc muối chua [8].
1.2.3. Thực trạng phát triển sắn ở Việt Nam
Ở Việt Nam, sắn là cây lương thực, thức ăn gia súc quan trọng sau lúa và
ngô. Năm 2005, cây sắn có diện tích thu hoạch 432 nghìn ha, năng suất 15,35
tấn/ha, sản lượng 6,6 triệu tấn, so với cây lúa có diện tích 7.326 ha, năng suất 4,88
tấn/ha, sản lượng 35,8 triệu tấn, cây ngô có diện tích 995 ha, năng suất 3,51 tấn/ha,
sản lượng gần một triệu tấn (FAO, 2007). Cây sắn là nguồn thu nhập quan trọng
của các hộ nông dân nghèo do sắn dễ trồng, ít kén đất, ít vốn đầu tư, phù hợp sinh
thái và điều kiện kinh tế nông hộ. Sắn chủ yếu dùng để bán (48,6%) kế đến dùng
làm thức ăn gia súc (22,4%), chế biến thủ công (16,8%), chỉ có 12,2% dùng tiêu
thụ tươi [8].
Sắn cũng là cây công nghiệp có giá trị xuất khẩu và tiêu thụ trong nước. Sắn
là nguyên liệu chính để chế biến bột ngọt, bio- ethanol, mì ăn liền, bánh kẹo, siro,
nước giải khát, bao bì, ván ép, phụ gia dược phẩm, màng phủ sinh học và chất giữ
ẩm cho đất. Toàn quốc hiện có trên 60 nhà máy chế biến tinh bột sắn với tổng công
suất khoảng 3,8 triệu tấn củ tươi/năm và nhiều cơ sở chế biến sắn thủ công rãi rác
tại hầu hết các tỉnh trồng sắn. Việt Nam hiện sản xuất mỗi năm khoảng 800.000 –
9
1.200.000 tấn tinh bột sắn, trong đó trên 70% xuất khẩu và gần 30% tiêu thụ trong
nước. Sản phẩm sắn xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu là tinh bột, sắn lát và bột sắn.
Thị trường chính là Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Singapo, Hàn Quốc. Đầu tư
nhà máy chế biến bio- etanol là một hướng lớn triển vọng [8].
Sản xuất lương thực là ngành trọng tâm và có thế mạnh của Việt Nam tầm
Công nghệ biến đổi gen cho phép những tính trạng có lợi được chuyển từ
một giống sắn này tới giống sắn khác và từ họ hàng hoang dại, vượt qua ranh giới
loài và các vấn đề về thụ phấn chéo và giao phối cận huyết. Ngoài ra, chuyển vật
chất di truyền từ các nguồn ngoại lai như virus cho chiến lược kháng tác nhân gây
bệnh, và gene vi khuẩn kháng sâu có thể được phát triển và triển khai mang lại lợi
nhuận cho nông dân trồng sắn. Công nghệ chuyển gene ở sắn cũng như các loại
cây trồng khác, hệ thống biến đổi gen trong sắn phụ thuộc vào khả năng tạo các tế
bào toàn năng và mô của hệ thống nuôi cấy mô. Đây là mục tiêu cho chuyển gene,
sau khi chọn lọc thành công tái sinh cây chuyển gene hoàn chỉnh. Ở sắn, không hệ
thống tái sinh nào tái sinh được cây từ mô trưởng thành. Tuy nhiên, nghiên cứu
ban đầu đã xác định rằng phôi soma có thể được cảm ứng và cây được tạo ra từ
mẫu lá chưa hoàn chỉnh trên môi trường Murashige và Skoog (1962) bổ sung
auxin. Cây tái sinh theo cách này là dạng vô tính của vật liệu gốc trưởng thành, giữ
nguyên tất cả các tính trạng của các tế bào mầm có được. Những cấu trúc phôi đa
bào và phôi thứ cấp có thể được tạo ra từ các tế bào mầm [19] đã được sử dụng
làm mục tiêu cho chuyển gen khi chương trình kỹ thuật di truyền của sắn được bắt
đầu vào đầu những năm 1990. Sau một thời gian thất bại, đã có bằng chứng cho
việc tạo phôi và thực vật chuyển gen lần đầu tiên được đưa ra vào năm 1994 [20].
Tiếp theo là bước đột phá trong tái sinh cây từ hệ thống phôi, dẫn đến phục hồi xác
nhận cây sắn biến đổi gen biểu hiện uidA và gen chỉ thị luciferine [18].
