Hoàng Vũ
Sinh 4
GIÁO ÁN
BÀI 36: PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT CÓ HOA
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
- Trình bày được khái niệm phát triển.
- Nhận biết được sự ra hoa là giai đoạn quan trọng của quá trình phát triển ở
thực vật hạt kín.
- Trình bày được các nhân tố chi phối sự ra hoa.
- Phân tích được mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển.
- Nêu được một số ứng dụng kiến thức về sinh trưởng và phát triển trong
sản xuất.
2. Kỹ năng
- Quan sát tranh, hình
- Phân tích, tổng hợp
- Vận dụng lý thuyết vào giải thích các hiện tượng trong thực tiễn.
- Hoạt động nhóm thông qua phiếu học tập.
3. Thái độ
- Nhận thức đúng quy luật sinh trưởng và phát triển của cây trồng, mối quan
hệ mật thiết giữa hai quá trình để vận dụng trong trồng trọt đem lại hiệu quả
cao.
- Có ý thức bảo vệ, chăm sóc cây trồng hợp lý.
II. Trọng tâm bài học
- Khái niệm phát triển
- Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển
III. Phương pháp dạy học
- Hỏi đáp - tái hiện
- Hỏi đáp - tìm tòi
- Quan sát tranh, sơ đồ - tìm tòi
- Tổ chức hoạt động nhóm

3. Tổ chức hoạt động dạy bài mới
* Đặt vấn đề
2
Các em có biết rằng toàn bộ giới sinh vật nói chung và thực vật nói riêng thì
quá trình sinh trưởng luôn gắn liền với quá trình phát triển. Vậy quá trình
phát triển là gì? Có mối quan hệ như thế nào với quá trình sinh trưởng, thời
điểm nào đánh dấu quá trình phát triển? Để trả lời tất cả các câu hỏi đó,
chúng ta cùng tìm hiểu bài 36: Phát triển ở thực vật có hoa
Thời
gian
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài học
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm phát triển
- Gv yêu cầu học sinh quan
sát hình cây cà chua ra hoa
khi đã đạt đến tuổi xác định
 ? Ngoài tăng kích thước
thì sau 14 ngày cây cà chua
còn có những biến đổi nào
khác ?
-Gv sử dụng sơ đồ sự biến
đổi ở cây cà chua sau 14
ngày để phân tích:
Như vậy, sự tăng kích thước
là biểu hiện của sinh trưởng,
việc phát sinh thêm lá mới,
hình thành hoa chính là kết
quả của quá trình phân hoá
mô, tế bào, cơ quan. Tất cả
những biến đổi trên ở cây cà
chua là biểu hiện của phát

trưởng, phân hoá tế
bào , mô và phát
sinh hình thái tạo
nên các cơ quan
của cơ thể( rễ,
thân, lá và hoa
quả)
Sinh trưởng là sự biến đổi về lượng, phát triển là sự biến đổi về chất, vậy sinh
trưởng và phát triển có mối quan hệ như thế nào với nhau ?
Hoạt động 2 : Tìm hiểu mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển
- Gv sử dụng lại hình ảnh cây cà
chua
Quá trình tăng kích thước cà
chua từ 914 lá là quá trình sinh
trưởng. Trong quá trình sinh
trưởng đó đã phát sinh thêm 5 lá
4
mới và hình thành hoa ở đỉnh –
những cấu trúc mới  sự phân
hóa. Đây chính là quá trình phát
triển.
? Em có nhận xét gì về 2 quá
trình này ở cây cà chua, chúng có
mối quan hệ như thế nào với
nhau ?
-Gv bổ sung
-Gv cho học sinh quan sát hình :
chu kỳ sinh trưởng và phát triển
của cây 1 năm phân tích
Chu kỳ sống của cây hạt kín

Ví dụ :
+ Các loài cây lấy lá như bắp cải
hay su hào thì ta sử dụng các
biện pháp hợp lý để đẩy mạnh
giai đoạn sinh trưởng
+ Các loài cây lấy hạt, quả thì ta
không chỉ tác động để cây sinh
trưởng tốt tạo tiền đề cho phát
triển mà còn phải có các biện
II. Mối quan hệ
giữa sinh trưởng
và phát triển
Giữa sinh trưởng
và phát triển có
mối quan hệ mật
thiết với nhau, liên
tiếp và xen kẽ nhau
trong đời sống
thực vật. Sự biến
đổi về số lượng rễ,
thân, lá sẽ dẫn đến
sự thay đổi ở chất
lượng hoa, quả,
hạt.
Quá trình
sinh trưởng
Quá trình
phát triển
Điều
kiện

