Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
KINH NGHIỆM DẠY VÀ HỌC TỐT
PHÂN MÔN VẼ THEO MẪU Ở LỚP 5
TRƯỜNG TH ĐỊNH HIỆP
A. MỞ ĐẦU :
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Đổi mới phương pháp dạy và học là nhiệm vụ sống còn của mỗi quốc gia với mục
tiêu là giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, tạo dựng môi trường thẩm mĩ cho xã hội.
Xung quanh các em có rất nhiều hình ảnh tạo cho các em sự gần gũi ngây ngô:
Sống hạnh phúc thoải mái, vẻ đẹp quê hương, con vật quen thuộc… Chương trình
Mĩ thuật Tiểu học đã được bộ trưởng Bộ giáo dục ban hành.
Nhằm thực hiện mục tiêu môn Mĩ thuật trong trường Tiểu học:
1. Giáo dục thẩm mĩ cho học sinh là nhiệm vụ chính của môn học Mĩ thuật.
2. Cung cấp cho học sinh một số kiến thức Mĩ thuật phổ thông, giúp các em
hiểu biết về cái đẹp và hoàn thành các bài tập của chương trình, đồng thời tạo điều
kiện cho học sinh học tốt các môn học khác, góp phần xây dựng môi trường thẩm
mĩ cho xã hội.
3. Rèn luyện cho học sinh cách quan sát , khả năng tìm tòi, sáng tạo để góp
phần hình thành phẩm chất người lao động mới.
4. Giúp học sinh nhận thức được vẻ đẹp của Mĩ thuật dân tộc và có ý thức giữ
gìn, bảo tồn nền Mĩ thuật đó.
5. Tạo điều kiện để cho những học sinh có khả năng, có nhu cầu tiếp tục học ở
các trường, các ngành có liên quan như; kiến trúc, xây dựng, thời trang, sư phạm
Mĩ thuật…
Mĩ thuật là môn học có tính chất năng khiếu nghệ thuật, nhằm giáo dục tính
thẩm mĩ cho học sinh và hình thành một trong những yếu tố cơ bản của giáo dục
tính thẩm mĩ. Giúp học sinh phát huy năng khiếu sẵn có của tuổi thơ, đồng thời
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 1

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
hướng dẫn một số phương pháp để các em quan sát tập vẽ theo mẫu tiến tới vẽ

: tổng số 33/16 nữ
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 2

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
- Thiết kế giáo án và thực hành vẽ theo mẫu
- Vận dụng kinh nghiệm và mẫu vẽ thực sử dụng các phương tiện, các
phương pháp tích hợp để dạy và học tốt theo chuong trình thay sách giáo khoa mới
và học theo phương pháp tích cực, lấy học sinh làm trung tâm.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI :
Để thực hiện đề tài này, tôi vận dụng các phương pháp sau :
+ Phương pháp đọc, nghiên cứu tài liệu.
+ Phương pháp quan sát, trao đổi, trò chuyện.
+ Phương pháp điều tra, thăm dò.
+ Phương pháp thực nghiệm.
+ Phương pháp thống kê số liệu, đối chiếu.
B. NỘI DUNG :
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Đối với học sinh vẽ là một trò chơi có sức hấp dẫn kì lạ đối với các em ở mọi
lứa tuổi. Các em có thể vẽ bất cứ lúc nào và vẽ bất cứ thứ gì. Những hình vẽ đầy
sáng tạo của các em làm chúng ta từ ngạc nhiên đến cảm động, từ vui mừng đến hy
vọng. Tuy nhiên, không phải em nào cũng thích vẽ, cũng mơ ước trở thành hoạ sĩ.
Cho nên ngoài những phẩm chất Mĩ thuật vốn là mẫu số chung của mọi tác phẩm,
để cảm thụ vẻ đẹp của tranh các em cần đặt chúng
vào trong hoạt động tâm lý trẻ – quá trình phát triển của lứa tuổi, cá tính, giới tính.
Thiếu nhi là lứa tuổi ham thích hoạt động nhất là hoạt động tạo hình cùng với
sự lớn lên của cơ thể, đặc điểm tâm lý trẻ bắt đầu hoàn thiện. Một số học sinh có
nhu cầu thưởng thức các tác phẩm hội hoạ, điêu khắc, các công trình kiến
trúc….Thiếu nhi ngày càng trở thnh các tác giả chiêm ngưỡng thế giới từ bên
ngoài. Nhận thức thế giới bằng trí tuệ như một hiện tượng phức tạp. Sự biến của
hình vẽ sơ lược “theo bản năng” nói lên sự biến mất suy nghĩ của trẻ lệ thuộc vào ý