1.3.2. Tại Việt Nam
11
Nghiên cứu nuôi cấy mô thực vật bắt đầu từ năm 1975. Phòng Công nghệ tế
bào thực vật – Viện Công nghệ sinh học do GS. Lê Trần Bình và PTS. Chu Hoàng
Hà đứng đầu là nhóm nghiên cứu đầu tiên ở Việt Nam đã thành công trong việc
ứng dụng kỹ thuật RNAi trong tạo cây chuyển gen kháng virus. Một trong những
kết quả của đề ta
̀
trưởng khối u có thể tiếp diễn khi vắng mặt vi khuẩn và mô khối u có thể được sinh
12
trưởng vô trùng bằng nuôi cấy mô trong các môi trường thiếu sự bổ xung auxin và
cytokinine ngoại sinh mà bình thường là cần thiết để xúc tiến sự sinh trưởng của
mô thực vật in vitro. Mô khối u tổng hợp amino acid và các dẫn xuất của đường
được biết chung là opine. Loại opine tổng hợp trong khối u (ví dụ như nopaline,
octopine, agrocinopine, mannopine và agropine) phụ thuộc vào dòng
Agrobacterium khởi đầu sự hình thành khối u. Octopine và nopaline là hai loại
opine có nguồn gốc từ arginine và dễ dàng phát hiện nhất trong mô khối u hình
chóp. Do đó nhiều dòng A. tumefaciens phổ biến được thiết kế theo kiểu octopine
hoặc nopaline [3].
A. tumefaciens có khả năng xâm nhiễm tế bào thực vật bằng cách chuyển
một đoạn ADN của nó vào tế bào thực vật. Khi ADN vi khuẩn được hợp nhất với
nhiễm sắc thể thực vật, nó sẽ tấn công vào hệ thống tổ chức của tế bào một cách có
hiệu quả và sử dụng nó để đảm bảo cho sự sinh sổi của quần thể vi khuẩn [3].
Để khai thác và sử dụng A.tumefaciens như là một vector chuyển gen các
nhà khoa học đã loại bỏ các gen gây khối u và gen mã hóa opine của T-ADN và
thay thế vào đó là các marker chọn lọc, trong khi vẫn duy trì các vùng bờ phải và
bờ trái của T-ADN và các gen vir. Gen chuyển được xen vào giữa các vùng bờ của
T-ADN. Nó sẽ được chuyển vào tế bào và trở nên hợp nhất với nhiễm sắc thể tế
bào thực vật. Phương pháp chuyển gen gián tiếp nhờ A. tumefaciens đã được kiểm
tra đối với sự xâm nhập bền vững, sự biểu hiện và sự di truyền của các gen chuyển
đặc biệt. Tuy nhiên, một vài yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả biến nạp là loại mô
được biến nạp, giai đoạn phát triển của mô, mức khởi đầu của vi khuẩn A.
tumefaciens sử dụng, môi trường để nuôi cấy mô sau khi biến nạp, marker được sử
dụng để chọn lọc thể biến nạp, loại vector sử dụng và kiểu gen của thực vật [3].
13
có thể tách ra và liên kết với các vùng khác nhau của ADN thực vật. Vị trí hợp
nhất của T-ADN vào ADN thực vật là tương đồng hoặc không tương đồng [3].
1.4.3. Cấu trúc và chức năng của T-ADN
T-ADN là một đoạn ADN có kích thước 25 kb, trong đó chứa gen mã hóa
cho sinh tổng hợp auxin, cytokinin, opine và các gen gây khối u. Trong Ti-plasmid,
vị trí của T-ADN được giới hạn bằng bờ phải (RB- Right Border) và bờ trái (LB-
Left Border). Ngoài T-ADN, trên Ti-plasmid còn có các vùng ADN mã hóa cho
việc tái sinh plasmid, cho khả năng lấy nhiễm và tiếp hợp (vùng vir), cho việc tiêu
hóa opine.
Trong các vùng ADN của Ti-plasmid, ngoài T-ADN được nghiên cứu nhiều
hơn cả là vùng ADN phụ trách khả năng lây nhiễm còn gọi là vùng vir. Sản phẩm
hoạt động của các gen nằm trong vùng vir dưới tác động kích thích của các hợp
chất phenol tiết ra từ vết thương là một loạt các protein đặc hiệu như virE
2
, virB,
virD, virD
2
,… Các protein này nhận biết các vết thương ở các cây chủ thích hợp
(hầu hết là cây hai lá mầm), kích thích sản sinh ra các đoạn T-ADN, bao bọc che
15
chở các đoạn ADN này và giúp chúng tiếp cận với hệ gen của cây chủ một cách an
toàn [3].
