Giáo dục HS cá biệt như thế nào
Trường học đạt được các danh hiệu thi đua "Tiên tiến", "Xuất sắc" là nhờ vào sự cố gắng, nỗ lực của Thầy và
trò. Giáo viên dạy giỏi là nhờ chúng ta có được những học sinh giỏi. Nhưng giáo viên dạy giỏi chưa chắc học
sinh của mình giỏi hết được. Vì sao? Vì bên cạnh những học sinh ngoan, học giỏi còn có những học sinh
không chịu học, không ham học làm ảnh hưởng thi đua của trường, của lớp - đó là những học sinh cá biệt.
Học sinh cá biệt: là những học sinh thường có sự bất thường về tính cách, không có động cơ học tập, tâm lý
không ổn định. Chẳng hạn khi ở lớp học đang yên lặng làm bài tập thì em đó bỗng la lớn lên khi làm bài được,
thích học thì học, không thích thì đùa giỡn, quậy phá các bạn kế bên, chọc cho bạn giỡn, nói chuyện với mình,
tâm trạng thì "mưa nắng thất thường" hoặc thầy cô đang giảng về vấn đề này lại hỏi vấn đề khác. Vì vậy ta
phải giáo dục học sinh cá biệt này ra sao? Phải có những biện pháp như thế nào để giáo dục được những học
sinh cá biệt này? Sau đây, tôi sinh đề xuất một số biện pháp giáo dục học sinh cá biệt?
Thứ nhất: Chúng ta nên tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh đó như là: thu nhập hàng ngày của gia đình,
quan hệ giữa các thành viên trong gia đình như thế nào? Có êm ấm hạnh phúc hay không? Có nhiều thành kiến
gây ra xào xáo bất đồng mục đích là để hiểu rõ học sinh này.
Thứ hai: Nên xử lý mềm mỏng, thậm chí dịu ngọt đối với học sinh cá biệt này, nếu không sẽ không có hiệu
quả, có khi gặp phản ứng không tốt ngược trở lại về phía học sinh. Tuy nhiên cũng có đôi lúc ta cũng phải
cứng rắn: chẳng hạn trong vấn đề xử phạt "mềm nắn, rắn buông".
Thứ ba: Giáo viên nên thường xuyên trò chuyện, quan tâm, gần gũi, nhắc nhở, động viên học sinh học tập, có
thái độ thân thiện với học sinh. Tạo cho học sinh nhìn mình là cảm thấy gần gũi, chứ không phải gặp mình là
sợ la, sợ bị mắng. Như vậy học sinh sẽ có tâm lý bất cần " Thầy cô kệ thầy cô, ta là ta". Ta phải làm sao tạo
cho học sinh có cảm giác là giáo viên như là một người bạn thân, bạn tâm tình, sẵn sàng lắng nghe ý kiến của
mình, khi mình vui, buồn đều có thể chia sẻ với thầy cô, khích lệ mình khi mình khó khăn trong gia đình, bế
tắc trong học tập.
Thứ tư: Giáo viên cần hướng dẫn cụ thể những việc mà học sinh hỏi, tránh để học sinh cảm thấy mình lạc
lỏng, cảm giác vì mình học dở nên không ai quan tâm, ai cũng khi dễ mình, không ai thèm chơi, để ý đến
mình.