Hoạt động 3 : Các nhân tố chi phối sự ra hoa
7
-Gv yêu cầu học sinh làm việc
theo nhóm, nghiên cứu SGK và
hoàn thành phiếu học tập số 1:
« Các nhân tố chi phối sự ra
hoa »
-Gv chính xác hoá từng phần
+ Tuổi cây : Gv liên hệ và giải
thích câu tục ngữ : Trẻ trồng na,
già trồng chuối
Gv lưu ý tuy rằng mỗi loài cây ra
hoa khi đạt đến 1 tuổi nhất định
nhưng điều đó không có nghĩa là
ngoại cảnh không ảnh hưởng gì
đến sự ra hoa của cây.
+ Nhiệt độ thấp
Gv bổ sung thêm ứng dụng biến
lúa mỳ 2 năm thành lúa mỳ 1
năm, giải thích tại sao có một số
cây chỉ trồng được ở khu vực
phía Bắc nơi có nhiệt độ thấp còn
ở miền Trung thì không.
-Hs : thảo luận theo
nhóm hoàn thành
phiếu trình bày
* Ra hoa là giai
đoạn quan trọng
của quá trình phát
triển ở thực vật là

III. Những nhân
tố chi phối sự ra
hoa
( Đáp án phiếu học
tập)
Ngày nay, chúng ta đã và đang ứng dụng những kiến thức sinh trưởng và phát triển
vào trong sản xuất như thế nào ?
Hoạt động 4 : Tìm hiểu ứng dụng kiến thức sinh trưởng, phát triển
? Loại hoocmon nào có vai trò
trong phá bỏ trạng thái ngủ nghỉ
của hạt ?
-Hs :Gibêrêlin
IV. Ứng dụng
kiến thức về sinh
trưởng và phát
triển
9
-Gv thông báo : khi đã nắm rõ
các giai đoạn sinh trưởng phát
triển ở thực vật người ta sử dụng
GA để phá bổ trạng thái ngủ nghỉ
của hạt, kích thích hạt nảy mầm.
Trong công nghệ lên men bia sử
dụng GA để tăng nhanh quá trình
thuỷ phân tinh bột thành mạch
nha.
-Gv cho học sinh quan sát hình
ảnh rừng cao su lúc còn non và
lúc trưởng thành
? Có nhận xét gì về mật độ

Gv giải thích việc ứng dụng kiến
thức sinh trưởng và phát triển ở
các ví dụ trên liên hệ thực tiễn
điều kiện khí hậu, các nhân tố
ánh sáng, nhiệt độ ở Việt Nam.
- Trong trồng trọt:
+ Đề thúc
hạt hay củ nảy
mầm sớm khi
chúng đang ở trạng
thái ngủ, có thể sử
dụng hoocmon
giberelin.
+ Trong việc
điều tiết ST của
cây gỗ trong
rừng…
- Trong công nghệ
rượu bia: Sử dụng
hoocmon KTST
giberelin để tăng
quá trình phân giải
tinh bột thành
mạch nha
2. Ứng dụng kiến
thức phát triển
Trong sản xuất
nông nghiệp:Dựa
vào nhu cầu ánh
11

trưởng
chậm
Phát
triển
nhanh
Phát
triển
chậm
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
CÁC NHÂN TỐ CHI PHỐI SỰ RA HOA
Câu 1
Các nhân
tố
Tác động đến sự ra hoa Ví dụ
Tuổi cây
Sự ra hoa phụ thuộc vào giống, loài
đến độ tuổi thì cây ra hoa
- Lúa xuân hè 3 tháng ra hoa
- Cam thảo ra hoa lúc 5 tuổi.
- Tre 50 năm mới ra hoa một
lần.
Nhiệt độ
thấp
Ra hoa phụ thuộc vào nhiệt độ thấp (
xuân hoá), thực vật chỉ ra hoa sau
khi trải qua mùa đông hay xử lí hạt ở
nhịêt độ thấp
Với lúa mì mùa đông, giới hạn
nhiệt độ xuân hoá từ -4oC đến
14oC nhưng hiệu quả nhất là 1-

Cơ chế chuyển cây từ trạng thái sinh dưỡng sang trạng thái sinh sản là cơ
chế hoocmon- hoocmon ra hoa Florigen
- Được hình thành ở lá, còn gọi là florigen (gibêrelin + antêzin)
- Di chuyển đến các đỉnh sinh trưởng của thân, chuyển cây từ trạng thái
sinh dưỡng sang trạng thái ra hoa.
SƠ ĐỒ NHỮNG BIẾN ĐỔI Ở CÂY CÀ CHUA
14
Phát sinh
hình thái
cơ quan
Phân hoá tế
bào, mô
PHÁT
TRIỂN
SINH
TRƯỞNG
Hình thành
hoa, quả
Phát sinh
thêm lá,
rễ mới
Tăng kích
thước
Biến đổi ở
cây cà chua