1.4.4. Cơ chế phân tử của việc chuyển gen thông qua A. tumefaciens
Các tế bào cây bị tổn thương sẽ tiết ra các hợp chất hoá học hydroxy-
acetosyringon dẫn dụ vi khuẩn. Dưới tác dụng của chất dẫn dụ, A.tumefaciens nhận
biết rồi bám vào thành tế bào chủ và chuyển T-ADN vào tế bào thực vật. Quá trình
này được sự trợ giúp đặc biệt của các gen vir và RB, LB. Cũng chính các hợp chất
này, với vai trò cảm ứng, giúp cho các gen vùng vir hoạt động và tăng cường biểu
khoai tây làm tăng 36% hoạt tính APGase và tăng tương ứng 35% hàm lượng tinh
bột trong củ. Sự tăng quá trình tạo thành tinh bột trong củ chỉ xảy ra khi gen
glgC16 được biểu hiện ở trong củ (được điều khiển bởi promoter patatin). Ngược
lại, sự biểu hiện của gen glgC16 trong tất cả các mô dẫn tới hiệu suất yếu đi, có thể
do kết quả của phân bố carbohydrate không phù hợp giữa mô đồng hoá và dị hoá.
Hoạt tính APGase cao hơn (200-400%) trong khoai tây chuyển gen biểu hiện gen
glgC16 (dưới sự kiểm soát của promoter patatin), tuy nhiên chúng không làm tăng
năng suất tinh bột. Điều này là do tốc độ luân chuyển tinh bột cao hơn trong củ
17
chuyển gen. Kết quả này cho thấy các mức độ trạng thái ổn định tinh bột trong củ
chuyển gen có thể bị ảnh hưởng bởi nhu cầu nguồn – nơi chứa của các mô khác
cũng như bởi tốc độ tiềm năng của quá trình tổng hợp ADP – glucose.
Uzoma Ihemere và cs giả thiết rằng sự tạo ADP – glucose được tăng cường
bởi APGase vi khuẩn với sự điều hoà allosteric đã được biến đổi có thể làm tăng
quá trình tạo tinh bột trong củ sắn do khả năng tạo sucrose của cây sắn được tăng
cường. Nhóm nhà nghiên cứu này đã tạo ra cây chuyển gen biểu hiện gen glgC
E.coli đã bị biến đổi (G336D). Các cây này có hoạt tính APGase gần như cao gấp
đôi và sinh khối rễ và bộ phận trên mặt đất (thân, lá) lớn gấp 2 lần so với cây
hoang dại. Các nhà nghiên cứu này cho rằng sự tạo thành sinh khối phía trên mặt
đất được tăng cường thể hiện sự giải phóng ức chế ngược ở quang hợp (sự tích luỹ
chất khô), tương tự như khi biểu hiện gen glgC ở củ khoai tây và nội nhũ lúa mì và
nội nhũ lúa [23].
Trong lục lạp xảy ra quá trình quang hợp tổng hợp chất hữu cơ. Sản phẩm đầu tiên
của quá trình quang hợp là một chất hữu cơ có 3 cacbon AlPG (Alđêhit
phôtphogliêric – là một triôzơ-P). Trong chu trình Calvin kết thúc giai đoạn khử
phân tử AlPG được tách ra khỏi chu trình, đó là chất khởi đầu tổng hợp nên
C6H12O6 rồi từ đó tổng hợp nên tinh bột. Glucose -1- phosphat chuyển thành
ADP – glucose sử dụng một gốc phosphat từ phân tử ATP và có sự xúc tác của
, CaCl
2
.2H
2
O,
MgSO
4
.7H
2
O, KH
2
PO
4
, KI, H
3
BO
3
,
MnSO
4
.4H
2
O, ZnSO
4
.7H
2
O, CuSO
4
.5H20 2.2.3. Môi trƣờng nuôi cấy
Bảng 1. Thành phần môi trường MS (Murashige và Skoog)
Môi trường
MS
Thành phần
MS I
1650,0mg/l NH
4
NO
3
+ 1900,0mg/l KNO
3
+ 170mg/l KH
2
PO
4
+
370mg/l MgSO
4
.7H
2
O + 440,0mg/l CaCl
2
4
.4H
2
O
+ 6,2mg/l H
3
BO
3
+ 8,6mg/l
ZnSO
4
.7H
2
O
MS V
0,025g/l Nicotinic acid + 0,5mg/l Pyridoxin HCl + 0,1mg/l
Thiamin HCl + 2,0mg/l Glycine Bảng 2. Thành phần của môi trường nuôi cấy
Môi trường
Thành phần
Môi trường
cấy chuyển
Thuốc
lá
MS đặc + Cefotaxim 250mg/l
Sắn
MS đặc
MS + Picloram 12mg/ml+ Kanamycin 50mg/l +
Cefotaxim 250mg/l, pH 5,8
Môi trường cảm ứng
thuốc lá
MS đặc + BAP 1mg/l
Môi trường tạo mô sẹo
hay tái sinh
MS bột + Picloram 12mg/l + 1ml/l VTM C + 1ml/l
VTM mix
MS đặc
20ml/l MS I + 10ml/l MS II + 10ml/l MS III
+10ml/l MS IV + 10ml/l MS V + 30g/l đường +
7,5g/l agar, pH 5,8
½ MS lỏng
10ml/l MS I + 5ml/l MS II + 5ml/l MS III +5ml/l
MS IV + 5ml/l MS V + 30g/l đường, pH 5,8, không
bổ sung agar
MS bột
4,3g/l MS bột + 20g/l đường + 1ml/l CuSO
4
0,2µM
+ 7,5g/l Agar, pH 5,8
2.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
2.3.1. Phƣơng pháp nuôi cấy in vitro
- Lựa chọn vật liệu chuyển gen: Lá chưa trưởng thành, đoạn thân non, lá mầm sắn
KM 94 và mảnh lá K326.