II. CƠ SỞ THỰC TIỄN :
1. Thực trạng:
-Tổng số học sinh lớp 5
1
là 33/ 16
-Trường TH Định Hiệp
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 4

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
-Đa số các em là con nông dân, công nhân phần lớn thời gian họ dành cho
công việc nên việc học của các em ít được quan tâm. Quan niệm môn Mĩ thuật là
môn phụ không cần thiết.
-Một số học sinh khi đến lớp quên không mang vở vẽ, màu, bút chì …thậm chí
có học sinh không có vở vẽ, màu…một số học sinh hay nói chuyện riêng không tập
trung, chưa tích cực trong giờ học.
-Đầu năm học vừa qua tôi đã thăm dò và nắm bắt tình học tập của các em như
sau:
+Học sinh giỏi:11
+Học sinh khá :17
+Học sinh TB :14
+Học sinh yếu : 1
*Về phía học sinh tôi nhận thấy:
Trình độ tiếp thu của các em không đồng đều. Mặc dù có giáo viên chuyên Mĩ
thuật, trong lớp còn nhút nhát thụ động, chưa phát biểu xây dựng bài. Chưa biết
cách nhìn vật mẫu, so sánh, vẽ các nét thẳng bằng tay chưa được.
Các em hiểu vẽ theo mẫu còn hạn chế, chưa có thói quen quan sát, nhận xét hình, tỉ
lệ đậm nhạt, nên không hào hứng với vẽ theo mẫu. Nhìn chung kết quả bài vẽ còn
yếu so với các phân môn khác.
Kết quả không cao là do một số nguyên nhân sau:
-Phần lớn các em không xác định đề bài vẽ theo mẫu

nét, bố cục, vẽ hình… vẽ theo mẫu còn giúp học sinh hiểu được vẻ đẹp của mẫu,
tạo điều kiện để học sinh học tốt các phân môn học khác thuận lợi và hiệu quả hơn.
a.Cách vẽ theo mẫu :
*Khái niệm: Thế nào là vẽ theo mẫu?
Vẽ theo mẫu là vẽ lại mẫu được bài trước mặt. Thông qua nhận thức và cảm
xúc, người vẽ cần diễn tả được đặc điểm, cấu tạo, hình dáng đậm nhạt và màu sắc
của vật mẫu.
*Trình tự tiến hành một bài vẽ theo mẫu:
-Quan sát nhận xét
-Vẽ phác khung hình
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 6

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
-Vẽ phác nét chính
-Vẽ chi tiết
-Vẽ đậm nhạt ( hoặc vẽ màu theo ý thích )
* Nội dung các bài vẽ theo mẫu thường là vẽ hình khối cơ bản ( hình hộp, hình trụ,
hình cầu ) và các đồ vật ( chai, lọ, quả cam…)
2. Phương pháp dạy vẽ theo mẫu:
- Phương pháp nêu vấn đề
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thực hành luyện tập.
- Phương pháp trò chơi.
-………
3. Kế hoạch giảng dạy phân môn vẽ theo mẫu:
- Khi dạy phương pháp vẽ theo mẫu, giáo viên cần khắc sâu cho học sinh thế
nào là vẽ theo mẫu. Cần giải thích thêm để các em phân biệt được: Vẽ theo mẫu
khác với vẽ kỹ thuật.
Vẽ kỹ thuật yêu cầu vẽ đúng, chính xác từng milimet, nét phải thẳng băng, đều

- Kỹ năng vẽ hình, trên cơ sở kết quả quan sát nắm được đặc điểm hình dáng
của mẫu, học sinh sắp xếp bố cục hình vẽ trên giấy và phác hình từ khái quát, tổng
thể đến chi tiết. Nếu không biết cách phác hình thì bài vẽ không đạt được hiệu quả
như mình mong muốn, có thể phải tẩy xoá nhiều. Bài vẽ bẩn và hình vẽ có thể xộc
xệch không vững chắc. Kỹ năng này cũng được sử dụng nhiều trong trang trí, vẽ
tranh….
- Kỹ năng chỉnh hình, trên cơ sở hình vẽ đã được xác định, học sinh biết
cách so sánh hình vẽ với mẫu để điều chỉnh cho đúng tỉ lệ, hình dáng, đặc điểm của
mẫu, kỹ năng cũng được sử dụng trong vẽ trang trí và vẽ tranh.
- Kỹ năng vẽ đậm nhạt, sau khi hình vẽ được hoàn chỉnh, học sinh cần quan
sát mẫu để xác định các mảng đậm, nhạt trên cơ sở ánh sáng chiếu vào vật
mẫu.Học sinh biết cách vẽ đậm nhạt,thể hiện đúng các độ đậm nhạt trên mẫu.
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 8

