GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
LỜI NÓI ĐẦU
Đất nước ta đang ngày một phát triển với chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại
hóa. Cuốn vào dòng chảy ấy, công nghiệp ô tô cũng đang đóng vai trò cực kì quan
trọng trong sự phát triển chung của đất nước. Sau khi chính sách mở cửa được ban
hành năm 1986, nền kinh tế đi lên mạnh mẽ và nhanh chóng. Đời sống nhân dân
ngày một được nâng cao hòa chung vào tốc độ phát triển của đất nước. Kéo theo
đó, ô tô –phương tiện giao thông hiện đại cũng đang dần khẳng định vai trò và vị
thế của mình. Từ chỗ là một cỗ máy xa xỉ, chỉ góp mặt trong lĩnh vực sản xuất nhà
nước, thì nay ô tô đã trở thành phương tiện hết sức thân thuộc cả trong lĩnh vực sản
xuất cũng như trong đời sống cá nhân của một bộ phận người dân Việt Nam.
Là một người kỹ sư cơ khí ô tô tương lai, em cũng hết sức trăn trở trước những
khó khăn và thách thức trước mắt. Nhận thấy ô tô dần đi vào cuộc sống của mỗi
người, nên những đòi hỏi về khai thác kỹ thuật, bảo dưỡng, sửa chữa một chiếc xe
đang ngày một trở nên cấp thiết; từ đó, em quyết định chọn đề tài đồ án tốt nghiệp
của mình là:”Khai thác kỹ thuật hệ thống phanh trên ô tô Daewoo Lacetti 1.8”.
Mặc dù, cũng hết sức cố gắng nhưng do hiểu biết còn yếu kém, nhận thức còn
hạn chế nên chắc chắn đồ án tốt nghiệp của em không thể tránh khỏi nhiều sai sót.
Em rất trân trọng và mong muốn nhận được sự góp ý từ phía các thầy, cũng như
các bạn. Qua đây, em cũng muốn gửi lời cảm ơn tới sự giúp đỡ tận tình từ phía bộ
môn Cơ khí ô tô, đặc biệt là cá nhân thầy Nguyễn Hùng Mạnh, người đã trực tiếp
tham gia hướng dẫn và chỉ bảo rất nhiệt tình để em có thể hoàn thành được đồ án
tốt nghiệp của mình.
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 1
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ XE VÀ HỆ THỐNG PHANH
TRÊN XE LACETTI 1.8
1.1. KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG PHANH TRÊN Ô TÔ
1.1.1. CÔNG DỤNG CỦA HỆ THỐNG PHANH TRÊN Ô TÔ
Hệ thống phanh trên ô tô dùng để giảm tốc độ của ô tô cho đến khi dừng
hẳn hoặc đến một tốc độ nào đó theo yêu cầu của người lái. Giữ cho ô tô

Ô tô Lacetti là mẫu ô tô được Vidamco (Liên doanh ô tô GM Daewoo-Việt
Nam) đưa vào lắp ráp và phân phối tại Việt Nam vào năm 2004. Ngoài đưa
ra phiên bản 1.8, Vidamco còn lắp ráp thêm cả phiên bản 1.6. Tính cho đến
thời điểm hiện nay, có thể nói Lacetti là dòng xe con tương đối thành công
của GM Daewoo tại Việt Nam. Một số thông số cơ bản của Lacetti 1.8MT:
_ Tốc độ tối đa xe đạt được theo thiết kế: 194 km/h
_ Bán kính quay vòng nhỏ nhất: 5,2 m
_Về động cơ:
+ Loại động cơ: 1.8 DOHC 16 valve
+ Thể tích công tác thực: 1799 cm
3
+ Tỷ số nén: 9,8
+ Công suất cực đại: 120,7 HP (tại tốc độ vòng quay 5800 vòng/phút)
+ Mômen xoắn cực đại: 165 Nm (tại tốc độ vòng quay 4000 vòng/phút)
_ Về ly hợp: Ly hợp khô 1 đĩa
_ Về hộp số: Lacetti 1.8 có 5 tay số với tỷ số truyền lần lượt là: 3,545; 2,158;
1,478; 1,129; 0,886. Tỷ số truyền của số lùi là: 3,333.
_ Tỷ số truyền của truyền lực chính là: 3,722.
_ Một số kích thước động học của xe:
+ Chiều dài toàn bộ: 4,5 m
+ Chiều rộng toàn bộ: 1,725m
+ Chiều cao toàn bộ: 1,445 m
+ Khoảng sáng gầm xe: 160 mm
1.2.2. GIỚI THIỆU VỀ HỆ THỐNG PHANH TRÊN Ô TÔ LACETTI 1.8
Hệ thống phanh trên ô tô Lacetti 1.8 là hệ thống phanh thủy lực dẫn động 2
dòng, 1 dòng dẫn động cho cầu trước và 1 dẫn động cho cầu sau. Cơ cấu
phanh trước và phanh sau của xe Lacetti 1.8 đều là cơ cấu phanh đĩa. Đặc
tính kỹ thuật của hệ thống phanh trên xe Lacetti 1.8:
_ Đường kính của xylanh phanh chính: 22,22 mm
_ Phanh trước: Phanh đĩa

