GVHD: Đặng Thị Dạ Thủy Ngày 11 tháng 11 năm 2012
Người soạn: Nguyễn Thị Duyên Tiết số:
Trường: ĐHSP Huế
GIÁO ÁN
Bài36: PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT CÓ HOA
I.Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Trình bày được khái niệm phát triển.
- Trình bày được các nhân tố chi phối sự ra hoa.
- Phân tích được mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển.
- Nhận biết được sự ra hoa là giai đoạn quan trọng của quá trình phát triển ở thực
vật hạt kín.
- Nêu được một số ứng dụng kiến thức về sinh trưởng và phát triển trong sản xuất.
2.Kỹ năng:
- Quan sát tranh, hình
- Phân tích, tổng hợp
- Vận dụng lý thuyết vào giải thích các hiện tượng trong thực tiễn.
3.Thái độ:
- Nhận thức đúng quy luật sinh trưởng và phát triển của cây trồng, mối quan hệ
mật thiết giữa hai quá trình để vận dụng trong trồng trọt đem lại hiệu quả cao.
- Có ý thức bảo vệ, chăm sóc cây trồng một cách hợp lý.
II. Trọng tâm bài học:
- Khái niệm phát triển
- Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển
III.Phương pháp dạy học:
- Hỏi đáp - tìm tòi
- Quan sát tranh, sơ đồ - tìm tòi
IV.Phương tiện dạy học:
- Hình 36 ( SGK 11- CB) “ Cây cà chua ra hoa khi đã đạt đến độ tuổi xác định”.
- Hình 36.2( SGK 11- NC): “ Sự ra hoa ở cây ngày ngắn và cây ngày dài”.
- Hình 36.1(SGK12 – NC) mô tả thí nghiệm về vai trò của Florigen của
? Cây cà chua sau 14
ngày có gì thay đổi?
? Ngoài tăng kích
thước thì sau 14 ngày
cây cà chua còn có
những biến đổi nào
khác ?
-GV: Sử dụng sơ đồ để
phân tích:
Như vậy, sự tăng kích
HS: Cây tăng lên về
kích thước
- HS:
+ Có thêm 5 lá mới
+ Hình thành hoa ở đỉnh
I.Phát triển:
Phát triển của cơ thể
thực vật là toàn bộ
những biến đổi diễn ra
theo chu trình sống của
một cá thể bao gồm 3
quá trình liên quan với
nhau : sinh trưởng,
phân hoá tế bào , mô và
phát sinh hình thái tạo
nên các cơ quan của cơ
thể( rễ, thân, lá và hoa
quả)
thước là biểu hiện của
sinh trưởng, việc phát
quan.
ĐOẠN STPT DINH
DƯỠNG SANG GIAI
ĐOẠN STPT SINH
SẢN
Chúng ta cũng có
thể nói rằng sinh
trưởng là sự biến
đổi về lượng, còn
phát triển là sự biến
đổi về chất. Vậy
giữa sinh trưởng và
phát triển có mối
quan hệ như thế
nào.
Để biết được điều
đó chúng ta cùng
tim hiểu mục II.
Mối quan hệ giữa
sinh trưởng và phát
triển.
HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU MỐI QUAN HỆ GIỮA SINH TRƯỞNG VÀ
PHÁT TRIỂN
Thời
gian
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung
Ví dụ :
+ Các loài cây lấy lá
như bắp cải thì ta sử
dụng các biện pháp
Hs : Hai quá trình đó có
liên quan với nhau .
sinh trưởng gắn liền với
phát triển, phát triển
trên nền tảng sinh
trưởng.
II. Mối quan hệ giữa
sinh trưởng và phát
triển.
Giữa sinh trưởng và
phát triển có mối quan
hệ mật thiết với nhau,
liên tiếp và xen kẽ nhau
trong đời sống thực vật.
Sự biến đổi về số lượng
rễ, thân, lá sẽ dẫn đến
sự thay đổi ở chất lượng
hoa, quả, hạt.
hợp lý để đẩy mạnh
giai đoạn sinh trưởng
+ Các loài cây lấy hạt,
quả thì ta không chỉ
tác động để cây sinh
trưởng tốt tạo tiền đề
cho phát triển mà còn
phải có các biện pháp
của những nhân tố
nhất định nào đó ?
Những nhân tố đó là gi
chúng ta cùng tìm hiểu
mục III. Những nhân
tố chi phối sự ra hoa.
HOẠT ĐỘNG 3: CÁC NHÂN TỐ CHI PHỐI SỰ RA HOA
Thời
gian
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung
15
phút
GV: Sử dụng lại sơ
đồ cây cà chua ra
hoa khi dạt đến tuổi
xác định
?Cây cà chua ra
hoa khi nao ?
GV bổ sung : Như
vậy cây cà chua ra
hoa khi
đạt đến tuổi nhất
định- tuổi của cây
GV: Cây ra hoa khi
HS: Khi mọc đủ 14 lá
III. Các nhân tố chi phối
một mùa đông
lạnh thì sang năm
sau mới ra hoa.
Còn nếu như
không có tác động
của nhiệt độ thấp
thì chúng giữ lại
trạng thái dinh
dưỡng không xác
định
HS: Là quá trình xúc
2. Nhiệt độ thấp và quang
chu kỳ:
a.Nhiệt độ thấp:
- Ra hoa phụ thuộc vào
nhiệt độ thấp ( xuân hoá),
thực vật chỉ ra hoa sau khi
trải qua mùa đông hay xử lí
hạt ở nhịêt độ thấp
GV: Hiện tượng
xuân hóa là gì?
GV: Người ta ứng
dụng hiện tượng
xuân hóa để làm gì?