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
4. Biện pháp thực hiện
Theo tinh thần chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học của ngành cùng với việc
thay sách giáo khoa, chương trính THCS nói chung môn Mĩ thuật nói riêng vận
dụng các phương pháp dạy học tích cực vào giảng dạy phù hợp với đặc trưng bộ
môn là một vấn đề bức thiết. Như chúng ta đã biết nội dung và phương pháp dạy
bao giờ cũng gắn bó với nhau, mỗi nội dung đòi hỏi một phương pháp thích hợp,
cá kĩ năng không thể được hình thành và phát triển bằng con đường truyền giảng
thụ động. Muốn phát triển kĩ năng này, học sinh phải được hoạt động trong môi
trường thực tế dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Vì mục đích của môn Mĩ Thuật ở
trường phổ thông nói chung và lớp 5 nói riêng chủ yếu là giáo dục thẩm mĩ’; tạo
điều kiện cho học sinh tếp xúc,làm quen và thưởng thức vẻ đẹp của mẫu vạt sẵn có
quanh các em; cung cấp cho các em một lượng kiến thức cơ bản nhất định giúp các
em hiểu được cái đẹp ccủa đường nét, mảng hình, đậm nhạt, màu sắc, bố cục.
- Để phát triển những kĩ năng trên cho học sinh, giáo viên cần:
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học để xác định mục tiêu cụ thể.Trong bài học


Hình a hình b Hình c hình d
Hình a. bố cục loãng
Hình b.bố cục thu hẹp
Hình c. bố cục không thuận mắt
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 10

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
Hình d. bố cục đẹp, thuận mắt.
Sau khi đã bày mẫu, giáo viên đặt câu hỏi để học sinh quan sát nhận ra đặc
điểm, hình dáng, màu sắc và cấu trúc hình thể của từng vật mẫu và so sánh sự khác
nhau giữa các vật mẫu về hình dáng, màu sắc, tỉ lệ ( quan sát nhóm mẫu mà học
sinh sẽ thực hiện bài vẽ )
+ Những đồ vật hình trụ là những đồ vật có hình dạng như thế nào ? Kể tên
một số đồ vật có dạng hình trụ ?
+ Hãy kể tên một số đồ vật có dạng hình cầu ?
+ Miêu tả những màu sắc, chất liệu sẵn có trên mẫu ?
+ So sánh tỉ lệ của hình cầu và hình trụ ?
Ơ bước này giáo viên vần hướng dẫn học sinh quan sát từ tổng thể đến chi tiết.
Sau khi quan sát nhận ra đặc điểm riêng của từng vật mẫu, giáo viên hướng
dẫn học sinh quy nhóm mẫu vào khung hình chung theo tỉ lệ chiều ngang, chiều
cao ( lấy chiều cao của đồ vật cao nhất, chiều ngang tính từ vật nằm bên trái qua
phải ), sắp đặt khung hình chung lên giấy vẽ sao cho cân đối đẹp mắt ( không quá
to, quá nhỏ, lệch lên lệch xuống hoặc lệch sang trái sang phải.) giáo viên có thể
dùng đồ dùng trực quan để minh hoạ cho các dạng bố cục đó để học sinh nhận ra
thế nào là bố cục đẹp và chưa đẹp.
Sau khi xác định được khung hình chung, giáo viên cần hướng học sinh tiến

MẪU CÓ DẠNG HÌNH TRỤ VÀ HÌNH CẦU
I.MỤC TIÊU :
1. Kiến thức: Học sinh nhận biết được các vật mãu có dạng hình trụ và hình
cầu.
2. Kỹ năng: Học sinh biết các vẽ và vẽ được hình gần giống mẫu.
3. Thái độ: Học sinh cảm nhận được vẻ đẹp của vật mẫu và thích quan tâm, tìm
hiểu các đồ vật xung quanh.
II.CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên:
-SGK, SGV
-Một vài mẫu vẽ có dạng hình trụ, hình cầu khác nhau.
-Hình gợi ý cách vẽ
-Bài vẽ mẫu có dạng hình trụ, hình cầu của học sinh năm trước
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 13

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
2. Học sinh:
-Giấy vẽ hoặc vở thực hành.
-Bút chì, tẩy, màu.
3. Phương pháp: Quan sát, gợi mở, vấn đáp, thực hành – luyện tập.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:
1.On định:
2.Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra đồ dùng học vẽ.
Nhận xét kiểm tra bài cũ.
3.Bài mới :
a.Giới thiệu bài : GV đưa vật mẫu lên và hỏi:
-Những vật này là gì ? ( hộp sữa và quả cam, cái cốc, quả bóng… )
-Những vật này có dạnh hình gì ? ( hình trụ và hình cầu )
Hôm nay chúng ta cùng thực hành vẽ mẫu có dạng hình trụ và hình cầu.