_ Sửa chữa ô tô là công việc khôi phục khả năng hoạt động của một hệ
thống, tổng thành bằng cách phục hồi hoặc thay thế chi tiết, cụm chi tiết của
hệ thống, tổng thành bị hư hỏng.
_ Chẩn đoán kỹ thuật là công tác kỹ thuật nhằm xác định trạng thái kỹ thuật
của cụm máy để dự báo tuổi thọ làm việc tiếp tục mà không phải tháo máy.
Chẩn đoán kỹ thuật đối với ô tô là công tác kỹ thuật nhằm xác định trạng
thái kỹ thuật của các hệ thống, tổng thành, cụm chi tiết trên ô tô để dự báo
tuổi thọ, đưa ra các biện pháp sửa chữa, thay thế, điều chỉnh mà không cần
phải tháo rời hệ thống, tổng thành, cụm chi tiết ra khỏi ô tô.
1.2.5. CÁC BƯỚC CHĂM SÓC HỆ THỐNG PHANH TRÊN Ô TÔ
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 4
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
_ Đối với công tác bảo dưỡng hàng ngày hệ thống phanh, nội dung chủ yếu
của việc chăm sóc hệ thống phanh là: kiểm tra chẩn đoán đèn phanh, hành
trình tự do bàn đạp phanh, trạng thái làm việc và độ kín của trống phanh, các
đường dẫn hơi, dẫn dầu, hiệu lực của hệ thống phanh…
_ Đối với công tác bảo dưỡng định kỳ, thì quy trình chung bao gồm:
1. Kiểm tra van an toàn, độ căng của dây đai máy nén khí (với hệ thống phanh
khí nén).
2. Kiểm tra, bổ sung dầu phanh.
3. Kiểm tra, xiết chặt các đầu nối của đường ống dẫn hơi dầu. Đảm bảo kín
không rò rỉ trong toàn bộ hệ thống.
4. Kiểm tra trạng thái làm việc bộ trợ lực phanh của hệ thống phanh dầu có trợ
lực khí nén hoặc chân không .
5. Kiểm tra, xiết chặt đai giữ bình khí nén, giá đỡ tổng bơm phanh và bàn đạp
phanh.
6. Tháo tang trống, kiểm tra tang trống, guốc và má phanh, đĩa phanh, lò xo
hồi vị, mâm phanh, giá đỡ bầu phanh, chốt quả đào, ổ tựa mâm phanh. Nếu lỏng
phải xiết chặt lại. Nếu mòn quá tiêu chuẩn phải thay.
7. Kiểm tra độ kín khít của bầu phanh trong hệ thống phanh hơi hoặc xi lanh