- Cảm ứng vật liệu chuyển gen trước khi gây nhiễm với vi khuẩn A.tumefaciens
trên môi trường MS bổ sung picloram nồng độ 12mg/l (đối với thuốc lá thì thay
picloram bằng BAP nồng độ 1mg/l trong thời gian 2 ngày.
23
2.3.1.2. Các bƣớc chuyển gen
Quy trình:
Bƣớc 1: Chuẩn bị vật liệu biến nạp và cảm ứng
Vật liệu biến nạp được tạo và đặt lên đĩa petri chứa môi trường cảm ứng có bổ
sung picloram nồng độ 12 mg/l, (đối với thuốc lá thì thay picloram bằng BAP nồng
độ 1mg/l). Dán kín đĩa bằng parafilm và để trong tối 2 ngày.
Bƣớc 2: Biến nạp vi khuẩn mang gen AGPase vào vật liệu
Nuôi vi khuẩn Agrobacterium tumefaciens mang gen đích.
- Lấy: 30ml môi trường YEB lỏng có bổ sung 30µl kanamycin nồng độ 50mg/l,
30 µl rifamycin nồng độ 50mg/l và 1 khuẩn lạc sau đó cho vào bình tam giác (V =
50ml) nuôi lắc 120 vòng/phút ở 27
0
C trong vòng 16 giờ.
- Ngày hôm sau nuôi phục hồi bằng cách: Lấy 10ml môi trường YEB lỏng có bổ
sung thêm 15ml dịch nuôi khuẩn ngày hôm trước nuôi lắc từ 2 – 4 giờ đến khi
OD
660
đạt 0,8.
v
v
24
- Hòa tan tủa vi khuẩn bằng ½ MS lỏng có thể tích bằng thể tích pha trên hoặc ít
hơn hoặc nhiều hơn tùy thuộc OD của vi khuẩn có bổ sung AS với nồng độ 200
µl/l.
Biến nạp
- Gắp mẫu (đoạn thân, mảnh lá, lá mầm) sau khi đã cảm ứng sau đó xếp ra đĩa
petri.
- Đổ dung dịch vi khuẩn (đã được pha loãng trong môi trường ½ MS lỏng có bổ
sung AS với nồng độ 200 µl /l) vào đĩa petri có mẫu. Lắc nhẹ trong 30 phút.
Bƣớc 3: Đồng nuôi cấy
- Gắp mẫu đã biến nạp đặt lên giấy thấm và thấm khô mảnh lá.
- Đặt các mảnh lá đã được thấm khô lên môi trường đồng nuôi cấy (MS đặc có bổ
sung picloram nồng độ 12mg/l và AS nồng độ 200µl/l, pH 5.8). Để trong tối 2
ngày (đối với thuốc lá thì thay picloram bằng BAP nồng độ 1mg/l.
Bƣớc 4: Rửa khuẩn
- Sau quá trình đồng nuôi cấy, gắp mẫu vào bình tam giác để rửa khuẩn. Dung dịch
rửa khuẩn là ½ MS lỏng có bổ sung cefotaxim nồng độ 250 mg/l sau đó đổ dung
dịch rửa khuẩn vào bình chứa mẫu và lắc khoảng 5 phút, chắt nước đổ đi, tiếp tục
rửa lặp lại cho đến khi sạch khuẩn, sau đó gắp mẫu đặt lên giấy thấm để thấm khô.
Bƣớc 5: Chọn lọc và tái sinh cây
- Chuyển mẫu sang đĩa petri chứa môi trường chọn lọc: MS đặc có bổ sung
picloram nồng độ 12mg/l, kanamycin với nồng độ 50mg/l và cefotaxim với nồng
độ 250 mg/l (đối với thuốc lá thì thay picloram bằng BAP nồng độ 1mg/l.
- Sau 3 – 4 tuần xuất hiện các chồi nhỏ từ các mẫu (đối với thuốc lá). Tiến hành
tách các chồi thuốc lá, cấy trên môi trường chọn lọc mới.
Bƣớc 6: Tạo cây hoàn chỉnh và xác định hiệu quả chuyển gen ở thuốc lá K326
0,8%.
Copyright: Tài liệu đại học ©