-Vẽ phác hình: theo tỉ lệ đã ước lượng
bằng các nét thẳng mờ.
-Vẽ chi tiết: trên những nét đã phác vẽ
các nét chi tiết ( nét cong )
Chú ý điều chỉnh cho giống mẫu hơn
Vẽ luôn những nét khuất nhằm để
kiểm tra độ chính xác của mẫu, sau đó
tẩy đi.
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS làm
bài:
-GV cho HS xem một số bài vẽ tĩnh
vật có 2 vật mẫu có dạng tương tự.
-GV hướng dẫn HS quan sát mẫu, ước
lượng tỉ lệ khung hình chung, riêng,
cách phác nét vẽ hình.
+Hình trụ và hình cầu.
+Hình chữ nhật đứng
( học sinh trả lời theo quan sát được )
HS nhìn mẫu so sánh chiều ngang,
chiều cao của vật mẫu ( để vẽ giấy
ngang hay dọc )
HS tìm đặc điểm riêng của từng vật
mẫu và so sánh chiều cao và chiều
ngang của 2 vật mẫu
-HS quan sát rút kinh nghiệm
-HS thực hành
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 15

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
-Vẽ màu theo ý thích hoặc vẽ đậm nhạt

1
V.RÚT KINH NGHIỆM:
Qua nghiên cứu và kinh nghiệm giảng dạy phân môn vẽ theo mẫu, giáo viên
vận dụng các phương pháp vẽ theo mẫu. Cuối HKI học sinh đạt được những kết
quả khả quan, từng bước nâng cao chất lượng dạy và học qua từng giai đoạn. Kết
quả cụ thể như sau:
Các
giai
đoạn
Lớp
TSHS HT tốt ( A
+
) HT ( A )
Chưa hoàn
thành
SL TL% SL TL% TS TL%
GHKI 5
1
33 4 12% 29 88% 0 0
HKI 7 21% 26 79%
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 19

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
- Kết quả HKI các em có nhiều tiến bộ, tôi luôn duy trì kết quả này đến
cuối năm và phát huy hơn nữa. Giáo viên cần kết hợp:
+ Kết hợp phụ huynh học sinh: Để đạt được kết quả nêu trên, giáo viên
phải liên hệ với phụ huynh học sinh luôn theo dõi và động viên các em báo cáo
kết quả bằng sổ liên lạc có nhận xt của giáo viên và ý kiến của phụ huynh học
sinh.
+ Kết hợp nhà trường, ngành cấp trên:

trong phân môn vẽ theo mẫu.
- Giáo viên luôn yêu thương học sinh, gần gũi với học sinh, luôn
động viên, tuyên dương và khuyến khích các em học tập.
- Giáo viên luôn tiếp thu, đóng góp ý kiến của chuyên môn ngành
và BGH nhà trường.
- Giáo viên kết hợp chặt chẽ với nhà trường và phụ huynh học sinh
để giúp các em trong học tập.
2. Hướng phổ biến và áp dụng đề tài:
Trên cơ sở lý luận và qua thực tiễn giảng dạy khi áp dụng những giải pháp trên
đem lại kết quả khả quan giúp học sinh tích cực học tập những phân môn khác. Tôi
thấy cần thiết áp dụng những giải pháp này để kết quả thực hành vẽ theo mẫu cao,
do đó cần nhân rộng phổ biến cho các đồng nghiệp ở trường và có thể áp dụng ở
các trường lân cận trong huyện và các trường khác trong tỉnh.
3. Hướng nghiên cứu:
Trên đây là kinh nghiệm dạy và học tốt phân môn vẽ theo mẫu lớp 5. trường
Tiểu học Định Hiệp năm học 2007 – 2008. bản thân tôi đã cố gắng tìm tòi, học hỏi
kết hợp kinh nghiệm dạy và học, trong thời gian tới tôi sẽ nghiên cứu tiếp về
những giải pháp này để khuyến khích các em học say mê bộ môn này. Tuy nhiên
không tránh khỏi khiếm khuyết, rất mong sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô để
giài pháp này hoàn chỉnh hơn.
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 21

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
Xin chân thành cảm ơn.
Định Hiệp ngày 06 tháng 02 năm 2009
Người thực hiện
Dương Thị Hà
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 22

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009

……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
GV thực hiện: Dương Thị Hà trang 24

Sáng kiến kinh nghiệm Năm học 2008 - 2009
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
.
NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………