Lê Hoài Chi, lớp 23NH4
TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VI MÔ
CUNG VÀ CẦU VỀ GẠO Ở VIỆT NAM
1. Mở đầu
Thị trường xuất khẩu gạo cũng như tình hình cung cầu về gạo luôn là một
vấn đề đáng quan tâm của toàn xã hội. Việt Nam là một nước nông nghiệp đang trên
đà phát triển cùng với công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Dạo gần đây tình
hình giá cả mặt hàng gạo đang rất được quan tâm. Do giá gạo liên tục biến động
cũng như do những tin đồn xung quanh vấn để thiếu, đủ gạo. Những tác động đó
làm ảnh hưởng đến tâm lý cũng như hành vi của người tiêu dùng. Điều đó góp phần
không nhỏ trong việc giá gạo biến động mạnh.
Ngoải ra, việc hạn chế xuất khẩu gạo cũng làm cho người tiêu dùng tin rằng
sức cung gạo không đủ cung ứng cho thị trường trong nước nên mới phải hạn chế
xuất khẩu ra thị trường thế giới.
Do đó ta cũng nhận thấy rằng quan hệ cung cầu về gạo hiện nay đang là vấn
đề nóng bỏng được bàn luận nhiều trong các chương trình thời sự trong nước cũng
như quốc tế và trên cả những bài báo thường nhật.
2. Nguyên nhân
Xét trên góc độ cung - cầu thì về mặt dài hạn, hoàn toàn không có chuyện
thiếu hụt gạo khi mà sản lượng lúa của đồng bằng lớn nhất VN không hề suy giảm.
Việc cấm xuất khẩu gạo của chính phủ sẽ góp phần đảm bảo an ninh lương thực của
Việt Nam. Về mặt ngắn hạn thì đã xảy ra việc cầu tăng vọt trong khi nguồn cung
vẫn giữ mức ổn định.
Khi cầu lớn hơn cung gấp nhiều lần thì chắc chắn giá buộc phải tăng để cân
bằng cung - cầu. Nguyên nhân cầu gạo tăng vọt bởi vì tin đồn đã tích tụ đủ năng
lượng cần thiết: những thông tin về khủng hoảng lương thực trên thế giới được báo
chí đăng tải liên tục trong thời gian vừa qua đã khiến cho người dân tin rằng thế giới
bị thiếu gạo. Ta có thể thấy điển hình là khi hai siêu thị của Mỹ phải hạn chế lượng
gạo bán ra thì “niềm tin thiếu gạo” mới thật sự bùng nổ, nói cách khác đó là năng
lượng dể tin đồn xảy ra đã vượt ngưỡng cần thiết. Điều đó dẫn đến lượng không
nhỏ các bà nội trợ biến nỗi lo sợ thiếu gạo thành hành động tích trữ gạo bằng cách

hơn, Việt Nam chỉ có thuận lợi là không phải lo thiếu gạo, nhưng giá vẫn tăng. Việt
Nam là nước xuất khẩu gạo lớn thứ nhì thế giới. Chỉ tính riêng trong quý đầu của
năm 2008, Việt Nam xuất khẩu 930 nghìn tấn gạo, tăng 14% so với cùng kỳ năm
ngoái. Trong vụ thu hoạch lúa đông xuân vừa qua, năng suất của ĐBSCL đạt khá
cao, trung bình là 60 tạ/ha, cao nhất có nơi đạt 80-85 tạ/ha, sản lượng khoảng 9,3
triệu tấn. Chỉ tính riêng sản lượng một vụ này, sau khi trừ đi nhu cầu cả năm cho
tiêu dùng, nuôi gia súc, và làm giống, thì ĐBSCL vẫn còn dư ra khoảng 3,8 triệu tấn
gạo.
Ở miền Bắc, mặc dù bị lùi lịch thời vụ, đến giữa tháng 3 các địa phương đã
cơ bản gieo cấy xong lúa đông xuân. Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Phát
triển Nông thông (NN-PTNT), năng suất cũng như sản lượng lúa gạo của miền Bắc
trong vụ này không bị ảnh hưởng lớn. Giá cứ liên tục tăng như thế do cầu quá nhiều
mà sức cung thì không đủ để đáp ứng.
Hơn nữa, Giá lúa gạo trong nước được điều chỉnh hoàn toàn theo cơ chế thị
trường, quyết định bởi quan hệ cung - cầu trong và ngoài nước. Ngay từ khâu đầu
tiên của chuỗi giá trị gạo, quan hệ mua bán gạo giữa nông dân trồng lúa với thương
2
Lê Hoài Chi, lớp 23NH4
lái đã được tạo dựng trên cơ sở thuận mua vừa bán. Giá cả hiện nay có nhiều yếu tố
tác động của giá gạo thị trường thế giới, tác động tâm lý, cũng có yếu tố đầu cơ, vừa
qua có cơn sốt giá, gạo thị trường thế giới, tác động tâm lý, cũng có yếu tố đầu cơ,
vừa qua có cơn sốt giá, Chính phủ đã có những biện pháp quyết liệt, giá gạo đã
giảm nhẹ, mặc dù nhiều nơi còn cao hơn trước 1-3 ngàn đồng/kg, tùy chất lượng.
Một lý do dễ nhận thấy nữa là các doanh nghiệp tư nhân và những người đầu cơ ém
hàng để đầu cơ với hy vọng giá cả hôm sau sẽ tăng so với hôm trước và mang lợi
nhuận cao hơn về tay mình.
Vì thế trên thị trường một mặt bằng giá mới cao hơn vừa được xây dựng sau
cơn sốt vừa qua. Thị trường của ta cũng bị tác động hàng ngày của thị trường thế
giới, điều chỉnh xuống thế nào phải thực hiện theo thị trường và công cụ của thị
trường. Nguyên nhân của cơn sốt gạo vừa qua chủ yếu là do tâm lý. Tâm lý thì lại