Thứ năm: Giáo dục từng bước, chậm rãi từ những công việc nhỏ. Chẳng hạn phải thức sớm một chút để không
phải đi trễ, mình học yếu thì nên chịu khó, siêng làm bài tập hơn các bạn, khi nào làm bài tập, học sinh mệt thì
nên giải lao để tinh thần thoải mái rồi làm tiếp, không nên cố gắng quá sức. Giáo viên không nên giáo dục ào
ạt chưa hỏi han lý do gì hết mà đã la mắng học sinh cho dù học sinh đó vi phạm nhẹ, như vậy sẽ mất hiệu quả
giáo dục. Bởi vì đấy là những học sinh cá biệt, tính tình ương ngạnh, tâm lý bất cần, học hay không đối với
Thầy Hoàng Văn Định, chủ nhiệm lớp 9
- Với cách giải quyết của giáo viên trên đây thì không phải với học sinh cá biệt nào cũng có thể được. Bởi đó
là những học sinh cá biệt còn biết sợ. Còn với những học sinh cá biệt côn đồ như một tên du đãng ngoài đường
và coi việc được học hay không được học không quan trọng, thậm chí không biết quý tính mạng, tương lai sự
nghiệp của mình thì sao. Tôi đã gặp học sinh như thế. Em này tên là Quyết. Có lần, khi giáo viên bộ môn gọi
em lên kiểm tra bài cũ nhưng do không thuộc bài, em đã bị giáo viên cho điểm 2. Chưa thèm nhận quyển vở
trả từ tay giáo viên, Quyết đã bất ngờ tát cô giáo của mình một cái giữa lớp trước sự chứng kiến của tất cả học
sinh. Sau đó, Quyết trốn ngay khỏi lớp. Còn giáo viên vì quá bất ngờ nên không kịp phản ứng gì mà chỉ biết
ôm mặt khóc chạy xuống văn phòng. Sự việc xảy ra khoảng 15 phút thì tôi có mặt. Tôi đã "trấn an" tinh thần
của học sinh trong lớp và cử một vài em cùng với tôi tìm đến nhà Quyết để nghe Quyết nói về sự việc. Đến
nhà Quyết tối hôm ấy, ngoài tôi và một số học sinh, tôi còn nhờ một đồng chí công an phường cùng đi. Thực
ra làm như vậy, tôi chỉ muốn Quyết nhận thức rõ hành động phi đạo đức của em và muốn em đến xin lỗi giáo
viên bộ môn mà em đã xúc phạm. Đó là cách giải quyết của tôi và tôi đã thành công. Quyết tự nguyện đến nhà
cô giáo xin lỗi và đọc kiểm điểm trước lớp về hành vi của mình.
Tôi hy vọng những thực tế của chúng tôi trên đây sẽ giúp giáo viên trẻ trong việc đối mặt với học sinh cá biệt.
\
\ Nghệ thuật giáo dục học sinh cá biệt
-Học sinh cá biệt (HSCB) là học sinh hư về đạo đức, lười nhác học tập, ví dụ như: Càn quấy, ý thức tổ chức
kỷ luật kém, thích “chơi trội” theo kiểu con nhà đại gia giàu có cụm lại với nhau đối lập với tập thể lớp. Họ
thích ăn chơi phá phách hơn là học hành tử tế, kết quả học tập thất thường, sút kém, luôn xếp “đội sổ”, dẫn
đến chán học.HSCB, trường nào cũng có. HSCB không nhiều, song lại là “lực cản” rất lớn, thậm trí là thế lực
“đen” đe dọa, khống chế những nhân tố tích cực dám đấu tranh bảo vệ lẽ phải ở trong lớp, trong trường.Cách
dễ nhất, đỡ mất công sức, đã có thầy cô “áp dụng” là loại dần, một cách “hợp pháp” HSCB ra khỏi lớp để lớp
“sạch”, dễ bề đạt danh hiệu “Lớp tốt” trong các phong trào thi đua.Nhiệm vụ của trường học là “Dạy” và “
Dỗ”, giáo dục các em học sinh nên người, kể cả HSCB. Giáo dục HSCB là một thử thách, bản lĩnh, lòng vị tha
của thầy, cô. Cải tạo học sinh hư thành con ngoan trò giỏi, công dân tốt, để xã hội bớt đi một người xấu chẳng
phải đó là nhiệm vụ của thầy, cô giàu tình thương, hết lòng vì “Học sinh thân yêu” đó sao?Một lớp học, xuất
phát điểm có nhiều HSCB, hết năm học xóa hết “gánh nặng” cho lớp, cho trường, cho gia đình, công lao của
thầy, cô được đền đáp. Vinh quang của nghề dạy học là ở chỗ đó, xã hội đánh giá nghề dạy học “nghề cao quý
trong các nghề cao quý” nghề “ trồng người” cũng vì lẽ đó.Nếu nói trường học, lớp học là một xã hội thu nhỏ,
nhiều vai: Tác giả kịch bản, đạo diễn, diễn viên, cả khán giả-tức học sinh ngồi nghe giảng trên lớp. Làm thầy,
nhưng phải hiểu trò đang nghĩ gì, làm gì trong giờ học. Bài giảng là một “món ăn”, nếu nhàm chán, học trò sẽ
bỏ ăn-bỏ học.