CHUYÊN ĐỀ LỊCH SỬ
:
LÃNH THỔ VIỆT NAM QUA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN
PHÒNG GD – ĐT QUẬN 6
TRƯƠNG THCS NGUYỄN ĐỨC CẢNH
Giáo viên thực hiện: Tiết Thị Hồng Chuyên
Tổ: Lịch sử
I. Thời Hồng Bàng

Một số sử liệu cho rằng vào đầu thời kỳ Hồng Bàng, bộ tộc Việt có lãnh
thổ rộng lớn từ phía nam sông Dương Tử đến vùng Thanh Hóa.


Sau này nhà nước Văn Lang của bộ tộc Lạc Việt hình thành trên
vùng đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Mã và đồng bằng Sông Lam
,rồi đến thời kỳ Âu Lạc,Thục Phán sau khi chiếm được Văn Lang đã sát
nhập vào đất của mình, nước Âu Lạc có lãnh thổ từ phía nam sông Tả
Giang (Quảng Tây-Trung Quốc) kéo xuống dãy Hoành Sơn (Hà Tĩnh)

II. Thời Bắc thuộc

Lãnh thổ của dân tộc Việt thời kỳ này, trong sự cai quản của chính quyền
trung ương các triều đại Trung Hoa, tiến về phía nam đến vùng Hà
Tĩnh hiện nay, thỉnh thoảng các quan cai trị Giao Chỉ (hoặc Giao Châu)
tiến xuống phía nam đánh Chiêm Thành và đưa thêm vùng đất từ đèo
Ngang đến đèo Hải Vân vào cai trị nhưng không giữ được lâu vì sau đó
Chiêm Thành thường lấy lại được. Ranh giới lãnh thổ về phía nam đôi
khi được nhắc trong sử liệu là một cột mốc bằng đồng dựng lên bởi Mã
Viện sau khi chinh phạt sự nổi dậy của Hai Bà Trưng, còn gọi là cột đồng
Mã Viện.


Việt Nam thời Lý - Trần (trước năm 1306)

Lãnh thổ Đại Việt khoảng năm 1010
dưới thời nhà Lý
2. Nhà Trần
Năm 1306 nhà Trần gả công chúa Huyền
Trân cho vua Chiêm Thành bấy giờ là Chế Mân.
Đổi lại Chế Mân dâng đất cho Đại Việt gồm Châu
Ô và Châu Rí, nay thuộc vùng nam Quảng
Trị và Thừa Thiên - Huế, lãnh thổ Đại Việt phía
nam tới đèo Hải Vân
3. Dưới triều Hồ
(1400-1407)
. Năm 1402, nhà Hồ xâm chiếm Chiêm Thành và nhận được Chiêm Động chia
thành hai châu Thăng và Hóa; đồng thời nhận được Cổ Lũy chia thành 2 châu
Tư và Nghĩa. Châu Thăng và Hóa ngày nay thuộc huyện Duy Sơn, Quế Sơn,
Tam Kỳ Thăng Bình của tỉnh Quảng Nam, Châu Tư và Nghĩa nay thuộc
huyện Đức Phổ, Mộ Đức, Tư Nghĩa, Sơn Tịnh, Bình Sơn của tỉnh Quảng
Ngãi. Lãnh thổ phía Nam Việt Nam được mở rộng đến Quảng Nam và Quảng
Ngãi.Nhưng khi nhà Minh cai trị thì khu vực này bị Chiêm Thành chiếm lại
Nước Đại Ngu thời nhà Hồ
1402
5. Nhà Hậu Lê

1471, quân Đại Việt phá tan kinh
đô Đồ Bàn (thuộc Bình Định ngày
nay), tiêu diệt vua Trà Toàn cùng 7
vạn quân Chiêm Thành, và sát nhập
miền bắc Chiêm Thành (từ đèo Hải
Vân đến bắc Phú Yên ngày nay) vào

chúa Nguyễn phong chức Tổng binh cai quản

- Từ năm 1736-1739, Mạc Thiên Tứ (con Mạc Cửu) khai phá thêm vùng
đất Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng (của Chân Lạp) đưa vào lãnh thổ Đàng
Trong.

- Từ năm 1732-1757, do nhu cầu được các chúa Nguyễn hỗ trợ lên ngôi
và bảo vệ trước Xiêm La, lần lượt các vua của Chân Lạp đã dâng từng
phần vùng đất còn lại ở đồng bằng sông Cửu Long cho các chúa Nguyễn.

V. HOÀN THIỆN LÃNH THỔ
Năm 1816, vua Gia Long chính thức cho cắm cờ, xác lập chủ quyền, giao đội Hoàng Sa và
đội Bắc Hải thay mặt quản lý hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Trước đó khoảng 200 năm
các Chúa Nguyễn cũng đã lập đội Hoàng Sa hằng năm đi ra các đảo tìm kiếm sản vật
Năm 1830, vua Minh Mạng sát nhập vùng Tây Nguyên vào lãnh thổ Việt Nam, tuy nhiên các
bộ tộc người Thượng vẫn được quyền tự trị của mình cho tới năm 1898 khi người Pháp trực
tiếp tổ chức cai trị ở đây