số lượng lớn. Vì theo ông Phan Huy Thông, Cục phó Cục Trồng Trọt cho biết Việt
nam vừa xong mùa thu hoạch và sản lượng lúa không kém hơn năm ngoái.
Ta biết rẳng gạo không phải là mặt hàng do Nhà nước định giá hoặc nằm
trong số các mặt hàng cần bình ổn giá. Vì thế, giá gạo sẽ xuống nhưng không thể
nói bao giờ sẽ trở về giá cũ.
Vấn đề mà nhiều nông dân ở ĐBSCL đang quan tâm không phải là giá vàng,
hay tỷ giá USD lên, xuống, mà là lúa trên thị trường hôm nay giá bao nhiêu? Những
biến động giá lúa gạo trên thị trường trong nước mấy ngày nay đã khiến nông dân lo
lắng, vì chỉ cách nhau mấy ngày mà giá lúa sụt mạnh. Giá lúa chất lượng cao phục
vụ xuất khẩu chỉ còn 4.500 - 4.550 đồng/kg, giảm 150 - 200 đồng/kg; giá lúa
thường còn 4.300- 4.400 đồng/kg, giảm 150 đồng/kg
lúa ở ĐBSCL hiện đang giảm giá không do ảnh hưởng giá gạo thế giới, vì
nhu cầu gạo trên thị trường thế giới đang rất lớn, mà mức cung của các nước xuất
khẩu gạo - trong đó có Việt Nam - không tăng. Giá giảm là do các doanh nghiệp
không có đủ lượng tiền mặt nên sức mua lúa trong dân bị giảm. Điều đó làm cho
lượng cung gạo giảm và đẩy mạnh giá gạo thị trường lên cao
Nhưng theo Chính phủ và Hiệp hội Lương thực thì phần nào cơn sốt gạo vừa
qua là có yếu tố của đầu cơ, những người bán lẻ gạo tích trữ nhằm hy vọng hôm sau
sẽ bán được với giá cao hơn. Đíều đó làm tâm lý chung của người dân khắp nơi ở
Việt Nam bắt đầu đổ xô đi mua gạo với suy nghĩ mua càng sớm thì giá càng rẻ. Tại
các siêu thị ở Sài Gòn, người người kéo tới khiêng gạo, xếp hàng đợi gạo, để mua
về dự trữ. Đến chiều, các siêu thị không còn một bao gạo nào. Ở nhiều tỉnh khác,
giá gạo tăng vọt chỉ trong vài tiếng đồng hồ.
Tuy nhiên.hiện nay tình hình cung - cầu lúa, gạo trong nước đang diễn biến
theo chiều hướng khá khả quan. Tính đến thời điểm này, tại đồng bằng sông Cửu
Long - vựa lúa lớn nhất cả nước, tổng sản lượng lúa cân đối theo năm lương thực
đạt 18,8 triệu tấn, tiêu dùng nội địa 9,6 triệu tấn, lúa hàng hóa là 9,2 triệu tấn, tương
đương 4,6 triệu tấn gạo. Một diễn biến tích cực khác là trong những ngày qua, giá
lúa gạo ở ĐBSCL đã bắt đầu tăng lên, báo hiệu một chu kỳ tăng mới của giá gạo thế
giới sau thời gian đột ngột giảm. Giá thu mua lên bình quân lên 4.550-4.850 đ/kg,

đối cung – cầu cho vụ Đông Xuân cũng như niên vụ tới, nhất là về cơ cấu giống.
Nhà nước cần tiếp tục theo dõi những tác động, không để tái phát sốt, điều
hòa lượng cung gạo tại các khu vực, đồng thời sẽ theo dõi thêm tình hình thế
giới.ngoài ra còn phải kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã
hội và tăng trưởng bền vững. đề xuất cơ chế chính sách bảo đảm nguồn cung lương
thực, thực phẩm trên thị trường nội địa, bảo đảm an ninh lương thực và kiềm chế sự
tăng giá quá mức của nhóm hàng này.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
www.vnexpress.net
www.kinhtenongthon.com.vn
http://vneconomy.vn
www.vietnamnet.vn
www.vntrades.com/tintuc
http://f.tin247.com
http://www.thesaigontimes.vn
5