và sau phải, đường còn lại ra bánh xe trước phải và sau trái.
2.2. KẾT CẤU CÁC PHẦN TỬ CHỦ YẾU CỦA HỆ THỐNG PHANH
TRÊN XE LACETTI 1.8
2.2.1. XY LANH PHANH CHÍNH
a) Cấu tạo của xy lanh phanh chính:
Cấu tạo của xy lanh phanh chính được mô tả cụ thể qua hình vẽ sau:
Hình 2.2: Cấu tạo của thân xy lanh phanh chính
1.Thân xy lanh;
2.Mặt bích;
3,6. Lò xo hồi vị của piston thứ cấp và sơ cấp;
4.Piston thứ cấp;
5.Piston sơ cấp;
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 8
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
`
Hình 2.3: Mặt cắt mô tả nguyên lý của xy lanh phanh chính
1. Thân xy lanh; 7.Phớt;
2. Lò xo hồi vị piston thứ cấp; 8. Lò xo hồi vị piston sơ cấp;
3. Bình chưa dầu phanh; 9. Cửa vào;
4. Các cúp ben; ; 10. Cửa bù;
5. Bu lông hãm; 11.Piston sơ cấp;
6. Piston thứ cấp; 12. Cơ cấu hãm của piston sơ cấp; 13.cửa ra các xy lanh bánh xe;
b) Nguyên lý làm việc của xy lanh phanh chính:
_ Khi không đạp phanh: Cúp ben của piston sơ cấp và piston thứ cấp
nằm giữa cửa bù và cửa vào làm cho xy lanh và bình dầu thông nhau.
Mặc dù, piston của xy lanh thứ cấp bị lực đàn hồi của lò xo hồi vị đẩy
sang phải nhưng do có bu lông hãm nên không thể chuyển động sang
phải.
_ Khi đạp phanh: Pison sơ cấp (piston số 1) bị đẩy dịch chuyển sang trái,
theo đó cúp ben của nó cũng chuyển động sang trái và bít kín cửa hồi,

cấp dịch chuyển sang trái làm tăng áp suất dầu, làm cho hai xy lanh phía
sau xy lanh phanh chính hoạt động. Do đường dầu phía trước bị rò rỉ cho
nên lực đẩy của piston sơ cấp đẩy cho piston thứ cấp chuyển động sang
trái chạm vào thành xy lanh.
2.2.2. TRỢ LỰC PHANH TRÊN XE LACETTI 1.8
a) Cấu tạo của trợ lực phanh trên xe Lacetti 1.8
Nếu hệ thống phanh dẫn động thủy lực không có trợ lực thì hiệu quả tác
động phanh chỉ phụ thuộc vào lực đạp của bàn đạp phanh. Vì vậy, để hệ
thống phanh trở nên nhẹ nhàng và an toàn hơn, người ta sử dụng hệ thống
trợ lực. Trợ lực phanh được sử dụng trên xe Lacetti 1.8 là trợ lực chân
không.
Hình 2.4. Sơ đồ nguyên lý hoạt động của bộ trợ lực chân không
1. Piston xy lanh chính; 6. Van điều khiển;
2. Vòi chân không; 7. Lọc khí;
3. Màng chân không; 8. Thanh đẩy;
4. Van chân không; 9. Bàn đạp phanh;
5. Van khí.
Bộ trợ lực chân không sử dụng ngay độ chân không ở đường ống nạp
của động cơ, đưa độ chân không này vào khoang A, còn khoang B được
thông với khí trời.
b) Nguyên lý hoạt động của trợ lực phanh
• Khi không đạp phanh:
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 11
GVHD:THs. Nguyn Hựng Mnh N TT NGHIP
Khi khụng p phanh thỡ khụng cú lc tỏc dng lờn cn iu khin
van. Di tỏc dng ca lũ xo hi v, van iu khin b y, do ú úng
kớn ca van thụng vi lc khớ. Van chõn khụng v van iu khin
khụng tip xỳc vi nhau nờn ca A thụng vi ca B. p sut ca hai
khoang cõn bng v khụng i.
Khi p phanh:

2. Má phanh đĩa; 5. Dầu phanh;
3. Rô to phanh đĩa; 6. Cúp ben cao su;
_ Cấu tạo của cơ cấu phanh đĩa: Bao gồm một đĩa phanh lắp với moay ơ
bánh xe và chuyển động cùng bánh xe thông qua một giá đỡ cố định cùng
hai má phanh dạng phẳng ở hai bên được dẫn động qua piston bánh xe.
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 13
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Cơ cấu phanh đĩa trên xe Lacetti 1.8 là cơ cấu phanh đĩa giá đỡ di động,
có thể di trượt ngang trên một số chốt bắt cố định trên dầm cầu. Trong
giá đỡ di động, chỉ bố trí một xy lanh bánh xe với một piston tỳ vào một
má phanh. Má phanh ở phía đối diện được gá trực tiếp lên giá đỡ. Đĩa
phanh của xe Lacetti cũng là loại đĩa phanh hút gió (đĩa phanh làm mát).
_ Nguyên lý hoạt động của cơ cấu phanh đĩa:
• Khi đạp phanh: Dòng dầu có áp suất cao được truyền từ xy lanh phanh
chính đến xy lanh bánh xe, dưới áp suất của dầu làm piston dịch chuyển
theo hướng tác dụng của dầu khiến cho cúp ben cao su bị biến dạng sau
đó tiếp tục dịch chuyển cho đến khi má phanh áp sát vào đĩa phanh. Mặt
khác, càng phanh do không lắp cố định trên giá đỡ lúc này chịu tác động
của dòng dầu trong xy lanh đẩy nó chuyển động ngược chiều với piston ,
nhờ trục trượt làm má phanh còn lại lắp trên càng phanh cũng tiến vào áp
sát đĩa phanh. Áp suất dầu vẫn tăng. Lực ma sát giữa đĩa phanh và các
má phanh sẽ làm giảm tốc độ của xe và dừng xe.
• Khi thôi đạp phanh: Do dòng dầu hồi về xy lanh phanh chính và bình
chứa nên lực tác dụng lên piston và càng phanh giảm dần. Piston và càng
phanh chuyển động ngược chiều so với khi đạp phanh. Lúc này đĩa phanh
được tự do, cúp ben được trả lại vị trí ban đầu. Quá trình phanh kết thúc.
2.2.4. CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG CHỐNG BÓ
CỨNG BÁNH XE KHI PHANH ABS TRÊN XE LACETTI 1.8
a) Sơ đồ bố trí các phần tử trong hệ thống ABS
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 14

ra còn phụ thuộc tốc độ bánh xe.
Vòng răng được đề cập ở trên được gắn trong bánh xe. Vòng răng có 47
răng.
*.Cảm biến tốc độ bánh xe sau
Cũng giống các cảm biến bánh xe trước. Tuy nhiên các vòng răng sau lại
được tích hợp trong moay ơ và không thể tháo rời. Khi hỏng cảm biến,
phải thay cả cụm moay ơ.
*.Hộp điều khiển EBCM (Electronic Brake Control Module)
Hộp điều khiển EBCM được gắn cùng bộ điều khiển áp lực dầu. EBCM
có nhiệm vụ điều khiển hệ thống ABS. Các dữ liệu đầu vào cấp cho
EBCM bao gồm bốn cảm biến tốc độ bánh xe, công tắc đèn phanh, khóa
điện, điện áp ắc quy. Ngoài chức năng điều khiển áp lực dầu phanh tới
các bánh xe, EBCM còn tự kiểm tra các dữ liệu đầu vào và ra để hoạt
động hoàn hảo. Nếu phát hiện lỗi, EBCM sẽ xác lập lỗi DTC vào bộ nhớ
của nó (được gọi là EEPROM). Và các lỗi DTC này nếu chưa được khắc
phục thì sẽ không bị xóa cho dù tháo ắc quy. Chính vì vậy, EBCM còn có
thêm chức năng tự chẩn đoán ngoài chức năng điều khiển. Khi có lỗi
DTCs, đèn ABS sẽ sáng, khi đó có nghĩa là hệ thống ABS có lỗi và chức
năng ABS sẽ tắt, cần được sửa chữa ngay.
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 16
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Hình 2.8: Sơ đồ bố trí giắc điều khiển trong hộp EBCM
1.(WHT-trắng) Mát sau-phải;
2.(BRN-nâu) Cảm biến sau-phải;
3.(PPL-tím) Mát trước-phải;
4. Cảm biến trước-phải;
5.(YEL-vàng) Cảm biến trước-phải;
6.(WHT-trắng) Mát trước-trái;
7.(ORN-cam) Cảm biến trước-trái;
8.(RED-đỏ) Mát sau-trái;

