1.1.3. Cấu trúc của văn hóa

Các quan niệm về cấu trúc văn hóa
-
Theo Arnoldov: Văn hóa vật chất và văn hóa tinh
thần.
- L. White, phân chia văn hóa thành 3 tiểu hệ: Công
nghệ, xã hội, tư tưởng.
-
Đào Duy Anh: Sinh hoạt kinh tế, Sinh hoạt xã hội,
sinh hoạt trí thức.
-
Nhóm Văn Tân (1973): Văn hóa vật chất, văn hóa xã
hội, văn hóa tinh thần.
-
M.S. Kan gan: Văn hóa vật chất, văn hóa tinh thần,
văn hóa nghệ thuật.

- Ngô Đức Thịnh: Văn hóa sản xuất, văn hóa xã hội,
văn hóa văn hóa tư tưởng, văn hóa nghệ thuật.
-
Nguyễn Tấn Đắc: Hoạt động sinh tồn, hoạt động xã
hội, hoạt động tinh thần, hoạt động nghệ thuật.
-
Trần Ngọc Thêm: Tiếp cận văn hóa như một hệ
thống


Cấu trúc văn hóa theo lý thuyết hệ thống
-



Sự phân biệt mang tính tương đối, không phải là
sự rạch ròi, là yếu tố nhất thành bất biến.

Để xắp xếp văn hóa vào một hệ thống, phải căn cứ
vào đặc điểm điển hình của nó.

Một hệ thống văn hóa thường được xem xét dưới
các góc độ: Đồng đại và lịch đại, khái quát và cụ
thể…
+ Dưới góc độ đồng đại  hệ thống văn hóa còn có
những cách phân chia khác nhau:
VD: Trong quan hệ với địa bàn cư trú:
- Văn hóa biển
- Văn hóa đồng bằng
- Văn hóa núi

Trong quan hệ với chủ thể văn hóa:
- Văn hóa của người Việt (Kinh)
- Văn hóa của các dân tộc thiểu số khác.

Cả 4 thành tố của văn hóa đều bị quy định bởi một
gốc chung là loại hình văn hóa

Mô hình cấu trúc của hệ thống văn hóa  Cái
chung.

Loại hình văn hóa  cái riêng


NHIÊN
NHẬN
THỨC
VỀ
CON
NGƯỜI
TẬN
DỤNG
MT XÃ
HỘI
NHẬN
THỨC
VỀ VŨ
TRỤ
TỔ
CHỨC
ĐỜI
SỐNG
CÁ
NHÂN

1.2. Định vị văn hóa Việt Nam
1.2.1. Tính loại hình của văn hóa VN

Sự tương đồng giữa các nền văn hóa:

Văn hóa là sản phẩm của con người  phong phú,
đa dạng (38 nền văn minh…)

Các nền văn hóa có sự tương đồng với nhau.


Theo quan niệm của các nhà Nho duy tân ở Việt Nam
đầu thế kỷ XX:
+ VM phương Đông là VM tinh thần, mang tính
chất tĩnh  trú trọng tới tinh thần, tâm linh.
+ VM phương Tây là VM vật chất, mang t/c động
 trú trọng kỹ thuật, thực nghiệm.
 Phương Đông cần ở phương Tây là kỹ thuật,
còn phương Tây cần ở phương Đông là duy linh.

Giải thích về đặc trưng động của VM PT ?

Đặc trưng tĩnh của VMPĐ ?


Đặc trưng “bền vững” nhất của VMPT &
VMPĐ ?

VM phương Tây

Đi tìm cái dị biệt  chủ
nghĩa duy lý  coi trọng
văn minh vật chất.

Tư duy phân tích (theo
tuyến)

Ngưỡng mộ quá khứ
hơn là cộng sinh với nó
•

tư duy
Thiên về tổng hợp và biện
chứng (trong quan hệ); Chủ
quan, cảm tính, kinh nghiệm
Thiên về phân tích và
siêu hình (trọng yếu tố);
khách quan, lý tính, thực
nghiệm
+ VH gốc nông nghiệp và VH gốc du mục
Cách gọi ?

Tiêu Chí VH gốc nông nghiệp VH gốc du mục
Tổ
chức
cộng
đồng
Nguyên
tắc
TCCĐ
Trọng tình, trọng đức,
trọng văn, trọng phụ nữ
Trọng sức mạnh,
trọng tài, trọng võ,
trọng nam
Cách
thức
TCCĐ
Linh hoạt và dân chủ,
trọng cộng đồng
Nguyên tắc và quân


•
Đúng giờ

•
Giao thiệp

•
Tức giận

•
Xếp hàng đợi

•
Phố phường ngày chủ nhật

•
Tiệc tùng

•
Khuynh hướng

•
Du lịch

•
Giải quyết vấn đề