GV bổ sung lien hệ
thực tế:
*. việc xử lý nhiệt độ
thấp cho củ giống
của hoa loa kèn có
thể tạo ra hoa loa
mùa xuân, cây hai
năm thành cây 1 năm.
HS:
+ Quang chu kỳ: Sự
ra hoa ở thực vật phụ
thuộc vào tương quan
b. Quang chu kỳ:
*. Khái niệm:
Quang chu kỳ là sự ra hoa ở
thực vật phụ thuộc vào
tương quan độ dài ngày,
đêm.
*. Phân loại :
+ Cây ngày ngắn
+ Cây ngày dài
*. Đối với cây ngày ngắn
nếu phá vỡ đêm dài thành
đêm ngắn thì cây sẽ không
ra hoa
*. Đối với cây ngày dài nếu
phá vỡ đêm dài thành đêm
ngắn thì cây sẽ ra hoa.
thuộc vào quang chu
kỳ được chia ra
thành những nhóm
nào?
GV bổ sung: Ngoài
cây ngày ngắn, cây
ngày dài còn có cây
cần đêm ngắn để ra
hoa
học sinh dự đoán kết
quả .
GV tổng kết:Trong
đêm tối chỉ cần có
một lóe sáng với
cương độ yếu có thể
ức chế sự ra hoa của
cây ngày ngắn nhưng
không ảnh hưởng
đến cây ngày dài.
Như vậy phản ứng
quang chu kỳ không
phụ thuộc vào diệp
lục mà do một sắc tố
khác quy định đó
chính là phitocrom.
Vậy phitocrom là gì?
Chung ta cùng tìm
hiểu mục c.
phitocrom
GV: Bản chất của
phitocrom là gì? Tồn
tại thành mấy dạng?
GV: P
đx
có tác dụng
gì đối với cây?
GV: Ở diều kiện
Tồn tại ở 2 dạng: Dạng hấp
thụ ánh sáng đỏ có bước
song 660nm (Pđ) và dạng
hấp thụ ánh sáng đỏ xa bước
sóng 730nm (Pđx).
Ánh sang, đỏ
P
đ
P
đx
Tối, đỏ xa
P
đ
: không hoạt động
P
đx
: Hoạt động
3. Hoocmon thực vật
GV: Chiếu hình
36.1(SGK12 – NC )
và phân tích:
Khi sử lí cây ngày
ngắn ra hoa trong
điều kiện ngày ngắn,
nhưng không sử lí
cây ngày dài mà cây
ngày dài vẫn ra hoa?
Tại sao như vậy?
GV: Florigen được
hình thành ở đâu?và
sinh trưởng của thân,
chuyển cây từ trạng thái
sinh dưỡng sang trạng thái
ra hoa.
như thế nào?
HOẠT ĐỘNG 4: TÌM HIỂU ỨNG DỤNG VỀ KIẾN THỨC SINH TRƯỞNG
VÀ PHÁT TRIỂN
Thời
gian
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung
5
phút
GV : Loại hoocmon
nào có vai trò trong
phá bỏ trạng thái
ngủ nghỉ của hạt ?
GV bổ sung : khi đã
nắm rõ các giai đoạn
sinh trưởng phát
triển ở thực vật
người ta sử dụng
GA để phá bổ trạng
thái ngủ nghỉ của
hạt, kích thích hạt
nảy mầm.
Trong công nghệ lên
GV phân tích :
- Căn cứ vào ảnh
hưởng của ánh sáng.
Khi cây còn non thì
trồng với mật độ
dày để thúc đẩy gỗ
non mọc vống
nhanh nhờ điều kiện
ánh sáng yếu dưới
tán rừng. Khi cây
sinh trưởng đến một
mức độ nhất định thì
ta chặt bớt đi chỉ để
lại với mật độ cần
thiết ánh sáng
chiếu xuốnghạn
chế phát triển chiều
cao, phát triển
đường kínhcây gỗ
sẽ to, khoẻ, đáp ứng
yêu cầu thị trường.
Gv cho học sinh
HS : Khi còn non mật
độ dày trưởng thành
mật độ giảm dần.
xem 1 số hình ảnh
như chiếu sáng các
vườn cúc vào ban
đêm, thắp đèn tại
A. Kìm hãm sự ra hoa của cây ngày dài, kích thích sự ra hoa của cây ngắn.
B. Kìm hãm sự ra hoa của cây ngày ngắn, kích thích sự ra hoa của cây ngày dài.
C. Kích thích sự ra hoa của cây ngày ngắn và cây ngày dài
D. Kìm hãm sự ra hoa của cây ngày ngắnvà cây ngày dài
Câu 2: Quang chu kì là sự ra hoa phụ thuộc vào:
A. Độ dài ngày và đêm.
B. Tuổi cuả cây.
C. Độ dài ngày.
D. Độ dài đêm
Câu 3: Florigen là hoocmon kích thích
A. Tạo nên các thành phần hoa của cây.
B. Tạo nên các thành phần của lá cây.
C. Tạo nên giới tính đực.
D. Tạo nên giới tính cái
SƠ ĐỒ CÁC MỐI TƯƠNG QUAN GIỮA SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
Bón nhiều đạm
Điều kiện ngoại cảnh bất lợi
Đất nghèo dinh duỡng
Điều kiện ngoại cảnh thuận lợi
Sinh trưởng nhanh
Phát triển chậm
Sinh trưởng chậm
Phát triển nhanh
SƠ ĐỒ NHỮNG BIẾN ĐỔI Ở CÂY CÀ CHUA
Phát sinh hình thái cơ quan
Phân hoá tế bào, mô
PHÁT TRIỂNNNNN
Sinh trưởng
Hình thành hoa, quả
Phát sinh thêm lá, rễ mới