_ Giai đoạn giảm áp(ABS bắt đầu hoạt động):
Hình 2.10: Sơ đồ thủy lực ABS ở chế độ giảm áp
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 18
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Thông qua cảm biến tốc độ bánh xe, bộ điều khiển EBCM của hệ thống
sẽ biết được bánh xe có xu hướng bị bó cứng. Ngay lập tức, dòng điện sẽ
được bộ điều khiển truyền đến van kiểm tra. Van kiểm tra bên trong có
một cuộn dây cảm ứng tuân theo hiện tượng cảm ứng điện từ sẽ sinh ra
một lực từ đóng van vào (ở trạng thái thường mở). Van ra mở đón dầu từ
xy lanh bánh xe thoát ra. Cùng lúc đó, bộ điều khiển EBCM cũng gửi tín
hiệu đến mô tơ bơm hoạt động trả dầu qua các van ra về bầu tích năng và
xy lanh phanh chính .
_ Giai đoạn giữ áp:
Hình 2.11: Sơ đồ thủy lực ABS ở chế độ giữ áp
Khi tốc độ bánh xe giữ ở trạng thái ổn định, cảm biến tốc độ bánh xe
báo về hộp điều khiển EBCM. Hộp điểu khiển EBCM điều khiển đóng cả
van vào và van ra. Áp suất được duy trì ổn định tại xy lanh bánh xe.
c) Hệ thống phân phối lực phanh điện tử EBD
Trên xe Lacetti 1.8, hệ thống EBD được điều khiển cùng hệ thống điều
khiển ABS(ABS kết hợp EBD).
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 19
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Hệ thống phân phối lực phanh điện tử được coi là một phần chức năng
bổ sung của hệ thống ABS, hệ thống EBD làm việc trong vùng can thiệp
vào ngưỡng điều khiển của ABS, tức là khi ABS bắt đầu làm việc khi đó
đồng thời hệ thống cũng điều khiển EBD hoạt động.
Hệ thống EBD có chức năng đảm bảo các bánh sau không bị trượt với
bánh trước. Nếu phát hiện ra sự trượt, các van vào của các bánh sau sẽ
được kích hoạt vào chế độ giữ để giảm bớt áp lực tác động lên các xy
lanh phanh bánh sau.

_ Mức dầu thấp.
_ Hệ thống phân phối lực phanh điện tử (EBD)không hoạt động.
Đèn cảnh báo phanh là một thiết bị đầu ra quan trọng nên phải thường
xuyên theo dõi xem đèn cảnh báo phanh có hoạt động hay không.
Các hư hỏng thường gặp có thể nhận biết qua đèn cảnh báo phanh:
_ Đèn cảnh báo phanh không báo trong các trường hợp:
+ Bật chìa khóa điện ON (do đèn cảnh báo hỏng, hoặc đứt dây)
+ tháo giắc điện điều khiển EBCM (có thể hộp EBCM đã bị hư hỏng)
+ nối công tắc phanh tay với mát
_ Đèn cảnh báo phanh sáng trong các trường hợp:
+ tháo công tắc phanh tay (do mạch điện của công tác phanh tay đã bị
chạm mát)
+ dùng dây nối tắt công tắc mức dầu (do công tắc mức dầu bị hỏng)
+ tháo công tắc mức dầu trong bình (do công tắc mức đầu bị chạm mát)
_ Đèn cảnh báo phanh không hoạt động đúng chức năng.(do mạch cấp điện
từ khóa điện có vấn đề)
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 21
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Nguyên nhân của các hư hỏng trên có rất nhiều, vì vậy ngay sau khi phát
hiện các hư hỏng trên, kỹ thuật viên phải thực hiện công tác kiểm tra, khắc
phục theo các bước sau
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 22
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
SV: Nguyễn Ngọc Hà-CK ôtô B-K46 23
GVHD:THs. Nguyễn Hùng Mạnh ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

3.1.2. CHẨN ĐOÁN KỸ THUẬT HỆ THỐNG ABS
Hệ thống ABS/EBD là một hệ thống điện tử vì vậy công tác chẩn đoán kỹ
thuật đối với hệ thống này cũng đòi hỏi trang thiết bị đặc biệt. Trang thiết bị
để chẩn đoán ABS/EBD cũng như các hệ thống điện tử khác trên các xe do